11. сама̄дхиниддесо
а̄ха̄репат̣иккӯлабха̄вана̄
294. ида̄ни а̄руппа̄нантарам̣ ека̄ сан̃н̃а̄ти евам̣ уддит̣т̣ха̄йа а̄ха̄ре пат̣иккӯласан̃н̃а̄йа бха̄вана̄ниддесо ануппатто. таттха а̄харатӣти а̄ха̄ро. со чатуббидхо кабал̣ӣка̄ра̄ха̄ро, пхасса̄ха̄ро, маносан̃четана̄ха̄ро, вин̃н̃а̄н̣а̄ха̄роти.
ко панеттха кима̄харатӣти? кабал̣ӣка̄ра̄ха̄ро оджат̣т̣хамакам̣ рӯпам̣ а̄харати. пхасса̄ха̄ро тиссо ведана̄ а̄харати. маносан̃четана̄ха̄ро тӣсу бхавесу пат̣исандхим̣ а̄харати. вин̃н̃а̄н̣а̄ха̄ро пат̣исандхиккхан̣е на̄марӯпам̣ а̄харати.
тесу кабал̣ӣка̄ра̄ха̄ре никантибхайам̣. пхасса̄ха̄ре упагаманабхайам̣. маносан̃четана̄ха̄ре упапаттибхайам̣. вин̃н̃а̄н̣а̄ха̄ре пат̣исандхибхайам̣. евам̣ саппат̣ибхайесу ча тесу кабал̣ӣка̄ра̄ха̄ро путтамам̣сӯпамена (сам̣. ни. 2.63) дӣпетаббо. пхасса̄ха̄ро ниччаммага̄вӯпамена (сам̣. ни. 2.63). маносан̃четана̄ха̄ро ан̇га̄рака̄сӯпамена (сам̣. ни. 2.63). вин̃н̃а̄н̣а̄ха̄ро саттисатӯпамена̄ти (сам̣. ни. 2.63). имесу пана чатӯсу а̄ха̄ресу аситапӣтакха̄йитаса̄йитаппабхедо кабал̣ӣка̄ро а̄ха̄рова имасмим̣ аттхе а̄ха̄роти адхиппето. тасмим̣ а̄ха̄ре пат̣иккӯла̄ка̄раггахан̣авасена уппанна̄ сан̃н̃а̄ а̄ха̄ре пат̣иккӯласан̃н̃а̄.
там̣ а̄ха̄ре пат̣иккӯласан̃н̃ам̣ бха̄ветука̄мена каммат̣т̣ха̄нам̣ уггахетва̄ уггахато екападампи авираджджхантена рахогатена пат̣исаллӣнена аситапӣтакха̄йитаса̄йитаппабхеде кабал̣ӣка̄ра̄ха̄ре дасаха̄ка̄рехи пат̣иккӯлата̄ паччавеккхитабба̄. сеййатхидам̣, гаманато, парийесанато, парибхогато, а̄сайато, нидха̄нато, апарипаккато, парипаккато, пхалато, ниссандато, саммаккханатоти.
295. таттха гаманатоти евам̣ маха̄нубха̄ве на̄ма са̄сане паббаджитена сакалараттим̣ буддхавачанасаджджха̄йам̣ ва̄ саман̣адхаммам̣ ва̄ катва̄ ка̄лассева вут̣т̣ха̄йа четийан̇ган̣абодхийан̇ган̣аваттам̣ катва̄ па̄нӣйам̣ парибходжанӣйам̣ упат̣т̣хапетва̄ паривен̣ам̣ саммаджджитва̄ сарӣрам̣ пат̣иджаггитва̄ а̄санама̄рӯйха вӣсатим̣са ва̄ре каммат̣т̣ха̄нам̣ манасикаритва̄ ут̣т̣ха̄йа паттачӣварам̣ гахетва̄ ниджанасамба̄дха̄ни павивекасукха̄ни чха̄йӯдакасампанна̄ни сучӣни сӣтала̄ни раман̣ӣйабхӯмибха̄га̄ни тапована̄ни паха̄йа арийам̣ вивекаратим̣ анапеккхитва̄ суса̄на̄бхимукхена син̇га̄лена вийа а̄ха̄раттха̄йа га̄ма̄бхимукхена гантаббам̣.
евам̣ гаччхата̄ ча ман̃чамха̄ ва̄ пӣт̣хамха̄ ва̄ отаран̣ато пат̣т̣ха̄йа па̄дараджагхараголикавачча̄дисампарикин̣н̣ам̣ паччаттхаран̣ам̣ аккамитаббам̣ хоти. тато аппекада̄ мӯсикаджатукавачча̄дӣхи упахататта̄ антогаббхато пат̣иккӯлатарам̣ памукхам̣ дат̣т̣хаббам̣ хоти. тато улӯкапа̄ра̄вата̄диваччасаммаккхитатта̄ упариматалато пат̣иккӯлатарам̣ хет̣т̣химаталам̣. тато када̄чи када̄чи ва̄теритехи пура̄н̣атин̣апан̣н̣ехи гила̄наса̄ман̣ера̄нам̣ муттакарӣсакхел̣асин̇гха̄н̣ика̄хи вассака̄ле удакачиккхалла̄дӣхи ча сам̣килит̣т̣хатта̄ хет̣т̣химаталато пат̣иккӯлатарам̣ паривен̣ам̣. паривен̣ато пат̣иккӯлатара̄ виха̄рараччха̄ дат̣т̣хабба̄ хоти.
анупуббена пана бодхин̃ча четийан̃ча вандитва̄ витаккама̄л̣аке т̣хитена муттара̄сисадисам̣ четийам̣ морапин̃чхакала̄паманохарам̣ бодхим̣ девавима̄насампаттисассирӣкам̣ сена̄санан̃ча анапалокетва̄ еварӯпам̣ на̄ма раман̣ӣйам̣ падесам̣ пит̣т̣хито катва̄ а̄ха̄рахету гантаббам̣ бхависсатӣти паккамитва̄ га̄мамаггам̣ пат̣ипаннена кха̄н̣укан̣т̣акамаггопи удакавегабхиннависамамаггопи дат̣т̣хаббо хоти.
тато ган̣д̣ам̣ пат̣иччха̄дентена вийа нива̄санам̣ нива̄сетва̄ ван̣ачол̣акам̣ бандхантена вийа ка̄йабандханам̣ бандхитва̄ ат̣т̣хисан̇гха̄там̣ пат̣иччха̄дентена вийа чӣварам̣ па̄рупитва̄ бхесаджджакапа̄лам̣ нӣхарантена вийа паттам̣ нӣхаритва̄ га̄мадва̄расамӣпам̣ па̄пун̣антена хаттхикун̣апаассакун̣апагокун̣апамахим̣сакун̣апамануссакун̣апаахикун̣апакуккуракун̣апа̄нипи дат̣т̣хабба̄ни бхаванти. на кевалан̃ча дат̣т̣хабба̄ни, гандхопи несам̣ гха̄нам̣ пат̣иханама̄но адхива̄сетаббо хоти. тато га̄мадва̄ре т̣хатва̄ чан̣д̣ахаттхиасса̄дипариссайапариваджджанаттхам̣ га̄мараччха̄ олокетабба̄ хонти.
иччетам̣ паччаттхаран̣а̄дианекакун̣апапарийоса̄нам̣ пат̣иккӯлам̣ а̄ха̄рахету аккамитаббан̃ча дат̣т̣хаббан̃ча гха̄йитаббан̃ча хоти. ахо вата бхо пат̣иккӯло а̄ха̄роти евам̣ гаманато пат̣иккӯлата̄ паччавеккхитабба̄.
296. катхам̣ парийесанато? евам̣ гаманапат̣иккӯлам̣ адхива̄сетва̄пи га̄мам̣ павит̣т̣хена сан̇гха̄т̣ипа̄рутена капан̣амануссена вийа капа̄лахаттхена гхарапат̣ипа̄т̣ийа̄ га̄мавӣтхӣсу чаритаббам̣ хоти. йаттха вассака̄ле аккантааккантат̣т̣ха̄не йа̄ва пин̣д̣икамам̣са̄пи удакачиккхалле па̄да̄ пависанти, екена хаттхена паттам̣ гахетаббам̣ хоти, екена чӣварам̣ уккхипитаббам̣. гимхака̄ле ва̄тавегена самут̣т̣хитехи пам̣сутин̣араджехи окин̣н̣асарӣрена чаритаббам̣. там̣ там̣ гехадва̄рам̣ патва̄ маччхадхованамам̣садхованатан̣д̣уладхованакхел̣асин̇гха̄н̣икасунакхасӯкаравачча̄дӣхи саммисса̄ни кимикула̄кула̄ни нӣламаккхикапарикин̣н̣а̄ни ол̣игалла̄ни чева чанданикат̣т̣ха̄на̄ни ча дат̣т̣хабба̄ни хонти аккамитабба̄нипи. йато та̄ маккхика̄ ут̣т̣хахитва̄ сан̇гха̄т̣ийампи паттепи сӣсепи нилӣйанти.
гхарам̣ павит̣т̣хасса̄пи кечи денти, кечи на денти. дадама̄на̄пи екачче хиййо паккабхаттампи пура̄н̣акхаджджакампи пӯтикумма̄сапӯпа̄дӣнипи даданти. ададама̄на̄пи кечидева ‘‘атиччхатха, бханте’’ти ваданти, кечи пана апассама̄на̄ вийа тун̣хӣ хонти, кечи ан̃н̃ена мукхам̣ каронти, кечи ‘‘гаччха, ре мун̣д̣ака̄’’тиа̄дӣхи пхарусава̄ча̄хи самуда̄чаранти. евам̣ капан̣амануссена вийа га̄ме пин̣д̣а̄йа чаритва̄ никкхамитаббанти.
иччетам̣ га̄маппавесанато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва никкхамана̄ удакачиккхалла̄дипат̣иккӯлам̣ а̄ха̄рахету аккамитаббан̃чева дат̣т̣хаббан̃ча адхива̄сетаббан̃ча хоти. ахо вата бхо пат̣иккӯло а̄ха̄роти евам̣ парийесанато пат̣иккӯлата̄ паччавеккхитабба̄.
297. катхам̣ парибхогато? евам̣ парийит̣т̣ха̄ха̄рена пана бахига̄ме пха̄сукат̣т̣ха̄не сукханисиннена йа̄ва таттха хаттхам̣ на ота̄рети, та̄ва татха̄рӯпам̣ гарут̣т̣ха̄нийам̣ бхиккхум̣ ва̄ ладжджимануссам̣ ва̄ дисва̄ нимантетумпи сакка̄ хоти. бхун̃джитука̄мата̄йа панеттха хаттхе ота̄ритаматте ‘‘ган̣хатха̄’’ти вадантена ладжджитаббам̣ хоти. хаттхам̣ пана ота̄ретва̄ маддантасса пан̃чан̇гулиануса̄рена седо паггхарама̄но суккхатхаддхабхаттампи тементо мудум̣ кароти.
атха тасмим̣ паримадданаматтена̄пи самбхиннасобхе а̄лопам̣ катва̄ мукхе т̣хапите хет̣т̣химаданта̄ удуккхалакиччам̣ са̄дхенти, упарима̄ мусалакиччам̣, дживха̄ хаттхакиччам̣. там̣ таттха сува̄надон̣ийам̣ сува̄напин̣д̣амива дантамусалехи кот̣т̣етва̄ дживха̄йа сампариваттийама̄нам̣ дживха̄гге танупасаннакхел̣о маккхети, вемаджджхато пат̣т̣ха̄йа бахалакхел̣о маккхети, дантакат̣т̣хена асампаттат̣т̣ха̄не дантагӯтхако маккхети. со евам̣ вичун̣н̣итамаккхито тан̇кхан̣ан̃н̃ева антарахитаван̣н̣агандхасан̇кха̄рависесо сува̄надон̣ийам̣ т̣хитасува̄наваматху вийа парамаджегуччхабха̄вам̣ упагаччхати. еварӯпопи сама̄но чаккхусса а̄па̄тхам̣ атӣтатта̄ аджджхохаритаббо хотӣти евам̣ парибхогато пат̣иккӯлата̄ паччавеккхитабба̄.
298. катхам̣ а̄сайато? евам̣ парибхогам̣ упагато ча панеса анто пависама̄но йасма̄ буддхапаччекабуддха̄нампи ран̃н̃опи чаккаваттисса питтасемхапуббалохита̄сайесу чатӯсу ан̃н̃атаро а̄сайо хотийева. мандапун̃н̃а̄нам̣ пана чатта̄ро а̄сайа̄ хонти. тасма̄ йасса питта̄сайо адхико хоти, тасса бахаламадхукателамаккхито вийа парамаджегуччхо хоти. йасса семха̄сайо адхико хоти, тасса на̄габалапан̣н̣арасамаккхито вийа. йасса пубба̄сайо адхико хоти, тасса пӯтитаккамаккхито вийа. йасса лохита̄сайо адхико хоти, тасса раджанамаккхито вийа парамаджегуччхо хотӣти евам̣ а̄сайато пат̣иккӯлата̄ паччавеккхитабба̄.
