12. иддхивидханиддесо
абхин̃н̃а̄катха̄
365. ида̄ни йа̄сам̣ локика̄бхин̃н̃а̄нам̣ васена айам̣ сама̄дхибха̄вана̄ абхин̃н̃а̄нисам̣са̄ти вутта̄, та̄ абхин̃н̃а̄ сампа̄детум̣ йасма̄ патхавӣкасин̣а̄дӣсу адхигатачатуттхаджджха̄нена йогина̄ його ка̄таббо. еван̃хисса са̄ сама̄дхибха̄вана̄ адхигата̄нисам̣са̄ чева бхависсати тхиратара̄ ча, со адхигата̄нисам̣са̄йа тхиратара̄йа сама̄дхибха̄вана̄йа саманна̄гато сукхенева пан̃н̃а̄бха̄ванам̣ сампа̄дессати. тасма̄ абхин̃н̃а̄катхам̣ та̄ва а̄рабхисса̄ма.
бхагавата̄ хи адхигатачатуттхаджджха̄насама̄дхӣнам̣ кулапутта̄нам̣ сама̄дхибха̄вана̄нисам̣садассанаттхан̃чева уттаруттари пан̣ӣтапан̣ӣтадхаммадесанаттхан̃ча ‘‘со евам̣ сама̄хите читте парисуддхе парийода̄те анан̇ган̣е вигатӯпаккилесе мудубхӯте камманийе т̣хите а̄нен̃джаппатте иддхивидха̄йа читтам̣ абхинӣхарати абхининна̄мети. со анекавихитам̣ иддхивидхам̣ паччанубхоти екопи хутва̄ бахудха̄ хотӣ’’тиа̄дина̄ (дӣ. ни. 1.238) найена иддхивидхам̣, диббасотадха̄тун̃а̄н̣ам̣, четопарийан̃а̄н̣ам̣, пуббенива̄са̄нуссатин̃а̄н̣ам̣, сатта̄нам̣ чутӯпапа̄те н̃а̄н̣анти пан̃ча локика̄бхин̃н̃а̄ вутта̄.
таттха екопи хутва̄ бахудха̄ хотӣтиа̄дикам̣ иддхивикуббанам̣ ка̄тука̄мена а̄дикаммикена йогина̄ ода̄такасин̣апарийантесу ат̣т̣хасу касин̣есу ат̣т̣ха ат̣т̣ха сама̄паттийо ниббаттетва̄ –
касин̣а̄нуломато, касин̣апат̣иломато, касин̣а̄нуломапат̣иломато, джха̄на̄нуломато, джха̄напат̣иломато, джха̄на̄нуломапат̣иломато, джха̄нуккантикато, касин̣уккантикато, джха̄накасин̣уккантикато, ан̇гасан̇кантито, а̄рамман̣асан̇кантито, ан̇га̄рамман̣асан̇кантито, ан̇гававаттха̄панато, а̄рамман̣ававаттха̄панатоти.
имехи чуддасахи а̄ка̄рехи читтам̣ паридаметаббам̣.
366. катамам̣ панеттха касин̣а̄нуломам̣…пе… катамам̣ а̄рамман̣ававаттха̄пананти. идха бхиккху патхавӣкасин̣е джха̄нам̣ сама̄паджджати, тато а̄покасин̣ети евам̣ пат̣ипа̄т̣ийа̄ ат̣т̣хасу касин̣есу сатаккхаттумпи сахассаккхаттумпи сама̄паджджати, идам̣ касин̣а̄нуломам̣ на̄ма.
ода̄такасин̣ато пана пат̣т̣ха̄йа татхева пат̣иломаккамена сама̄паджджанам̣ касин̣апат̣иломам̣ на̄ма.
патхавӣкасин̣ато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва ода̄такасин̣ам̣, ода̄такасин̣атопи пат̣т̣ха̄йа йа̄ва патхавӣкасин̣анти евам̣ ануломапат̣иломавасена пунаппунам̣ сама̄паджджанам̣ касин̣а̄нуломапат̣иломам̣ на̄ма.
пат̣хамаджджха̄нато пана пат̣т̣ха̄йа пат̣ипа̄т̣ийа̄ йа̄ва невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣, та̄ва пунаппунам̣ сама̄паджджанам̣ джха̄на̄нуломам̣ на̄ма.
невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва пат̣хамаджджха̄нам̣, та̄ва пунаппунам̣ сама̄паджджанам̣ джха̄напат̣иломам̣ на̄ма.
пат̣хамаджджха̄нато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣, невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва пат̣хамаджджха̄нанти евам̣ ануломапат̣иломавасена пунаппунам̣ сама̄паджджанам̣ джха̄на̄нуломапат̣иломам̣ на̄ма.
патхавӣкасин̣е пана пат̣хамам̣ джха̄нам̣ сама̄паджджитва̄ таттхева татийам̣ сама̄паджджати, тато тадева уггха̄т̣етва̄ а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣, тато а̄кин̃чан̃н̃а̄йатананти евам̣ касин̣ам̣ ануккамитва̄ джха̄нассева екантарикабха̄вена уккаманам̣ джха̄нуккантикам̣ на̄ма. евам̣ а̄покасин̣а̄димӯлика̄пи йоджана̄ ка̄табба̄.
патхавӣкасин̣е пат̣хамам̣ джха̄нам̣ сама̄паджджитва̄ пуна тадева теджокасин̣е, тато нӣлакасин̣е, тато лохитакасин̣ети имина̄ найена джха̄нам̣ ануккамитва̄ касин̣ассева екантарикабха̄вена уккаманам̣ касин̣уккантикам̣ на̄ма.
патхавӣкасин̣е пат̣хамам̣ джха̄нам̣ сама̄паджджитва̄ тато теджокасин̣е татийам̣, нӣлакасин̣ам̣ уггха̄т̣етва̄ а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣, лохитакасин̣ато а̄кин̃чан̃н̃а̄йатананти имина̄ найена джха̄насса чева касин̣асса ча уккаманам̣ джха̄накасин̣уккантикам̣ на̄ма.
патхавӣкасин̣е пана пат̣хамам̣ джха̄нам̣ сама̄паджджитва̄ таттхева итаресампи сама̄паджджанам̣ ан̇гасан̇кантикам̣ на̄ма.
патхавӣкасин̣е пат̣хамам̣ джха̄нам̣ сама̄паджджитва̄ тадева а̄покасин̣е…пе… тадева ода̄такасин̣ети евам̣ саббакасин̣есу екассева джха̄насса сама̄паджджанам̣ а̄рамман̣асан̇кантикам̣ на̄ма.
патхавӣкасин̣е пат̣хамам̣ джха̄нам̣ сама̄паджджитва̄ а̄покасин̣е дутийам̣, теджокасин̣е татийам̣, ва̄йокасин̣е чатуттхам̣, нӣлакасин̣ам̣ уггха̄т̣етва̄ а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣, пӣтакасин̣ато вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣, лохитакасин̣ато а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣, ода̄такасин̣ато невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатананти евам̣ екантарикавасена ан̇га̄нан̃ча а̄рамман̣а̄нан̃ча сан̇каманам̣ ан̇га̄рамман̣асан̇кантикам̣ на̄ма.
пат̣хамам̣ джха̄нам̣ пана пан̃чан̇гиканти ваваттхапетва̄ дутийам̣ тиван̇гикам̣, татийам̣ дуван̇гикам̣, татха̄ чатуттхам̣ а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣…пе… невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатананти евам̣ джха̄нан̇гаматтассева ваваттха̄панам̣ ан̇гававаттха̄панам̣ на̄ма.
татха̄ идам̣ патхавӣкасин̣анти ваваттхапетва̄ идам̣ а̄покасин̣ам̣…пе… идам̣ ода̄такасин̣анти евам̣ а̄рамман̣аматтассева ваваттха̄панам̣ а̄рамман̣ававаттха̄панам̣ на̄ма. ан̇га̄рамман̣ававаттха̄панампи еке иччханти. ат̣т̣хакатха̄су пана ана̄гататта̄ аддха̄ там̣ бха̄вана̄мукхам̣ на хоти.
367. имехи пана чуддасахи а̄ка̄рехи читтам̣ апаридаметва̄ пуббе абха̄витабха̄вано а̄дикаммико йога̄вачаро иддхивикуббанам̣ сампа̄дессатӣти нетам̣ т̣ха̄нам̣ виджджати. а̄дикаммикасса хи касин̣апарикаммампи бха̄ро, сатесу сахассесу ва̄ екова саккоти. катакасин̣апарикаммасса нимиттуппа̄данам̣ бха̄ро, сатесу сахассесу ва̄ екова саккоти. уппанне нимитте там̣ вад̣д̣хетва̄ аппана̄дхигамо бха̄ро, сатесу сахассесу ва̄ екова саккоти. адхигатаппанасса чуддасаха̄ка̄рехи читтапаридаманам̣ бха̄ро, сатесу сахассесу ва̄ екова саккоти. чуддасаха̄ка̄рехи паридамитачиттасса̄пи иддхивикуббанам̣ на̄ма бха̄ро, сатесу сахассесу ва̄ екова саккоти. викуббанаппаттасса̄пи кхиппанисантибха̄во на̄ма бха̄ро, сатесу сахассесу ва̄ екова кхиппанисантӣ хоти. тхерамбаттхале маха̄рохан̣агуттаттхерасса гила̄нупат̣т̣ха̄нам̣ а̄гатесу тим̣саматтесу иддхимантасахассесу упасампада̄йа ат̣т̣хавассико раккхитаттхеро вийа. тасса̄нубха̄во патхавӣкасин̣аниддесе (висуддхи. 1.78 а̄дайо) вуттойева. там̣ панасса̄нубха̄вам̣ дисва̄ тхеро а̄ха ‘‘а̄вусо, саче раккхито на̄бхависса саббе гарахаппатта̄ асса̄ма ‘на̄гара̄джа̄нам̣ раккхитум̣ на̄саккхим̣сӯ’ти. тасма̄ аттана̄ гахетва̄ вичаритаббам̣ а̄вудхам̣ на̄ма малам̣ содхетва̄ва гахетва̄ вичаритум̣ ват̣т̣атӣ’’ти. те тхерасса ова̄де т̣хатва̄ тим̣сасахасса̄пи бхиккхӯ кхиппанисантино ахесум̣.
кхиппанисантийа̄пи ча сати парасса патит̣т̣ха̄бха̄во бха̄ро, сатесу сахассесу ва̄ екова хоти, гирибхан̣д̣ава̄ханапӯджа̄йа ма̄рена ан̇га̄равассе паваттите а̄ка̄се патхавим̣ ма̄петва̄ ан̇га̄равассапаритта̄рако тхеро вийа.
балавапуббайога̄нам̣ пана буддхапаччекабуддхааггаса̄вака̄дӣнам̣ вина̄пи имина̄ вуттаппака̄рена бха̄вана̄нуккамена арахаттапат̣ила̄бхенева идан̃ча иддхивикуббанам̣ ан̃н̃е ча пат̣исамбхида̄дибхеда̄ гун̣а̄ иджджханти. тасма̄ йатха̄ пил̣андханавикатим̣ каттука̄мо суван̣н̣ака̄ро аггидхамана̄дӣхи суван̣н̣ам̣ мудум̣ камман̃н̃ам̣ катва̄ва кароти, йатха̄ ча бха̄джанавикатим̣ каттука̄мо кумбхака̄ро маттикам̣ супаримаддитам̣ мудум̣ катва̄ кароти, евамева а̄дикаммикена имехи чуддасаха̄ка̄рехи читтам̣ паридаметва̄ чхандасӣсачиттасӣсавӣрийасӣсавӣмам̣са̄сӣсасама̄паджджанавасена чева а̄ваджджана̄дивасӣбха̄вавасена ча мудум̣ камман̃н̃ам̣ катва̄ иддхивидха̄йа його каран̣ӣйо. пуббахетусампаннена пана касин̣есу чатуттхаджджха̄наматте чин̣н̣авасина̄пи ка̄тум̣ ват̣т̣ати. йатха̄ панеттха його ка̄таббо, там̣ видхим̣ дассенто бхагава̄ ‘‘со евам̣ сама̄хите читте’’тиа̄дима̄ха.
368. татра̄йам̣ па̄л̣инайа̄нуса̄ренева виниччхайакатха̄. таттха соти со адхигатачатуттхаджджха̄но йогӣ. еванти чатуттхаджджха̄наккаманидассанаметам̣. имина̄ пат̣хамаджджха̄на̄дхигама̄дина̄ камена чатуттхаджджха̄нам̣ пат̣илабхитва̄ти вуттам̣ хоти. сама̄хитети имина̄ чатуттхаджджха̄насама̄дхина̄ сама̄хите. читтети рӯпа̄вачарачитте. парисуддхетиа̄дӣсу пана упеккха̄сатипа̄рисуддхибха̄вена парисуддхе. парисуддхатта̄йева парийода̄те, пабхассарети вуттам̣ хоти. сукха̄дӣнам̣ паччайа̄нам̣ гха̄тена вихатара̄га̄диан̇ган̣атта̄ анан̇ган̣е. анан̇ган̣атта̄йева вигатӯпаккилесе. ан̇ган̣ена хи там̣ читтам̣ упаккилиссати. субха̄витатта̄ мудубхӯте, васӣбха̄ваппаттети вуттам̣ хоти. васе ваттама̄нам̣ хи читтам̣ мудунти вуччати. мудутта̄йева ча камманийе, каммаккхаме каммайоггети вуттам̣ хоти. мудум̣ хи читтам̣ камманийам̣ хоти судантамива суван̣н̣ам̣, тан̃ча убхайампи субха̄витатта̄йева̄ти. йатха̄ха ‘‘на̄хам̣, бхиккхаве, ан̃н̃ам̣ екадхаммампи саманупасса̄ми, йам̣ евам̣ бха̄витам̣ бахулӣкатам̣ мудун̃ча хоти камманийан̃ча, йатхайидам̣, бхиккхаве, читта’’нти (а. ни. 1.22).
етесу парисуддхабха̄ва̄дӣсу т̣хитатта̄ т̣хите. т̣хитатта̄йева а̄нен̃джаппатте, ачале нирин̃джанети вуттам̣ хоти. мудукамман̃н̃абха̄вена ва̄ аттано васе т̣хитатта̄ т̣хите. саддха̄дӣхи париггахитатта̄ а̄нен̃джаппатте. саддха̄париггахитам̣ хи читтам̣ ассаддхийена на ин̃джати. вӣрийапариггахитам̣ косаджджена на ин̃джати. сатипариггахитам̣ пама̄дена на ин̃джати. сама̄дхипариггахитам̣ уддхаччена на ин̃джати. пан̃н̃а̄париггахитам̣ авиджджа̄йа на ин̃джати. обха̄сагатам̣ килесандхака̄рена на ин̃джати. имехи чхахи дхаммехи париггахитам̣ а̄нен̃джаппаттам̣ хоти. евам̣ ат̣т̣хан̇гасаманна̄гатам̣ читтам̣ абхинӣха̄раккхамам̣ хоти абхин̃н̃а̄саччхикаран̣ӣйа̄нам̣ дхамма̄нам̣ абхин̃н̃а̄саччхикирийа̄йа.
