3. пакин̣н̣акавиниччхайа

ито парам̣ паваккха̄ми, пакин̣н̣акавиниччхайам̣;

саппайогесу аттхесу, вин̃н̃ӯнам̣ па̄т̣аваттхайа̄.

таттха аттхуддха̄ро, аттхасаддачинта̄, аттха̄тисайайого, сама̄на̄сама̄навасенавачанасан̇гахо, а̄гамалаккхан̣авасена вибхаттивачанасан̇гахо, ка̄лавасена вибхаттивачанасан̇гахо, ка̄ласан̇гахо, пакаран̣асам̣сандана̄, ваттама̄на̄дӣнам̣ вачанаттхавибха̄вана̄ ча̄ти навадха̄ виниччхайо ведитаббо.

аттхуддха̄ре та̄ва сама̄насутикапада̄наматтхуддха̄ран̣ам̣ карисса̄ма. еттха̄кхйа̄тападасан̃н̃ита̄нам̣ бхотисадда бхавесадда̄наматтхо уддхаритаббо. татха̄ хете на̄микападасан̃н̃итехи апарехи бхотисадда бхавесаддехи сама̄насутика̄пи асама̄наттха̄ чева хонти асама̄навибхаттика̄ ча. са̄санасмин̃хи кечи садда̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ сама̄насутика̄ сама̄на̄пи асама̄наттха̄ асама̄напаваттинимитта̄ асама̄налин̇га̄ асама̄навибхаттика̄ асама̄навачанака̄ асама̄нанта̄ асама̄нака̄лика̄ асама̄напададжа̄тика̄ ча бхаванти.

тесамасама̄наттхатте ‘‘саббан̃хи там̣ джӣрати деханисситам̣. аппассута̄йам̣ пурисо, балибаддова джӣрати. санто тасито. паху санто на бхарати. санто а̄чиккхате муни. санто саппуриса̄ локе. санто сам̣виджджама̄на̄ локасми’’нти евама̄дайо пайога̄. еттха джӣратисаддадвайам̣ йатха̄самбхавам̣ навабха̄ва̄пагамавад̣д̣ханава̄чакам̣. сантосаддапан̃чакам̣ йатха̄самбхавам̣ париссамаппаттасама̄нопасантопалаббхама̄нава̄чаканти дат̣т̣хаббам̣.

асама̄напаваттинимиттатте пана ‘‘акатан̃н̃ӯ миттадуббхӣ, ассаддхо акатан̃н̃ӯча̄’’тиевама̄дайо. еттха ча акатан̃н̃ӯсаддадвайам̣ ката̄ката̄джа̄нанаджа̄нанапаваттинимиттам̣ пат̣ичча самбхӯтатта̄ асама̄напаваттинимиттаканти дат̣т̣хаббам̣.

асама̄налин̇гатте ‘‘сукхӣ хоту пан̃часикха сакко дева̄наминдо. тван̃ча бхадде сукхӣ хохи. йаттха са̄ упат̣т̣хито хоти. ма̄та̄ ме аттхи, са̄ майа̄ посетабба̄’’ти евама̄дайо. еттха сукхӣсаддадвайам̣ са̄саддадвайан̃ча пумиттхилин̇гавасена асама̄налин̇ганти дат̣т̣хаббам̣.

асама̄навибхаттикатте ‘‘а̄ха̄ре ударе йато. йато паджа̄на̄ти сахетудхамма’’нти евама̄дайо. еттха йатосаддадвайам̣ пат̣хама̄пан̃чамӣвибхаттисахитатта̄ асама̄навибхаттиканти дат̣т̣хаббам̣.

асама̄навачанакатте име пайога̄ –

‘‘йа̄йа ма̄ту бхато посо, имам̣ локам̣ авеккхати;

тампи па̄н̣ададим̣ сантим̣, ханти куддхо путхуджджано’’ти

а̄дӣсу хантисаддо екавачано.

‘‘име нӯна аран̃н̃асмим̣, мигасан̇гха̄ни луддака̄;

ва̄кура̄хи париккхиппа, соббхам̣ па̄тетва̄ та̄ваде;

виккосама̄на̄ тибба̄хи, ханти несам̣ варам̣ вара’’нти.

а̄дӣсу пана бахувачано. ‘‘сӣлава̄ ваттасампанно. етха тумхе а̄йасманто сӣлава̄ хотха. санто данто нийато брахмача̄рӣ. санто хаве саббхи паведайанти. маха̄ра̄джа̄ йасассӣ со. чатта̄ро маха̄ра̄джа̄’’ти евама̄дӣсу сӣлава̄садда̄дайо екавачанабахувачанака̄.

асама̄нантатте пана йаттха сама̄насутика̄нам̣ асама̄навибхаттикаттам̣ ва̄ асама̄навачанаттам̣ ва̄ упалаббхати. тейева пайога̄. там̣ йатха̄? ‘‘сатам̣ сампаджа̄нам̣, сатам̣ дхаммо, санто данто, санто саппуриса̄’’ иччевама̄дайо.

асама̄нака̄латте ‘‘нану те сутам̣ бра̄хман̣а бхан̃н̃ама̄не, дева̄ на иссанти пурисапараккамасса. те джана̄ па̄рамиссанти, маччудхеййам̣ судуттара’’нти евама̄дайо. еттха иссантисаддадвайам̣ ваттама̄на̄бхависсантӣка̄лавасена асама̄нака̄ланти дат̣т̣хаббам̣. ваттама̄на̄бхависсантӣвибхаттивасена пана асама̄навибхаттикантипи.

асама̄напададжа̄тикатте ‘‘сайам̣ сама̄хито на̄го, сайам̣ абхин̃н̃а̄йа камуддисеййам̣. патхе дха̄вантийа̄ пати, екам̣сам̣ аджинам̣ катва̄, па̄десу сираса̄ пати. гирим̣ чан̣д̣оран̣ам̣ патӣ’’ти евама̄дайо. еттха сайам̣саддадвайам̣ на̄манипа̄тавасена патисаддаттайам̣ на̄ма̄кхйа̄топасаггавасена асама̄напададжа̄тиканти дат̣т̣хаббам̣.