299. катхам̣ нидха̄нато? со имесу чатӯсу а̄сайесу ан̃н̃атарена а̄сайена маккхито антоударам̣ пависитва̄ нева суван̣н̣абха̄джане на ман̣ираджата̄дибха̄джанесу нидха̄нам̣ гаччхати. саче пана дасавассикена аджджхохарийати даса васса̄ни адхотаваччакӯпасадисе ока̄се патит̣т̣хахати. саче вӣса, тим̣са, чатта̄лӣса, пан̃н̃а̄са, сат̣т̣хи, саттати, асӣти, навутивассикена, саче вассасатикена аджджхохарийати. вассасатам̣ адхотаваччакӯпасадисе ока̄се патит̣т̣хахатӣти евам̣ нидха̄нато пат̣иккӯлата̄ паччавеккхитабба̄.
300. катхам̣ апарипаккато? со пана̄йама̄ха̄ро еварӯпе ока̄се нидха̄намупагато йа̄ва апарипакко хоти, та̄ва тасмин̃н̃ева йатха̄вуттаппака̄ре парамандхака̄ратимисе на̄на̄кун̣апагандхава̄ситапаванавичарите атидуггандхаджегуччхе падесе йатха̄ на̄ма нида̄гхе ака̄ламегхена абхивут̣т̣хамхи чан̣д̣а̄лага̄мадва̄раа̄ва̄т̣е патита̄ни тин̣апан̣н̣акилан̃джакхан̣д̣аахикуккурамануссакун̣апа̄дӣни сӯрийа̄тапена сантатта̄ни пхен̣апуппхул̣ака̄чита̄ни тит̣т̣ханти, евамева там̣дивасампи хиййопи тато пуриме дивасепи аджджхохато саббо екато хутва̄ семхапат̣алапарийонаддхо ка̄йаггисанта̄пакутхитакутханасан̃джа̄тапхен̣апуппхул̣ака̄чито парамаджегуччхабха̄вам̣ упагантва̄ тит̣т̣хатӣти евам̣ апарипаккато пат̣иккӯлата̄ паччавеккхитабба̄.
301. катхам̣ парипаккато? со таттака̄йаггина̄ парипакко сама̄но на суван̣н̣араджата̄дидха̄туйо вийа суван̣н̣араджата̄дибха̄вам̣ упагаччхати. пхен̣апуппхул̣аке пана мун̃чанто сан̣хакаран̣ийам̣ писитва̄ на̄л̣ике паккхиттапан̣д̣уматтика̄ вийа карӣсабха̄вам̣ упагантва̄ пакка̄сайам̣, муттабха̄вам̣ упагантва̄ муттаваттхин̃ча пӯретӣти евам̣ парипаккато пат̣иккӯлата̄ паччавеккхитабба̄.
302. катхам̣ пхалато? самма̄ парипаччама̄но ча пана̄йам̣ кесаломанакхаданта̄дӣни на̄на̄кун̣апа̄ни ниппха̄дети асамма̄парипаччама̄но даддукан̣д̣укаччхукут̣т̣хакила̄сасосака̄са̄тиса̄раппабхутӣни рогасата̄ни, идамасса пхаланти евам̣ пхалато пат̣иккӯлата̄ паччавеккхитабба̄.
303. катхам̣ ниссандато? аджджхохарийама̄но чеса екена два̄рена пависитва̄ ниссандама̄но аккхимха̄ аккхигӯтхако кан̣н̣амха̄ кан̣н̣агӯтхакотиа̄дина̄ пака̄рена анекехи два̄рехи ниссандати. аджджхохаран̣асамайе чеса маха̄парива̄рена̄пи аджджхохарийати. ниссанданасамайе пана учча̄рапасса̄ва̄дибха̄вам̣ упагато екакенева нӣхарийати. пат̣хамадивасе ча нам̣ парибхун̃джанто хат̣т̣хапахат̣т̣хопи хоти удаггудагго пӣтисоманассаджа̄то. дутийадивасе ниссанденто пихитана̄сико хоти викун̣итамукхо джегуччхӣ ман̇кубхӯто. пат̣хамадивасе ча нам̣ ратто гиддхо гадхито муччхитопи аджджхохаритва̄ дутийадивасе екараттива̄сена виратто ат̣т̣ӣйама̄но хара̄йама̄но джигуччхама̄но нӣхарати. тена̄ху пора̄н̣а̄ –
‘‘аннам̣ па̄нам̣ кха̄данӣйам̣, бходжанан̃ча маха̄рахам̣;
екадва̄рена пависитва̄, навадва̄рехи сандати.
‘‘аннам̣ па̄нам̣ кха̄данӣйам̣, бходжанан̃ча маха̄рахам̣;
бхун̃джати сапарива̄ро, никкха̄менто нилӣйати.
‘‘аннам̣ па̄нам̣ кха̄данӣйам̣, бходжанан̃ча маха̄рахам̣;
бхун̃джати абхинанданто, никкха̄менто джигуччхати.
‘‘аннам̣ па̄нам̣ кха̄данӣйам̣, бходжанан̃ча маха̄рахам̣;
екараттипарива̄са̄, саббам̣ бхавати пӯтика’’нти.
евам̣ ниссандато пат̣иккӯлата̄ паччавеккхитабба̄.
304. катхам̣ саммаккханато? парибхогака̄лепи чеса хаттхаот̣т̣хадживха̄та̄лӯни саммаккхети. та̄ни тена саммаккхитатта̄ пат̣иккӯла̄ни хонти, йа̄ни дхота̄нипи гандхахаран̣аттхам̣ пунаппунам̣ дховитабба̄ни хонти. парибхутто сама̄но йатха̄ на̄ма одане паччама̄не тхусакан̣акун̣д̣ака̄дӣни уттаритва̄ уккхалимукхават̣т̣ипидха̄нийо маккханти, евамева сакаласарӣра̄нугатена ка̄йаггина̄ пхен̣уддехакам̣ паччитва̄ уттарама̄но данте дантамалабха̄вена саммаккхети. дживха̄та̄луппабхутӣни кхел̣асемха̄дибха̄вена, аккхикан̣н̣ана̄саадхомагга̄дике аккхигӯтхакакан̣н̣агӯтхакасин̇гха̄н̣ика̄муттакарӣса̄дибха̄вена саммаккхети. йена саммаккхита̄ни има̄ни два̄ра̄ни дивасе дивасе дховийама̄на̄нипи нева сучӣни, на манорама̄ни хонти. йесу екаччам̣ дховитва̄ хаттхо пуна удакена дховитаббо хоти. екаччам̣ дховитва̄ дваттиккхаттум̣ гомайенапи маттика̄йапи гандхачун̣н̣енапи дховато па̄т̣икулйата̄ вигаччхатӣти евам̣ саммаккханато пат̣иккӯлата̄ паччавеккхитабба̄.
305. тассевам̣ дасаха̄ка̄рехи пат̣иккӯлатам̣ паччавеккхато такка̄хатам̣ витакка̄хатам̣ каронтасса пат̣иккӯла̄ка̄равасена кабал̣ӣка̄ра̄ха̄ро па̄кат̣о хоти. со там̣ нимиттам̣ пунаппунам̣ а̄севати бха̄вети бахулӣкароти. тассевам̣ карото нӣваран̣а̄ни виккхамбханти. кабал̣ӣка̄ра̄ха̄расса сабха̄вадхаммата̄йа гамбхӣратта̄ аппанам̣ аппаттена упача̄расама̄дхина̄ читтам̣ сама̄дхийати. пат̣иккӯла̄ка̄раггахан̣авасена панеттха сан̃н̃а̄ па̄кат̣а̄ хоти. тасма̄ имам̣ каммат̣т̣ха̄нам̣ а̄ха̄ре пат̣иккӯласан̃н̃а̄ иччева сан̇кхам̣ гаччхати.
иман̃ча пана а̄ха̄ре пат̣иккӯласан̃н̃ам̣ ануйуттасса бхиккхуно расатан̣ха̄йа читтам̣ патилӣйати патикут̣ати пативат̣т̣ати. со канта̄раниттхаран̣аттхико вийа путтамам̣сам̣ вигатамадо а̄ха̄рам̣ а̄ха̄рети йа̄вадева дуккхасса ниттхаран̣аттха̄йа. атхасса аппакасиренева кабал̣ӣка̄ра̄ха̄рапарин̃н̃а̄мукхена пан̃чака̄магун̣ико ра̄го парин̃н̃ам̣ гаччхати. со пан̃чака̄магун̣апарин̃н̃а̄мукхена рӯпаккхандхам̣ париджа̄на̄ти. апарипакка̄дипат̣иккӯлабха̄вавасена часса ка̄йагата̄сатибха̄вана̄пи па̄рипӯрим̣ гаччхати, асубхасан̃н̃а̄йа ануломапат̣ипадам̣ пат̣ипанно хоти. имам̣ пана пат̣ипаттим̣ нисса̄йа дит̣т̣хева дхамме аматапарийоса̄натам̣ анабхисамбхун̣анто сугатипара̄йано хотӣти.
айам̣ а̄ха̄ре пат̣иккӯласан̃н̃а̄бха̄вана̄йа виттха̄ракатха̄.
чатудха̄туваваттха̄набха̄вана̄
306. ида̄ни а̄ха̄ре пат̣иккӯласан̃н̃а̄нантарам̣ екам̣ ваваттха̄нанти евам̣ уддит̣т̣хасса чатудха̄туваваттха̄насса бха̄вана̄ниддесо ануппатто. таттха ваваттха̄нанти сабха̄вӯпалаккхан̣авасена саннит̣т̣ха̄нам̣, чатуннам̣ дха̄тӯнам̣ ваваттха̄нам̣ чатудха̄туваваттха̄нам̣. дха̄туманасика̄ро, дха̄тукаммат̣т̣ха̄нам̣, чатудха̄туваваттха̄нанти аттхато екам̣. тайидам̣ двидха̄ а̄гатам̣ сан̇кхепато ча виттха̄рато ча. сан̇кхепато маха̄сатипат̣т̣ха̄не а̄гатам̣. виттха̄рато маха̄хаттхипадӯпаме ра̄хулова̄де дха̄тувибхан̇ге ча. тан̃хи –
‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, даккхо гогха̄тако ва̄ гогха̄такантева̄сӣ ва̄ га̄вим̣ вадхитва̄ чатумаха̄патхе биласо вибхаджитва̄ нисинно асса, евамева кхо, бхиккхаве, бхиккху имамева ка̄йам̣ йатха̄т̣хитам̣ йатха̄пан̣ихитам̣ дха̄тусо паччавеккхати, аттхи имасмим̣ ка̄йе патхавӣдха̄ту а̄подха̄ту теджодха̄ту ва̄йодха̄тӯ’’ти –
евам̣ тиккхапан̃н̃асса дха̄тукаммат̣т̣ха̄никасса васена маха̄сатипат̣т̣ха̄не (дӣ. ни. 2.378) сан̇кхепато а̄гатам̣.
тассаттхо – йатха̄ чхеко гогха̄тако ва̄ тассева ва̄ бхаттаветанабхато антева̄сико га̄вим̣ вадхитва̄ винивиджджхитва̄ чатассо диса̄ гата̄нам̣ маха̄патха̄нам̣ вемаджджхат̣т̣ха̄насан̇кха̄те чатумаха̄патхе кот̣т̣ха̄сам̣ катва̄ нисинно асса, евамева бхиккху чатуннам̣ ирийа̄патха̄нам̣ йена кеначи а̄ка̄рена т̣хитатта̄ йатха̄т̣хитам̣. йатха̄т̣хитатта̄ва йатха̄пан̣ихитам̣ ка̄йам̣ аттхи имасмим̣ ка̄йе патхавӣдха̄ту…пе… ва̄йодха̄тӯти евам̣ дха̄тусо паччавеккхати.
ким̣ вуттам̣ хоти? йатха̄ гогха̄такасса га̄вим̣ посентассапи а̄гха̄танам̣ а̄харантассапи а̄харитва̄ таттха бандхитва̄ т̣хапентассапи вадхантассапи вадхитам̣ матам̣ пассантассапи та̄вадева га̄вӣтисан̃н̃а̄ на антарадха̄йати, йа̄ва нам̣ пада̄летва̄ биласо на вибхаджати. вибхаджитва̄ нисиннасса пана га̄вӣсан̃н̃а̄ антарадха̄йати, мам̣сасан̃н̃а̄ паваттати. на̄сса евам̣ хоти ‘‘ахам̣ га̄вим̣ виккин̣а̄ми, име га̄вим̣ харантӣ’’ти. атха кхвасса ‘‘ахам̣ мам̣сам̣ виккин̣а̄ми, имепи мам̣сам̣ харанти’’ччева хоти, евамева имасса̄пи бхиккхуно пуббе ба̄лапутхуджджанака̄ле гихибхӯтассапи паббаджитассапи та̄вадева саттоти ва̄ посоти ва̄ пуггалоти ва̄ сан̃н̃а̄ на антарадха̄йати, йа̄ва имамева ка̄йам̣ йатха̄т̣хитам̣ йатха̄пан̣ихитам̣ гханавиниббхогам̣ катва̄ дха̄тусо на паччавеккхати. дха̄тусо паччавеккхато пана саттасан̃н̃а̄ антарадха̄йати, дха̄тувасенева читтам̣ сантит̣т̣хати. тена̄ха бхагава̄ ‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, даккхо гогха̄тако ва̄…пе… нисинно асса, евамева кхо, бхиккхаве, бхиккху…пе… ва̄йодха̄тӯ’’ти.