апаро найо, чатуттхаджджха̄насама̄дхина̄ сама̄хите. нӣваран̣адӯрабха̄вена парисуддхе. витакка̄дисаматиккамена парийода̄те. джха̄напат̣ила̄бхапаччайа̄нам̣ иччха̄вачара̄нам̣ абха̄вена анан̇ган̣е. абхиджджха̄дӣнам̣ читтасса упаккилеса̄нам̣ вигамена вигатӯпаккилесе. убхайампи четам̣ анан̇ган̣асуттаваттхасутта̄нуса̄рена (ма. ни. 1.57 а̄дайо) ведитаббам̣. васиппаттийа̄ мудубхӯте. иддхипа̄дабха̄вӯпагамена камманийе. бха̄вана̄па̄рипӯрийа̄ пан̣ӣтабха̄вӯпагамена т̣хите а̄нен̃джаппатте. йатха̄ а̄нен̃джаппаттам̣ хоти, евам̣ т̣хитети аттхо. евампи ат̣т̣хан̇гасаманна̄гатам̣ читтам̣ абхинӣха̄раккхамам̣ хоти абхин̃н̃а̄саччхикаран̣ӣйа̄нам̣ дхамма̄нам̣ абхин̃н̃а̄саччхикирийа̄йа па̄дакам̣ падат̣т̣ха̄набхӯтанти.
дасаиддхикатха̄
369. иддхивидха̄йа читтам̣ абхинӣхарати абхининна̄метӣти еттха иджджханат̣т̣хена иддхи, ниппхаттиаттхена пат̣ила̄бхат̣т̣хена ча̄ти вуттам̣ хоти. йан̃хи ниппхаджджати пат̣илаббхати ча, там̣ иджджхатӣти вуччати. йатха̄ха ‘‘ка̄мам̣ ка̄майама̄насса, тасса четам̣ самиджджхатӣ’’ти (су. ни. 772). татха̄ ‘‘неккхаммам̣ иджджхатӣти иддхи, пат̣ихаратӣти па̄т̣иха̄рийам̣. арахаттамагго иджджхатӣти иддхи, пат̣ихаратӣти па̄т̣иха̄рийа’’нти (пат̣и. ма. 3.32).
апаро найо, иджджханат̣т̣хена иддхи. упа̄йасампада̄йетамадхивачанам̣. упа̄йасампада̄ хи иджджхати адхиппетапхалаппасаванато. йатха̄ха – ‘‘айам̣ кхо читто гахапати сӣлава̄ калйа̄н̣адхаммо, саче пан̣идахиссати ‘ана̄гатамаддха̄нам̣ ра̄джа̄ ассам̣ чаккаваттӣ’ти, тасса кхо айам̣ иджджхиссати сӣлавато четопан̣идхи висуддхатта̄’’ти (сам̣. ни. 4.352).
апаро найо, ета̄йа сатта̄ иджджхантӣти иддхи. иджджхантӣти иддха̄ вуддха̄ уккам̣сагата̄ хонтӣти вуттам̣ хоти. са̄ дасавидха̄. йатха̄ха ‘‘кати иддхийоти даса иддхийо’’. пуна чапарам̣ а̄ха ‘‘катама̄ даса иддхийо? адхит̣т̣ха̄на̄ иддхи, викуббана̄ иддхи, маномайа̄ иддхи, н̃а̄н̣авиппха̄ра̄ иддхи, сама̄дхивиппха̄ра̄ иддхи, арийа̄ иддхи, каммавипа̄каджа̄ иддхи, пун̃н̃авато иддхи, виджджа̄майа̄ иддхи, таттха таттха самма̄пайогапаччайа̄ иджджханат̣т̣хена иддхӣ’’ти (пат̣и. ма. 3.9).
370. таттха ‘‘пакатийа̄ еко бахукам̣ а̄ваджджати. сатам̣ ва̄ сахассам̣ ва̄ сатасахассам̣ ва̄ а̄ваджджитва̄ н̃а̄н̣ена адхит̣т̣ха̄ти ‘бахуко хомӣ’’’ти (пат̣и. ма. 3.10) евам̣ вибхаджитва̄ дассита̄ иддхи адхит̣т̣ха̄навасена ниппханнатта̄ адхит̣т̣ха̄на̄ иддхи на̄ма.
371. ‘‘со пакативан̣н̣ам̣ виджахитва̄ кума̄ракаван̣н̣ам̣ ва̄ дассети на̄гаван̣н̣ам̣ ва̄…пе… вивидхампи сена̄бйӯхам̣ дассетӣ’’ти (пат̣и. ма. 3.13) евам̣ а̄гата̄ иддхи пакативан̣н̣авиджаханавика̄равасена паваттатта̄ викуббана̄ иддхи на̄ма.
372. ‘‘идха бхиккху имамха̄ ка̄йа̄ ан̃н̃ам̣ ка̄йам̣ абхиниммина̄ти рӯпим̣ маномайа’’нти (пат̣и. ма. 3.14) имина̄ найена а̄гата̄ иддхи сарӣраббхантаре ан̃н̃ассева маномайасса сарӣрасса ниппхаттивасена паваттатта̄ маномайа̄ иддхи на̄ма.
373. н̃а̄н̣уппаттито пана пуббе ва̄ паччха̄ ва̄ там̣кхан̣е ва̄ н̃а̄н̣а̄нубха̄ваниббатто висесо н̃а̄н̣авиппха̄ра̄ иддхи на̄ма. вуттан̃хетам̣ – ‘‘аничча̄нупассана̄йа ниччасан̃н̃а̄йа паха̄нат̣т̣хо иджджхатӣти н̃а̄н̣авиппха̄ра̄ иддхи…пе… арахаттамаггена саббакилеса̄нам̣ паха̄нат̣т̣хо иджджхатӣти н̃а̄н̣авиппха̄ра̄ иддхи. а̄йасмато ба̄ккуласса н̃а̄н̣авиппха̄ра̄ иддхи. а̄йасмато сам̣киччасса н̃а̄н̣авиппха̄ра̄ иддхи. а̄йасмато бхӯтапа̄ласса н̃а̄н̣авиппха̄ра̄ иддхӣ’’ти (пат̣и. ма. 3.15).
таттха а̄йасма̄ ба̄ккуло дахарова ман̇галадивасе надийа̄ нха̄пийама̄но дха̄тийа̄ пама̄дена соте патито. таменам̣ маччхо гилитва̄ ба̄ра̄н̣асӣтиттхам̣ агама̄си. татра там̣ маччхабандхо гахетва̄ сет̣т̣хибхарийа̄йа виккин̣и. са̄ маччхе синехам̣ уппа̄детва̄ ахамева нам̣ пачисса̄мӣти пха̄лентӣ маччхакуччхийам̣ суван̣н̣абимбам̣ вийа да̄ракам̣ дисва̄ путто ме ладдхоти соманассаджа̄та̄ ахоси. ити маччхакуччхийам̣ арогабха̄во а̄йасмато ба̄ккуласса паччхимабхавикасса тена аттабха̄вена пат̣илабхитаббаарахаттамагган̃а̄н̣а̄нубха̄вена ниббаттатта̄ н̃а̄н̣авиппха̄ра̄ иддхи на̄ма. ваттху пана виттха̄рена катхетаббам̣.
сам̣киччаттхерасса пана габбхагатассева ма̄та̄ ка̄ламака̄си. тасса̄ читакам̣ а̄ропетва̄ сӯлехи виджджхитва̄ джха̄пийама̄на̄йа да̄рако сӯлакот̣ийа̄ аккхикӯт̣е паха̄рам̣ лабхитва̄ саддам̣ ака̄си. тато да̄рако джӣватӣти ота̄ретва̄ куччхим̣ пха̄летва̄ да̄ракам̣ аййика̄йа адам̣су. со та̄йа пат̣иджаггито вуддхиманва̄йа паббаджитва̄ саха пат̣исамбхида̄хи арахаттам̣ па̄пун̣и. ити вуттанайенева да̄ручитака̄йа арогабха̄во а̄йасмато сам̣киччасса н̃а̄н̣авиппха̄ра̄ иддхи на̄ма.
бхӯтапа̄лада̄ракасса пана пита̄ ра̄джагахе далиддамануссо. со да̄рӯнам̣ аттха̄йа сакат̣ена ат̣авим̣ гантва̄ да̄рубха̄рам̣ катва̄ са̄йам̣ нагарадва̄расамӣпам̣ патто. атхасса гон̣а̄ йугам̣ оссаджджитва̄ нагарам̣ пависим̣су. со сакат̣амӯле путтакам̣ нисӣда̄петва̄ гон̣а̄нам̣ анупадам̣ гаччханто нагарамева па̄виси. тасса аниккхантассева два̄рам̣ пихитам̣. да̄ракасса ва̄л̣айаккха̄нучаритепи бахинагаре тийа̄мараттим̣ арогабха̄во вуттанайенева н̃а̄н̣авиппха̄ра̄ иддхи на̄ма. ваттху пана виттха̄ретаббам̣.
374. сама̄дхито пуббе ва̄ паччха̄ ва̄ там̣кхан̣е ва̄ саматха̄нубха̄ваниббатто висесо сама̄дхивиппха̄ра̄ иддхи. вуттан̃хетам̣ ‘‘пат̣хамаджджха̄нена нӣваран̣а̄нам̣ паха̄нат̣т̣хо иджджхатӣти сама̄дхивиппха̄ра̄ иддхи…пе… невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанасама̄паттийа̄ а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасан̃н̃а̄йа паха̄нат̣т̣хо иджджхатӣти сама̄дхивиппха̄ра̄ иддхи. а̄йасмато са̄рипуттасса сама̄дхивиппха̄ра̄ иддхи, а̄йасмато сан̃джӣвасса, а̄йасмато кха̄н̣укон̣д̣ан̃н̃асса, уттара̄йа упа̄сика̄йа, са̄ма̄ватийа̄ упа̄сика̄йа сама̄дхивиппха̄ра̄ иддхӣ’’ти (пат̣и. ма. 3.16).
таттха йада̄ а̄йасмато са̄рипуттасса маха̄моггалла̄наттхерена саддхим̣ капотакандара̄йам̣ вихарато джун̣ха̄йа раттийа̄ наворопитехи кесехи аджджхока̄се нисиннасса еко дут̣т̣хайаккхо саха̄йакена йаккхена ва̄рийама̄нопи сӣсе паха̄рамада̄си. йасса мегхасса вийа гаджджато саддо ахоси. тада̄ тхеро тасса пахаран̣асамайе сама̄паттим̣ аппеси. атхасса тена паха̄рена на кочи а̄ба̄дхо ахоси. айам̣ тасса̄йасмато сама̄дхивиппха̄ра̄ иддхи. ваттху пана уда̄не (уда̄. 34) а̄гатамева.
сан̃джӣваттхерам̣ пана ниродхасама̄паннам̣ ка̄лакатоти саллаккхетва̄ гопа̄лака̄дайо тин̣акат̣т̣хагомайа̄ни сан̇кад̣д̣хетва̄ аггим̣ адам̣су. тхерасса чӣваре ам̣суматтампи наджджха̄йиттха. айамасса анупуббасама̄паттивасена паваттасаматха̄нубха̄ваниббаттатта̄ сама̄дхивиппха̄ра̄ иддхи. ваттху пана сутте (ма. ни. 1.507) а̄гатамева.
кха̄н̣укон̣д̣ан̃н̃аттхеро пана пакатийа̄ва сама̄паттибахуло. со ан̃н̃атарасмим̣ аран̃н̃е раттим̣ сама̄паттим̣ аппетва̄ нисӣди. пан̃часата̄ чора̄ бхан̣д̣акам̣ тхенетва̄ гаччханта̄ ‘‘ида̄ни амха̄кам̣ анупатхам̣ а̄гаччханта̄ наттхӣ’’ти виссамитука̄ма̄ бхан̣д̣акам̣ оропайама̄на̄ ‘‘кха̄н̣уко айа’’нти ман̃н̃ама̄на̄ тхерассева упари саббабхан̣д̣ака̄ни т̣хапесум̣. тесам̣ виссамитва̄ гаччханта̄нам̣ пат̣хамам̣ т̣хапитабхан̣д̣акасса гахан̣ака̄ле ка̄лапариччхедавасена тхеро вут̣т̣ха̄си. те тхерасса чалана̄ка̄рам̣ дисва̄ бхӣта̄ виравим̣су. тхеро ‘‘ма̄ бха̄йиттха упа̄сака̄, бхиккху аха’’нти а̄ха. те а̄гантва̄ вандитва̄ тхерагатена паса̄дена паббаджитва̄ саха пат̣исамбхида̄хи арахаттам̣ па̄пун̣им̣су (дха. па. ат̣т̣ха. 1.1). айаметтха пан̃чахи бхан̣д̣акасатехи аджджхоттхат̣асса тхерасса а̄ба̄дха̄бха̄во сама̄дхивиппха̄ра̄ иддхи.
уттара̄ пана упа̄сика̄ пун̣н̣асет̣т̣хисса дхӣта̄. тасса̄ сирима̄ на̄ма ган̣ика̄ исса̄паката̄ таттателакат̣а̄хам̣ сӣсе а̄син̃чи. уттара̄ там̣кхан̣ан̃н̃ева меттам̣ сама̄паджджи. телам̣ поккхарапаттато удакабинду вийа виват̣т̣ама̄нам̣ агама̄си. айамасса̄ сама̄дхивиппха̄ра̄ иддхи. ваттху пана виттха̄ретаббам̣.
са̄ма̄ватӣ на̄ма уденасса ран̃н̃о аггамахесӣ. ма̄ган̣д̣ийабра̄хман̣о аттано дхӣта̄йа аггамахесит̣т̣ха̄нам̣ паттхайама̄но тасса̄ вӣн̣а̄йа а̄сӣвисам̣ паккхипа̄петва̄ ра̄джа̄нам̣ а̄ха ‘‘маха̄ра̄джа, са̄ма̄ватӣ там̣ ма̄ретука̄ма̄ вӣн̣а̄йа а̄сӣвисам̣ гахетва̄ парихаратӣ’’ти. ра̄джа̄ там̣ дисва̄ купито са̄ма̄ватим̣ вадхисса̄мӣти дханум̣ а̄ропетва̄ висапӣтам̣ кхураппам̣ саннайхи. са̄ма̄ватӣ сапарива̄ра̄ ра̄джа̄нам̣ метта̄йа пхари. ра̄джа̄ нева сарам̣ кхипитум̣ на оропетум̣ сакконто ведхама̄но ат̣т̣ха̄си. тато нам̣ девӣ а̄ха ‘‘ким̣, маха̄ра̄джа, киламасӣ’’ти? ‘‘а̄ма килама̄мӣ’’ти. ‘‘тена хи дханум̣ оропехӣ’’ти. саро ран̃н̃о па̄дамӯлейева пати. тато нам̣ девӣ ‘‘маха̄ра̄джа, аппадут̣т̣хасса наппадусситабба’’нти овади. ити ран̃н̃о сарам̣ мун̃читум̣ ависаханабха̄во са̄ма̄ватийа̄ упа̄сика̄йа сама̄дхивиппха̄ра̄ иддхӣти.
375. пат̣иккӯла̄дӣсу аппат̣иккӯласан̃н̃ивиха̄ра̄дика̄ пана арийа̄ иддхи на̄ма. йатха̄ха – ‘‘катама̄ арийа̄ иддхи? идха – бхиккху саче а̄кан̇кхати ‘пат̣иккӯле аппат̣иккӯласан̃н̃ӣ вихареййа’нти, аппат̣иккӯласан̃н̃ӣ таттха вихарати…пе… упеккхако таттха вихарати сато сампаджа̄но’’ти (пат̣и. ма. 3.17). айан̃хи четовасиппатта̄нам̣ арийа̄нам̣йева самбхавато арийа̄ иддхӣти вуччати.