имина̄ найена саббаттха виттха̄ретаббам̣. евам̣ са̄санасмим̣ кечи садда̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ сама̄насутика̄ сама̄на̄пи асама̄наттха̄ асама̄напаваттинимитта̄ асама̄налин̇га̄ асама̄навибхаттика̄ асама̄навачанака̄ асама̄нанта̄ асама̄нака̄лика̄ асама̄напададжа̄тика̄ ча бхаванти. ета̄дисесу саддесу йо крийа̄падаттам̣ пака̄сети, на со на̄микападаттам̣. йо ча на̄микападаттам̣ пака̄сети, на со крийа̄падаттам̣. евам̣ сантепи сутиса̄ман̃н̃ато екаттена гахетва̄ аттхуддха̄ро каран̣ӣйоти йатха̄вуттакрийа̄пада̄нам̣ на̄мападехи сама̄насутика̄нам̣ бхотисадда бхаве садда̄наматтхуддха̄рам̣ вада̄ма.

катхам̣? бхотисаддо каттуйоге крийа̄падам̣, крийа̄йоге на̄микападам̣, тасма̄ со двӣсу аттхесу ваттати крийа̄падаттхе на̄микападаттхе ча. таттха крийа̄падаттхе ваттама̄навасена, на̄микападаттхе пана̄лапанавасена. крийа̄падаттхе та̄ва ‘‘еко бхоти’’, на̄микападаттхе ‘‘ма̄ бхоти паридевеси’’. атридам̣ вуччати –

бха̄ве на̄мападаттхе ча, а̄лапанависесите;

имесу двӣсу аттхесу, бхотисаддо паваттати.

бхавесаддо пана ‘‘бхава̄мӣ’’тимасса ваттама̄на̄вибхаттийуттасса саддассаттхепи ваттати. ‘‘бхава̄мӣ’’тимасса пан̃чамӣвибхаттийуттасса саддасса а̄н̣атйа̄сӣсанаттхесупи ваттати. ‘‘бхавеййа̄мӣ’’тимасса саттамӣвибхаттисахитасса саддасса ануматипарикаппаттхесупи ваттати. татридам̣ пат̣хаматтхасса са̄дхакам̣ а̄хаччавачанам̣ –

‘‘дева̄нам̣ адхико хоми, бхава̄ми мануджа̄дхипо;

рӯпалаккхан̣асампанно, пан̃н̃а̄йа асамо бхаве’’ти.

айам̣ пана саббесам̣ тесаматтха̄нам̣ са̄дхика̄ амха̄кам̣ га̄тха̄рачана̄ –

‘‘сукхӣ бхавати есо ча, ахан̃ча̄пи сукхӣ бхаве;

сукхӣ бхавату есо ча, ахан̃ча̄пи сукхӣ бхаве.

има̄йа буддхапӯджа̄йа, бхаванту сукхита̄ паджа̄;

бхаве’хан̃ча сукхаппатто, са̄маччо саха н̃а̄тибхи.

сукхӣ бхавеййа есо ча, ахан̃ча̄пи сукхӣ бхаве;

сукхӣ бхавеййа че есо, ахан̃ча̄пи сукхӣ бхаве’’ти.

иччевам̣ –

ваттама̄на̄йа пан̃чамйам̣, саттамйан̃ча вибхаттийам̣;

етесу тӣсу т̣ха̄несу, бхавесаддо паваттати.

екадха̄ ваттама̄на̄йам̣, пан̃чамӣсаттамӣсу ча;

дведха̄ дведха̄тимассаттхам̣, пан̃чадха̄ паридӣпайе.

дведха̄ ва̄ ваттама̄на̄йа-ма̄дипурисава̄чако;

аттхо ‘‘бхаве’’ти етасса, ‘‘бхаватӣ’’типийуджджати.

ида̄ни пана етасса, вуттассаттхасса са̄дхакам̣;

еттха па̄л̣иппадесам̣ ту, а̄хариссам̣ сун̣а̄тха ме.

ко’йам̣ маджджхесамуддасмим̣, апассам̣ тӣрама̄йухе;

кам̣ твам̣ аттхавасам̣ н̃атва̄, евам̣ ва̄йамасе бхусам̣.

нисамма ваттам̣ локасса, ва̄йа̄масса ча девате;

тасма̄ маджджхесамуддасмим̣, апассам̣ тӣрама̄йухе.

ассам̣ пуримага̄тха̄йам̣, ‘‘а̄йухе’’типадасса хи;

‘‘а̄йӯхатӣ’’ти аттхоти, вин̃н̃а̄таббо вибха̄вина̄.

вибхаттийа̄ випалла̄са-васена̄йам̣ самӣрито;

ваттама̄не саттамӣти, тиссека̄равасена ва̄.

паччхима̄йа ча га̄тха̄йам̣, ‘‘а̄йухе’’типадасса ту;

‘‘а̄йӯха̄мӣ’’ти аттхоти, саддаттхан̃н̃ӯ вибха̄вайе.

татха̄ ‘‘бхаве’’тиетасса, ваттама̄на̄вибхаттийам̣;

‘‘бхаватӣ’’ти, ‘‘бхава̄мӣ’’ти, чаттхам̣ дведха̄ вибха̄вайе.

евам̣видхесу ан̃н̃есу, па̄т̣хесупи айам̣ найо;

нетаббо найадаккхена, найаса̄гараса̄сане.

евамайам̣ бхавесаддо пан̃часу чхасу ва̄ крийа̄падаттхесу паваттати. татха̄ саттамӣвибхатйантана̄микападасса вуддхисам̣са̄ракаммабхавӯпапаттибхавасан̇кха̄тесу аттхесупи. татха̄ хи ‘‘абхаве нандати тасса, бхаве тасса на нандатӣ’’тиа̄дӣсу вуддхимхи. ‘‘бхаве вичаранто’’тиа̄дӣсу сам̣са̄ре. ‘‘бхаве кхо сати джа̄ти хоти, джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣а’’нтиа̄дӣсу каммабхаве. ‘‘евам̣ бхавевиджджама̄не’’тиа̄дӣсу упапаттибхавети дат̣т̣хаббам̣. имина̄ найена бхӯдха̄туто ниппханна̄нам̣ ан̃н̃атопи ан̃н̃есам̣ крийа̄пада̄нам̣ йатха̄самбхаваматтхо уддхаритаббо.