307. маха̄хаттхипадӯпаме (ма. ни. 1.300 а̄дайо) пана – ‘‘катама̄ ча̄вусо, аджджхаттика̄ патхавӣдха̄ту? йам̣ аджджхаттам̣ паччаттам̣ каккхал̣ам̣ кхаригатам̣ упа̄диннам̣. сеййатхидам̣, кеса̄ лома̄…пе… ударийам̣ карӣсам̣, йам̣ ва̄ панан̃н̃ампи кин̃чи аджджхаттам̣ паччаттам̣ каккхал̣ам̣ кхаригатам̣ упа̄диннам̣, айам̣ вуччати, а̄вусо, аджджхаттика̄ патхавӣдха̄тӯ’’ти ча,
‘‘катама̄ ча̄вусо, аджджхаттика̄ а̄подха̄ту? йам̣ аджджхаттам̣ паччаттам̣ а̄по а̄погатам̣ упа̄диннам̣. сеййатхидам̣, питтам̣…пе… муттам̣, йам̣ ва̄ панан̃н̃ампи кин̃чи аджджхаттам̣ паччаттам̣ а̄по а̄погатам̣ упа̄диннам̣, айам̣ вуччата̄вусо, аджджхаттика̄ а̄подха̄тӯ’’ти ча,
‘‘катама̄ ча̄вусо, аджджхаттика̄ теджодха̄ту? йам̣ аджджхаттам̣ паччаттам̣ теджо теджогатам̣ упа̄диннам̣. сеййатхидам̣, йена ча сантаппати, йена ча джӣрӣйати, йена ча парид̣айхати, йена ча аситапӣтакха̄йитаса̄йитам̣ самма̄ парин̣а̄мам̣ гаччхати, йам̣ ва̄ панан̃н̃ампи кин̃чи аджджхаттам̣ паччаттам̣ теджо теджогатам̣ упа̄диннам̣, айам̣ вуччата̄вусо, аджджхаттика̄ теджодха̄тӯ’’ти ча,
‘‘катама̄ ча̄вусо, аджджхаттика̄ ва̄йодха̄ту? йам̣ аджджхаттам̣ паччаттам̣ ва̄йо ва̄йогатам̣ упа̄диннам̣. сеййатхидам̣, уддхан̇гама̄ ва̄та̄, адхогама̄ ва̄та̄, куччхисайа̄ ва̄та̄, кот̣т̣ха̄сайа̄ ва̄та̄, ан̇гаман̇га̄нуса̄рино ва̄та̄, асса̄со пасса̄со ити ва̄, йам̣ ва̄ панан̃н̃ампи кин̃чи аджджхаттам̣ паччаттам̣ ва̄йо ва̄йогатам̣ упа̄диннам̣, айам̣ вуччата̄вусо, аджджхаттика̄ ва̄йодха̄тӯ’’ти ча –
евам̣ на̄титиккхапан̃н̃асса дха̄тукаммат̣т̣ха̄никасса васена виттха̄рато а̄гатам̣. йатха̄ четтха, евам̣ ра̄хулова̄дадха̄тувибхан̇гесупи.
татра̄йам̣ анутта̄нападаван̣н̣ана̄, аджджхаттам̣ паччаттанти идам̣ та̄ва убхайампи нийакасса адхивачанам̣. нийакам̣ на̄ма аттани джа̄там̣ сасанта̄напарийа̄паннанти аттхо. тайидам̣ йатха̄ локе иттхӣсу катха̄ адхиттхӣти вуччати, евам̣ аттани паваттатта̄ аджджхаттам̣, атта̄нам̣ пат̣ичча пат̣ичча паваттатта̄ паччаттантипи вуччати. каккхал̣анти тхаддхам̣. кхаригатанти пхарусам̣. таттха пат̣хамам̣ лаккхан̣авачанам̣, дутийам̣ а̄ка̄равачанам̣, каккхал̣алаккхан̣а̄ хи патхавӣдха̄ту, са̄ пхаруса̄ка̄ра̄ хоти, тасма̄ кхаригатанти вутта̄. упа̄диннанти дал̣хам̣ а̄диннам̣, ахам̣ маманти евам̣ дал̣хам̣ а̄диннам̣, гахитам̣ пара̄мат̣т̣ханти аттхо. сеййатхиданти нипа̄то. тасса там̣ катаманти чети аттхо. тато там̣ дассенто ‘‘кеса̄ лома̄’’тиа̄дима̄ха. еттха ча маттхалун̇гам̣ паккхипитва̄ вӣсатийа̄ а̄ка̄рехи патхавӣдха̄ту ниддит̣т̣ха̄ти ведитабба̄. йам̣ ва̄ панан̃н̃ампи кин̃чӣти авасесесу тӣсу кот̣т̣ха̄сесу патхавӣдха̄ту сан̇гахита̄.
виссанданабха̄вена там̣ там̣ т̣ха̄нам̣ аппотӣти а̄по. каммасамут̣т̣ха̄на̄дивасена на̄на̄видхесу а̄песу гатанти а̄погатам̣. ким̣ там̣? а̄подха̄туйа̄ а̄бандханалаккхан̣ам̣.
теджанавасена теджо, вуттанайенева теджесу гатанти теджогатам̣. ким̣ там̣? ун̣хатталаккхан̣ам̣. йена ча̄ти йена теджодха̄тугатена купитена айам̣ ка̄йо сантаппати, ека̄хикаджара̄дибха̄вена усумаджа̄то хоти. йена ча джӣрӣйатӣти йена айам̣ ка̄йо джӣрати, индрийавекаллатам̣ балапариккхайам̣ валипалита̄дибха̄ван̃ча па̄пун̣а̄ти. йена ча парид̣айхатӣти йена купитена айам̣ ка̄йо д̣айхати. со ча пуггало ‘‘д̣айха̄ми д̣айха̄мӣ’’ти канданто сатадхотасаппигосӣсачандана̄дилепан̃чева та̄лаван̣т̣ава̄тан̃ча пачча̄сӣсати. йена ча аситапӣтакха̄йитаса̄йитам̣ самма̄ парин̣а̄мам̣ гаччхатӣти йенетам̣ аситам̣ ва̄ одана̄ди пӣтам̣ ва̄ па̄нака̄ди кха̄йитам̣ ва̄ пит̣т̣хакхаджджака̄ди са̄йитам̣ ва̄ амбапаккамадхупха̄н̣ита̄ди самма̄ парипа̄кам̣ гаччхати, раса̄дибха̄вена вивекам̣ гаччхатӣти аттхо. еттха ча пурима̄ тайо теджодха̄тусамут̣т̣ха̄на̄. паччхимо каммасамут̣т̣ха̄нова.
ва̄йанавасена ва̄йо, вуттанайенева ва̄йесу гатанти ва̄йогатам̣. ким̣ там̣? виттхамбханалаккхан̣ам̣. уддхан̇гама̄ ва̄та̄ти угга̄рахикка̄дипаваттака̄ уддхам̣ а̄рохан̣ава̄та̄. адхогама̄ ва̄та̄ти учча̄рапасса̄ва̄динӣхаран̣ака̄ адхо орохан̣ава̄та̄. куччхисайа̄ ва̄та̄ти анта̄нам̣ бахива̄та̄. кот̣т̣ха̄сайа̄ ва̄та̄ти анта̄нам̣ антова̄та̄. ан̇гаман̇га̄нуса̄рино ва̄та̄ти дхаманиджа̄ла̄нуса̄рена сакаласарӣре ан̇гаман̇га̄ни анусат̣а̄ самин̃джанапаса̄ран̣а̄диниббаттака̄ ва̄та̄. асса̄соти антопависанана̄сикава̄то. пасса̄соти бахиниккхаманана̄сикава̄то. еттха ча пурима̄ пан̃ча чатусамут̣т̣ха̄на̄. асса̄сапасса̄са̄ читтасамут̣т̣ха̄на̄ва. саббаттха йам̣ ва̄ панан̃н̃ампи кин̃чӣти имина̄ падена авасесакот̣т̣ха̄сесу а̄подха̄туа̄дайо сан̇гахита̄.
ити вӣсатийа̄ а̄ка̄рехи патхавӣдха̄ту, два̄дасахи а̄подха̄ту, чатӯхи теджодха̄ту, чхахи ва̄йодха̄тӯти два̄чатта̄лӣса̄йа а̄ка̄рехи чатассо дха̄туйо виттха̄рита̄ хонтӣти айам̣ та̄веттха па̄л̣иван̣н̣ана̄.
308. бха̄вана̄найе панеттха тиккхапан̃н̃асса бхиккхуно кеса̄ патхавӣдха̄ту, лома̄ патхавӣдха̄тӯти евам̣ виттха̄рато дха̄тупариггахо папан̃чато упат̣т̣ха̄ти. йам̣ тхаддхалаккхан̣ам̣, айам̣ патхавӣдха̄ту. йам̣ а̄бандханалаккхан̣ам̣, айам̣ а̄подха̄ту. йам̣ парипа̄чаналаккхан̣ам̣, айам̣ теджодха̄ту. йам̣ виттхамбханалаккхан̣ам̣, айам̣ ва̄йодха̄тӯти евам̣ манасикарото панасса каммат̣т̣ха̄нам̣ па̄кат̣ам̣ хоти. на̄титиккхапан̃н̃асса пана евам̣ манасикарото андхака̄рам̣ авибхӯтам̣ хоти. пуриманайена виттха̄рато манасикаронтасса па̄кат̣ам̣ хоти.
катхам̣? йатха̄ двӣсу бхиккхӯсу бахупеййа̄лам̣ тантим̣ саджджха̄йантесу тиккхапан̃н̃о бхиккху саким̣ ва̄ двиккхаттум̣ ва̄ пеййа̄ламукхам̣ виттха̄ретва̄ тато парам̣ убхатокот̣ивасенева саджджха̄йам̣ каронто гаччхати. татра на̄титиккхапан̃н̃о евам̣ ватта̄ хоти ‘‘ким̣ саджджха̄йо на̄меса от̣т̣хапарийа̄хатаматтам̣ ка̄тум̣ на дети, евам̣ саджджха̄йе карийама̄не када̄ танти пагун̣а̄ бхависсатӣ’’ти. со а̄гата̄гатам̣ пеййа̄ламукхам̣ виттха̄ретва̄ва саджджха̄йам̣ кароти. таменам̣ итаро евама̄ха – ‘‘ким̣ саджджха̄йо на̄меса парийоса̄нам̣ гантум̣ на дети, евам̣ саджджха̄йе карийама̄не када̄ танти парийоса̄нам̣ гамиссатӣ’’ти. евамева тиккхапан̃н̃асса кеса̄дивасена виттха̄рато дха̄тупариггахо папан̃чато упат̣т̣ха̄ти. йам̣ тхаддхалаккхан̣ам̣, айам̣ патхавӣдха̄тӯтиа̄дина̄ найена сан̇кхепато манасикарото каммат̣т̣ха̄нам̣ па̄кат̣ам̣ хоти. итарасса татха̄ манасикарото андхака̄рам̣ авибхӯтам̣ хоти. кеса̄дивасена виттха̄рато манасикаронтасса па̄кат̣ам̣ хоти.
тасма̄ имам̣ каммат̣т̣ха̄нам̣ бха̄ветука̄мена тиккхапан̃н̃ена та̄ва рахогатена пат̣исаллӣнена сакалампи аттано рӯпака̄йам̣ а̄ваджджетва̄ йо имасмим̣ ка̄йе тхаддхабха̄во ва̄ кхарабха̄во ва̄, айам̣ патхавӣдха̄ту. йо а̄бандханабха̄во ва̄ дравабха̄во ва̄, айам̣ а̄подха̄ту. йо парипа̄чанабха̄во ва̄ ун̣хабха̄во ва̄, айам̣ теджодха̄ту. йо виттхамбханабха̄во ва̄ самудӣран̣абха̄во ва̄, айам̣ ва̄йодха̄тӯти евам̣ сам̣кхиттена дха̄туйо париггахетва̄ пунаппунам̣ патхавӣдха̄ту а̄подха̄тӯти дха̄туматтато ниссаттато ниджджӣвато а̄ваджджитаббам̣ манасика̄таббам̣ паччавеккхитаббам̣. тассевам̣ ва̄йамама̄насса начиренева дха̄туппабхеда̄вабха̄санапан̃н̃а̄париггахито сабха̄вадхамма̄рамман̣атта̄ аппанам̣ аппатто упача̄раматто сама̄дхи уппаджджати.