ета̄йа хи саманна̄гато кхӣн̣а̄саво бхиккху пат̣иккӯле анит̣т̣хе ваттхусмим̣ метта̄пхаран̣ам̣ ва̄ дха̄туманасика̄рам̣ ва̄ каронто аппат̣иккӯласан̃н̃ӣ вихарати. аппат̣иккӯле ит̣т̣хе ваттхусмим̣ асубхапхаран̣ам̣ ва̄ аниччанти манасика̄рам̣ ва̄ каронто пат̣иккӯласан̃н̃ӣ вихарати. татха̄ пат̣иккӯла̄пат̣иккӯлесу тадева метта̄пхаран̣ам̣ ва̄ дха̄туманасика̄рам̣ ва̄ каронто аппат̣иккӯласан̃н̃ӣ вихарати. аппат̣иккӯлапат̣иккӯлесу ча тадева асубхапхаран̣ам̣ ва̄ аниччанти манасика̄рам̣ ва̄ каронто пат̣иккӯласан̃н̃ӣ вихарати. чаккхуна̄ рӯпам̣ дисва̄ нева сумано хотӣтиа̄дина̄ найена вуттам̣ пана чхал̣ан̇гупеккхам̣ паваттайама̄но пат̣иккӯле ча аппат̣иккӯле ча тадубхайам̣ абхиниваджджитва̄ упеккхако вихарати сато сампаджа̄но. пат̣исамбхида̄йан̃хи ‘‘катхам̣ пат̣иккӯле аппат̣иккӯласан̃н̃ӣ вихарати? анит̣т̣хасмим̣ ваттхусмим̣ метта̄йа ва̄ пхарати дха̄тусо ва̄ упасам̣харатӣ’’тиа̄дина̄ (пат̣и. ма. 3.17) найена айамева аттхо вибхатто. айам̣ четовасиппатта̄нам̣ арийа̄нам̣йева самбхавато арийа̄ иддхӣти вуччати.
376. паккхӣа̄дӣнам̣ пана веха̄сагамана̄дика̄ каммавипа̄каджа̄ иддхи на̄ма. йатха̄ха – ‘‘катама̄ каммавипа̄каджа̄ иддхи? саббесам̣ паккхӣнам̣ саббесам̣ дева̄нам̣ екачча̄нам̣ манусса̄нам̣ екачча̄нан̃ча винипа̄тика̄нам̣ айам̣ каммавипа̄каджа̄ иддхӣ’’ти (пат̣и. ма. 3.18). еттха хи саббесам̣ паккхӣнам̣ джха̄нам̣ ва̄ випассанам̣ ва̄ вина̄йева а̄ка̄сена гаманам̣. татха̄ саббесам̣ дева̄нам̣ пат̣хамакаппика̄нан̃ча екачча̄нам̣ манусса̄нам̣. татха̄ пийан̇карама̄та̄ (сам̣. ни. 1.240) йаккхинӣ уттарама̄та̄ пхуссамитта̄ дхаммагутта̄ти евама̄дӣнам̣ екачча̄нам̣ винипа̄тика̄нам̣ а̄ка̄сена гаманам̣ каммавипа̄каджа̄ иддхӣти.
377. чаккаваттиа̄дӣнам̣ веха̄сагамана̄дика̄ пана пун̃н̃авато иддхи на̄ма. йатха̄ха ‘‘катама̄ пун̃н̃авато иддхи? ра̄джа̄ чаккаваттӣ веха̄сам̣ гаччхати саддхим̣ чатуран̇гинийа̄ сена̄йа антамасо ассабандхагобандхапурисе упа̄да̄йа. джотикасса гахапатисса пун̃н̃авато иддхи. джат̣илакасса гахапатисса пун̃н̃авато иддхи. гхоситасса гахапатисса пун̃н̃авато иддхи. мен̣д̣акасса гахапатисса пун̃н̃авато иддхи. пан̃чаннам̣ маха̄пун̃н̃а̄нам̣ пун̃н̃авато иддхӣ’’ти. сан̇кхепато пана парипа̄кам̣ гате пун̃н̃асамбха̄ре иджджханакависесо пун̃н̃авато иддхи.
еттха ча джотикасса гахапатисса патхавим̣ бхиндитва̄ ман̣ипа̄са̄до ут̣т̣хахи. чатусат̣т̣хи ча каппаруккха̄ти айамасса пун̃н̃авато иддхи. джат̣илакасса асӣтихаттхо суван̣н̣апаббато ниббатти. гхоситасса саттасу т̣ха̄несу ма̄ран̣аттха̄йа упаккаме катепи арогабха̄во пун̃н̃авато иддхи. мен̣д̣акасса екакарӣсаматте падесе саттаратанамайа̄нам̣ мен̣д̣ака̄нам̣ па̄тубха̄во пун̃н̃авато иддхи. пан̃ча маха̄пун̃н̃а̄ на̄ма мен̣д̣акасет̣т̣хи, тасса бхарийа̄ чандападумасирӣ, путто дханан̃чайасет̣т̣хи, сун̣иса̄ суманадевӣ, да̄со пун̣н̣о на̄ма̄ти. тесу сет̣т̣хисса сӣсам̣ нха̄тасса а̄ка̄сам̣ уллоканака̄ле ад̣д̣хател̣асакот̣т̣хасахасса̄ни а̄ка̄сато раттаса̄лӣнам̣ пӯренти. бхарийа̄йа на̄л̣икоданаматтампи гахетва̄ сакаладжамбудӣпава̄сике паривисама̄на̄йа бхаттам̣ на кхӣйати. путтасса сахассаттхавикам̣ гахетва̄ сакаладжамбудӣпава̄сика̄нампи дентасса каха̄пан̣а̄ на кхӣйанти. сун̣иса̄йа екам̣ вӣхитумбам̣ гахетва̄ сакаладжамбудӣпава̄сика̄нампи бха̄джайама̄на̄йа дхан̃н̃ам̣ на кхӣйати. да̄сасса екена нан̇галена касато ито сатта ито сатта̄ти чуддаса магга̄ хонти. айам̣ несам̣ пун̃н̃авато иддхи.
378. виджджа̄дхара̄дӣнам̣ веха̄сагамана̄дика̄ пана виджджа̄майа̄ иддхи. йатха̄ха ‘‘катама̄ виджджа̄майа̄ иддхи? виджджа̄дхара̄ виджджам̣ париджапитва̄ веха̄сам̣ гаччханти. а̄ка̄се анталиккхе хаттхимпи дассенти…пе… вивидхампи сена̄бйӯхам̣ дассентӣ’’ти (пат̣и. ма. 3.18).
379. тена тена пана самма̄пайогена тасса тасса каммасса иджджханам̣ таттха таттха самма̄пайогапаччайа̄ иджджханат̣т̣хена иддхи. йатха̄ха – ‘‘неккхаммена ка̄маччхандасса паха̄нат̣т̣хо иджджхатӣти таттха таттха самма̄пайогапаччайа̄ иджджханат̣т̣хена иддхи…пе… арахаттамаггена саббакилеса̄нам̣ паха̄нат̣т̣хо иджджхатӣти таттха таттха самма̄пайогапаччайа̄ иджджханат̣т̣хена иддхӣ’’ти (пат̣и. ма. 3.18). еттха ча пат̣ипаттисан̇кха̄тассева самма̄пайогасса дӣпанавасена пуримапа̄л̣исадиса̄ва па̄л̣и а̄гата̄. ат̣т̣хакатха̄йам̣ пана сакат̣абйӯха̄дикаран̣авасена йам̣кин̃чи сиппакаммам̣ йам̣кин̃чи веджджакаммам̣ тин̣н̣ам̣ беда̄нам̣ уггахан̣ам̣ тин̣н̣ам̣ пит̣ака̄нам̣ уггахан̣ам̣ антамасо касанавапана̄дӣни упа̄да̄йа там̣ там̣ каммам̣ катва̄ ниббаттависесо таттха таттха самма̄пайогапаччайа̄ иджджханат̣т̣хена иддхӣти а̄гата̄. (10)
ити има̄су дасасу иддхӣсу иддхивидха̄йа̄ти имасмим̣ паде адхит̣т̣ха̄на̄ иддхийева а̄гата̄. имасмим̣ панаттхе викуббана̄маномайа̄иддхийопи иччхитабба̄ ева.
380. иддхивидха̄йа̄ти иддхикот̣т̣ха̄са̄йа, иддхивикаппа̄йа ва̄. читтам̣ абхинӣхарати абхининна̄метӣти со бхиккху вуттаппака̄равасена тасмим̣ читте абхин̃н̃а̄па̄даке джа̄те иддхивидха̄дхигаматтха̄йа парикаммачиттам̣ абхинӣхарати касин̣а̄рамман̣ато апанетва̄ иддхивидха̄бхимукхам̣ песети. абхининна̄метӣти адхигантаббаиддхипон̣ам̣ иддхипаббха̄рам̣ кароти. соти со евам̣ катачитта̄бхинӣха̄ро бхиккху. анекавихитанти анекавидхам̣ на̄наппака̄ракам̣. иддхивидханти иддхикот̣т̣ха̄сам̣. паччанубхотӣти паччанубхавати, пхусати саччхикароти па̄пун̣а̄тӣти аттхо. ида̄нисса анекавихитабха̄вам̣ дассенто ‘‘екопи хутва̄’’тиа̄дима̄ха. таттха екопи хутва̄ти иддхикаран̣ато пуббе пакатийа̄ екопи хутва̄. бахудха̄ хотӣти бахӯнам̣ сантике чан̇камитука̄мо ва̄ саджджха̄йам̣ ва̄ каттука̄мо пан̃хам̣ ва̄ пуччхитука̄мо хутва̄ сатампи сахассампи хоти. катхам̣ пана̄йамевам̣ хоти? иддхийа̄ чатассо бхӯмийо чатта̄ро па̄да̄ ат̣т̣ха пада̄ни сол̣аса ча мӯла̄ни сампа̄детва̄ н̃а̄н̣ена адхит̣т̣хаханто.
381. таттха чатассо бхӯмийоти чатта̄ри джха̄на̄ни ведитабба̄ни. вуттан̃хетам̣ дхаммасена̄патина̄ ‘‘иддхийа̄ катама̄ чатассо бхӯмийо? вивекаджабхӯми пат̣хамам̣ джха̄нам̣, пӣтисукхабхӯми дутийам̣ джха̄нам̣, упеккха̄сукхабхӯми татийам̣ джха̄нам̣, адуккхамасукхабхӯми чатуттхам̣ джха̄нам̣. иддхийа̄ има̄ чатассо бхӯмийо иддхила̄бха̄йа иддхипат̣ила̄бха̄йа иддхивикуббаната̄йа иддхивисавита̄йа иддхивасита̄йа иддхивеса̄раджджа̄йа сам̣ваттантӣ’’ти (пат̣и. ма. 3.9). еттха ча пурима̄ни тӣн̣и джха̄на̄ни йасма̄ пӣтипхаран̣ена ча сукхапхаран̣ена ча сукхасан̃н̃ан̃ча лахусан̃н̃ан̃ча оккамитва̄ лахумудукамман̃н̃ака̄йо иддхим̣ па̄пун̣а̄ти, тасма̄ имина̄ парийа̄йена иддхила̄бха̄йа сам̣ваттанато самбха̄рабхӯмийоти ведитабба̄ни. чатуттхаджджха̄нам̣ пана иддхила̄бха̄йа пакатибхӯмийева.
382. чатта̄ро па̄да̄ти чатта̄ро иддхипа̄да̄ ведитабба̄. вуттан̃хетам̣ ‘‘иддхийа̄ катаме чатта̄ро па̄да̄? идха бхиккху чхандасама̄дхипадха̄насан̇кха̄расаманна̄гатам̣ иддхипа̄дам̣ бха̄вети. вӣрийа… читта… вӣмам̣са̄сама̄дхипадха̄насан̇кха̄расаманна̄гатам̣ иддхипа̄дам̣ бха̄вети. иддхийа̄ име чатта̄ро па̄да̄ иддхила̄бха̄йа…пе… иддхивеса̄раджджа̄йа сам̣ваттантӣ’’ти (пат̣и. ма. 3.9). еттха ча чхандахетуко чханда̄дхико ва̄ сама̄дхи чхандасама̄дхи. каттукамйата̄чхандам̣ адхипатим̣ каритва̄ пат̣иладдхасама̄дхиссетам̣ адхивачанам̣. падха̄набхӯта̄ сан̇кха̄ра̄ падха̄насан̇кха̄ра̄. чатукиччаса̄дхакасса саммаппадха̄навӣрийассетам̣ адхивачанам̣. саманна̄гатанти чхандасама̄дхина̄ ча падха̄насан̇кха̄рехи ча упетам̣. иддхипа̄данти ниппхаттипарийа̄йена ва̄ иджджханат̣т̣хена, иджджханти ета̄йа сатта̄ иддха̄ вуддха̄ уккам̣сагата̄ хонтӣти имина̄ ва̄ парийа̄йена иддхӣти сан̇кхам̣ гата̄нам̣ абхин̃н̃а̄читтасампайутта̄нам̣ чхандасама̄дхипадха̄насан̇кха̄ра̄нам̣ адхит̣т̣ха̄нат̣т̣хена па̄дабхӯтам̣ сесачиттачетасикара̄синти аттхо. вуттан̃хетам̣ ‘‘иддхипа̄доти татха̄бхӯтасса ведана̄ккхандхо…пе… вин̃н̃а̄н̣аккхандхо’’ти (вибха. 434).
атха ва̄ паджджате анена̄ти па̄до. па̄пун̣ӣйатӣти аттхо. иддхийа̄ па̄до иддхипа̄до. чханда̄дӣнаметам̣ адхивачанам̣. йатха̄ха – ‘‘чхандан̃че, бхиккхаве, бхиккху нисса̄йа лабхати сама̄дхим̣, лабхати читтассекаггатам̣, айам̣ вуччати чхандасама̄дхи. со ануппанна̄нам̣ па̄пака̄нам̣…пе… падахати, име вуччанти падха̄насан̇кха̄ра̄. ити айан̃ча чхандо айан̃ча чхандасама̄дхи име ча падха̄насан̇кха̄ра̄, айам̣ вуччати, бхиккхаве, чхандасама̄дхипадха̄насан̇кха̄расаманна̄гато иддхипа̄до’’ти (сам̣. ни. 5.825). евам̣ сесиддхипа̄десупи аттхо ведитаббо.
383. ат̣т̣ха пада̄нӣти чханда̄дӣни ат̣т̣ха ведитабба̄ни. вуттан̃хетам̣ ‘‘иддхийа̄ катама̄ни ат̣т̣ха пада̄ни? чхандан̃че бхиккху нисса̄йа лабхати сама̄дхим̣, лабхати читтассекаггатам̣. чхандо на сама̄дхи, сама̄дхи на чхандо. ан̃н̃о чхандо, ан̃н̃о сама̄дхи. вӣрийан̃че бхиккху… читтан̃че бхиккху… вӣмам̣сан̃че бхиккху нисса̄йа лабхати сама̄дхим̣, лабхати читтассекаггатам̣. вӣмам̣са̄ на сама̄дхи, сама̄дхи на вӣмам̣са̄. ан̃н̃а̄ вӣмам̣са̄, ан̃н̃о сама̄дхи. иддхийа̄ има̄ни ат̣т̣ха пада̄ни иддхила̄бха̄йа…пе… иддхивеса̄раджджа̄йа сам̣ваттантӣ’’ти (пат̣и. ма. 3.9). еттха хи иддхимуппа̄детука̄мата̄чхандо сама̄дхина̄ екато нийуттова иддхила̄бха̄йа сам̣ваттати; татха̄ вӣрийа̄дайо. тасма̄ има̄ни ат̣т̣ха пада̄ни вутта̄нӣти ведитабба̄ни.