а̄кхйа̄таттхамхиме аттха̄, на ла̄табба̄ куда̄чанам̣;

аттхуддха̄равасенете, уддхат̣а̄ на̄мато йато.

идаметтха сан̇кхепато аттхуддха̄ранайанидассанам̣.

аттхасаддачинта̄йам̣ пана евамупалаккхетаббам̣ – ‘‘бхаванте, пара̄бхаванте, пара̄бхаве’’ичча̄дайо гаччхати гаччхам̣ гаччхатосадда̄дайо вийа висесасадда̄, на йа̄чанопата̄панаттха̄дива̄чако на̄тхатисаддо вийа, на ча ра̄джадевата̄дива̄чако девасаддо вийа са̄ман̃н̃асадда̄. йе четтха висесасадда̄, те саббака̄лам̣ висесасадда̄ва. йе ча са̄ман̃н̃асадда̄, тепи саббака̄лам̣ са̄ман̃н̃асадда̄ва.

татра гаччхатӣтиа̄дӣнам̣ висесасаддата̄ евам̣ дат̣т̣хабба̄ – гаччхатӣти екам̣ на̄мападам̣, екама̄кхйа̄там̣. татха̄ гаччханти екам̣ на̄мападам̣, екама̄кхйа̄там̣. гаччхатоти еко китанто, апаро рӯл̣хӣсаддо. сатипи висесасаддатте садисатта̄ сутиса̄ман̃н̃ато таббисайам̣ буддхим̣ нуппа̄дети вина̄ва’ттхаппакаран̣асаддантара̄бхисамбандхена. татха̄ хи саддантара̄бхисамбандхена ‘‘гаччхати патит̣т̣хита’’нти вутте саттамйантам̣ на̄мападанти вин̃н̃а̄йати. ‘‘гаччхати тиссо’’ти вутте пана̄кхйа̄танти. татха̄ ‘‘са гаччхам̣ на ниваттатӣ’’ти вутте пат̣хамантам̣ на̄мападанти вин̃н̃а̄йати. ‘‘гаччхам̣ путтаниведако’’ти вутте а̄кхйа̄танти вин̃н̃а̄йати. ‘‘гаччхато хайато патито’’ти вутте китантоти вин̃н̃а̄йати. ‘‘гаччхато пан̣н̣апуппха̄ни патантӣ’’ти вутте руккхава̄чако рӯл̣хӣсаддоти. ити висесасадда̄нам̣ а̄кхйа̄тана̄ма̄нам̣ на̄ма̄кхйа̄техи сама̄насутика̄нам̣ аттха̄бхисамбандха̄дӣсу йо кочи аттхависесан̃а̄пако самбандхо авассамиччхитаббо. евам̣ ‘‘гаччхатӣ’’тиа̄дӣнам̣ а̄кхйа̄тана̄матта̄дивасена паччекам̣ т̣хита̄нам̣ екекаттхава̄чака̄нам̣ висесасаддата̄ дат̣т̣хабба̄.

‘‘на̄тхати дево’’тиа̄дӣнам̣ пана а̄кхйа̄тана̄ма̄нам̣ на̄ма̄кхйа̄техи асама̄насутика̄нам̣ анекаттхава̄чака̄нам̣ са̄ман̃н̃асаддата̄ ева дат̣т̣хабба̄. аттхасамбандха̄дӣсу хи вина̄ йена кеначи самбандхена ‘‘на̄тхатӣ’’ти вутте ‘‘йа̄чатӣ’’ти ва̄ ‘‘упата̄петӣ’’ти ва̄ ‘‘иссарийам̣ каротӣ’’ти ва̄ ‘‘а̄сӣсатӣ’’ти ва̄ аттхо пат̣ибха̄ти, татха̄ ‘‘дево’’ти вутте ‘‘мегхо’’ти ва̄ ‘‘а̄ка̄со’’ти ва̄ ‘‘ра̄джа̄’’ти ва̄ ‘‘девата̄’’ти ва̄ ‘‘висуддхидево’’ти ва̄ аттхо пат̣ибха̄ти. йада̄ пана саддантара̄бхисамбандхена ‘‘на̄тхати суппат̣ипатти’’нти вутте тада̄ ‘‘на̄тхатӣ’’ти крийа̄падасса ‘‘йа̄чатӣ’’ти аттхо вин̃н̃а̄йати, ‘‘на̄тхати саббакилесе’’ти вутте ‘‘упата̄петӣ’’ти аттхо вин̃н̃а̄йати. ‘‘на̄тхати сакачитте’’ти вутте ‘‘иссарийам̣ каротӣ’’ти аттхо вин̃н̃а̄йати. ‘‘на̄тхати локасса хита’’нти вутте ‘‘а̄сӣсатӣ’’ти аттхо вин̃н̃а̄йати. татха̄ ‘‘дево гаджджатӣ’’ти вутте ‘‘дево’’ти на̄мападасса ‘‘мегхо’’ти аттхо вин̃н̃а̄йати. ‘‘виддхо вигатавала̄хако дево’’ти вутте ‘‘а̄ка̄со’’ти аттхо вин̃н̃а̄йати. ‘‘пивату дево па̄нӣйа’’нти вутте ‘‘ра̄джа̄’’ти аттхо вин̃н̃а̄йати. ‘‘дево девака̄йа̄ чавати а̄йусан̇кхайа̄’’ти вутте ‘‘девата̄’’ти аттхо вин̃н̃а̄йати. ‘‘дева̄тидево сатапун̃н̃алаккхан̣о’’ти вутте ‘‘висуддхидево’’ти аттхо вин̃н̃а̄йати. имина̄ найена ан̃н̃епи са̄ман̃н̃асадда̄ н̃а̄табба̄.