атха ва̄ пана йе име чатуннам̣ маха̄бхӯта̄нам̣ ниссаттабха̄вадассанаттхам̣ дхаммасена̄патина̄ ‘‘ат̣т̣хин̃ча пат̣ичча нха̄рун̃ча пат̣ичча мам̣сан̃ча пат̣ичча чамман̃ча пат̣ичча а̄ка̄со парива̄рито рӯпантвева сан̇кхам̣ гаччхатӣ’’ти (ма. ни. 1.306) чатта̄ро кот̣т̣ха̄са̄ вутта̄. тесу там̣ там̣ антара̄нуса̄рина̄ н̃а̄н̣ахаттхена виниббхуджитва̄ виниббхуджитва̄ йо етесу тхаддхабха̄во ва̄ кхарабха̄во ва̄, айам̣ патхавӣдха̄тӯти пуриманайенева дха̄туйо париггахетва̄ пунаппунам̣ патхавӣдха̄ту а̄подха̄тӯти дха̄туматтато ниссаттато ниджджӣвато а̄ваджджитаббам̣ манасика̄таббам̣ паччавеккхитаббам̣. тассевам̣ ва̄йамама̄насса начиренева дха̄туппабхеда̄вабха̄санапан̃н̃а̄париггахито сабха̄вадхамма̄рамман̣атта̄ аппанам̣ аппатто упача̄раматто сама̄дхи уппаджджати. айам̣ сан̇кхепато а̄гате чатудха̄туваваттха̄не бха̄вана̄найо.
309. виттха̄рато а̄гате пана евам̣ ведитаббо. идам̣ каммат̣т̣ха̄нам̣ бха̄ветука̄мена хи на̄титиккхапан̃н̃ена йогина̄ а̄чарийасантике два̄чатта̄лӣса̄йа а̄ка̄рехи виттха̄рато дха̄туйо угган̣хитва̄ вуттаппака̄ре сена̄сане вихарантена катасаббакиччена рахогатена пат̣исаллӣнена сасамбха̄расан̇кхепато, сасамбха̄равибхаттито, салаккхан̣асан̇кхепато, салаккхан̣авибхаттитоти евам̣ чатӯха̄ка̄рехи каммат̣т̣ха̄нам̣ бха̄ветаббам̣.
таттха катхам̣ сасамбха̄расан̇кхепато бха̄вети? идха бхиккху вӣсатийа̄ кот̣т̣ха̄сесу тхаддха̄ка̄рам̣ патхавӣдха̄тӯти ваваттхапети. два̄дасасу кот̣т̣ха̄сесу йӯсагатам̣ удакасан̇кха̄там̣ а̄бандхана̄ка̄рам̣ а̄подха̄тӯти ваваттхапети. чатӯсу кот̣т̣ха̄сесу парипа̄чанакам̣ теджам̣ теджодха̄тӯти ваваттхапети. чхасу кот̣т̣ха̄сесу виттхамбхана̄ка̄рам̣ ва̄йодха̄тӯти ваваттхапети. тассевам̣ ваваттха̄пайатойева дха̄туйо па̄кат̣а̄ хонти. та̄ пунаппунам̣ а̄ваджджато манасикарото вуттанайенева упача̄расама̄дхи уппаджджати.
310. йасса пана евам̣ бха̄вайато каммат̣т̣ха̄нам̣ на иджджхати, тена сасамбха̄равибхаттито бха̄ветаббам̣. катхам̣? тена хи бхиккхуна̄ йам̣ там̣ ка̄йагата̄сатикаммат̣т̣ха̄наниддесе саттадха̄ уггахакосаллам̣ дасадха̄ манасика̄ракосаллан̃ча вуттам̣. дваттим̣са̄ка̄ре та̄ва там̣ саббам̣ апариха̄петва̄ тачапан̃чака̄дӣнам̣ ануломапат̣иломато вачаса̄ саджджха̄йам̣ а̄дим̣катва̄ саббам̣ таттха вуттавидха̄нам̣ ка̄таббам̣. айамева хи висесо, таттха ван̣н̣асан̣т̣ха̄надисока̄сапариччхедавасена кеса̄дайо манасикаритва̄пи пат̣иккӯлавасена читтам̣ т̣хапетаббам̣, идха дха̄тувасена. тасма̄ ван̣н̣а̄дивасена пан̃чадха̄ пан̃чадха̄ кеса̄дайо манасикаритва̄ аваса̄не евам̣ манасика̄ро паваттетаббо.
311. име кеса̄ на̄ма сӣсакат̣а̄хапаливет̣ханачамме джа̄та̄. таттха йатха̄ваммикаматтхаке джа̄тесу кун̣т̣хатин̣есу на ваммикаматтхако джа̄на̄ти майи кун̣т̣хатин̣а̄ни джа̄та̄нӣти, напи кун̣т̣хатин̣а̄ни джа̄нанти майам̣ ваммикаматтхаке джа̄та̄нӣти, евамева на сӣсакат̣а̄хапаливет̣ханачаммам̣ джа̄на̄ти майи кеса̄ джа̄та̄ти, напи кеса̄ джа̄нанти майам̣ сӣсакат̣а̄хавет̣ханачамме джа̄та̄ти, ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄бхогапаччавеккхан̣арахита̄ ете дхамма̄. ити кеса̄ на̄ма имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто тхаддхо патхавӣдха̄тӯти.
312. лома̄ сарӣравет̣ханачамме джа̄та̄. таттха йатха̄ сун̃н̃ага̄мат̣т̣ха̄не джа̄тесу даббатин̣акесу на сун̃н̃ага̄мат̣т̣ха̄нам̣ джа̄на̄ти майи даббатин̣ака̄ни джа̄та̄нӣти, напи даббатин̣ака̄ни джа̄нанти майам̣ сун̃н̃ага̄мат̣т̣ха̄не джа̄та̄нӣти, евамева на сарӣравет̣ханачаммам̣ джа̄на̄ти майи лома̄ джа̄та̄ти. напи лома̄ джа̄нанти майам̣ сарӣравет̣ханачамме джа̄та̄ти. ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄бхогапаччавеккхан̣арахита̄ ете дхамма̄. ити лома̄ на̄ма имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто тхаддхо патхавӣдха̄тӯти.
313. накха̄ ан̇гулӣнам̣ аггесу джа̄та̄. таттха йатха̄ кума̄ракесу дан̣д̣акехи мадхукат̣т̣хике виджджхитва̄ кӣл̣антесу на дан̣д̣ака̄ джа̄нанти амхесу мадхукат̣т̣хика̄ т̣хапита̄ти, напи мадхукат̣т̣хика̄ джа̄нанти майам̣ дан̣д̣акесу т̣хапита̄ти, евамева на ан̇гулийо джа̄нанти амха̄кам̣ аггесу накха̄ джа̄та̄ти. напи накха̄ джа̄нанти майам̣ ан̇гулӣнам̣ аггесу джа̄та̄ти. ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄бхогапаччавеккхан̣арахита̄ ете дхамма̄. ити накха̄ на̄ма имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто тхаддхо патхавӣдха̄тӯти.
314. данта̄ ханукат̣т̣хикесу джа̄та̄. таттха йатха̄ вад̣д̣хакӣхи па̄са̄н̣аудуккхалакесу кеначидева силесаджа̄тена бандхитва̄ т̣хапитатхамбхесу на удуккхала̄ джа̄нанти амхесу тхамбха̄ т̣хита̄ти. напи тхамбха̄ джа̄нанти майам̣ удуккхалесу т̣хита̄ти, евамева на ханукат̣т̣хӣни джа̄нанти амхесу данта̄ джа̄та̄ти. напи данта̄ джа̄нанти майам̣ ханукат̣т̣хӣсу джа̄та̄ти. ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄бхогапаччавеккхан̣арахита̄ ете дхамма̄. ити данта̄ на̄ма имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто тхаддхо патхавӣдха̄тӯти.
315. тачо сакаласарӣрам̣ парийонандхитва̄ т̣хито. таттха йатха̄ аллагочаммапарийонаддха̄йа маха̄вӣн̣а̄йа на маха̄вӣн̣а̄ джа̄на̄ти ахам̣ аллагочаммена парийонаддха̄ти. напи аллагочаммам̣ джа̄на̄ти майа̄ маха̄вӣн̣а̄ парийонаддха̄ти, евамева на сарӣрам̣ джа̄на̄ти ахам̣ тачена парийонаддханти. напи тачо джа̄на̄ти майа̄ сарӣрам̣ парийонаддханти. ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄бхогапаччавеккхан̣арахита̄ ете дхамма̄. ити тачо на̄ма имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто тхаддхо патхавӣдха̄тӯти.
316. мам̣сам̣ ат̣т̣хисан̇гха̄т̣ам̣ анулимпитва̄ т̣хитам̣. таттха йатха̄ маха̄маттикалитта̄йа бхиттийа̄ на бхитти джа̄на̄ти ахам̣ маха̄маттика̄йа литта̄ти. напи маха̄маттика̄ джа̄на̄ти майа̄ бхитти литта̄ти, евамева на ат̣т̣хисан̇гха̄т̣о джа̄на̄ти ахам̣ навапесисатаппабхедена мам̣сена литтоти. напи мам̣сам̣ джа̄на̄ти майа̄ ат̣т̣хисан̇гха̄т̣о литтоти. ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄бхогапаччавеккхан̣арахита̄ ете дхамма̄. ити мам̣сам̣ на̄ма имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто тхаддхо патхавӣдха̄тӯти.
317. нха̄ру сарӣраббхантаре ат̣т̣хӣни а̄бандхама̄на̄ т̣хита̄. таттха йатха̄ валлӣхи винаддхесу кут̣т̣ада̄рӯсу на кут̣т̣ада̄рӯни джа̄нанти майам̣ валлӣхи винаддха̄нӣти. напи валлийо джа̄нанти амхехи кут̣т̣ада̄рӯни винаддха̄нӣти, евамева на ат̣т̣хӣни джа̄нанти майам̣ нха̄рӯхи а̄баддха̄нӣти. напи нха̄рӯ джа̄нанти амхехи ат̣т̣хӣни а̄баддха̄нӣти. ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄бхогапаччавеккхан̣арахита̄ ете дхамма̄. ити нха̄ру на̄ма имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто тхаддхо патхавӣдха̄тӯти.
318. ат̣т̣хӣсу пан̣хикат̣т̣хи гоппхакат̣т̣хим̣ уккхипитва̄ т̣хитам̣. гоппхакат̣т̣хи джан̇гхат̣т̣хим̣ уккхипитва̄ т̣хитам̣. джан̇гхат̣т̣хи ӯрут̣т̣хим̣ уккхипитва̄ т̣хитам̣. ӯрут̣т̣хи кат̣ит̣т̣хим̣ уккхипитва̄ т̣хитам̣. кат̣ит̣т̣хи пит̣т̣хикан̣т̣акам̣ уккхипитва̄ т̣хитам̣, пит̣т̣хикан̣т̣ако гӣват̣т̣хим̣ уккхипитва̄ т̣хито. гӣват̣т̣хи сӣсат̣т̣хим̣ уккхипитва̄ т̣хитам̣. сӣсат̣т̣хи гӣват̣т̣хике патит̣т̣хитам̣. гӣват̣т̣хи пит̣т̣хикан̣т̣аке патит̣т̣хитам̣. пит̣т̣хикан̣т̣ако кат̣ит̣т̣химхи патит̣т̣хито. кат̣ит̣т̣хи ӯрут̣т̣хике патит̣т̣хитам̣. ӯрут̣т̣хи джан̇гхат̣т̣хике патит̣т̣хитам̣. джан̇гхат̣т̣хи гоппхакат̣т̣хике патит̣т̣хитам̣. гоппхакат̣т̣хи пан̣хикат̣т̣хике патит̣т̣хитам̣.