384. сол̣аса мӯла̄нӣти сол̣асахи а̄ка̄рехи а̄нен̃джата̄ читтасса ведитабба̄. вуттан̃хетам̣ – ‘‘иддхийа̄ кати мӯла̄ни? сол̣аса мӯла̄ни – анонатам̣ читтам̣ косадждже на ин̃джатӣти а̄нен̃джам̣, ануннатам̣ читтам̣ уддхачче на ин̃джатӣти а̄нен̃джам̣, анабхинатам̣ читтам̣ ра̄ге на ин̃джатӣти а̄нен̃джам̣, анапанатам̣ читтам̣ бйа̄па̄де на ин̃джатӣти а̄нен̃джам̣, анисситам̣ читтам̣ дит̣т̣хийа̄ на ин̃джатӣти а̄нен̃джам̣, аппат̣ибаддхам̣ читтам̣ чхандара̄ге на ин̃джатӣти а̄нен̃джам̣, виппамуттам̣ читтам̣ ка̄мара̄ге на ин̃джатӣти а̄нен̃джам̣, висам̣йуттам̣ читтам̣ килесе на ин̃джатӣти а̄нен̃джам̣, вимарийа̄дикатам̣ читтам̣ килесамарийа̄де на ин̃джатӣти а̄нен̃джам̣, екаттагатам̣ читтам̣ на̄наттакилесе на ин̃джатӣти а̄нен̃джам̣, саддха̄йа париггахитам̣ читтам̣ ассаддхийе на ин̃джатӣти а̄нен̃джам̣, вӣрийена париггахитам̣ читтам̣ косадждже на ин̃джатӣти а̄нен̃джам̣, сатийа̄ париггахитам̣ читтам̣ пама̄де на ин̃джатӣти а̄нен̃джам̣, сама̄дхина̄ париггахитам̣ читтам̣ уддхачче на ин̃джатӣти а̄нен̃джам̣, пан̃н̃а̄йа париггахитам̣ читтам̣ авиджджа̄йа на ин̃джатӣти а̄нен̃джам̣, обха̄сагатам̣ читтам̣ авиджджандхака̄ре на ин̃джатӣти а̄нен̃джам̣. иддхийа̄ има̄ни сол̣аса мӯла̄ни иддхила̄бха̄йа…пе… иддхивеса̄раджджа̄йа сам̣ваттантӣ’’ти (пат̣и. ма. 3.9).
ка̄ман̃ча еса аттхо евам̣ сама̄хите читтетиа̄дина̄пи сиддхойева, пат̣хамаджджха̄на̄дӣнам̣ пана иддхийа̄ бхӯмипа̄дападамӯлабха̄вадассанаттхам̣ пуна вутто. пуримо ча суттесу а̄гатанайо. айам̣ пат̣исамбхида̄йам̣. ити убхайаттха асаммохаттхампи пуна вутто.
385. н̃а̄н̣ена адхит̣т̣хахантоти сва̄йамете иддхийа̄ бхӯмипа̄дападабхӯте дхамме сампа̄детва̄ абхин̃н̃а̄па̄дакам̣ джха̄нам̣ сама̄паджджитва̄ вут̣т̣ха̄йа саче сатам̣ иччхати ‘‘сатам̣ хоми сатам̣ хомӣ’’ти парикаммам̣ катва̄ пуна абхин̃н̃а̄па̄дакам̣ джха̄нам̣ сама̄паджджитва̄ вут̣т̣ха̄йа адхит̣т̣ха̄ти, адхит̣т̣ха̄начиттена сахева сатам̣ хоти. сахасса̄дӣсупи есева найо. саче евам̣ на иджджхати пуна парикаммам̣ катва̄ дутийампи сама̄паджджитва̄ вут̣т̣ха̄йа адхит̣т̣ха̄таббам̣. сам̣йуттат̣т̣хакатха̄йам̣ хи екава̄рам̣ двева̄рам̣ сама̄паджджитум̣ ват̣т̣атӣти вуттам̣. таттха па̄дакаджджха̄начиттам̣ нимитта̄рамман̣ам̣. парикаммачитта̄ни сата̄рамман̣а̄ни ва̄ сахасса̄рамман̣а̄ни ва̄, та̄ни ча кхо ван̣н̣авасена, но пан̣н̣аттивасена. адхит̣т̣ха̄начиттампи татхева сата̄рамман̣ам̣ ва̄ сахасса̄рамман̣ам̣ ва̄. там̣ пуббе вуттам̣ аппана̄читтамива готрабхуанантарам̣ екамева уппаджджати рӯпа̄вачарачатуттхаджджха̄никам̣.
386. йампи пат̣исамбхида̄йам̣ вуттам̣ ‘‘пакатийа̄ еко бахукам̣ а̄ваджджати сатам̣ ва̄ сахассам̣ ва̄ сатасахассам̣ ва̄, а̄ваджджитва̄ н̃а̄н̣ена адхит̣т̣ха̄ти ‘бахуко хомӣ’ти, бахуко хоти, йатха̄ а̄йасма̄ чӯл̣апантхако’’ти (пат̣и. ма. 3.10). татра̄пи а̄ваджджатӣти парикаммавасенева вуттам̣. а̄ваджджитва̄ н̃а̄н̣ена адхит̣т̣ха̄тӣти абхин̃н̃а̄н̃а̄н̣авасена вуттам̣. тасма̄ бахукам̣ а̄ваджджати, тато тесампи парикаммачитта̄нам̣ аваса̄не сама̄паджджати, сама̄паттито вут̣т̣хахитва̄ пуна бахуко хомӣти а̄ваджджитва̄ тато парам̣ паватта̄нам̣ тин̣н̣ам̣ чатуннам̣ ва̄ пуббабха̄гачитта̄нам̣ анантара̄ уппаннена саннит̣т̣ха̄панавасена адхит̣т̣ха̄нанти ладдхана̄мена екенева абхин̃н̃а̄н̃а̄н̣ена адхит̣т̣ха̄тӣти еваметтха аттхо дат̣т̣хаббо.
йам̣ пана вуттам̣ ‘‘йатха̄ а̄йасма̄ чӯл̣апантхако’’ти, там̣ бахудха̄бха̄васса ка̄йасаккхидассанаттхам̣ вуттам̣. там̣ пана ваттхуна̄ дӣпетаббам̣. те кира двебха̄таро пантхе джа̄татта̄ пантхака̄ти на̄мам̣ лабхим̣су. тесам̣ джет̣т̣хо маха̄пантхако, со паббаджитва̄ саха пат̣исамбхида̄хи арахаттам̣ па̄пун̣и. араха̄ хутва̄ чӯл̣апантхакам̣ пабба̄джетва̄ –
падумам̣ йатха̄ коканадам̣ сугандхам̣, па̄то сийа̄ пхулламавӣтагандхам̣;
ан̇гӣрасам̣ пасса вирочама̄нам̣, тапантама̄диччамиванталиккхети. (а. ни. 5.195) –
имам̣ га̄тхам̣ ада̄си. со там̣ чатӯхи ма̄сехи пагун̣ам̣ ка̄тум̣ на̄саккхи. атха нам̣ тхеро абхаббо твам̣ са̄санети виха̄рато нӣхари. тасмин̃ча ка̄ле тхеро бхаттуддесако хоти. джӣвако тхерам̣ упасан̇камитва̄ ‘‘све, бханте, бхагавата̄ саддхим̣ пан̃чабхиккхусата̄ни гахетва̄ амха̄кам̣ гехе бхиккхам̣ ган̣хатха̄’’ти а̄ха. тхеропи т̣хапетва̄ чӯл̣апантхакам̣ сеса̄нам̣ адхива̄семӣти адхива̄сеси.
чӯл̣апантхако два̄ракот̣т̣хаке т̣хатва̄ родати. бхагава̄ диббачаккхуна̄ дисва̄ там̣ упасан̇камитва̄ касма̄ родасӣти а̄ха. со там̣ паваттима̄чиккхи. бхагава̄ на саджджха̄йам̣ ка̄тум̣ асакконто мама са̄сане абхаббо на̄ма хоти, ма̄ сочи бхиккхӯти там̣ ба̄ха̄йам̣ гахетва̄ виха̄рам̣ пависитва̄ иддхийа̄ пилотикакхан̣д̣ам̣ абхинимминитва̄ ада̄си, ханда бхиккху имам̣ паримаджджанто раджохаран̣ам̣ раджохаран̣анти пунаппунам̣ саджджха̄йам̣ карохӣти. тасса татха̄ карото там̣ ка̄л̣аван̣н̣ам̣ ахоси. со парисуддхам̣ ваттхам̣, наттхеттха досо, аттабха̄васса пана̄йам̣ досоти сан̃н̃ам̣ пат̣илабхитва̄ пан̃часу кхандхесу н̃а̄н̣ам̣ ота̄ретва̄ випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ ануломато готрабхусамӣпам̣ па̄песи. атхасса бхагава̄ обха̄сага̄тха̄ абха̄си –
‘‘ра̄го раджо на ча пана рен̣у вуччати,
ра̄гассетам̣ адхивачанам̣ раджоти;
етам̣ раджам̣ виппаджахитва̄ пан̣д̣ита̄,
вихаранти те вигатараджасса са̄сане.
‘‘досо …пе….
‘‘мохо раджо на ча пана рен̣у вуччати,
мохассетам̣ адхивачанам̣ раджоти;
етам̣ раджам̣ виппаджахитва̄ пан̣д̣ита̄,
вихаранти те вигатараджасса са̄сане’’ти. (маха̄ни. 209);
тасса га̄тха̄парийоса̄не чатупат̣исамбхида̄чхал̣абхин̃н̃а̄парива̄ра̄ нава локуттарадхамма̄ хаттхагата̄ва ахесум̣.
саттха̄ дутийадивасе джӣвакасса гехам̣ агама̄си саддхим̣ бхиккхусан̇гхена. атха даккхин̣одака̄васа̄не йа̄гуйа̄ диййама̄на̄йа хаттхена паттам̣ пидахи. джӣвако ким̣ бхантети пуччхи. виха̄ре еко бхиккху аттхӣти. со пурисам̣ песеси ‘‘гаччха, аййам̣ гахетва̄ сӣгхам̣ ехӣ’’ти. виха̄рато никкханте пана бхагавати,
сахассаккхаттуматта̄нам̣, нимминитва̄на пантхако;
нисӣдамбаване рамме, йа̄ва ка̄лаппаведана̄ти. (тхерага̄. 563);
атха со пурисо гантва̄ ка̄са̄вехи екападжджотам̣ а̄ра̄мам̣ дисва̄ а̄гантва̄ бхиккхӯхи бхарито бханте а̄ра̄мо, на̄хам̣ джа̄на̄ми катамо со аййоти а̄ха. тато нам̣ бхагава̄ а̄ха ‘‘гаччха йам̣ пат̣хамам̣ пассаси, там̣ чӣваракан̣н̣е гахетва̄ ‘саттха̄ там̣ а̄мантетӣ’ти ватва̄ а̄нехӣ’’ти. со там̣ гантва̄ тхерассева чӣваракан̣н̣е аггахеси. та̄вадева саббепи ниммита̄ антарадха̄йим̣су. тхеро ‘‘гаччха тва’’нти там̣ уййоджетва̄ мукхадхована̄дисарӣракиччам̣ нит̣т̣хапетва̄ пат̣хаматарам̣ гантва̄ патта̄сане нисӣди. идам̣ сандха̄йа вуттам̣ ‘‘йатха̄ а̄йасма̄ чӯл̣апантхако’’ти.
татра йе те бахӯ ниммита̄ те анийаметва̄ ниммитатта̄ иддхимата̄ садиса̄ва хонти. т̣ха̄нанисаджджа̄дӣсу ва̄ бха̄ситатун̣хӣбха̄ва̄дӣсу ва̄ йам̣ йам̣ иддхима̄ кароти, там̣ тадева каронти. саче пана на̄на̄ван̣н̣е ка̄тука̄мо хоти, кечи пат̣хамавайе, кечи маджджхимавайе, кечи паччхимавайе, татха̄ дӣгхакесе, упад̣д̣хамун̣д̣е, мун̣д̣е, миссакесе, упад̣д̣хараттачӣваре, пан̣д̣укачӣваре, падабха̄н̣адхаммакатха̄сарабхан̃н̃апан̃хапуччханапан̃хависсаджджанараджанапачаначӣварасиббанадхована̄дӣни каронте апарепи ва̄ на̄наппака̄раке ка̄тука̄мо хоти, тена па̄дакаджджха̄нато вут̣т̣ха̄йа еттака̄ бхиккхӯ пат̣хамавайа̄ хонтӯтиа̄дина̄ найена парикаммам̣ катва̄ пуна сама̄паджджитва̄ вут̣т̣ха̄йа адхит̣т̣ха̄таббам̣. адхит̣т̣ха̄начиттена саддхим̣ иччхитиччхитаппака̄ра̄йева хонтӣти. еса найо бахудха̄пи хутва̄ еко хотӣтиа̄дӣсу.
айам̣ пана висесо, имина̄ бхиккхуна̄ евам̣ бахубха̄вам̣ нимминитва̄ пуна ‘‘екова хутва̄ чан̇камисса̄ми, саджджха̄йам̣ карисса̄ми, пан̃хам̣ пуччхисса̄мӣ’’ти чинтетва̄ ва̄, ‘‘айам̣ виха̄ро аппабхиккхуко, саче кечи а̄гамиссанти ‘куто име еттака̄ екасадиса̄ бхиккхӯ, аддха̄ тхерасса еса а̄нубха̄во’ти мам̣ джа̄ниссантӣ’’ти аппиччхата̄йа ва̄ антара̄ва ‘‘еко хомӣ’’ти иччхантена па̄дакаджджха̄нам̣ сама̄паджджитва̄ вут̣т̣ха̄йа ‘‘еко хомӣ’’ти парикаммам̣ катва̄ пуна сама̄паджджитва̄ вут̣т̣ха̄йа ‘‘еко хомӣ’’ти адхит̣т̣ха̄таббам̣. адхит̣т̣ха̄начиттена саддхим̣йева еко хоти. евам̣ акаронто пана йатха̄ париччхиннака̄лавасена сайамева еко хоти.
387. а̄вибха̄вам̣ тиробха̄ванти еттха а̄вибха̄вам̣ кароти тиробха̄вам̣ каротӣти айаматтхо. идамева хи сандха̄йа пат̣исамбхида̄йам̣ вуттам̣ ‘‘а̄вибха̄ванти кеначи ана̄ват̣ам̣ хоти аппат̣иччханнам̣ виват̣ам̣ па̄кат̣ам̣. тиробха̄ванти кеначи а̄ват̣ам̣ хоти пат̣иччханнам̣ пихитам̣ пат̣икуджджита’’нти (пат̣и. ма. 3.11). татра̄йам̣ иддхима̄ а̄вибха̄вам̣ ка̄тука̄мо андхака̄рам̣ ва̄ а̄локам̣ кароти, пат̣иччханнам̣ ва̄ виват̣ам̣, ана̄па̄тхам̣ ва̄ а̄па̄тхам̣ кароти. катхам̣? айан̃хи йатха̄ пат̣иччханнопи дӯре т̣хитопи ва̄ диссати, евам̣ атта̄нам̣ ва̄ парам̣ ва̄ ка̄тука̄мо па̄дакаджджха̄нато вут̣т̣ха̄йа идам̣ андхака̄рат̣т̣ха̄нам̣ а̄локаджа̄там̣ хотӯти ва̄, идам̣ пат̣иччханнам̣ виват̣ам̣ хотӯти ва̄, идам̣ ана̄па̄тхам̣ а̄па̄тхам̣ хотӯти ва̄ а̄ваджджитва̄ парикаммам̣ катва̄ вуттанайенева адхит̣т̣ха̄ти, саха адхит̣т̣ха̄начиттена йатха̄дхит̣т̣хитамева хоти. паре дӯре т̣хита̄пи пассанти. сайампи пасситука̄мо пассати.