саббаметам̣ н̃атва̄ йатха̄ аттхо саддена, саддо чаттхена на вируджджхати, татха̄ттхасадда̄ чинтанӣйа̄. татридам̣ упалаккхан̣аматтам̣ чинта̄ка̄ранидассанам̣ – ‘‘аттхакусала̄ бхаванте’’ти ва̄ ‘‘кичча̄ни бхаванте’’ти ва̄ вутте ‘‘бхаванте’’ти идам̣ ‘‘бхавантӣ’’тимина̄ сама̄наттхама̄кхйа̄тападанти еваматтхо ча саддо ча чинтанӣйо. ‘‘бхаванте пасса̄мӣ’’ти ва̄ ‘‘иччха̄мӣ’’ти ва̄ вутте упайогаттхавам̣ на̄мападанти еваматтхо ча саддо ча чинтанӣйо. ‘‘бхаванте джане пасам̣сатӣ’’ти ва̄ ‘‘ка̄метӣ’’ти ва̄ вутте паччаттопайогаттхаванта̄ни две на̄мапада̄нӣти еваматтхо ча саддо ча чинтанӣйо. ‘‘чора̄ пара̄бхаванте’’ти вутте ‘‘пара̄бхаванте’’ти идам̣ ‘‘пара̄бхавантӣ’’тимина̄ сама̄наттхама̄кхйа̄тикападанти еваматтхо ча саддо ча чинтанӣйо. ‘‘пара̄бхаванте джана̄ иччханти амитта̄на’’нти вутте ‘‘пара̄бхаванте’’ти има̄ни упайогапаччаттаттхаванта̄ни две на̄мапада̄нӣти еваматтхо ча саддо ча чинтанӣйо. ‘‘есо пара̄бхаве’’ти вутте ‘‘пара̄бхаве’’ти идам̣ ‘‘пара̄бхавеййа̄’’тимина̄ сама̄наттхама̄кхйа̄тападанти еваматтхо ча саддо ча чинтанӣйо. ‘‘ете пара̄бхаве локе, пан̣д̣ито самавеккхийа̄’’ти вутте ‘‘пара̄бхаве’’ти идам̣ упайогаттхавам̣ бахувачанам̣ на̄мападанти еваматтхо ча саддо ча чинтанӣйо. ‘‘пара̄бхаве сатӣ’’ти вутте бха̄валаккхан̣абхумматтхекавачанакам̣ на̄мападанти еваматтхо ча саддо ча чинтанӣйо. ‘‘тумхе ме паса̄да̄ самбхаве’’ти вутте ‘‘самбхаве’’ти идам̣ ‘‘самбхаватха̄’’тимина̄ сама̄наттхама̄кхйа̄тападанти еваматтхо ча саддо ча чинтанӣйо. ‘‘ехи твам̣ самбхававхе’’ти вутте ‘‘самбхававхе’’ти идам̣ самбхава̄йа на̄ма иттхийа̄ ва̄чакам̣ иттхилин̇гам̣ са̄лапанам̣ на̄микападанти еваматтхо ча саддо ча чинтанӣйо. ‘‘ехи твам̣ самбхававхепатит̣т̣хита’’нти вутте самбхавана̄макасса пурисасса ва̄чакам̣ пуллин̇гам̣ бхуммавачананти еваматтхо ча саддо ча чинтанӣйо.

‘‘варун̣о брахмадево ча, ахесум̣ аггаса̄вака̄;

самбхаво на̄мупат̣т̣ха̄ко, реватасса махесино’’ти –

хи па̄л̣и. ‘‘дхамма̄ па̄тубхаванте’’ти вутте ‘‘па̄тубхаванте’’ти идам̣ ‘‘па̄тубхавантӣ’’тимина̄ сама̄наттхам̣ санипа̄тама̄кхйа̄тападанти еваматтхо ча саддо ча чинтанӣйо. ‘‘па̄ту бхаванте джане’’ти вутте ‘‘те джане бхавам̣ раккхатӯ’’ти аттхава̄чака̄ни а̄кхйа̄такитантасаббана̄микапада̄нӣти еваматтхо ча саддо ча чинтанӣйо. ‘‘па̄тубхавасе твам̣ гун̣ехӣ’’ти вутте ‘‘па̄тубхавасе’’ти идам̣ ‘‘па̄тубхавасӣ’’тимина̄ сама̄наттхама̄кхйа̄тападанти еваматтхо ча саддо ча чинтанӣйо. ‘‘па̄тубхавасе гун̣е йо тва’’нти вутте ‘‘па̄тубхава̄хи аттано гун̣ахету тва’’нти аттхава̄чака̄нинипа̄тайутта̄кхйа̄тана̄мапада̄нӣти еваматтхо ча саддо ча чинтанӣйо. ‘‘ахаматтано гун̣ехи па̄тубхаве’’ти вутте ‘‘па̄тубхаве’’ти идам̣ ‘‘па̄тубхава̄мӣ’’тимина̄ сама̄наттхам̣ санипа̄тама̄кхйа̄тападанти еваматтхо ча саддо ча чинтанӣйо. ‘‘мам̣ па̄ту бхаве идам̣ пун̃н̃акамма’’нти вутте ‘‘мам̣ раккхату сам̣са̄ре идам̣ пун̃н̃акамма’’нти аттхава̄чака̄ни а̄кхйа̄тана̄мапада̄нӣти еваматтхо ча саддо ча чинтанӣйо. имина̄ найена саббаттха йатха̄рахаматтхасадда̄ чинтанӣйа̄. таттха сама̄насутика̄нам̣ кесан̃чи садда̄нам̣ ‘‘на тесам̣ кот̣т̣хе опенти. на тесам̣ антара̄ гаччхе. сатта во личчхавӣ апариха̄нӣйе дхамме десесса̄ми, име те дева саттаво, тван̃ча уттамасаттаво’’тиа̄дӣсу сама̄насутика̄нам̣ вийа учча̄ран̣ависесо иччханӣйо. учча̄ран̣ависесе хи сати пада̄ни парибйатта̄ни, падесу парибйаттесу аттхо парибйатто хоти, аттхапаригга̄хака̄нам̣ аттха̄дхигамо акиччхо хоти, супарисуддха̄да̄сатале пат̣ибимбадассанам̣ вийа, со ча гахитапуббасан̇кетасса аттхасамбандха̄дӣсу ан̃н̃атарасмим̣ н̃а̄тейева хоти, на итаратха̄. вуттан̃хетам̣ пора̄н̣ехи –

‘‘висайаттамана̄панна̄, садда̄ неваттхабодхака̄;

на падаматтато аттхе, те ан̃н̃а̄та̄ пака̄сака̄’’ти.