таттха йатха̄ ит̣т̣хакада̄ругомайа̄дисан̃чайесу на хет̣т̣хима̄ хет̣т̣хима̄ джа̄нанти майам̣ упариме упариме уккхипитва̄ т̣хита̄ти. напи упарима̄ упарима̄ джа̄нанти майам̣ хет̣т̣химесу хет̣т̣химесу патит̣т̣хита̄ти, евамева на пан̣хикат̣т̣хи джа̄на̄ти ахам̣ гоппхакат̣т̣хим̣ уккхипитва̄ т̣хитанти. на гоппхакат̣т̣хи джа̄на̄ти ахам̣ джан̇гхат̣т̣хим̣ уккхипитва̄ т̣хитанти. на джан̇гхат̣т̣хи джа̄на̄ти ахам̣ ӯрут̣т̣хим̣ уккхипитва̄ т̣хитанти. на ӯрут̣т̣хи джа̄на̄ти ахам̣ кат̣ит̣т̣хим̣ уккхипитва̄ т̣хитанти. на кат̣ит̣т̣хи джа̄на̄ти ахам̣ пит̣т̣хикан̣т̣акам̣ уккхипитва̄ т̣хитанти. на пит̣т̣хикан̣т̣ако джа̄на̄ти ахам̣ гӣват̣т̣хим̣ уккхипитва̄ т̣хитанти. на гӣват̣т̣хи джа̄на̄ти ахам̣ сӣсат̣т̣хим̣ уккхипитва̄ т̣хитанти. на сӣсат̣т̣хи джа̄на̄ти ахам̣ гӣват̣т̣химхи патит̣т̣хитанти. на гӣват̣т̣хи джа̄на̄ти ахам̣ пит̣т̣хикан̣т̣аке патит̣т̣хитанти. на пит̣т̣хикан̣т̣ако джа̄на̄ти ахам̣ кат̣ит̣т̣химхи патит̣т̣хитоти. на кат̣ит̣т̣хи джа̄на̄ти ахам̣ ӯрут̣т̣химхи патит̣т̣хитанти. на ӯрут̣т̣хи джа̄на̄ти ахам̣ джан̇гхат̣т̣химхи патит̣т̣хитанти. на джан̇гхат̣т̣хи джа̄на̄ти ахам̣ гоппхакат̣т̣химхи патит̣т̣хитанти. на гоппхакат̣т̣хи джа̄на̄ти ахам̣ пан̣хикат̣т̣химхи патит̣т̣хитанти. ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄бхогапаччавеккхан̣арахита̄ ете дхамма̄. ити ат̣т̣хи на̄ма имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто тхаддхо патхавӣдха̄тӯти.
319. ат̣т̣химин̃джам̣ тесам̣ тесам̣ ат̣т̣хӣнам̣ аббхантаре т̣хитам̣. таттха йатха̄ вел̣упабба̄дӣнам̣ анто паккхиттачхиннаветтагга̄дӣсу на вел̣упабба̄дӣни джа̄нанти амхесу веттагга̄дӣни паккхитта̄нӣти. напи веттагга̄дӣни джа̄нанти майам̣ вел̣упабба̄дӣсу т̣хита̄нӣти, евамева на ат̣т̣хӣни джа̄нанти амха̄кам̣ анто мин̃джам̣ т̣хитанти. на̄пи мин̃джам̣ джа̄на̄ти ахам̣ ат̣т̣хӣнам̣ анто т̣хитанти. ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄бхогапаччавеккхан̣арахита̄ ете дхамма̄. ити ат̣т̣химин̃джам̣ на̄ма имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто тхаддхо патхавӣдха̄тӯти.
320. ваккам̣ галава̄т̣акато никкхантена екамӯлена тхокам̣ гантва̄ двидха̄ бхиннена тхӯланха̄руна̄ винибаддхам̣ хутва̄ хадайамам̣сам̣ париккхипитва̄ т̣хитам̣. таттха йатха̄ ван̣т̣упанибаддхе амбапхаладвайе на ван̣т̣ам̣ джа̄на̄ти майа̄ амбапхаладвайам̣ упанибаддханти. напи амбапхаладвайам̣ джа̄на̄ти ахам̣ ван̣т̣ена упанибаддханти, евамева на тхӯланха̄ру джа̄на̄ти майа̄ ваккам̣ упанибаддханти. напи ваккам̣ джа̄на̄ти ахам̣ тхӯланха̄руна̄ упанибаддханти. ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄бхогапаччавеккхан̣арахита̄ ете дхамма̄. ити ваккам̣ на̄ма имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто тхаддхо патхавӣдха̄тӯти.
321. хадайам̣ сарӣраббхантаре урат̣т̣хипан̃джарамаджджхам̣ нисса̄йа т̣хитам̣. таттха йатха̄ джин̣н̣асандама̄никапан̃джарам̣ нисса̄йа т̣хапита̄йа мам̣сапесийа̄ на сандама̄никапан̃джараббхантарам̣ джа̄на̄ти мам̣ нисса̄йа мам̣сапеси т̣хита̄ти. напи мам̣сапеси джа̄на̄ти ахам̣ джин̣н̣асандама̄никапан̃джарам̣ нисса̄йа т̣хита̄ти, евамева на урат̣т̣хипан̃джараббхантарам̣ джа̄на̄ти мам̣ нисса̄йа хадайам̣ т̣хитанти. напи хадайам̣ джа̄на̄ти ахам̣ урат̣т̣хипан̃джарам̣ нисса̄йа т̣хитанти. ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄бхогапаччавеккхан̣арахита̄ ете дхамма̄. ити хадайам̣ на̄ма имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто тхаддхо патхавӣдха̄тӯти.
322. йаканам̣ антосарӣре двиннам̣ тхана̄намаббхантаре даккхин̣апассам̣ нисса̄йа т̣хитам̣. таттха йатха̄ уккхаликапа̄лапассамхи лагге йамакамам̣сапин̣д̣е на уккхаликапа̄лапассам̣ джа̄на̄ти майи йамакамам̣сапин̣д̣о лагготи. напи йамакамам̣сапин̣д̣о джа̄на̄ти ахам̣ уккхаликапа̄лапассе лагготи, евамева на тхана̄намаббхантаре даккхин̣апассам̣ джа̄на̄ти мам̣ нисса̄йа йаканам̣ т̣хитанти. напи йаканам̣ джа̄на̄ти ахам̣ тхана̄намаббхантаре даккхин̣апассам̣ нисса̄йа т̣хитанти. ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄бхогапаччавеккхан̣арахита̄ ете дхамма̄. ити йаканам̣ на̄ма имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто тхаддхо патхавӣдха̄тӯти.
323. киломакесу пат̣иччханнакиломакам̣ хадайан̃ча ваккан̃ча парива̄ретва̄ т̣хитам̣. аппат̣иччханнакиломакам̣ сакаласарӣре чаммасса хет̣т̣хато мам̣сам̣ парийонандхитва̄ т̣хитам̣. таттха йатха̄ пилотикапаливет̣хите мам̣се на мам̣сам̣ джа̄на̄ти ахам̣ пилотика̄йа паливет̣хитанти. напи пилотика̄ джа̄на̄ти майа̄ мам̣сам̣ паливет̣хитанти, евамева на ваккахадайа̄ни сакаласарӣре ча мам̣сам̣ джа̄на̄ти ахам̣ киломакена пат̣иччханнанти. напи киломакам̣ джа̄на̄ти майа̄ ваккахадайа̄ни сакаласарӣре ча мам̣сам̣ пат̣иччханнанти. ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄бхогапаччавеккхан̣арахита̄ ете дхамма̄. ити киломакам̣ на̄ма имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто тхаддхо патхавӣдха̄тӯти.
324. пихакам̣ хадайасса ва̄мапассе ударапат̣аласса маттхакапассам̣ нисса̄йа т̣хитам̣. таттха йатха̄ кот̣т̣хаматтхакапассам̣ нисса̄йа т̣хита̄йа гомайапин̣д̣ийа̄ на кот̣т̣хаматтхакапассам̣ джа̄на̄ти гомайапин̣д̣и мам̣ нисса̄йа т̣хита̄ти. напи гомайапин̣д̣и джа̄на̄ти ахам̣ кот̣т̣хаматтхакапассам̣ нисса̄йа т̣хита̄ти, евамева на ударапат̣аласса маттхакапассам̣ джа̄на̄ти пихакам̣ мам̣ нисса̄йа т̣хитанти. напи пихакам̣ джа̄на̄ти ахам̣ ударапат̣аласса маттхакапассам̣ нисса̄йа т̣хитанти. ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄бхогапаччавеккхан̣арахита̄ ете дхамма̄. ити пихакам̣ на̄ма имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто тхаддхо патхавӣдха̄тӯти.
325. паппха̄сам̣ сарӣраббхантаре двиннам̣ тхана̄намантаре хадайан̃ча йаканан̃ча упари чха̄детва̄ оламбантам̣ т̣хитам̣. таттха йатха̄ джин̣н̣акот̣т̣хаббхантаре ламбама̄не сакун̣акула̄ваке на джин̣н̣акот̣т̣хаббхантарам̣ джа̄на̄ти майи сакун̣акула̄вако ламбама̄но т̣хитоти. напи сакун̣акула̄вако джа̄на̄ти ахам̣ джин̣н̣акот̣т̣хаббхантаре ламбама̄но т̣хитоти, евамева на там̣ сарӣраббхантарам̣ джа̄на̄ти майи паппха̄сам̣ ламбама̄нам̣ т̣хитанти. напи паппха̄сам̣ джа̄на̄ти ахам̣ еварӯпе сарӣраббхантаре ламбама̄нам̣ т̣хитанти. ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄бхогапаччавеккхан̣арахита̄ ете дхамма̄. ити паппха̄сам̣ на̄ма имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто тхаддхо патхавӣдха̄тӯти.
326. антам̣ галава̄т̣акакарӣсамаггапарийанте сарӣраббхантаре т̣хитам̣. таттха йатха̄ лохитадон̣ика̄йа обхуджитва̄ т̣хапите чхиннасӣсадхамманикал̣еваре на лохитадон̣и джа̄на̄ти майи дхамманикал̣еварам̣ т̣хитанти. напи дхамманикал̣еварам̣ джа̄на̄ти ахам̣ лохитадон̣ийа̄ т̣хитанти, евамева на сарӣраббхантарам̣ джа̄на̄ти майи антам̣ т̣хитанти. напи антам̣ джа̄на̄ти ахам̣ сарӣраббхантаре т̣хитанти. ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄бхогапаччавеккхан̣арахита̄ ете дхамма̄. ити антам̣ на̄ма имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто тхаддхо патхавӣдха̄тӯти.
327. антагун̣ам̣ антантаре екавӣсатиантабхоге бандхитва̄ т̣хитам̣. таттха йатха̄ па̄дапун̃чханараджджуман̣д̣алакам̣ сиббетва̄ т̣хитесу раджджукесу на па̄дапун̃чханараджджуман̣д̣алакам̣ джа̄на̄ти раджджука̄ мам̣ сиббитва̄ т̣хита̄ти. напи раджджука̄ джа̄нанти майам̣ па̄дапун̃чханараджджуман̣д̣алакам̣ сиббитва̄ т̣хита̄ти, евамева на антам̣ джа̄на̄ти антагун̣ам̣ мам̣ а̄бандхитва̄ т̣хитанти. напи антагун̣ам̣ джа̄на̄ти ахам̣ антам̣ а̄бандхитва̄ т̣хитанти. ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄бхогапаччавеккхан̣арахита̄ ете дхамма̄. ити антагун̣ам̣ на̄ма имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто тхаддхо патхавӣдха̄тӯти.
328. ударийам̣ ударе т̣хитам̣ аситапӣтакха̄йитаса̄йитам̣. таттха йатха̄ сува̄надон̣ийам̣ т̣хите сува̄наваматхумхи на сува̄надон̣и джа̄на̄ти майи сува̄наваматху т̣хитоти. напи сува̄наваматху джа̄на̄ти ахам̣ сува̄надон̣ийам̣ т̣хитоти, евамева на ударам̣ джа̄на̄ти майи ударийам̣ т̣хитанти. напи ударийам̣ джа̄на̄ти ахам̣ ударе т̣хитанти. ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄бхогапаччавеккхан̣арахита̄ ете дхамма̄. ити ударийам̣ на̄ма имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто тхаддхо патхавӣдха̄тӯти.
329. карӣсам̣ пакка̄сайасан̇кха̄те ат̣т̣хан̇гулавел̣упаббасадисе антапарийоса̄не т̣хитам̣. таттха йатха̄ вел̣упаббе омаддитва̄ паккхитта̄йа сан̣хапан̣д̣уматтика̄йа на вел̣упаббам̣ джа̄на̄ти майи пан̣д̣уматтика̄ т̣хита̄ти. напи пан̣д̣уматтика̄ джа̄на̄ти ахам̣ вел̣упаббе т̣хита̄ти, евамева на пакка̄сайо джа̄на̄ти майи карӣсам̣ т̣хитанти. напи карӣсам̣ джа̄на̄ти ахам̣ пакка̄сайе т̣хитанти. ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄бхогапаччавеккхан̣арахита̄ ете дхамма̄. ити карӣсам̣ на̄ма имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто тхаддхо патхавӣдха̄тӯти.
330. маттхалун̇гам̣ сӣсакат̣а̄хаббхантаре т̣хитам̣. таттха йатха̄ пура̄н̣ала̄букат̣а̄хе паккхитта̄йа пит̣т̣хапин̣д̣ийа̄ на ла̄букат̣а̄хам̣ джа̄на̄ти майи пит̣т̣хапин̣д̣и т̣хита̄ти. напи пит̣т̣хапин̣д̣и джа̄на̄ти ахам̣ ла̄букат̣а̄хе т̣хита̄ти, евамева на сӣсакат̣а̄хаббхантарам̣ джа̄на̄ти майи маттхалун̇гам̣ т̣хитанти. напи маттхалун̇гам̣ джа̄на̄ти ахам̣ сӣсакат̣а̄хаббхантаре т̣хитанти. ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄бхогапаччавеккхан̣арахита̄ ете дхамма̄. ити маттхалун̇гам̣ на̄ма имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто тхаддхо патхавӣдха̄тӯти.