388. етам̣ пана па̄т̣иха̄рийам̣ кена катапуббанти? бхагавата̄. бхагава̄ хи чӯл̣асубхадда̄йа нимантито виссакаммуна̄ ниммитехи пан̃чахи кӯт̣а̄га̄расатехи са̄ваттхито саттайоджанаббхантарам̣ са̄кетам̣ гаччханто йатха̄ са̄кетанагарава̄сино са̄ваттхива̄сике, са̄ваттхива̄сино ча са̄кетава̄сике пассанти, евам̣ адхит̣т̣ха̄си. нагарамаджджхе ча отаритва̄ патхавим̣ двидха̄ бхиндитва̄ йа̄ва авӣчим̣ а̄ка̄сан̃ча двидха̄ вийӯхитва̄ йа̄ва брахмалокам̣ дассеси.
деворохан̣енапи ча айаматтхо вибха̄ветаббо. бхагава̄ кира йамакапа̄т̣иха̄рийам̣ катва̄ чатура̄сӣтипа̄н̣асахасса̄ни бандхана̄ памочетва̄ атӣта̄ буддха̄ йамакапа̄т̣иха̄рийа̄васа̄не кухим̣ гата̄ти а̄ваджджитва̄ та̄ватим̣сабхаванам̣ гата̄ти аддаса. атхекена па̄дена патхавӣталам̣ аккамитва̄ дутийам̣ йугандхарапаббате патит̣т̣хапетва̄ пуна пуримапа̄дам̣ уддхаритва̄ синеруматтхакам̣ аккамитва̄ таттха пан̣д̣укамбаласила̄тале вассам̣ упагантва̄ саннипатита̄нам̣ дасасахассачаккава̄л̣адевата̄нам̣ а̄дито пат̣т̣ха̄йа абхидхаммакатхам̣ а̄рабхи. бхиккха̄ча̄равела̄йа ниммитабуддхам̣ ма̄песи. со дхаммам̣ десети. бхагава̄ на̄галата̄дантакат̣т̣хам̣ кха̄дитва̄ анотаттадахе мукхам̣ дховитва̄ уттаракурӯсу пин̣д̣апа̄там̣ гахетва̄ анотаттадахатӣре парибхун̃джати. са̄рипуттаттхеро таттха гантва̄ бхагавантам̣ вандати. бхагава̄ аджджа еттакам̣ дхаммам̣ десесинти тхерасса найам̣ дети. евам̣ тайо ма̄се аббоччхиннам̣ абхидхаммакатхам̣ катхеси. там̣ сутва̄ асӣтикот̣идевата̄нам̣ дхамма̄бхисамайо ахоси.
йамакапа̄т̣иха̄рийе саннипатита̄пи два̄дасайоджана̄ париса̄ бхагавантам̣ пасситва̄ва гамисса̄ма̄ти кхандха̄ва̄рам̣ бандхитва̄ ат̣т̣ха̄си. там̣ чӯл̣аана̄тхапин̣д̣икасет̣т̣хийева саббапаччайехи упат̣т̣ха̄си. манусса̄ кухим̣ бхагава̄ти джа̄нанаттха̄йа ануруддхаттхерам̣ йа̄чим̣су. тхеро а̄локам̣ вад̣д̣хетва̄ аддаса диббена чаккхуна̄ таттха вассӯпагатам̣ бхагавантам̣ дисва̄ а̄рочеси.
те бхагавато ванданаттха̄йа маха̄моггалла̄наттхерам̣ йа̄чим̣су. тхеро парисамаджджхейева маха̄патхавийам̣ нимуджджитва̄ синерупаббатам̣ ниббиджджхитва̄ татха̄гатапа̄дамӯле бхагавато па̄де вандама̄нова уммуджджитва̄ бхагавантам̣ етадавоча ‘‘джамбудӣпава̄сино, бханте, бхагавато па̄де вандитва̄ пасситва̄ва гамисса̄ма̄ти вадантӣ’’ти. бхагава̄ а̄ха ‘‘кухим̣ пана те, моггалла̄на, етарахи джет̣т̣хабха̄та̄ дхаммасена̄патӣ’’ти? ‘‘сан̇кассанагаре бханте’’ти. ‘‘моггалла̄на, мам̣ дат̣т̣хука̄ма̄ све сан̇кассанагарам̣ а̄гаччханту, ахам̣ све маха̄пава̄ран̣апун̣н̣ама̄сӣупосатхадивасе сан̇кассанагаре отарисса̄мӣ’’ти. ‘‘са̄дху, бханте’’ти тхеро дасабалам̣ вандитва̄ а̄гатамаггенева оруйха манусса̄нам̣ сантикам̣ сампа̄пун̣и. гамана̄гаманака̄ле ча йатха̄ нам̣ манусса̄ пассанти, евам̣ адхит̣т̣ха̄си. идам̣ та̄веттха маха̄моггалла̄наттхеро а̄вибха̄вапа̄т̣иха̄рийам̣ ака̄си.
со евам̣ а̄гато там̣ паваттим̣ а̄рочетва̄ ‘‘дӯранти сан̃н̃ам̣ акатва̄ катапа̄тара̄са̄ва никкхаматха̄’’ти а̄ха. бхагава̄ саккасса деваран̃н̃о а̄рочеси ‘‘маха̄ра̄джа, све мануссалокам̣ гаччха̄мӣ’’ти. девара̄джа̄ виссакаммам̣ а̄н̣а̄песи ‘‘та̄та, све бхагава̄ мануссалокам̣ гантука̄мо, тиссо сопа̄напантийо ма̄пехи екам̣ канакамайам̣, екам̣ раджатамайам̣, екам̣ ман̣имайа’’нти. со татха̄ ака̄си. бхагава̄ дутийадивасе синерумуддхани т̣хатва̄ пураттхималокадха̄тум̣ олокеси, анека̄ни чаккава̄л̣асахасса̄ни виват̣а̄ни хутва̄ екан̇ган̣ам̣ вийа пака̄сим̣су. йатха̄ ча пураттхимена, евам̣ паччхименапи уттаренапи даккхин̣енапи саббам̣ виват̣амаддаса. хет̣т̣ха̄пи йа̄ва авӣчи, упари йа̄ва аканит̣т̣хабхаванам̣, та̄ва аддаса.
там̣ дивасам̣ кира локавиваран̣ам̣ на̄ма ахоси. манусса̄пи деве пассанти, дева̄пи мануссе. таттха нева манусса̄ уддхам̣ уллокенти, на дева̄ адхо олокенти, саббе саммукха̄ва ан̃н̃аман̃н̃ам̣ пассанти. бхагава̄ маджджхе ман̣имайена сопа̄нена отарати, чхака̄ма̄вачарадева̄ ва̄мапассе канакамайена, суддха̄ва̄са̄ ча маха̄брахма̄ ча даккхин̣апассе раджатамайена. девара̄джа̄ паттачӣварам̣ аггахеси, маха̄брахма̄ тийоджаникам̣ сетаччхаттам̣, суйа̄мо ва̄л̣абӣджаним̣, пан̃часикхо гандхаббапутто тига̄вутаматтам̣ бел̣увапан̣д̣увӣн̣ам̣ гахетва̄ татха̄гатасса пӯджам̣ каронто отарати. там̣дивасам̣ бхагавантам̣ дисва̄ буддхабха̄ва̄йа пихам̣ ануппа̄детва̄ т̣хитасатто на̄ма наттхи. идаметтха бхагава̄ а̄вибха̄вапа̄т̣иха̄рийам̣ ака̄си.
апича тамбапан̣н̣идӣпе талан̇гарава̄сӣ дхаммадиннаттхеропи тиссамаха̄виха̄ре четийан̇ган̣асмим̣ нисӣдитва̄ ‘‘тӣхи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато бхиккху апан̣н̣акапат̣ипадам̣ пат̣ипанно хотӣ’’ти апан̣н̣акасуттам̣ (а. ни. 3.16) катхенто хет̣т̣ха̄мукхам̣ бӣджаним̣ ака̄си, йа̄ва авӣчито екан̇ган̣ам̣ ахоси. тато упаримукхам̣ ака̄си, йа̄ва брахмалока̄ екан̇ган̣ам̣ ахоси. тхеро нирайабхайена таджджетва̄ саггасукхена ча палобхетва̄ дхаммам̣ десеси. кечи сота̄панна̄ ахесум̣, кечи сакада̄га̄мӣ ана̄га̄мӣ арахантоти.
389. тиробха̄вам̣ ка̄тука̄мо пана а̄локам̣ ва̄ андхака̄рам̣ кароти, аппат̣иччханнам̣ ва̄ пат̣иччханнам̣, а̄па̄тхам̣ ва̄ ана̄па̄тхам̣ кароти. катхам̣? айан̃хи йатха̄ аппат̣иччханнопи самӣпе т̣хитопи ва̄ на диссати, евам̣ атта̄нам̣ ва̄ парам̣ ва̄ ка̄тука̄мо па̄дакаджджха̄нато вут̣т̣ха̄йа ‘‘идам̣ а̄локат̣т̣ха̄нам̣ андхака̄рам̣ хотӯ’’ти ва̄, ‘‘идам̣ аппат̣иччханнам̣ пат̣иччханнам̣ хотӯ’’ти ва̄, ‘‘идам̣ а̄па̄тхам̣ ана̄па̄тхам̣ хотӯ’’ти ва̄ а̄ваджджитва̄ парикаммам̣ катва̄ вуттанайенева адхит̣т̣ха̄ти. саха адхит̣т̣ха̄начиттена йатха̄дхит̣т̣хитамева хоти. паре самӣпе т̣хита̄пи на пассанти. сайампи апасситука̄мо на пассати.
390. етам̣ пана па̄т̣иха̄рийам̣ кена катапуббанти? бхагавата̄. бхагава̄ хи йасам̣ кулапуттам̣ самӣпе нисиннам̣йева йатха̄ нам̣ пита̄ на пассати, евамака̄си. татха̄ вӣсайоджанасатам̣ маха̄каппинасса паччуггаманам̣ катва̄ там̣ ана̄га̄мипхале, амаччасахассан̃часса сота̄паттипхале патит̣т̣ха̄петва̄, тасса анумаггам̣ а̄гата̄ сахасситтхипарива̄ра̄ аноджа̄девӣ а̄гантва̄ самӣпе нисинна̄пи йатха̄ сапарисам̣ ра̄джа̄нам̣ на пассати, татха̄ катва̄ ‘‘апи, бханте, ра̄джа̄нам̣ пассатха̄’’ти вутте ‘‘ким̣ пана те ра̄джа̄нам̣ гавеситум̣ варам̣, уда̄ху атта̄на’’нти? ‘‘атта̄нам̣, бханте’’ти ватва̄ нисинна̄йа тасса̄ татха̄ дхаммам̣ десеси, йатха̄ са̄ саддхим̣ иттхисахассена сота̄паттипхале патит̣т̣ха̄си, амачча̄ ана̄га̄мипхале, ра̄джа̄ арахаттети. апича тамбапан̣н̣идӣпам̣ а̄гатадивасе йатха̄ аттана̄ саддхим̣ а̄гате авасесе ра̄джа̄ на пассати, евам̣ каронтена махиндаттхерена̄пи идам̣ катамева (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 1.татийасан̇гӣтикатха̄).
391. апича саббампи па̄кат̣ам̣ па̄т̣иха̄рийам̣ а̄вибха̄вам̣ на̄ма. апа̄кат̣апа̄т̣иха̄рийам̣ тиробха̄вам̣ на̄ма. таттха па̄кат̣апа̄т̣иха̄рийе иддхипи пан̃н̃а̄йати иддхима̄пи. там̣ йамакапа̄т̣иха̄рийена дӣпетаббам̣. татра хи ‘‘идха татха̄гато йамакапа̄т̣иха̄рийам̣ кароти аса̄дха̄ран̣ам̣ са̄вакехи. упаримака̄йато аггиккхандхо паваттати, хет̣т̣химака̄йато удакадха̄ра̄ паваттатӣ’’ти (пат̣и. ма. 1.116) евам̣ убхайам̣ пан̃н̃а̄йиттха. апа̄кат̣апа̄т̣иха̄рийе иддхийева пан̃н̃а̄йати, на иддхима̄. там̣ махакасуттена (сам̣. ни. 4.346) ча брахманимантаникасуттена (ма. ни. 1.501 а̄дайо) ча дӣпетаббам̣. татра хи а̄йасмато ча махакасса, бхагавато ча иддхийева пан̃н̃а̄йиттха, на иддхима̄.
йатха̄ха –
‘‘екамантам̣ нисинно кхо читто гахапати а̄йасмантам̣ махакам̣ етадавоча ‘са̄дху ме, бханте, аййо махако уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ дассетӯ’ти. тена хи твам̣ гахапати а̄л̣инде уттара̄сан̇гам̣ пан̃н̃а̄петва̄ тин̣акала̄пам̣ ока̄сехӣти. ‘евам̣, бханте’ти кхо читто гахапати а̄йасмато махакасса пат̣иссутва̄ а̄л̣инде уттара̄сан̇гам̣ пан̃н̃а̄петва̄ тин̣акала̄пам̣ ока̄сеси. атха кхо а̄йасма̄ махако виха̄рам̣ пависитва̄ татха̄рӯпам̣ иддха̄бхисан̇кха̄рам̣ абхисан̇кха̄си, йатха̄ та̄лаччхиггал̣ена ча аггал̣антарика̄йа ча аччи никкхамитва̄ тин̣а̄ни джха̄песи, уттара̄сан̇гам̣ на джха̄песӣ’’ти (сам̣. ни. 4.346).
йатха̄ ча̄ха –
‘‘атха кхва̄хам̣, бхиккхаве, татха̄рӯпам̣ иддха̄бхисан̇кха̄рам̣ абхисан̇кха̄сим̣ ‘етта̄вата̄ брахма̄ ча брахмапариса̄ ча брахмапа̄рисаджджа̄ ча саддан̃ча ме соссанти, на ча мам̣ даккхиссантӣ’ти антарахито имам̣ га̄тхам̣ абха̄сим̣ –
‘бхаве ва̄хам̣ бхайам̣ дисва̄, бхаван̃ча вибхавесинам̣;
бхавам̣ на̄бхивадим̣ кин̃чи, нандин̃ча на упа̄дийи’’’нти. (ма. ни. 1.504);
392. тирокут̣т̣ам̣ тиропа̄ка̄рам̣ тиропаббатам̣ асаджджама̄но гаччхати сеййатха̄пи а̄ка̄сети еттха тирокут̣т̣анти паракут̣т̣ам̣, кут̣т̣асса парабха̄ганти вуттам̣ хоти. еса найо итаресу. кут̣т̣оти ча гехабхиттийа̄ етамадхивачанам̣. па̄ка̄роти гехавиха̄рага̄ма̄дӣнам̣ париккхепапа̄ка̄ро. паббатоти пам̣супаббато ва̄ па̄са̄н̣апаббато ва̄. асаджджама̄ноти алаггама̄но. сеййатха̄пи а̄ка̄сети а̄ка̄се вийа. евам̣ гантука̄мена пана а̄ка̄сакасин̣ам̣ сама̄паджджитва̄ вут̣т̣ха̄йа кут̣т̣ам̣ ва̄ па̄ка̄рам̣ ва̄ синеручаккава̄л̣есупи ан̃н̃атарам̣ паббатам̣ ва̄ а̄ваджджитва̄ катапарикаммена а̄ка̄со хотӯти адхит̣т̣ха̄таббо. а̄ка̄сойева хоти. адхо отаритука̄масса, уддхам̣ ва̄ а̄рохитука̄масса сусиро хоти, винивиджджхитва̄ гантука̄масса чхиддо. со таттха асаджджама̄но гаччхати.