йадидаметтха вуттамамхехи ‘‘учча̄ран̣ависесо иччханӣйо’’ти. атра̄йамучча̄ран̣ависесадӣпанӣ га̄тха̄ сахаттхаппака̄сананайада̄нага̄тха̄йа.

‘‘на те сам̣ кот̣т̣хе опенти’’, ити па̄т̣хе сумедхасо;

падам̣ ‘‘на те’’ти чхиндитва̄, ‘‘сам̣ кот̣т̣хе’’ти пат̣хеййа ве.

‘‘сам̣ на опенти кот̣т̣хе те, бхиккхӯ’’ти аттхамӣрайе;

евамимесу ан̃н̃есу, па̄т̣хесупи айам̣ найо.

атха йам̣ панидампи вуттам̣ ‘‘кесан̃чӣ’’ти, там̣ киматтхам̣? ‘‘гаччхати патит̣т̣хитам̣, гаччхати тиссо, бхаванте пасса̄ми, аттхакусала̄ бхаванте, вадантам̣ екапоккхара̄, вадантам̣ пат̣ивадатӣ’’тиа̄дӣсу сама̄насутика̄намучча̄ран̣ависесо на лаббхатӣти дассанаттхам̣. тасма̄ идаметтха саллаккхетаббам̣ – йаттха сама̄насутика̄намучча̄ран̣ависесо лаббхати аттхависесо ча пада̄нам̣ вибха̄гавасена ва̄ авибха̄гавасена ва̄, таттха пайоге сама̄насутикамекаччам̣ падам̣ виччхиндитва̄ учча̄ретаббам̣. сеййатхидам̣? ‘‘хету хетусампайуттака̄нам̣ дхамма̄нам̣ там̣самут̣т̣ха̄на̄нан̃ча рӯпа̄нам̣ хетупаччайена паччайо. со тена саддхим̣ бха̄сати, сотена вуйхати. бхаванте джане пасам̣сати, бхаванте пасса̄мӣ’’ти евама̄дайо пайога̄. еттха ‘‘хетӯ’’ти ӣсакам̣ виччхиндитва̄ ‘‘хетусампайутта̄на’’нти учча̄ретаббам̣. татха̄ ‘‘со’’ти виччхиндитва̄ ‘‘тена саддхи’’нти учча̄ретаббам̣. ‘‘бхава’’нти виччхиндитва̄ ‘‘те джане’’ти учча̄ретаббам̣.

сесам̣ пана сама̄насутикам̣ виччхиндитва̄ на учча̄ретаббам̣. авиччхинданӣйасмин̃хи т̣ха̄не виччхиндитва̄ пат̣хитасса аттхо дут̣т̣хо хоти. евам̣ падавибха̄га̄вибха̄гавасена сама̄насутика̄наматтхучча̄ран̣ависесо ведитаббо. еттха хи ‘‘со тена̄’’тиа̄дӣсу двипадаттхаггахан̣ам̣ вибха̄го, екападаттхаггахан̣амавибха̄готи адхиппето. еттха ча висум̣ ваваттхита̄нам̣ асама̄насутика̄нам̣ екато катва̄ сама̄насутикабха̄вапарикаппанам̣ аттхантаравин̃н̃а̄панаттхан̃чева учча̄ран̣ависесадассанаттхан̃ча. на хи ета̄ни ‘‘саппо саппо’’тиа̄дӣсу вийа екасмим̣йеваттхе сама̄насутика̄ни. евам̣ сантепи екаджджхакаран̣ена ладдхам̣ сама̄насутилесам̣ гахетва̄ аттхантаравин̃н̃а̄панаттхам̣ учча̄ран̣ависесадассанаттхан̃ча ‘‘сама̄насутика̄нӣ’’ти вутта̄ни. еса найо ан̃н̃атра̄пи ӣдисесу т̣ха̄несу. идаметтха саллаккхетаббам̣ –

йаттха сама̄насутика̄нам̣ ат̣т̣ха̄раса̄ка̄ресу йена кеначи а̄ка̄рена аттхависесо лаббхати, виччхиндитва̄ пана учча̄ран̣е саддавила̄со на хоти, аттхо ва̄ дут̣т̣хо хоти, на та̄дисесу пайогесу сама̄насутика̄ни пада̄ни виччхиндитва̄ учча̄ретабба̄ни. татра катамена ча̄ка̄рена аттхависесала̄бхо бхавати? пада̄нам̣ вибха̄гавасена ва̄ авибха̄гавасена ва̄ аккхарасаннидха̄навасена ва̄ падасаннидха̄навасена ва̄ падаккхарасаннидха̄навасена ва̄ виччха̄васена ва̄ каммаппавачанӣйавасена ва̄ бхайакодха̄дӣсу уппаннесу катхита̄мед̣итавачанавасена ва̄ гун̣ава̄чакасаддасса двируттавасена ва̄ крийа̄падасса двируттавасена ва̄ сам̣хита̄падаччхедавасена ва̄ ага̄раваттхапаридӣпанавасена ва̄ нирантараттхапаридӣпанавасена ва̄ нанирантараттхапаридӣпанавасена ва̄ ‘‘пунаппуна’’миччаттхапаридӣпанавасена ва̄ упама̄не ива саддавасена ва̄ итисаддам̣ пат̣ичча саддападаттхава̄чакаттхапаридӣпанавасена ва̄ татха̄паваттачиттапаридӣпанавасена ва̄ти имесут̣т̣ха̄раса̄ка̄ресу, виттха̄рато пана чхаббӣса̄йа а̄ка̄ресу тато ва̄дхикесу йена кеначи а̄ка̄рена аттхависесала̄бхо бхавати.

еттха пада̄нам̣ та̄ва вибха̄гавасена ва̄ авибха̄гавасена ва̄ сама̄насутика̄наматтхависесала̄бхе ‘‘са̄ нам̣ сан̇гати па̄лети, абхиккамо са̄нам̣ пан̃н̃а̄йати. ма̄ но дева авадхи, ма̄но майхам̣ на виджджатӣ’’ти евама̄дайо пайога̄.