331. питтесу абаддхапиттам̣ джӣвитиндрийапат̣ибаддхам̣ сакаласарӣрам̣ бйа̄петва̄ т̣хитам̣. баддхапиттам̣ питтакосаке т̣хитам̣. таттха йатха̄ пӯвам̣ бйа̄петва̄ т̣хите теле на пӯвам̣ джа̄на̄ти телам̣ мам̣ бйа̄петва̄ т̣хитанти. напи телам̣ джа̄на̄ти ахам̣ пӯвам̣ бйа̄петва̄ т̣хитанти, евамева на сарӣрам̣ джа̄на̄ти абаддхапиттам̣ мам̣ бйа̄петва̄ т̣хитанти. напи абаддхапиттам̣ джа̄на̄ти ахам̣ сарӣрам̣ бйа̄петва̄ т̣хитанти. йатха̄ вассодакена пун̣н̣е коса̄такикосаке на коса̄такикосако джа̄на̄ти майи вассодакам̣ т̣хитанти. напи вассодакам̣ джа̄на̄ти ахам̣ коса̄такикосаке т̣хитанти, евамева на питтакосако джа̄на̄ти майи баддхапиттам̣ т̣хитанти. напи баддхапиттам̣ джа̄на̄ти ахам̣ питтакосаке т̣хитанти. ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄бхогапаччавеккхан̣арахита̄ ете дхамма̄. ити питтам̣ на̄ма имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто йӯсабхӯто а̄бандхана̄ка̄ро а̄подха̄тӯти.
332. семхам̣ екапаттхапӯраппама̄н̣ам̣ ударапат̣але т̣хитам̣. таттха йатха̄ упари сан̃джа̄тапхен̣апат̣ала̄йа чанданика̄йа на чанданика̄ джа̄на̄ти майи пхен̣апат̣алам̣ т̣хитанти. напи пхен̣апат̣алам̣ джа̄на̄ти ахам̣ чанданика̄йа т̣хитанти, евамева на ударапат̣алам̣ джа̄на̄ти майи семхам̣ т̣хитанти. напи семхам̣ джа̄на̄ти ахам̣ ударапат̣але т̣хитанти. ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄бхогапаччавеккхан̣арахита̄ ете дхамма̄. ити семхам̣ на̄ма имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто йӯсабхӯто а̄бандхана̄ка̄ро а̄подха̄тӯти.
333. пуббо анибаддхока̄со йаттха йаттхева кха̄н̣укан̣т̣акаппахаран̣ааггиджа̄ла̄дӣхи абхихате сарӣраппадесе лохитам̣ сан̣т̣хахитва̄ паччати, ган̣д̣апӣл̣ака̄дайо ва̄ уппаджджанти, таттха таттха тит̣т̣хати. таттха йатха̄ пхарасуппаха̄ра̄дивасена паггхаританиййа̄се руккхе на руккхасса паха̄ра̄диппадеса̄ джа̄нанти амхесу ниййа̄со т̣хитоти, напи ниййа̄со джа̄на̄ти ахам̣ руккхасса паха̄ра̄диппадесесу т̣хитоти, евамева на сарӣрасса кха̄н̣укан̣т̣ака̄дӣхи абхихатаппадеса̄ джа̄нанти амхесу пуббо т̣хитоти. напи пуббо джа̄на̄ти ахам̣ тесу падесесу т̣хитоти. ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄бхогапаччавеккхан̣арахита̄ ете дхамма̄. ити пуббо на̄ма имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто йӯсабхӯто а̄бандхана̄ка̄ро а̄подха̄тӯти.
334. лохитесу сам̣саран̣алохитам̣ питтам̣ вийа сакаласарӣрам̣ бйа̄петва̄ т̣хитам̣. санничиталохитам̣ йаканат̣т̣ха̄насса хет̣т̣ха̄бха̄гам̣ пӯретва̄ екапаттхапӯраматтам̣ ваккахадайайаканапаппха̄са̄ни тементам̣ т̣хитам̣. таттха сам̣саран̣алохите абаддхапиттасадисова виниччхайо. итарам̣ пана йатха̄ джаджджаракапа̄ле оват̣т̣хе удаке хет̣т̣ха̄ лед̣д̣укхан̣д̣а̄дӣни темайама̄не на лед̣д̣укхан̣д̣а̄дӣни джа̄нанти майам̣ удакена темийама̄на̄ти. напи удакам̣ джа̄на̄ти ахам̣ лед̣д̣укхан̣д̣а̄дӣни темемӣти, евамева на йаканасса хет̣т̣ха̄бха̄гат̣т̣ха̄нам̣ вакка̄дӣни ва̄ джа̄нанти майи лохитам̣ т̣хитам̣ амхе ва̄ темайама̄нам̣ т̣хитанти. напи лохитам̣ джа̄на̄ти ахам̣ йаканасса хет̣т̣ха̄бха̄гам̣ пӯретва̄ вакка̄дӣни темайама̄нам̣ т̣хитанти. ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄бхогапаччавеккхан̣арахита̄ ете дхамма̄. ити лохитам̣ на̄ма имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто йӯсабхӯто а̄бандхана̄ка̄ро а̄подха̄тӯти.
335. седо аггисанта̄па̄дика̄лесу кесаломакӯпавивара̄ни пӯретва̄ тит̣т̣хати чева паггхарати ча. таттха йатха̄ удака̄ аббӯл̣хаматтесу бхисамул̣а̄лакумудана̄л̣акала̄песу на бхиса̄дикала̄павивара̄ни джа̄нанти амхехи удакам̣ паггхаратӣти. напи бхиса̄дикала̄павиварехи паггхарантам̣ удакам̣ джа̄на̄ти ахам̣ бхиса̄дикала̄павиварехи паггхара̄мӣти, евамева на кесаломакӯпавивара̄ни джа̄нанти амхехи седо паггхаратӣти. напи седо джа̄на̄ти ахам̣ кесаломакӯпавиварехи паггхара̄мӣти. ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄бхогапаччавеккхан̣арахита̄ ете дхамма̄. ити седо на̄ма имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто йӯсабхӯто а̄бандхана̄ка̄ро а̄подха̄тӯти.
336. медо тхӯласса сакаласарӣрам̣ пхаритва̄ кисасса джан̇гхамам̣са̄дӣни нисса̄йа т̣хито паттхиннасинехо. таттха йатха̄ халиддипилотикапат̣иччханне мам̣сапун̃дже на мам̣сапун̃джо джа̄на̄ти мам̣ нисса̄йа халиддипилотика̄ т̣хита̄ти. напи халиддипилотика̄ джа̄на̄ти ахам̣ мам̣сапун̃джам̣ нисса̄йа т̣хита̄ти, евамева на сакаласарӣре джан̇гха̄дӣсу ва̄ мам̣сам̣ джа̄на̄ти мам̣ нисса̄йа медо т̣хитоти. напи медо джа̄на̄ти ахам̣ сакаласарӣре джан̇гха̄дӣсу ва̄ мам̣сам̣ нисса̄йа т̣хитоти. ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄бхогапаччавеккхан̣арахита̄ ете дхамма̄. ити медо на̄ма имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто паттхиннайӯсо а̄бандхана̄ка̄ро а̄подха̄тӯти.
337. ассу йада̄ сан̃джа̄йати тада̄ аккхикӯпаке пӯретва̄ тит̣т̣хати ва̄ паггхарати ва̄. таттха йатха̄ удакапун̣н̣есу тарун̣ата̄лат̣т̣хикӯпакесу на тарун̣ата̄лат̣т̣хикӯпака̄ джа̄нанти амхесу удакам̣ т̣хитанти. напи тарун̣ата̄лат̣т̣хикӯпакесу удакам̣ джа̄на̄ти ахам̣ тарун̣ата̄лат̣т̣хикӯпакесу т̣хитанти, евамева на аккхикӯпака̄ джа̄нанти амхесу ассу т̣хитанти. напи ассу джа̄на̄ти ахам̣ аккхикӯпакесу т̣хитанти. ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄бхогапаччавеккхан̣арахита̄ ете дхамма̄. ити ассу на̄ма имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто йӯсабхӯто а̄бандхана̄ка̄ро а̄подха̄тӯти.
338. васа̄ аггисанта̄па̄дика̄ле хаттхаталахаттхапит̣т̣хипа̄даталапа̄дапит̣т̣хи на̄са̄пут̣анала̄т̣аам̣сакӯт̣есу т̣хитавилӣнаснехо. таттха йатха̄ паккхиттателе а̄ча̄ме на а̄ча̄мо джа̄на̄ти мам̣ телам̣ аджджхоттхаритва̄ т̣хитанти. напи телам̣ джа̄на̄ти ахам̣ а̄ча̄мам̣ аджджхоттхаритва̄ т̣хитанти, евамева на хаттхатала̄диппадесо джа̄на̄ти мам̣ васа̄ аджджхоттхаритва̄ т̣хита̄ти. напи васа̄ джа̄на̄ти ахам̣ хаттхатала̄диппадесам̣ аджджхоттхаритва̄ т̣хита̄ти. ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄бхогапаччавеккхан̣арахита̄ ете дхамма̄. ити васа̄ на̄ма имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто йӯсабхӯто а̄бандхана̄ка̄ро а̄подха̄тӯти.
339. кхел̣о татха̄рӯпе кхел̣уппаттипаччайе сати убхохи каполапассехи орохитва̄ дживха̄тале тит̣т̣хати. таттха йатха̄ аббоччхиннаудаканиссанде надӣтӣракӯпаке на кӯпаталам̣ джа̄на̄ти майи удакам̣ сантит̣т̣хатӣти. напи удакам̣ джа̄на̄ти ахам̣ кӯпатале сантит̣т̣ха̄мӣти, евамева на дживха̄талам̣ джа̄на̄ти майи убхохи каполапассехи орохитва̄ кхел̣о т̣хитоти. напи кхел̣о джа̄на̄ти ахам̣ убхохи каполапассехи орохитва̄ дживха̄тале т̣хитоти. ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄бхогапаччавеккхан̣арахита̄ ете дхамма̄. ити кхел̣о на̄ма имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто йӯсабхӯто а̄бандхана̄ка̄ро а̄подха̄тӯти.
340. син̇гха̄н̣ика̄ йада̄ сан̃джа̄йати, тада̄ на̄са̄пут̣е пӯретва̄ тит̣т̣хати ва̄ паггхарати ва̄. таттха йатха̄ пӯтидадхибхарита̄йа сиппика̄йа на сиппика̄ джа̄на̄ти майи пӯтидадхи т̣хитанти. напи пӯтидадхи джа̄на̄ти ахам̣ сиппика̄йа т̣хитанти, евамева на на̄са̄пут̣а̄ джа̄нанти амхесу син̇гха̄н̣ика̄ т̣хита̄ти. напи син̇гха̄н̣ика̄ джа̄на̄ти ахам̣ на̄са̄пут̣есу т̣хита̄ти. ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄бхогапаччавеккхан̣арахита̄ ете дхамма̄. ити син̇гха̄н̣ика̄ на̄ма имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто йӯсабхӯто а̄бандхана̄ка̄ро а̄подха̄тӯти.
341. ласика̄ ат̣т̣хикасандхӣнам̣ аббхан̃джанакиччам̣ са̄дхайама̄на̄ асӣтисатасандхӣсу т̣хита̄. таттха йатха̄ телаббхан̃джите аккхе на аккхо джа̄на̄ти мам̣ телам̣ аббхан̃джитва̄ т̣хитанти. напи телам̣ джа̄на̄ти ахам̣ аккхам̣ аббхан̃джитва̄ т̣хитанти, евамева на асӣтисатасандхайо джа̄нанти ласика̄ амхе аббхан̃джитва̄ т̣хита̄ти. напи ласика̄ джа̄на̄ти ахам̣ асӣтисатасандхайо аббхан̃джитва̄ т̣хита̄ти. ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄бхогапаччавеккхан̣арахита̄ ете дхамма̄. ити ласика̄ на̄ма имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто йӯсабхӯто а̄бандхана̄ка̄ро а̄подха̄тӯти.
342. муттам̣ ваттхисса аббхантаре т̣хитам̣. таттха йатха̄ чанданика̄йа паккхитте амукхе раван̣агхат̣е на раван̣агхат̣о джа̄на̄ти майи чанданика̄расо т̣хитоти. напи чанданика̄расо джа̄на̄ти ахам̣ раван̣агхат̣е т̣хитоти, евамева на ваттхи джа̄на̄ти майи муттам̣ т̣хитанти. напи муттам̣ джа̄на̄ти ахам̣ ваттхимхи т̣хитанти. ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄бхогапаччавеккхан̣арахита̄ ете дхамма̄. ити муттам̣ на̄ма имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто йӯсабхӯто а̄бандхана̄ка̄ро а̄подха̄тӯти.