типит̣акачӯл̣а̄бхайаттхеро панеттха̄ха – ‘‘а̄ка̄сакасин̣асама̄паджджанам̣, а̄вусо, киматтхийам̣, ким̣ хаттхиасса̄дӣни абхинимминитука̄мо хаттхиасса̄ди касин̣а̄ни сама̄паджджати, нану йаттха каттхачи касин̣е парикаммам̣ катва̄ ат̣т̣хасама̄паттивасӣбха̄войева пама̄н̣ам̣. йам̣ йам̣ иччхати, там̣ тадева хотӣ’’ти. бхиккхӯ а̄хам̣су – ‘‘па̄л̣ийа̄, бханте, а̄ка̄сакасин̣ам̣йева а̄гатам̣, тасма̄ авассаметам̣ ваттабба’’нти. татра̄йам̣ па̄л̣и –
‘‘пакатийа̄ а̄ка̄сакасин̣асама̄паттийа̄ ла̄бхӣ хоти. тирокут̣т̣ам̣ тиропа̄ка̄рам̣ тиропаббатам̣ а̄ваджджати. а̄ваджджитва̄ н̃а̄н̣ена адхит̣т̣ха̄ти – ‘а̄ка̄со хотӯ’ти. а̄ка̄со хоти. тирокут̣т̣ам̣ тиропа̄ка̄рам̣ тиропаббатам̣ асаджджама̄но гаччхати. йатха̄ манусса̄ пакатийа̄ аниддхиманто кеначи ана̄ват̣е апариккхитте асаджджама̄на̄ гаччханти, евамева со иддхима̄ четовасиппатто тирокут̣т̣ам̣ тиропа̄ка̄рам̣ тиропаббатам̣ асаджджама̄но гаччхати, сеййатха̄пи а̄ка̄се’’ти (пат̣и. ма. 3.11).
саче панасса бхиккхуно адхит̣т̣хахитва̄ гаччхантасса антара̄ паббато ва̄ руккхо ва̄ ут̣т̣хети, ким̣ пуна сама̄паджджитва̄ адхит̣т̣ха̄таббанти? досо наттхи. пуна сама̄паджджитва̄ адхит̣т̣ха̄нам̣ хи упаджджха̄йасса сантике ниссайаггахан̣асадисам̣ хоти. имина̄ ча пана бхиккхуна̄ а̄ка̄со хотӯти адхит̣т̣хитатта̄ а̄ка̄со хотийева. пурима̄дхит̣т̣ха̄набаленева часса антара̄ ан̃н̃о паббато ва̄ руккхо ва̄ утумайо ут̣т̣хахиссатӣти ат̣т̣ха̄намеветам̣. ан̃н̃ена иддхимата̄ ниммите пана пат̣хаманимма̄нам̣ балавам̣ хоти. итарена тасса уддхам̣ ва̄ адхо ва̄ гантаббам̣.
393. патхавийа̄пи уммуджджанимуджджанти еттха уммуджджанти ут̣т̣ха̄нам̣ вуччати. нимуджджанти сам̣сӣданам̣. уммуджджан̃ча нимуджджан̃ча уммуджджанимуджджам̣. евам̣ ка̄тука̄мена а̄покасин̣ам̣ сама̄паджджитва̄ ут̣т̣ха̄йа еттаке т̣ха̄не патхавӣ удакам̣ хотӯти париччхиндитва̄ парикаммам̣ катва̄ вуттанайенева адхит̣т̣ха̄таббам̣. саха адхит̣т̣ха̄нена йатха̄ париччхинне т̣ха̄не патхавӣ удакамева хоти. со таттха уммуджджанимуджджам̣ кароти. татра̄йам̣ па̄л̣и –
‘‘пакатийа̄ а̄покасин̣асама̄паттийа̄ ла̄бхӣ хоти. патхавим̣ а̄ваджджати. а̄ваджджитва̄ н̃а̄н̣ена адхит̣т̣ха̄ти – ‘удакам̣ хотӯ’ти. удакам̣ хоти. со патхавийа̄ уммуджджанимуджджам̣ кароти. йатха̄ манусса̄ пакатийа̄ аниддхиманто удаке уммуджджанимуджджам̣ каронти, евамева со иддхима̄ четовасиппатто патхавийа̄ уммуджджанимуджджам̣ кароти, сеййатха̄пи удаке’’ти (пат̣и. ма. 3.11).
на кевалан̃ча уммуджджанимуджджамева, нха̄напа̄намукхадхованабхан̣д̣акадхована̄дӣсу йам̣ йам̣ иччхати, там̣ там̣ кароти. на кевалан̃ча удакамева, саппителамадхупха̄н̣ита̄дӣсупи йам̣ йам̣ иччхати, там̣ там̣ идан̃чидан̃ча еттакам̣ хотӯти а̄ваджджитва̄ парикаммам̣ катва̄ адхит̣т̣хахантасса йатха̄дхит̣т̣хитамева хоти. уддхаритва̄ бха̄джанагатам̣ каронтасса саппи саппимева хоти. тела̄дӣни тела̄дӣнийева. удакам̣ удакамева. со таттха темитука̄мова темети, на темитука̄мо на темети. тассева ча са̄ патхавӣ удакам̣ хоти сесаджанасса патхавӣйева. таттха манусса̄ паттика̄пи гаччханти, йа̄на̄дӣхипи гаччханти, касикамма̄дӣнипи каронтийева. саче пана̄йам̣ тесампи удакам̣ хотӯти иччхати, хотийева. париччхиннака̄лам̣ пана атиккамитва̄ йам̣ пакатийа̄ гхат̣атал̣а̄ка̄дӣсу удакам̣, там̣ т̣хапетва̄ авасесам̣ париччхиннат̣т̣ха̄нам̣ патхавӣйева хоти.
394. удакепи абхиджджама̄нети еттха йам̣ удакам̣ аккамитва̄ сам̣сӣдати, там̣ бхиджджама̄нанти вуччати. випарӣтам̣ абхиджджама̄нам̣. евам̣ гантука̄мена пана патхавӣкасин̣ам̣ сама̄паджджитва̄ вут̣т̣ха̄йа еттаке т̣ха̄не удакам̣ патхавӣ хотӯти париччхиндитва̄ парикаммам̣ катва̄ вуттанайенева адхит̣т̣ха̄таббам̣. саха адхит̣т̣ха̄нена йатха̄ париччхиннат̣т̣ха̄не удакам̣ патхавӣйева хоти. со таттха гаччхати, татра̄йам̣ па̄л̣и –
‘‘пакатийа̄ патхавӣкасин̣асама̄паттийа̄ ла̄бхӣ хоти. удакам̣ а̄ваджджати. а̄ваджджитва̄ н̃а̄н̣ена адхит̣т̣ха̄ти – ‘патхавӣ хотӯ’ти. патхавӣ хоти. со абхиджджама̄не удаке гаччхати. йатха̄ манусса̄ пакатийа̄ аниддхиманто абхиджджама̄на̄йа патхавийа̄ гаччханти, евамева со иддхима̄ четовасиппатто абхиджджама̄не удаке гаччхати, сеййатха̄пи патхавийа’’нти (пат̣и. ма. 3.11).
на кевалан̃ча гаччхати, йам̣ йам̣ ирийа̄патхам̣ иччхати, там̣ там̣ кароти. на кевалан̃ча патхавимева кароти, ман̣исуван̣н̣апаббатаруккха̄дӣсупи йам̣ йам̣ иччхати, там̣ там̣ вуттанайенева а̄ваджджитва̄ адхит̣т̣ха̄ти, йатха̄дхит̣т̣хитамева хоти. тассева ча там̣ удакам̣ патхавӣ хоти, сесаджанасса удакамева, маччхакаччхапа̄ ча удакака̄ка̄дайо ча йатха̄ручи вичаранти. саче пана̄йам̣ ан̃н̃есампи манусса̄нам̣ там̣ патхавим̣ ка̄тум̣ иччхати, каротийева. париччхиннака̄ла̄тиккамена пана удакамева хоти.
395. паллан̇кена каматӣти паллан̇кена гаччхати. паккхӣ сакун̣оти паккхехи йуттасакун̣о. евам̣ ка̄тука̄мена пана патхавӣкасин̣ам̣ сама̄паджджитва̄ вут̣т̣ха̄йа саче нисинно гантумиччхати, паллан̇каппама̄н̣ам̣ т̣ха̄нам̣ париччхиндитва̄ парикаммам̣ катва̄ вуттанайенева адхит̣т̣ха̄таббам̣. саче нипанно гантука̄мо хоти ман̃чаппама̄н̣ам̣, саче падаса̄ гантука̄мо хоти маггаппама̄н̣анти евам̣ йатха̄нурӯпам̣ т̣ха̄нам̣ париччхиндитва̄ вуттанайенева патхавӣ хотӯти адхит̣т̣ха̄таббам̣, саха адхит̣т̣ха̄нена патхавӣйева хоти. татра̄йам̣ па̄л̣и –
‘‘а̄ка̄сепи паллан̇кена камати, сеййатха̄пи паккхӣ сакун̣оти. пакатийа̄ патхавӣкасин̣асама̄паттийа̄ ла̄бхӣ хоти, а̄ка̄сам̣ а̄ваджджати. а̄ваджджитва̄ н̃а̄н̣ена адхит̣т̣ха̄ти – ‘патхавӣ хотӯ’ти. патхавӣ хоти. со а̄ка̄се анталиккхе чан̇каматипи тит̣т̣хатипи нисӣдатипи сеййампи каппети. йатха̄ манусса̄ пакатийа̄ аниддхиманто патхавийам̣ чан̇камантипи…пе… сеййампи каппенти, евамева со иддхима̄ четовасиппатто а̄ка̄се анталиккхе чан̇каматипи…пе… сеййампи каппетӣ’’ти (пат̣и. ма. 3.11).
а̄ка̄се гантука̄мена ча бхиккхуна̄ диббачаккхула̄бхина̄пи бхавитаббам̣. касма̄? антаре утусамут̣т̣ха̄на̄ ва̄ паббатаруккха̄дайо хонти, на̄гасупан̣н̣а̄дайо ва̄ усӯйанта̄ ма̄пенти, несам̣ дассанаттхам̣. те пана дисва̄ ким̣ ка̄таббанти? па̄дакаджджха̄нам̣ сама̄паджджитва̄ вут̣т̣ха̄йа а̄ка̄со хотӯти парикаммам̣ катва̄ адхит̣т̣ха̄таббам̣. тхеро пана̄ха ‘‘сама̄паттисама̄паджджанам̣, а̄вусо, киматтхийам̣, нану сама̄хитамевасса читтам̣, тена йам̣ йам̣ т̣ха̄нам̣ а̄ка̄со хотӯти адхит̣т̣ха̄ти, а̄ка̄сойева хотӣ’’ти. кин̃ча̄пи евама̄ха, атха кхо тирокут̣т̣апа̄риха̄рийе вуттанайенева пат̣ипаджджитаббам̣.
апича ока̄се орохан̣аттхампи имина̄ диббачаккхула̄бхина̄ бхавитаббам̣, айан̃хи саче анока̄се нха̄натиттхе ва̄ га̄мадва̄ре ва̄ орохати. маха̄джанасса па̄кат̣о хоти. тасма̄ диббачаккхуна̄ пасситва̄ анока̄сам̣ ваджджетва̄ ока̄се отаратӣти.
396. имепи чандимасӯрийе евам̣махиддхике евам̣маха̄нубха̄ве па̄н̣ина̄ пара̄масати паримаджджатӣти еттха чандимасӯрийа̄нам̣ два̄чатта̄лӣсайоджанасахассасса упари чаран̣ена махиддхиката̄, тӣсу дӣпесу екаккхан̣е а̄локакаран̣ена маха̄нубха̄вата̄ ведитабба̄. евам̣ упари чаран̣аа̄локакаран̣ехи ва̄ махиддхике тенева маха̄нубха̄ве. пара̄масатӣти паригган̣хати екадесе ва̄ чхупати. паримаджджатӣти самантато а̄да̄саталам̣ вийа паримаджджати. айам̣ панасса иддхи абхин̃н̃а̄па̄дакаджджха̄навасенева иджджхати, наттхеттха касин̣асама̄паттинийамо. вуттан̃хетам̣ пат̣исамбхида̄йам̣ –
‘‘имепи чандимасӯрийе…пе… паримаджджатӣти идха со иддхима̄ четовасиппатто чандимасӯрийе а̄ваджджати, а̄ваджджитва̄ н̃а̄н̣ена адхит̣т̣ха̄ти – ‘хаттхапа̄се хотӯ’ти. хаттхапа̄се хоти. со нисиннако ва̄ нипаннако ва̄ чандимасӯрийе па̄н̣ина̄ а̄масати пара̄масати паримаджджати. йатха̄ манусса̄ пакатийа̄ аниддхиманто кин̃чидева рӯпагатам̣ хаттхапа̄се а̄масанти пара̄масанти паримаджджанти, евамева со иддхима̄…пе… паримаджджатӣ’’ти (пат̣и. ма. 3.12).
сва̄йам̣ йади иччхати гантва̄ пара̄маситум̣, гантва̄ пара̄масати, йади пана идхева нисиннако ва̄ нипаннако ва̄ пара̄маситука̄мо хоти, хаттхапа̄се хотӯти адхит̣т̣ха̄ти, адхит̣т̣ха̄набалена ван̣т̣а̄ муттата̄лапхалам̣ вийа а̄гантва̄ хаттхапа̄се т̣хите ва̄ пара̄масати, хаттхам̣ ва̄ вад̣д̣хетва̄. вад̣д̣хентасса пана ким̣ упа̄дин̣н̣акам̣ вад̣д̣хати, анупа̄дин̣н̣аканти? упа̄дин̣н̣акам̣ нисса̄йа анупа̄дин̣н̣акам̣ вад̣д̣хати.
таттха типит̣акачӯл̣ана̄гаттхеро а̄ха ‘‘ким̣ пана̄вусо, упа̄дин̣н̣акам̣ кхуддакампи махантампи на хоти, нану йада̄ бхиккху та̄лаччхидда̄дӣхи никкхамати, тада̄ упа̄дин̣н̣акам̣ кхуддакам̣ хоти. йада̄ махантам̣ аттабха̄вам̣ кароти, тада̄ махантам̣ хоти маха̄моггалла̄наттхерасса вийа̄’’ти.