аккхарасаннидха̄навасена пана аттхависесала̄бхе ‘‘сантехи махито хито. сан̇га̄ сан̇га̄маджим̣ муттам̣, тамахам̣ брӯми бра̄хман̣ам̣. да̄т̣хӣ да̄т̣хӣсу паккханди, ман̃н̃ама̄но йатха̄ пуре. сабба̄бхибхум̣ва сираса̄сираса̄ нама̄ми. бхӯмито ут̣т̣хита̄ йа̄ва, брахмалока̄ видха̄вати. аччи аччимато локе, д̣айхама̄намхи теджаса̄’’ти евама̄дайо пайога̄.

падасаннидха̄навасена аттхависесала̄бхе ‘‘а̄по а̄погатам̣. ра̄джара̄джамаха̄матта̄дайо, сукхо’локасса локасса, ка̄рако н̃а̄н̣ачаккхудо, нира̄паде паде нинно, анантан̃а̄н̣ам̣ карун̣а̄лайам̣ лайам̣, маласса буддхам̣ сусама̄хитам̣ хитам̣. нама̄ми дхаммам̣ бхавасам̣варам̣ варам̣, гун̣а̄каран̃чева ниран̇ган̣ам̣ ган̣а’’нти евама̄дайо пайога̄.

падаккхарасаннидха̄навасена аттхависесала̄бхе ‘‘пама̄н̣арахитам̣ хитам̣, сиддхаттхо саббасиддхаттхо, тилокамахито хито. упагантва̄на самбуддхо, идам̣ вачанамабравӣ’’ти евама̄дайо пайога̄. татрима̄ аккхарасаннидха̄на̄дӣсу адхиппа̄йавин̃н̃а̄панийо га̄тха̄ –

махитоити саддамха̄, мака̄ро че вивечито;

саддо нираттхако еттха, ‘‘аккхара’’нти ваде будхо.

н̃еййа̄ аккхарайогена,

‘‘сантехи махито хито’’;

ичча̄дӣсу сарӯпа̄нам̣,

хоти аттхависесата̄.

упасагга̄ нипа̄та̄ ча, йан̃чан̃н̃ам̣ аттхаджотакам̣;

екаккхарампи вин̃н̃ӯхи, там̣ ‘‘пада’’нти самӣритам̣.

пада̄нам̣ саннидха̄нан̃ча, падаккхара̄намева ча;

сама̄се лаббхама̄наттам̣, сандха̄йа лапитам̣ майа̄.

виччха̄васена аттхависесала̄бхе ‘‘га̄ме га̄ме сатам̣ кумбха̄, га̄мо га̄мо раман̣ӣйо’’ти евама̄дайо пайога̄. еттха хи виччха̄васена саббепи га̄ма̄ париггахита̄.

на̄на̄дхикаран̣а̄нам̣ ту, ваттумекаккхан̣амхи йа̄;

иччхато бйа̄питум̣ иччха̄, са̄ виччха̄ти пакиттита̄.

каммаппавачанӣйавасена аттхависесала̄бхе ‘‘руккхам̣ руккхам̣ пати виджджотате чандо, руккхам̣ руккхам̣ пари виджджотате чандо’’ти пайога̄, руккха̄нам̣ упари упари виджджотатети аттхо.

бхайакодха̄дӣсу уппаннесу катхита̄мед̣итавачанавасена пана аттхависесала̄бхе име пайога̄ – бхайе та̄ва ‘‘чоро чоро, саппо саппо’’ичча̄дайо. кодхе ‘‘васала васала, чан̣д̣а̄ла чан̣д̣а̄ла, виджджха виджджха, пахара пахара’’ичча̄дайо. пасам̣са̄йам̣ ‘‘са̄дху са̄дху са̄рипутта, абхиккантам̣ бханте абхиккантам̣ бханте’’ичча̄дайо. турите ‘‘абхиккама ва̄сет̣т̣ха абхиккама ва̄сет̣т̣ха, гаччха гаччха, луна̄хи луна̄хи’’ичча̄дайо. котӯхале ‘‘а̄гаччха а̄гаччха’’ичча̄дайо. аччхарийе ‘‘ахо буддхо ахо буддхо’’ичча̄дайо. ха̄се ‘‘ахо сукхам̣ ахо сукхам̣, ахо мана̄пам̣ ахо мана̄пам̣’’ичча̄дайо. соке ‘‘кахам̣ екапуттака кахам̣ екапуттака’’ичча̄дайо. паса̄де ‘‘бхависсанти ваджджӣ бхависсанти ваджджӣ’’ичча̄дайо. евам̣ бхайакодха̄дӣсу уппаннесу катхита̄мед̣итавачанавасена аттхависесала̄бхо бхавати. еттха пана аттхантара̄бха̄вепи дал̣хӣкаммавасена пада̄наматтхаджотакабха̄войева аттхависесала̄бхо.

бхайе кодхе пасам̣са̄йам̣,

турите котӯхала’ччхаре;

ха̄се соке паса̄де ча,

каре а̄мед̣итам̣ будхо.

часаддо авуттасамуччайаттхо, тена гараха̄асамма̄на̄дӣнам̣ сан̇гахо дат̣т̣хаббо. ‘‘па̄по па̄по’’тиа̄дӣсу хи гараха̄йам̣. ‘‘абхирӯпака абхирӯпака̄’’тиа̄дӣсу асамма̄не. ‘‘ква̄йам̣ абалабало вийа̄’’тиа̄дӣсу атисайаттхе а̄мед̣итам̣ дат̣т̣хаббам̣. гун̣ава̄чакасса двируттавасена аттхависесала̄бхе ‘‘кан̣хо кан̣хо ча гхоро ча̄’’ти евама̄дайо. ‘‘кан̣хо кан̣хо’’ти хи атӣва кан̣хоти аттхо. крийа̄падасса двируттавасена аттхависесала̄бхе ‘‘дхаме дхаме на̄тидхаме’’ти евама̄дайо. таттха дхаме дхамети дхамеййа но на дхамеййа. на̄тидхамети пама̄н̣а̄тиккантам̣ пана на дхамеййа. сам̣хита̄падаччхедавасена аттхависесала̄бхе ‘‘нара̄нара̄, сура̄сура̄, ката̄катакусала̄кусалависайам̣ виппат̣иса̄ра̄ка̄рена паваттам̣ анусочанам̣ куккучча’’нти евама̄дайо. еттха пана вин̃н̃ӯнам̣ парамакосалладжананаттхам̣ силокам̣ рачайа̄ма –

хита̄хита̄ хитам̣хитам̣, а̄нубха̄вена те джина;

павара̄павара̄хачча, бхава̄ма̄’на̄майа̄ майанти.