343. евам̣ кеса̄дӣсу манасика̄рам̣ паваттетва̄ йена сантаппати, айам̣ имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто парипа̄чана̄ка̄ро теджодха̄тӯти, йена джӣрӣйати, йена парид̣айхати, йена аситапӣтакха̄йитаса̄йитам̣ самма̄ парин̣а̄мам̣ гаччхати, айам̣ имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто парипа̄чана̄ка̄ро теджодха̄тӯти евам̣ теджокот̣т̣ха̄сесу манасика̄ро паваттетаббо.
344. тато уддхан̇гаме ва̄те уддхан̇гамавасена париггахетва̄ адхогаме адхогамавасена, куччхисайе куччхисайавасена, кот̣т̣ха̄сайе кот̣т̣ха̄сайавасена, ан̇гаман̇га̄нуса̄римхи ан̇гаман̇га̄нуса̄ривасена, асса̄сапасса̄се асса̄сапасса̄савасена париггахетва̄ уддхан̇гама̄ ва̄та̄ на̄ма имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто виттхамбхана̄ка̄ро ва̄йодха̄тӯти, адхогама̄ ва̄та̄ на̄ма, куччхисайа̄ ва̄та̄ на̄ма, кот̣т̣ха̄сайа̄ ва̄та̄ на̄ма, ан̇гаман̇га̄нуса̄рино ва̄та̄ на̄ма, асса̄сапасса̄са̄ ва̄та̄ на̄ма имасмим̣ сарӣре па̄т̣ийекко кот̣т̣ха̄со ачетано абйа̄като сун̃н̃о ниссатто виттхамбхана̄ка̄ро ва̄йодха̄тӯти евам̣ ва̄йокот̣т̣ха̄сесу манасика̄ро паваттетаббо. тассевам̣ паваттаманасика̄расса дха̄туйо па̄кат̣а̄ хонти. та̄ пунаппунам̣ а̄ваджджато манасикарото вуттанайенева упача̄расама̄дхи уппаджджати.
345. йасса пана евам̣ бха̄вайато каммат̣т̣ха̄нам̣ на иджджхати, тена салаккхан̣асан̇кхепато бха̄ветаббам̣. катхам̣? вӣсатийа̄ кот̣т̣ха̄сесу тхаддхалаккхан̣ам̣ патхавӣдха̄тӯти ваваттхапетаббам̣. таттхева а̄бандханалаккхан̣ам̣ а̄подха̄тӯти. парипа̄чаналаккхан̣ам̣ теджодха̄тӯти. виттхамбханалаккхан̣ам̣ ва̄йодха̄тӯти.
два̄дасасу кот̣т̣ха̄сесу а̄бандханалаккхан̣ам̣ а̄подха̄тӯти ваваттхапетаббам̣. таттхева парипа̄чаналаккхан̣ам̣ теджодха̄тӯти. виттхамбханалаккхан̣ам̣ ва̄йодха̄тӯти. тхаддхалаккхан̣ам̣ патхавӣдха̄тӯти.
чатӯсу кот̣т̣ха̄сесу парипа̄чаналаккхан̣ам̣ теджодха̄тӯти ваваттхапетаббам̣. тена авинибхуттам̣ виттхамбханалаккхан̣ам̣ ва̄йодха̄тӯти. тхаддхалаккхан̣ам̣ патхавӣдха̄тӯти. а̄бандханалаккхан̣ам̣ а̄подха̄тӯти.
чхасу кот̣т̣ха̄сесу виттхамбханалаккхан̣ам̣ ва̄йодха̄тӯти ваваттхапетаббам̣. таттхева тхаддхалаккхан̣ам̣ патхавӣдха̄тӯти. а̄бандханалаккхан̣ам̣ а̄подха̄тӯти. парипа̄чаналаккхан̣ам̣ теджодха̄тӯти. тассевам̣ ваваттха̄пайато дха̄туйо па̄кат̣а̄ хонти. та̄ пунаппунам̣ а̄ваджджато манасикарото вуттанайенева упача̄расама̄дхи уппаджджати.
346. йасса пана евампи бха̄вайато каммат̣т̣ха̄нам̣ на иджджхати, тена салаккхан̣авибхаттито бха̄ветаббам̣. катхам̣? пуббе вуттанайенева кеса̄дайо париггахетва̄ кесамхи тхаддхалаккхан̣ам̣ патхавӣдха̄тӯти ваваттхапетаббам̣. таттхева а̄бандханалаккхан̣ам̣ а̄подха̄тӯти. парипа̄чаналаккхан̣ам̣ теджодха̄тӯти. виттхамбханалаккхан̣ам̣ ва̄йодха̄тӯти. евам̣ саббакот̣т̣ха̄сесу екекасмим̣ кот̣т̣ха̄се чатассо чатассо дха̄туйо ваваттхапетабба̄. тассевам̣ ваваттха̄пайато дха̄туйо па̄кат̣а̄ хонти. та̄ пунаппунам̣ а̄ваджджато манасикарото вуттанайенева упача̄расама̄дхи уппаджджати.
апича кхо пана вачанаттхато, кала̄пато, чун̣н̣ато, лаккхан̣а̄дито, самут̣т̣ха̄нато, на̄наттекаттато, виниббхога̄виниббхогато, сабха̄гависабха̄гато, аджджхаттикаба̄хирависесато, сан̇гахато, паччайато, асаманна̄ха̄рато, паччайавибха̄гатоти имехипи а̄ка̄рехи дха̄туйо манасика̄табба̄.
347. таттха вачанаттхато манасикаронтена паттхат̣атта̄ патхавӣ. аппоти а̄пийати аппа̄йатӣти ва̄ а̄по. теджатӣти теджо. ва̄йатӣти ва̄йо. ависесена пана салаккхан̣адха̄ран̣ато дуккха̄да̄нато дуккха̄дха̄нато ча дха̄тӯти. евам̣ висесаса̄ман̃н̃авасена вачанаттхато манасика̄табба̄.
348. кала̄патоти йа̄ айам̣ кеса̄ лома̄тиа̄дина̄ найена вӣсатийа̄ а̄ка̄рехи патхавӣдха̄ту, питтам̣ семханти ча а̄дина̄ найена два̄дасаха̄ка̄рехи а̄подха̄ту ниддит̣т̣ха̄, таттха йасма̄ –
ван̣н̣о гандхо расо оджа̄, чатассо ча̄пи дха̄туйо;
ат̣т̣хадхаммасамодха̄на̄, хоти кеса̄ти саммути;
тесам̣йева виниббхога̄, наттхи кеса̄ти саммути.
тасма̄ кеса̄пи ат̣т̣хадхаммакала̄паматтамева. татха̄ лома̄дайоти. йо панеттха каммасамут̣т̣ха̄но кот̣т̣ха̄со, со джӣвитиндрийена ча бха̄вена ча саддхим̣ дасадхаммакала̄попи хоти. уссадавасена пана патхавӣдха̄ту а̄подха̄тӯти сан̇кхам̣ гато. евам̣ кала̄пато манасика̄табба̄.
349. чун̣н̣атоти имасмим̣ хи сарӣре маджджхимена пама̄н̣ена париггайхама̄на̄ парама̄н̣убхедасан̃чун̣н̣а̄ сукхумараджабхӯта̄ патхавӣдха̄ту дон̣аматта̄ сийа̄. са̄ тато упад̣д̣хаппама̄н̣а̄йа а̄подха̄туйа̄ сан̇гахита̄, теджодха̄туйа̄ анупа̄лита̄ ва̄йодха̄туйа̄ виттхамбхита̄ на викирийати на виддхам̣сийати, авикирийама̄на̄ авиддхам̣сийама̄на̄ анекавидхам̣ иттхипурисалин̇га̄дибха̄вавикаппам̣ упагаччхати, ан̣утхӯладӣгхарассатхиракатхина̄дибха̄ван̃ча пака̄сети.
йӯсагата̄ а̄бандхана̄ка̄рабхӯта̄ панеттха а̄подха̄ту патхавӣпатит̣т̣хита̄ теджа̄нупа̄лита̄ ва̄йовиттхамбхита̄ на паггхарати на париссавати, апаггхарама̄на̄ апариссавама̄на̄ пӣн̣итапӣн̣итабха̄вам̣ дассети.
аситапӣта̄дипа̄чака̄ четтха усума̄ка̄рабхӯта̄ ун̣хатталаккхан̣а̄ теджодха̄ту патхавӣпатит̣т̣хита̄ а̄посан̇гахита̄ ва̄йовиттхамбхита̄ имам̣ ка̄йам̣ парипа̄чети, ван̣н̣асампаттин̃часса а̄вахати. та̄йа ча пана парипа̄чито айам̣ ка̄йо на пӯтибха̄вам̣ дассети.
ан̇гаман̇га̄нусат̣а̄ четтха самудӣран̣авиттхамбханалаккхан̣а̄ ва̄йодха̄ту патхавӣпатит̣т̣хита̄ а̄посан̇гахита̄ теджа̄нупа̄лита̄ имам̣ ка̄йам̣ виттхамбхети. та̄йа ча пана виттхамбхито айам̣ ка̄йо на парипатати, уджукам̣ сан̣т̣ха̄ти. апара̄йа ва̄йодха̄туйа̄ самаббха̄хато гаманат̣т̣ха̄нанисаджджа̄сайанаирийа̄патхесу вин̃н̃аттим̣ дассети, самин̃джети, сампаса̄рети, хаттхапа̄дам̣ ла̄л̣ети. еваметам̣ иттхипуриса̄дибха̄вена ба̄ладжанаван̃чанам̣ ма̄йа̄рӯпасадисам̣ дха̄туйантам̣ паваттатӣти евам̣ чун̣н̣ато манасика̄табба̄.
350. лаккхан̣а̄дитоти патхавӣдха̄ту ким̣ лаккхан̣а̄, ким̣ раса̄, ким̣ паччупат̣т̣ха̄на̄ти евам̣ чатассопи дха̄туйо а̄ваджджетва̄ патхавӣдха̄ту каккхал̣атталаккхан̣а̄, патит̣т̣ха̄нараса̄, сампат̣иччханапаччупат̣т̣ха̄на̄. а̄подха̄ту паггхаран̣алаккхан̣а̄, брӯханараса̄, сан̇гахапаччупат̣т̣ха̄на̄. теджодха̄ту ун̣хатталаккхан̣а̄, парипа̄чанараса̄, маддава̄нуппада̄напаччупат̣т̣ха̄на̄. ва̄йодха̄ту виттхамбханалаккхан̣а̄, самудӣран̣араса̄. абхинӣха̄рапаччупат̣т̣ха̄на̄ти евам̣ лаккхан̣а̄дито манасика̄табба̄.
351. самут̣т̣ха̄натоти йе име патхавӣдха̄туа̄дӣнам̣ виттха̄рато дассанавасена кеса̄дайо два̄чатта̄лӣса кот̣т̣ха̄са̄ дассита̄. тесу ударийам̣ карӣсам̣ пуббо муттанти име чатта̄ро кот̣т̣ха̄са̄ утусамут̣т̣ха̄на̄ва. ассу седо кхел̣о син̇гха̄н̣ика̄ти име чатта̄ро утучиттасамут̣т̣ха̄на̄. асита̄дипарипа̄чако теджо каммасамут̣т̣ха̄нова. асса̄сапасса̄са̄ читтасамут̣т̣ха̄на̄ва. авасеса̄ саббепи чатусамут̣т̣ха̄на̄ти евам̣ самут̣т̣ха̄нато манасика̄табба̄.
352. на̄наттекаттатоти сабба̄сампи дха̄тӯнам̣ салаккхан̣а̄дито на̄наттам̣. ан̃н̃а̄нева хи патхавӣдха̄туйа̄ лаккхан̣арасапаччупат̣т̣ха̄на̄ни. ан̃н̃а̄ни а̄подха̄туа̄дӣнам̣. евам̣ лаккхан̣а̄дивасена пана каммасамут̣т̣ха̄на̄дивасена ча на̄наттабхӯта̄нампи ета̄сам̣ рӯпамаха̄бхӯтадха̄тудхаммааничча̄дивасена екаттам̣ хоти. сабба̄пи хи дха̄туйо руппаналаккхан̣ам̣ анатӣтатта̄ рӯпа̄ни. махантапа̄тубха̄ва̄дӣхи ка̄ран̣ехи маха̄бхӯта̄ни.
махантапа̄тубха̄ва̄дӣхӣти ета̄ хи дха̄туйо махантапа̄тубха̄вато, маха̄бхӯтаса̄ман̃н̃ато, маха̄париха̄рато, маха̄вика̄рато, махатта̄ бхӯтатта̄ ча̄ти имехи ка̄ран̣ехи маха̄бхӯта̄нӣти вуччанти.