нандопанандана̄гадаманакатха̄
екасмим̣ кира самайе ана̄тхапин̣д̣ико гахапати бхагавато дхаммадесанам̣ сутва̄ ‘‘све, бханте, пан̃чахи бхиккхусатехи саддхим̣ амха̄кам̣ гехе бхиккхам̣ ган̣хатха̄’’ти нимантетва̄ пакками. бхагава̄ адхива̄сетва̄ там̣диваса̄васесам̣ раттибха̄ган̃ча вӣтина̄метва̄ паччӯсасамайе дасасахассилокадха̄тум̣ олокеси. атхасса нандопанандо на̄ма на̄гара̄джа̄ н̃а̄н̣амукхе а̄па̄тхама̄гаччхи. бхагава̄ ‘‘айам̣ на̄гара̄джа̄ майхам̣ н̃а̄н̣амукхе а̄па̄тхама̄гаччхи, аттхи ну кхо асса упаниссайо’’ти а̄вадждженто ‘‘айам̣ миччха̄дит̣т̣хико тӣсу ратанесу аппасанноти дисва̄ ко ну кхо имам̣ миччха̄дит̣т̣хито вивечеййа̄’’ти а̄вадждженто маха̄моггалла̄наттхерам̣ аддаса.
тато пабха̄та̄йа раттийа̄ сарӣрапат̣иджагганам̣ катва̄ а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ а̄мантеси – ‘‘а̄нанда, пан̃чаннам̣ бхиккхусата̄нам̣ а̄рочехи татха̄гато девача̄рикам̣ гаччхатӣ’’ти. там̣ дивасан̃ча нандопанандасса а̄па̄набхӯмим̣ саджджайим̣су. со диббаратанапаллан̇ке диббена сетаччхаттена дха̄рийама̄нена тивидхана̄т̣акехи чева на̄гапариса̄йа ча паривуто диббабха̄джанесу упат̣т̣ха̄питам̣ аннапа̄навидхим̣ олокайама̄но нисинно хоти. атха бхагава̄ йатха̄ на̄гара̄джа̄ пассати, татха̄ катва̄ тасса вита̄наматтхакенева пан̃чахи бхиккхусатехи саддхим̣ та̄ватим̣садевалока̄бхимукхо па̄йа̄си.
тена кхо пана самайена нандопанандасса на̄гара̄джасса еварӯпам̣ па̄пакам̣ дит̣т̣хигатам̣ уппаннам̣ хоти – ‘‘име хи на̄ма мун̣д̣ака̄ саман̣ака̄ амха̄кам̣ упарӯпарибхаванена дева̄нам̣ та̄ватим̣са̄нам̣ бхаванам̣ пависантипи никкхамантипи, на да̄ни ито пат̣т̣ха̄йа имесам̣ амха̄кам̣ маттхаке па̄дапам̣сум̣ окиранта̄нам̣ гантум̣ дасса̄мӣ’’ти ут̣т̣ха̄йа синерупа̄дам̣ гантва̄ там̣ аттабха̄вам̣ виджахитва̄ синерум̣ саттаккхаттум̣ бхогехи париккхипитва̄ упари пхан̣ам̣ катва̄ та̄ватим̣сабхаванам̣ авакуджджена пхан̣ена гахетва̄ адассанам̣ гамеси.
атха кхо а̄йасма̄ рат̣т̣хапа̄ло бхагавантам̣ етадавоча ‘‘пуббе, бханте, имасмим̣ падесе т̣хито синерум̣ пасса̄ми, синерупарибхан̣д̣ам̣ пасса̄ми, та̄ватим̣сам̣ пасса̄ми, веджайантам̣ пасса̄ми, веджайантасса па̄са̄дасса упари дхаджам̣ пасса̄ми. ко ну кхо, бханте, хету ко паччайо, йам̣ етарахи нева синерум̣ пасса̄ми…пе… на веджайантасса па̄са̄дасса упари дхаджам̣ пасса̄мӣ’’ти. ‘‘айам̣, рат̣т̣хапа̄ла, нандопанандо на̄ма на̄гара̄джа̄ тумха̄кам̣ купито синерум̣ саттаккхаттум̣ бхогехи париккхипитва̄ упари пхан̣ена пат̣иччха̄детва̄ андхака̄рам̣ катва̄ т̣хито’’ти. ‘‘дамеми нам̣, бханте’’ти. на бхагава̄ ануджа̄ни. атха кхо а̄йасма̄ бхаддийо а̄йасма̄ ра̄хулоти ануккамена саббепи бхиккхӯ ут̣т̣хахим̣су. на бхагава̄ ануджа̄ни.
аваса̄не маха̄моггалла̄наттхеро ‘‘ахам̣, бханте, дамеми на’’нти а̄ха. ‘‘дамехи моггалла̄на̄’’ти бхагава̄ ануджа̄ни. тхеро аттабха̄вам̣ виджахитва̄ махантам̣ на̄гара̄джаван̣н̣ам̣ абхинимминитва̄ нандопанандам̣ чуддасаккхаттум̣ бхогехи париккхипитва̄ тасса пхан̣аматтхаке аттано пхан̣ам̣ т̣хапетва̄ синеруна̄ саддхим̣ абхиниппӣл̣еси. на̄гара̄джа̄ падхӯма̄йи. тхеропи на туйхам̣йева сарӣре дхӯмо аттхи, майхампи аттхӣти падхӯма̄йи. на̄гара̄джасса дхӯмо тхерам̣ на ба̄дхати. тхерасса пана дхӯмо на̄гара̄джа̄нам̣ ба̄дхати. тато на̄гара̄джа̄ паджджали. тхеропи на туйхам̣йева сарӣре агги аттхи, майхампи аттхӣти паджджали. на̄гара̄джасса теджо тхерам̣ на ба̄дхати. тхерасса пана теджо на̄гара̄джа̄нам̣ ба̄дхати. на̄гара̄джа̄ айам̣ мам̣ синеруна̄ абхиниппӣл̣етва̄ дхӯма̄йати чева паджджалати ча̄ти чинтетва̄ ‘‘бхо твам̣ косӣ’’ти пат̣ипуччхи. ‘‘ахам̣ кхо, нанда, моггалла̄но’’ти. ‘‘бханте, аттано бхиккхубха̄вена тит̣т̣ха̄хӣ’’ти.
тхеро там̣ аттабха̄вам̣ виджахитва̄ тасса даккхин̣акан̣н̣асотена пависитва̄ ва̄макан̣н̣асотена никкхами, ва̄макан̣н̣асотена пависитва̄ даккхин̣акан̣н̣асотена никкхами, татха̄ даккхин̣ана̄сасотена пависитва̄ ва̄мана̄сасотена никкхами, ва̄мана̄сасотена пависитва̄ даккхин̣ана̄сасотена никкхами. тато на̄гара̄джа̄ мукхам̣ вивари. тхеро мукхена пависитва̄ антокуччхийам̣ па̄чӣнена ча паччхимена ча чан̇камати. бхагава̄ ‘‘моггалла̄на, манасикарохи махиддхико еса на̄го’’ти а̄ха. тхеро ‘‘майхам̣ кхо, бханте, чатта̄ро иддхипа̄да̄ бха̄вита̄ бахулӣката̄ йа̄нӣката̄ ваттхуката̄ анут̣т̣хита̄ паричита̄ сусама̄раддха̄, тит̣т̣хату, бханте, нандопанандо, ахам̣ нандопанандасадиса̄нам̣ на̄гара̄джа̄нам̣ сатампи сахассампи сатасахассампи дамеййа’’нти а̄ха.
на̄гара̄джа̄ чинтеси ‘‘пависанто та̄ва ме на дит̣т̣хо, никкхаманака̄ле да̄ни нам̣ да̄т̣хантаре паккхипитва̄ сан̇кха̄дисса̄мӣ’’ти чинтетва̄ никкхама бханте, ма̄ мам̣ антокуччхийам̣ апара̄парам̣ чан̇каманто ба̄дхайиттха̄ти а̄ха. тхеро никкхамитва̄ бахи ат̣т̣ха̄си. на̄гара̄джа̄ айам̣ соти дисва̄ на̄сава̄там̣ виссаджджи. тхеро чатуттхам̣ джха̄нам̣ сама̄паджджи. ломакӯпамписса ва̄то ча̄летум̣ на̄саккхи. авасеса̄ бхиккхӯ кира а̄дито пат̣т̣ха̄йа саббапа̄т̣иха̄рийа̄ни ка̄тум̣ саккун̣еййум̣, имам̣ пана т̣ха̄нам̣ патва̄ евам̣ кхиппанисантино хутва̄ сама̄паджджитум̣ на саккхиссантӣти тесам̣ бхагава̄ на̄гара̄джадаманам̣ на̄нуджа̄ни.
на̄гара̄джа̄ ‘‘ахам̣ имасса саман̣асса на̄сава̄тена ломакӯпампи ча̄летум̣ на̄саккхим̣, махиддхико саман̣о’’ти чинтеси. тхеро аттабха̄вам̣ виджахитва̄ супан̣н̣арӯпам̣ абхинимминитва̄ супан̣н̣ава̄там̣ дассенто на̄гара̄джа̄нам̣ анубандхи. на̄гара̄джа̄ там̣ аттабха̄вам̣ виджахитва̄ ма̄н̣авакаван̣н̣ам̣ абхинимминитва̄ ‘‘бханте, тумха̄кам̣ саран̣ам̣ гаччха̄мӣ’’ти ваданто тхерасса па̄де ванди. тхеро ‘‘саттха̄, нанда, а̄гато, ехи гамисса̄ма̄’’ти на̄гара̄джа̄нам̣ дамайитва̄ ниббисам̣ катва̄ гахетва̄ бхагавато сантикам̣ агама̄си. на̄гара̄джа̄ бхагавантам̣ вандитва̄ ‘‘бханте, тумха̄кам̣ саран̣ам̣ гаччха̄мӣ’’ти а̄ха. бхагава̄ ‘‘сукхӣ хохи, на̄гара̄джа̄’’ти ватва̄ бхиккхусан̇гхапаривуто ана̄тхапин̣д̣икасса нивесанам̣ агама̄си.
ана̄тхапин̣д̣ико ‘‘ким̣, бханте, атидива̄ а̄гататтха̄’’ти а̄ха. моггалла̄насса ча нандопанандасса ча сан̇га̄мо ахосӣти. касса, бханте, джайо, касса пара̄джайоти. моггалла̄насса джайо, нандасса пара̄джайоти. ана̄тхапин̣д̣ико ‘‘адхива̄сету ме, бханте, бхагава̄ сатта̄хам̣ екапат̣ипа̄т̣ийа̄ бхаттам̣, сатта̄хам̣ тхерасса сакка̄рам̣ карисса̄мӣ’’ти ватва̄ сатта̄хам̣ буддхапамукха̄нам̣ пан̃чаннам̣ бхиккхусата̄нам̣ маха̄сакка̄рам̣ ака̄си. ити имам̣ имасмим̣ нандопанандадамане катам̣ махантам̣ аттабха̄вам̣ сандха̄йетам̣ вуттам̣ ‘‘йада̄ махантам̣ аттабха̄вам̣ кароти, тада̄ махантам̣ хоти маха̄моггалла̄наттхерасса вийа̄’’ти. евам̣ вуттепи бхиккхӯ упа̄дин̣н̣акам̣ нисса̄йа анупа̄дин̣н̣акамева вад̣д̣хатӣти а̄хам̣су. айамева четтха йутти.
со евам̣ катва̄ на кевалам̣ чандимасӯрийе пара̄масати. саче иччхати па̄дакатхаликам̣ катва̄ па̄де т̣хапети, пӣт̣хам̣ катва̄ нисӣдати, ман̃чам̣ катва̄ нипаджджати, апассенапхалакам̣ катва̄ апассайати. йатха̄ ча еко, евам̣ апаропи. анекесупи хи бхиккхусатасахассесу евам̣ каронтесу тесан̃ча екамекасса татхева иджджхати. чандимасӯрийа̄нан̃ча гаманампи а̄локакаран̣ампи татхева хоти. йатха̄ хи па̄тисахассесу удакапӯресу саббапа̄тӣсу ча чандаман̣д̣ала̄ни диссанти. па̄катикамева ча чандасса гаманам̣ а̄локакаран̣ан̃ча хоти. татхӯпамаметам̣ па̄т̣иха̄рийам̣.
397. йа̄ва брахмалока̄пӣти брахмалокампи париччхедам̣ катва̄. ка̄йена васам̣ ваттетӣти таттха брахмалоке ка̄йена аттано васам̣ ваттети. тассаттхо па̄л̣им̣ анугантва̄ ведитаббо. айан̃хеттха па̄л̣и –
‘‘йа̄ва брахмалока̄пи ка̄йена васам̣ ваттетӣти. саче со иддхима̄ четовасиппатто брахмалокам̣ гантука̄мо хоти, дӯрепи сантике адхит̣т̣ха̄ти сантике хотӯти, сантике хоти. сантикепи дӯре адхит̣т̣ха̄ти дӯре хотӯти, дӯре хоти. бахукампи тхоканти адхит̣т̣ха̄ти тхокам̣ хотӯти, тхокам̣ хоти. тхокампи бахуканти адхит̣т̣ха̄ти бахукам̣ хотӯти, бахукам̣ хоти. диббена чаккхуна̄ тасса брахмуно рӯпам̣ пассати. дибба̄йа сотадха̄туйа̄ тасса брахмуно саддам̣ сун̣а̄ти. четопарийан̃а̄н̣ена тасса брахмуно читтам̣ паджа̄на̄ти. саче со иддхима̄ четовасиппатто диссама̄нена ка̄йена брахмалокам̣ гантука̄мо хоти, ка̄йавасена читтам̣ парин̣а̄мети, ка̄йавасена читтам̣ адхит̣т̣ха̄ти, ка̄йавасена читтам̣ парин̣а̄метва̄ ка̄йавасена читтам̣ адхит̣т̣хахитва̄ сукхасан̃н̃ан̃ча лахусан̃н̃ан̃ча оккамитва̄ диссама̄нена ка̄йена брахмалокам̣ гаччхати. саче со иддхима̄ четовасиппатто адиссама̄нена ка̄йена брахмалокам̣ гантука̄мо хоти, читтавасена ка̄йам̣ парин̣а̄мети, читтавасена ка̄йам̣ адхит̣т̣ха̄ти. читтавасена ка̄йам̣ парин̣а̄метва̄ читтавасена ка̄йам̣ адхит̣т̣хахитва̄ сукхасан̃н̃ан̃ча лахусан̃н̃ан̃ча оккамитва̄ адиссама̄нена ка̄йена брахмалокам̣ гаччхати. со тасса брахмуно пурато рӯпам̣ абхиниммина̄ти маномайам̣ саббан̇гапан̃чан̇гим̣ ахӣниндрийам̣. саче со иддхима̄ чан̇камати, ниммитопи таттха чан̇камати. саче со иддхима̄ тит̣т̣хати, нисӣдати, сеййам̣ каппети, ниммитопи таттха сеййам̣ каппети. саче со иддхима̄ дхӯма̄йати, паджджалати, дхаммам̣ бха̄сати, пан̃хам̣ пуччхати, пан̃хам̣ пут̣т̣хо виссаджджети, ниммитопи таттха пан̃хам̣ пут̣т̣хо виссаджджети. саче со иддхима̄ тена брахмуна̄ саддхим̣ сантит̣т̣хати, саллапати, са̄каччхам̣ сама̄паджджати, ниммитопи таттха тена брахмуна̄ саддхим̣ сантит̣т̣хати, саллапати, са̄каччхам̣ сама̄паджджати. йам̣ йадева хи со иддхима̄ кароти, там̣ тадева ниммито каротӣ’’ти (пат̣и. ма. 3.12).