ага̄раваттхапаридӣпанавасена аттхависесала̄бхе ‘‘тувам̣тувам̣ песун̃н̃акалахавиггахавива̄да̄’’ти евама̄дайо. нирантараттхапаридӣпанавасена аттхависесала̄бхе ‘‘дивасе дивасе парибхун̃джатӣ’’ти евама̄дайо. нанирантараттхапаридӣпанавасена аттхависесала̄бхе ‘‘кхан̣е кхан̣е пӣти уппаджджатӣ’’ти евама̄дайо. ‘‘пунаппуна’’миччаттхапаридӣпанавасена аттхависесала̄бхе ‘‘мухум̣ мухум̣ бха̄йайате кума̄ре’’ти евама̄дайо. упама̄не ивасаддавасена аттхависесала̄бхе ‘‘ра̄джа̄ раккхату дхаммена, аттанова паджам̣ паджа’’нти евама̄дайо. итисаддам̣ пат̣ичча саддападаттхава̄чакаттапаридӣпанавасена аттхависесала̄бхе ‘‘буддхо буддхоти катхайанто, соманассам̣ паведайи’’нти евама̄дайо. татха̄паваттачиттапаридӣпанавасена аттхависесала̄бхе ‘‘буддхо буддхоти чинтенто, маггам̣ содхемахам̣ тада̄’’ти евама̄дайо. евам̣ ӣдисесу пайогесу сама̄насутикападам̣ виччхиндитва̄ на учча̄ретаббам̣. виччхиндитва̄ хи учча̄ран̣е сати саддавила̄со на бхавати, каттхачи пана ‘‘ката̄ката̄кусала̄кусалависайа’’нти евама̄дӣсу виччхиндитва̄ учча̄ритасса аттхо дут̣т̣хо хоти, тасма̄ виччхиндитва̄ на учча̄ретаббам̣, ека̄баддхам̣йева катва̄ учча̄ретаббам̣. ити сама̄насутикесу виниччхайо чхаббӣса̄йа а̄ка̄рехи адхикехи ча ман̣д̣етва̄ дассито.

йасма̄ пана сама̄насутикесу виниччхайе дассите асама̄насутикесупи виниччхайо дассетаббо хоти, тасма̄ тампи дассесса̄ма – йаттха ниггахӣтамха̄ пара̄ка̄ралопопи па̄т̣хо пан̃н̃а̄йати, сам̣йогабйан̃джанасса висам̣йогаттампи. тесу пайогесу ниггахӣтападам̣ анантарападена саддхим̣ ека̄баддхам̣йева катва̄ учча̄ретаббам̣. катама̄ни та̄ни? ‘‘саче бхутто бхавеййа̄хам̣-са̄’джӣво гарахито мама. пуппхам̣’са̄ уппаджджи. кхайаматтам̣ на нибба̄нам̣’са гамбхӣра̄дива̄чато’’ти евама̄дайо. еттха хи ‘‘саче бхутто бхавеййа̄ха’’нтиа̄дина̄ виччхедамакатва̄ анантаре двӣсу га̄тха̄падесу антарӣбхӯта̄нам̣ двиннам̣ сама̄насутикапада̄нам̣ екато учча̄ран̣амива анантарападехи саддхим̣ ека̄баддхучча̄ран̣авасена ‘‘саче бхутто бхавеййа̄хам̣-са̄’джӣво гарахито мама̄’’тиа̄дина̄ учча̄ретаббам̣. еварӯпойева хи учча̄ран̣ависесо сакалехипи пора̄н̣ехи вин̃н̃ӯхи анумато учча̄рито ча ‘‘асса а̄джӣво гарахито мама, асса̄ уппаджджи, асса гамбхӣра̄дива̄чато’’тиевама̄диаттхаппат̣ипа̄данасса̄нурӯпатта̄.

йаттха пана йа̄дисе учча̄ран̣е карийама̄не аттхо парибйатто хоти, тесу пайогесу квачи часадда панасадда̄дийогат̣т̣ха̄не ӣсакам̣ виччхиндитва̄ падамучча̄ретаббам̣. сеййатхидам̣? ‘‘ва̄л̣а̄ ча лапасаккхара̄. аччантасанта̄ пана йа̄, айам̣ нибба̄насампада̄, ‘‘идам̣ дуккха’’нти ва̄чам̣ бха̄сато ‘‘идам̣ дуккха’’нти н̃а̄н̣ам̣ паваттатӣти? а̄манта̄. ити ча данти ча дути ча кханти ча н̃а̄н̣ам̣ паваттатӣти? на хевам̣ ваттаббе’’ти евама̄дайо пайога̄.

етесу хи пат̣хамапайоге ‘‘ва̄л̣а̄ ча̄’’ти ӣсакам̣ виччхиндитва̄ ‘‘лапасаккхара̄’’ти учча̄ретаббам̣. таттха лапасаккхара̄ти саккхарасадисамадхуравачана̄. джа̄такат̣т̣хакатха̄йам̣ пана ‘‘нираттхакавачанехи саккхара̄ вийа мадхура̄’’ти вуттам̣, тасма̄тра бахуббӣхитаппурисавасена двидха̄ сама̄со дат̣т̣хаббо ‘‘лапа̄ саккхара̄ вийа йа̄сам̣ та̄ лапасаккхара̄, лапехи ва̄ саккхара̄ вийа̄ти лапасаккхара̄’’ти.

дутийапайоге ‘‘аччантасанта̄ пана’’ити ӣсакам̣ виччхиндитва̄ ‘‘йа̄’’ти учча̄ретаббам̣. йа̄ пана айам̣ нибба̄насампада̄ аччантасанта̄ти хи аттхо.