таттха махантапа̄тубха̄ватоти ета̄ни хи анупа̄диннасанта̄непи упа̄диннасанта̄непи маханта̄ни па̄тубхӯта̄ни. тесам̣ анупа̄диннасанта̄не –
дуве сатасахасса̄ни, чатта̄ри нахута̄ни ча;
еттакам̣ бахалаттена, сан̇кха̄та̄йам̣ васундхара̄ти. –
а̄дина̄ найена махантапа̄тубха̄вата̄ буддха̄нуссатиниддесе вутта̄ва.
упа̄диннасанта̄непи маччхакаччхападевада̄нава̄дисарӣравасена маханта̄нева па̄тубхӯта̄ни. вуттан̃хетам̣ ‘‘санти, бхиккхаве, маха̄самудде йоджанасатика̄пи аттабха̄ва̄’’тиа̄ди.
маха̄бхӯтаса̄ман̃н̃атоти ета̄ни хи йатха̄ ма̄йа̄ка̄ро аман̣им̣йева удакам̣ ман̣им̣ катва̄ дассети, асуван̣н̣ам̣йева лед̣д̣ум̣ суван̣н̣ам̣ катва̄ дассети.
йатха̄ ча сайам̣ нева йаккхо на йаккхӣ сама̄но йаккхабха̄вампи йаккхибха̄вампи дассети, евамева сайам̣ анӣла̄нева хутва̄ нӣлам̣ упа̄да̄рӯпам̣ дассенти, апӣта̄ни алохита̄ни анода̄та̄нева хутва̄ ода̄там̣ упа̄да̄рӯпам̣ дассентӣти ма̄йа̄ка̄рамаха̄бхӯтаса̄ман̃н̃ато маха̄бхӯта̄ни.
йатха̄ ча йаккха̄дӣни маха̄бхӯта̄ни йам̣ ган̣ханти, нева несам̣ тасса анто на бахи т̣ха̄нам̣ упалаббхати, на ча там̣ нисса̄йа на тит̣т̣ханти, евамева та̄нипи нева ан̃н̃аман̃н̃асса анто на бахи т̣хита̄ни хутва̄ упалаббханти, на ча ан̃н̃аман̃н̃ам̣ нисса̄йа на тит̣т̣хантӣти ачинтеййат̣т̣ха̄ната̄йа йаккха̄димаха̄бхӯтаса̄ман̃н̃атопи маха̄бхӯта̄ни. йатха̄ ча йаккхинӣсан̇кха̄та̄ни маха̄бхӯта̄ни мана̄пехи ван̣н̣асан̣т̣ха̄навиккхепехи аттано бхайа̄накабха̄вам̣ пат̣иччха̄детва̄ сатте ван̃ченти, евамева ета̄нипи иттхипурисасарӣра̄дӣсу мана̄пена чхавиван̣н̣ена мана̄пена аттано ан̇гапаччан̇гасан̣т̣ха̄нена мана̄пена ча хаттхапа̄дан̇гулибхамукавиккхепена аттано каккхал̣атта̄дибхедам̣ сарасалаккхан̣ам̣ пат̣иччха̄детва̄ ба̄ладжанам̣ ван̃ченти, аттано сабха̄вам̣ дат̣т̣хум̣ на дентӣти ван̃чакаттена йаккхинӣмаха̄бхӯтаса̄ман̃н̃атопи маха̄бхӯта̄ни.
маха̄париха̄ратоти махантехи паччайехи парихаритаббато. ета̄ни хи дивасе дивасе упанетаббатта̄ махантехи гха̄саччха̄дана̄дӣхи бхӯта̄ни паватта̄нӣти маха̄бхӯта̄ни. маха̄париха̄ра̄ни ва̄ бхӯта̄нӣтипи маха̄бхӯта̄ни.
маха̄вика̄ратоти ета̄ни хи анупа̄динна̄нипи упа̄динна̄нипи маха̄вика̄ра̄ни хонти. таттха анупа̄динна̄нам̣ каппавут̣т̣ха̄не вика̄рамахаттам̣ па̄кат̣ам̣ хоти. упа̄динна̄нам̣ дха̄туккхобхака̄ле. татха̄ хи –
бхӯмито вут̣т̣хита̄ йа̄ва, брахмалока̄ видха̄вати;
аччи аччимато локе, д̣айхама̄намхи теджаса̄.
кот̣исатасахассекам̣, чаккава̄л̣ам̣ вилӣйати;
купитена йада̄ локо, салилена винассати.
кот̣исатасахассекам̣, чаккава̄л̣ам̣ викӣрати;
ва̄йодха̄туппакопена, йада̄ локо винассати.
паттхаддхо бхавати ка̄йо, дат̣т̣хо кат̣т̣хамукхена ва̄;
патхавӣдха̄туппакопена, хоти кат̣т̣хамукхева со.
пӯтийо бхавати ка̄йо, дат̣т̣хо пӯтимукхена ва̄;
а̄подха̄туппакопена, хоти пӯтимукхева со.
сантатто бхавати ка̄йо, дат̣т̣хо аггимукхена ва̄;
теджодха̄туппакопена, хоти аггимукхева со.
сан̃чхинно бхавати ка̄йо, дат̣т̣хо саттхамукхена ва̄;
ва̄йодха̄туппакопена, хоти саттхамукхева со.
ити маха̄вика̄ра̄ни бхӯта̄нӣти маха̄бхӯта̄ни.
махатта̄ бхӯтатта̄ ча̄ти ета̄ни хи маханта̄ни махата̄ ва̄йа̄мена париггахетаббатта̄ бхӯта̄ни виджджама̄натта̄ти махатта̄ бхӯтатта̄ ча маха̄бхӯта̄ни.
евам̣ сабба̄пета̄ дха̄туйо махантапа̄тубха̄ва̄дӣхи ка̄ран̣ехи маха̄бхӯта̄ни.
салаккхан̣адха̄ран̣ато пана дуккха̄да̄нато ча дуккха̄дха̄нато ча сабба̄пи дха̄тулаккхан̣ам̣ анатӣтатта̄ дха̄туйо. салаккхан̣адха̄ран̣ена ча аттано кхан̣а̄нурӯпадха̄ран̣ена ча дхамма̄. кхайат̣т̣хена аничча̄. бхайат̣т̣хена дуккха̄. аса̄ракат̣т̣хена анатта̄.
ити сабба̄сампи рӯпамаха̄бхӯтадха̄тудхаммааничча̄дивасена екаттанти евам̣ на̄наттекаттато манасика̄табба̄.
353. виниббхога̄виниббхогатоти сахуппанна̄ва ета̄ екекасмим̣ саббапарийантиме суддхат̣т̣хака̄дикала̄пепи падесена авиниббхутта̄. лаккхан̣ена пана виниббхутта̄ти евам̣ виниббхога̄виниббхогато манасика̄табба̄.
354. сабха̄гависабха̄гатоти евам̣ авиниббхутта̄су ча̄пи ета̄су пурима̄ две гарукатта̄ сабха̄га̄. татха̄ паччхима̄ лахукатта̄. пурима̄ пана паччхима̄хи паччхима̄ ча пурима̄хи висабха̄га̄ти евам̣ сабха̄гависабха̄гато манасика̄табба̄.
355. аджджхаттикаба̄хирависесатоти аджджхаттика̄ дха̄туйо вин̃н̃а̄н̣аваттхувин̃н̃аттииндрийа̄нам̣ ниссайа̄ хонти, саирийа̄патха̄, чатусамут̣т̣ха̄на̄. ба̄хира̄ вуттавипарӣтаппака̄ра̄ти евам̣ аджджхаттикаба̄хирависесато манасика̄табба̄.
356. сан̇гахатоти каммасамут̣т̣ха̄на̄ патхавӣдха̄ту каммасамут̣т̣ха̄на̄хи итара̄хи екасан̇гаха̄ хоти самут̣т̣ха̄нана̄натта̄бха̄вато. татха̄ читта̄дисамут̣т̣ха̄на̄ читта̄дисамут̣т̣ха̄на̄хӣти евам̣ сан̇гахато манасика̄табба̄.
357. паччайатоти патхавӣдха̄ту а̄посан̇гахита̄ теджоанупа̄лита̄ ва̄йовиттхамбхита̄ тин̣н̣ам̣ маха̄бхӯта̄нам̣ патит̣т̣ха̄ хутва̄ паччайо хоти. а̄подха̄ту патхавӣпатит̣т̣хита̄ теджоанупа̄лита̄ ва̄йовиттхамбхита̄ тин̣н̣ам̣ маха̄бхӯта̄нам̣ а̄бандханам̣ хутва̄ паччайо хоти. теджодха̄ту патхавӣпатит̣т̣хита̄ а̄посан̇гахита̄ ва̄йовиттхамбхита̄ тин̣н̣ам̣ маха̄бхӯта̄нам̣ парипа̄чанам̣ хутва̄ паччайо хоти. ва̄йодха̄ту патхавӣпатит̣т̣хита̄ а̄посан̇гахита̄ теджопарипа̄чита̄ тин̣н̣ам̣ маха̄бхӯта̄нам̣ виттхамбханам̣ хутва̄ паччайо хотӣти евам̣ паччайато манасика̄табба̄.
358. асаманна̄ха̄ратоти патхавӣдха̄ту четтха ‘‘ахам̣ патхавӣдха̄тӯ’’ти ва̄, ‘‘тин̣н̣ам̣ маха̄бхӯта̄нам̣ патит̣т̣ха̄ хутва̄ паччайо хомӣ’’ти ва̄ на джа̄на̄ти. итара̄нипи тӣн̣и ‘‘амха̄кам̣ патхавӣдха̄ту патит̣т̣ха̄ хутва̄ паччайо хотӣ’’ти на джа̄нанти. еса найо саббаттха̄ти евам̣ асаманна̄ха̄рато манасика̄табба̄.
359. паччайавибха̄гатоти дха̄тӯнам̣ хи каммам̣, читтам̣, а̄ха̄ро, утӯти чатта̄ро паччайа̄. таттха каммасамут̣т̣ха̄на̄нам̣ каммамева паччайо хоти, на читта̄дайо. читта̄дисамут̣т̣ха̄на̄нампи читта̄дайова паччайа̄ хонти, на итаре. каммасамут̣т̣ха̄на̄нан̃ча каммам̣ джанакапаччайо хоти, сеса̄нам̣ парийа̄йато упаниссайапаччайо хоти. читтасамут̣т̣ха̄на̄нам̣ читтам̣ джанакапаччайо хоти, сеса̄нам̣ паччха̄джа̄тапаччайо аттхипаччайо авигатапаччайо ча. а̄ха̄расамут̣т̣ха̄на̄нам̣ а̄ха̄ро джанакапаччайо хоти, сеса̄нам̣ а̄ха̄рапаччайо аттхипаччайо авигатапаччайо ча. утусамут̣т̣ха̄на̄нам̣ уту джанакапаччайо хоти, сеса̄нам̣ аттхипаччайо авигатапаччайо ча. каммасамут̣т̣ха̄нам̣ маха̄бхӯтам̣ каммасамут̣т̣ха̄на̄нампи маха̄бхӯта̄нам̣ паччайо хоти читта̄дисамут̣т̣ха̄на̄нампи. татха̄ читтасамут̣т̣ха̄нам̣, а̄ха̄расамут̣т̣ха̄нам̣. утусамут̣т̣ха̄нам̣ маха̄бхӯтам̣ утусамут̣т̣ха̄на̄нампи маха̄бхӯта̄нам̣ паччайо хоти камма̄дисамут̣т̣ха̄на̄нампи.
таттха каммасамут̣т̣ха̄на̄ патхавӣдха̄ту каммасамут̣т̣ха̄на̄нам̣ итара̄сам̣ сахаджа̄таан̃н̃аман̃н̃аниссайааттхиавигатавасена чева патит̣т̣ха̄васена ча паччайо хоти, на джанакавасена. итаресам̣ тисантатимаха̄бхӯта̄нам̣ ниссайааттхиавигатавасена паччайо хоти, на патит̣т̣ха̄васена на джанакавасена. а̄подха̄ту четтха итара̄сам̣ тин̣н̣ам̣ сахаджа̄та̄дивасена чева а̄бандханавасена ча паччайо хоти, на джанакавасена. итаресам̣ тисантатика̄нам̣ ниссайааттхиавигатапаччайавасенева, на а̄бандханавасена на джанакавасена. теджодха̄тупеттха итара̄сам̣ тин̣н̣ам̣ сахаджа̄та̄дивасена чева парипа̄чанавасена ча паччайо хоти, на джанакавасена. итаресам̣ тисантатика̄нам̣ ниссайааттхиавигатапаччайавасенева, на парипа̄чанавасена, на джанакавасена. ва̄йодха̄тупеттха итара̄сам̣ тин̣н̣ам̣ сахаджа̄та̄дивасена чева виттхамбханавасена ча паччайо хоти, на джанакавасена. итаресам̣ тисантатика̄нам̣ ниссайааттхиавигатапаччайавасенева, на виттхамбханавасена, на джанакавасена. читтаа̄ха̄раутусамут̣т̣ха̄напатхавӣдха̄туа̄дӣсупи есева найо.