таттха дӯрепи сантике адхит̣т̣ха̄тӣти па̄дакаджджха̄нато вут̣т̣ха̄йа дӯре девалокам̣ ва̄ брахмалокам̣ ва̄ а̄ваджджати сантике хотӯти. а̄ваджджитва̄ парикаммам̣ катва̄ пуна сама̄паджджитва̄ н̃а̄н̣ена адхит̣т̣ха̄ти сантике хотӯти, сантике хоти. еса найо сесападесупи.
таттха ко дӯрам̣ гахетва̄ сантикам̣ ака̄сӣти? бхагава̄. бхагава̄ хи йамакапа̄т̣иха̄рийа̄васа̄не девалокам̣ гаччханто йугандхаран̃ча синерун̃ча сантике катва̄ патхавӣталато екапа̄дам̣ йугандхаре патит̣т̣хапетва̄ дутийам̣ синеруматтхаке т̣хапеси. ан̃н̃о ко ака̄си? маха̄моггалла̄наттхеро. тхеро хи са̄ваттхито бхаттакиччам̣ катва̄ никкхантам̣ два̄дасайоджаникам̣ парисам̣ тим̣сайоджанам̣ сан̇кассанагарамаггам̣ сан̇кхипитва̄ тан̇кхан̣ан̃н̃ева сампа̄песи.
апича тамбапан̣н̣идӣпе чӯл̣асамуддаттхеропи ака̄си. дуббхиккхасамайе кира тхерасса сантикам̣ па̄това сатта бхиккхусата̄ни а̄гамам̣су. тхеро ‘‘маха̄ бхиккхусан̇гхо кухим̣ бхиккха̄ча̄ро бхависсатӣ’’ти чинтенто сакалатамбапан̣н̣идӣпе адисва̄ ‘‘паратӣре па̄т̣алипутте бхависсатӣ’’ти дисва̄ бхиккхӯ паттачӣварам̣ га̄ха̄петва̄ ‘‘етха̄вусо, бхиккха̄ча̄рам̣ гамисса̄ма̄’’ти патхавим̣ сан̇кхипитва̄ па̄т̣алипуттам̣ гато. бхиккхӯ ‘‘катарам̣, бханте, имам̣ нагара’’нти пуччхим̣су. па̄т̣алипуттам̣, а̄вусоти. па̄т̣алипуттам̣ на̄ма дӯре бхантети. а̄вусо, махаллакаттхера̄ на̄ма дӯрепи гахетва̄ сантике каронтӣти. маха̄самуддо кухим̣, бхантети? нану, а̄вусо, антара̄ екам̣ нӣлама̄тикам̣ атиккамитва̄ а̄гататтха̄ти? а̄ма, бханте. маха̄самуддо пана махантоти. а̄вусо, махаллакаттхера̄ на̄ма махантампи кхуддакам̣ каронтӣти.
йатха̄ ча̄йам̣, евам̣ тиссадаттаттхеропи са̄йанхасамайе нха̄йитва̄ катуттара̄сан̇го маха̄бодхим̣ вандисса̄мӣти читте уппанне сантике ака̄си.
сантикам̣ пана гахетва̄ ко дӯрамака̄сӣти? бхагава̄. бхагава̄ хи аттано ча ан̇гулима̄ласса (ма. ни. 2.348) ча антарам̣ сантикампи дӯрамака̄сӣти.
атха ко бахукам̣ тхокам̣ ака̄сӣти? маха̄кассапаттхеро. ра̄джагахе кира наккхаттадивасе пан̃часата̄ кума̄рийо чандапӯве гахетва̄ наккхаттакӣл̣анаттха̄йа гаччхантийо бхагавантам̣ дисва̄ кин̃чи на̄дам̣су. паччхато а̄гаччхантам̣ пана тхерам̣ дисва̄ амха̄кам̣ тхеро ети пӯвам̣ дасса̄ма̄ти сабба̄ пӯве гахетва̄ тхерам̣ упасан̇камим̣су. тхеро паттам̣ нӣхаритва̄ саббам̣ екапаттапӯраматтамака̄си. бхагава̄ тхерам̣ а̄гамайама̄но пурато нисӣди. тхеро а̄харитва̄ бхагавато ада̄си.
иллисасет̣т̣хиваттхусмим̣ пана маха̄моггалла̄наттхеро тхокам̣ бахукамака̄си, ка̄кавалийаваттхусмин̃ча бхагава̄. маха̄кассапаттхеро кира сатта̄хам̣ сама̄паттийа̄ вӣтина̄метва̄ далиддасан̇гахам̣ каронто ка̄кавалийасса на̄ма дуггатамануссасса гхарадва̄ре ат̣т̣ха̄си. тасса джа̄йа̄ тхерам̣ дисва̄ патино паккам̣ алон̣амбилайа̄гум̣ патте а̄кири. тхеро там̣ гахетва̄ бхагавато хаттхе т̣хапеси. бхагава̄ маха̄бхиккхусан̇гхасса пахонакам̣ катва̄ адхит̣т̣ха̄си. екапаттена а̄бхата̄ саббесам̣ пахоси. ка̄кавалийопи саттаме дивасе сет̣т̣хит̣т̣ха̄нам̣ алаттха̄ти.
на кевалан̃ча тхокасса бахукаран̣ам̣, мадхурам̣ амадхурам̣, амадхурам̣ мадхурантиа̄дӣсупи йам̣ йам̣ иччхати, саббам̣ иддхимато иджджхати. татха̄ хи маха̄анул̣аттхеро на̄ма самбахуле бхиккхӯ пин̣д̣а̄йа чаритва̄ суккхабхаттамева лабхитва̄ ган̇га̄тӣре нисӣдитва̄ парибхун̃джама̄не дисва̄ ган̇га̄йа удакам̣ саппиман̣д̣анти адхит̣т̣хахитва̄ са̄ман̣ера̄нам̣ сан̃н̃ам̣ ада̄си. те тха̄лакехи а̄харитва̄ бхиккхусан̇гхасса адам̣су. саббе мадхурена саппиман̣д̣ена бхун̃джим̣сӯти.
диббена чаккхуна̄ти идхева т̣хито а̄локам̣ вад̣д̣хетва̄ тасса брахмуно рӯпам̣ пассати. идхева ча т̣хито саббам̣ тасса бха̄сато саддам̣ сун̣а̄ти. читтам̣ паджа̄на̄ти. ка̄йавасена читтам̣ парин̣а̄метӣти караджака̄йасса васена читтам̣ парин̣а̄мети. па̄дакаджджха̄начиттам̣ гахетва̄ ка̄йе а̄ропети. ка̄йа̄нугатикам̣ кароти дандхагаманам̣. ка̄йагаманам̣ хи дандхам̣ хоти. сукхасан̃н̃ан̃ча лахусан̃н̃ан̃ча оккаматӣти па̄дакаджджха̄на̄рамман̣ена иддхичиттена сахаджа̄там̣ сукхасан̃н̃ан̃ча лахусан̃н̃ан̃ча оккамати пависати пхассети сампа̄пун̣а̄ти. сукхасан̃н̃а̄ на̄ма упеккха̄сампайуттасан̃н̃а̄. упеккха̄ хи сантам̣ сукханти вутта̄. са̄йева ча сан̃н̃а̄ нӣваран̣ехи чева витакка̄дӣхи паччанӣкехи ча вимуттатта̄ лахусан̃н̃а̄типи ведитабба̄. там̣ оккантасса панасса караджака̄йопи тӯлапичу вийа саллахуко хоти. со евам̣ ва̄йуккхиттатӯлапичуна̄ вийа саллахукена диссама̄нена ка̄йена брахмалокам̣ гаччхати. евам̣ гаччханто ча саче иччхати патхавӣкасин̣авасена а̄ка̄се маггам̣ нимминитва̄ падаса̄ гаччхати. саче иччхати ва̄йокасин̣авасена ва̄йум̣ адхит̣т̣хахитва̄ тӯлапичу вийа ва̄йуна̄ гаччхати. апича гантука̄мата̄ ева еттха пама̄н̣ам̣. ‘‘сати хи гантука̄мата̄йа’’ евам̣ катачитта̄дхит̣т̣ха̄но адхит̣т̣ха̄навегуккхиттова со исса̄сакхиттасаро вийа диссама̄но гаччхати.
читтавасена ка̄йам̣ парин̣а̄метӣти ка̄йам̣ гахетва̄ читте а̄ропети. читта̄нугатикам̣ кароти сӣгхагаманам̣. читтагаманам̣ хи сӣгхам̣ хоти. сукхасан̃н̃ан̃ча лахусан̃н̃ан̃ча оккаматӣти рӯпака̄йа̄рамман̣ена иддхичиттена сахаджа̄там̣ сукхасан̃н̃ан̃ча лахусан̃н̃ан̃ча оккаматӣти. сесам̣ вуттанайенева ведитаббам̣. идам̣ пана читтагаманамева хоти. евам̣ адиссама̄нена ка̄йена гаччханто пана̄йам̣ ким̣ тасса адхит̣т̣ха̄начиттасса уппа̄даккхан̣е гаччхати, уда̄ху т̣хитиккхан̣е бхан̇гаккхан̣е ва̄ти вутте тӣсупи кхан̣есу гаччхатӣти тхеро а̄ха. ким̣ пана со сайам̣ гаччхати ниммитам̣ песетӣти. йатха̄ручи кароти. идха панасса сайам̣ гаманамева а̄гатам̣.
маномайанти адхит̣т̣ха̄наманена ниммитатта̄ маномайам̣. ахӣниндрийанти идам̣ чаккхусота̄дӣнам̣ сан̣т̣ха̄навасена вуттам̣. ниммитарӯпе пана паса̄до на̄ма наттхи. саче иддхима̄ чан̇камати ниммитопи таттха чан̇каматӣтиа̄ди саббам̣ са̄ваканиммитам̣ сандха̄йа вуттам̣. буддханиммито пана йам̣ йам̣ бхагава̄ кароти, там̣ тампи кароти. бхагавато ручивасена ан̃н̃ампи каротӣти. еттха ча йам̣ со иддхима̄ идхева т̣хито диббена чаккхуна̄ рӯпам̣ пассати, дибба̄йа сотадха̄туйа̄ саддам̣ сун̣а̄ти, четопарийан̃а̄н̣ена читтам̣ паджа̄на̄ти, на етта̄вата̄ ка̄йена васам̣ ваттети. йампи со идхева т̣хито тена брахмуна̄ саддхим̣ сантит̣т̣хати саллапати са̄каччхам̣ сама̄паджджати, етта̄вата̄пи на ка̄йена васам̣ ваттети. йамписса дӯрепи сантике адхит̣т̣ха̄тӣтиа̄дикам̣ адхит̣т̣ха̄нам̣, етта̄вата̄пи на ка̄йена васам̣ ваттети. йампи со диссама̄нена ва̄ адиссама̄нена ва̄ ка̄йена брахмалокам̣ гаччхати, етта̄вата̄пи на ка̄йена васам̣ ваттети. йан̃ча кхо со тасса брахмуно пурато рӯпам̣ абхиниммина̄тӣтиа̄дина̄ найена вуттавидха̄нам̣ а̄паджджати, етта̄вата̄ ка̄йена васам̣ ваттети на̄мам̣. сесам̣ панеттха ка̄йена васам̣ ваттана̄йа пуббабха̄гадассанаттхам̣ вуттанти айам̣ та̄ва адхит̣т̣ха̄на̄ иддхи.
398. викуббана̄йа пана маномайа̄йа ча идам̣ на̄на̄каран̣ам̣. викуббанам̣ та̄ва каронтена ‘‘со пакативан̣н̣ам̣ виджахитва̄ кума̄ракаван̣н̣ам̣ ва̄ дассети, на̄гаван̣н̣ам̣ ва̄ дассети, супан̣н̣аван̣н̣ам̣ ва̄ дассети, асураван̣н̣ам̣ ва̄ дассети, индаван̣н̣ам̣ ва̄ дассети, деваван̣н̣ам̣ ва̄ дассети, брахмаван̣н̣ам̣ ва̄ дассети, самуддаван̣н̣ам̣ ва̄ дассети, паббатаван̣н̣ам̣ ва̄ дассети, сӣхаван̣н̣ам̣ ва̄ дассети, бйаггхаван̣н̣ам̣ ва̄ дассети, дӣпиван̣н̣ам̣ ва̄ дассети, хаттхимпи дассети, ассампи дассети, ратхампи дассети, паттимпи дассети, вивидхампи сена̄бйӯхам̣ дассетӣ’’ти (пат̣и. ма. 3.13) евам̣ вуттесу кума̄ракаван̣н̣а̄дӣсу йам̣ йам̣ а̄кан̇кхати, там̣ там̣ адхит̣т̣ха̄таббам̣. адхит̣т̣хахантена ча патхавӣкасин̣а̄дӣсу ан̃н̃атара̄рамман̣ато абхин̃н̃а̄па̄дакаджджха̄нато вут̣т̣ха̄йа аттано кума̄ракаван̣н̣о а̄ваджджитаббо. а̄ваджджитва̄ парикамма̄васа̄не пуна сама̄паджджитва̄ вут̣т̣ха̄йа еварӯпо на̄ма кума̄рако хомӣти адхит̣т̣ха̄таббам̣. саха адхит̣т̣ха̄начиттена кума̄рако хоти девадатто вийа (чӯл̣ава. 333). еса найо саббаттха.
хаттхимпи дассетӣтиа̄ди панеттха бахиддха̄пи хаттхиа̄дидассанавасена вуттам̣. таттха хаттхӣ хомӣти анадхит̣т̣хахитва̄ хаттхӣ хотӯти адхит̣т̣ха̄таббам̣, асса̄дӣсупи есева найоти. айам̣ викуббана̄ иддхи.
399. маномайам̣ ка̄тука̄мо пана па̄дакаджджха̄нато вут̣т̣ха̄йа ка̄йам̣ та̄ва а̄ваджджитва̄ вуттанайенева сусиро хотӯти адхит̣т̣ха̄ти, сусиро хоти. атхасса аббхантаре ан̃н̃ам̣ ка̄йам̣ а̄ваджджитва̄ парикаммам̣ катва̄ вуттанайенева адхит̣т̣ха̄ти, тасса аббхантаре ан̃н̃о ка̄йо хотӯти. со там̣ мун̃джамха̄ ӣсикам̣ вийа косийа̄ асим̣ вийа каран̣д̣а̄йа ахим̣ вийа ча абба̄хати. тена вуттам̣ ‘‘идха бхиккху имамха̄ ка̄йа̄ ан̃н̃ам̣ ка̄йам̣ абхиниммина̄ти рӯпим̣ маномайам̣ саббан̇гапаччан̇гим̣ ахӣниндрийам̣. сеййатха̄пи пурисо мун̃джамха̄ ӣсикам̣ пава̄хеййа, тасса евамасса айам̣ мун̃джо айам̣ ӣсика̄, ан̃н̃о мун̃джо ан̃н̃а̄ ӣсика̄, мун̃джамха̄твева ӣсика̄ пава̄л̣ха̄’’тиа̄ди (пат̣и. ма. 3.14). еттха ча йатха̄ ӣсика̄дайо мун̃джа̄дӣхи садиса̄ хонти, евам̣ маномайарӯпам̣ иддхимата̄садисамева хотӣти дассанаттхам̣ ета̄ упама̄ вутта̄ти. айам̣ маномайа̄ иддхи.
ити са̄дхуджанапа̄моджджаттха̄йа кате висуддхимагге
иддхивидханиддесо на̄ма
два̄дасамо париччхедо.