татийапайоге ити ча данти ча дути ча кханти ча̄ти етесу чатӯсу т̣ха̄несу ика̄ран̃ча дам̣ка̄ран̃ча дука̄ран̃ча кхам̣ка̄ран̃ча ӣсакам̣ виччхиндитва̄ таданантарам̣ ти ча садда̄ учча̄ретабба̄.

еттха хи авиччхиндитва̄ учча̄ран̣е сати ан̃н̃атха̄ гахетаббатта̄ аттхо дут̣т̣хо бхавати. катхам̣? ӣдисесу т̣ха̄несу авиччхиндитва̄ учча̄ран̣е сати итисаддо еванти аттхава̄чако нипа̄то сийа̄, сандхивасена пана ика̄раттхава̄чако рӯл̣хӣсаддо на сийа̄. дантисаддо даманаттхо сийа̄, дам̣ка̄рава̄чако на сийа̄. дутисаддо нираттхако сийа̄, дука̄рава̄чако на сийа̄. кхантисаддо кхаманаттхо сийа̄, кхам̣ка̄рава̄чако на сийа̄. тасма̄ ика̄ра дам̣ка̄ра дука̄ра кхам̣ка̄ра̄ни ӣсакам̣ виччхиндитабба̄ни.

еттха хи иити дам̣ити дуити кхам̣итӣтиа̄дина̄ сам̣хита̄падаччхедо ведитаббо, парабхӯтасса ча ика̄расса лопо. на панеттха идам̣ ваттаббам̣ ‘‘сарӯпасара̄нам̣ висайе парабхӯтасса сарӯпасарасса лопо на хоти, пуббасарассева лопо хоти татра̄йанти еттха вийа̄’’ти ‘‘акила̄суно ван̣н̣апатхе кхан̣анта̄, удан̇ган̣е таттха папам̣ авинду’’нти па̄л̣ийам̣ сарӯпапарасарасса лопадассанато. татха̄ хи ат̣т̣хакатха̄чарийехи ‘‘паваддхам̣ а̄пам̣ папа’’нти аттхо сам̣ван̣н̣ито. тасма̄ ‘‘ити ча̄’’ти еттха̄пи иити ча̄ти чхедам̣ катва̄ двӣсу ика̄ресу парасса ика̄расса лопо ка̄таббо, на пуббасса.

пуббасмин̃хи ика̄рава̄чаке ика̄ре нат̣т̣хе сати нипа̄табхӯтена итисаддена ика̄расан̇кха̄то аттхо на вин̃н̃а̄йеййа, нипа̄табхӯтасса пана итисаддасса ика̄ре нат̣т̣хепи со аттхо вин̃н̃а̄йатева ‘‘девадаттоти ме сута’’нти еттха девадаттападаттхо вийа. тасма̄ итисаддасса парабхӯтасса ика̄рассева лопо ка̄таббо, на пуббасса ика̄рава̄чакасса ика̄расса. качча̄йане пана йебхуййаппаваттим̣ сандха̄йа асарӯпасарато парассева асарӯпасарасса лопо вутто, на сарӯпасарато парасса сарӯпасарасса. маха̄падесасуттехи ва̄ сарӯпасса парасарасса лопо вуттоти дат̣т̣хаббам̣.

‘‘антара̄ ча ра̄джагахам̣ антара̄ ча на̄л̣анда’’нтиа̄дӣсу пана часадда̄дийогат̣т̣ха̄непи сати виччхиндитва̄ падам̣ на учча̄ретаббам̣. йаттха ча а̄гамаккхара̄дӣни диссанти, тесу пайогесу пуббапада̄ни виччхиндитва̄ на учча̄ретабба̄ни, а̄гамаккхаравантехи парападехи саддхим̣йева учча̄ретабба̄ни. сеййатхидам̣? ‘‘наккхаттара̄джа̄рива та̄рака̄нам̣. бхагава̄ етадавоча’’иччевама̄дайо пайога̄. йаттха йесам̣ висум̣ висум̣ самбандхо диссати, аттхо ча йуджджати, таттха та̄ни аттха̄нурӯпам̣ виччхиндитва̄ учча̄ретабба̄ни. сеййатхидам̣? ‘‘наха̄не уссуккам̣ ака̄си, уссуккампи ака̄си йа̄гуйа̄ кха̄данӣйе бхаттасмим̣’’ иччевама̄дайо пайога̄. еттха хи ‘‘наха̄не уссуккам̣ ака̄сӣ’’ти виччхиндитва̄ ‘‘уссуккампи ака̄си йа̄гуйа̄ кха̄данӣйе бхаттасми’’нти учча̄ретаббам̣. еван̃хи сати на кевалам̣ со бхиккху наха̄нейева уссуккам̣ ака̄си, атха кхо йа̄гуйа̄пи кха̄данӣйепи бхаттасмимпи уссуккам̣ ака̄сӣти аттхаппака̄сане саматтхо бхавати, ат̣т̣ха̄наппайутто самуччайаттхава̄чако аписаддо.

йаттха пана йесамитарена ва̄ итарена ва̄ екекападена убхайападехи ва̄ самбандхо диссати сахеваттхайуттийа̄, таттха та̄ни йатха̄рахам̣ виччхиндитва̄ учча̄ретабба̄ни. сеййатхидам̣? ‘‘со дхаммам̣ десетиа̄дикалйа̄н̣ам̣ маджджхекалйа̄н̣ам̣ парийоса̄накалйа̄н̣ам̣ са̄ттхам̣ сабйан̃джанам̣ кевалапарипун̣н̣ам̣ парисуддхам̣ брахмачарийам̣ пака̄сети. пат̣иччасамуппа̄дам̣ во бхиккхаве десесса̄ми, там̣ сун̣а̄тха са̄дхукам̣ манасикаротха. аджджхаттам̣ сампаса̄данам̣ четасо екодибха̄ва’’нти евама̄дайо пайога̄. татрима̄ адхиппа̄йавин̃н̃а̄пика̄ га̄тха̄ –

дхаммасаддена ва̄ брахма-чарийасаддена ва̄ падам̣;

йоджетва̄ ӣрайе вин̃н̃ӯ, ‘‘са̄ттхам̣ сабйан̃джана’’нтидам̣.

‘‘са̄дхука’’нти падам̣ вин̃н̃ӯ, ‘‘сун̣а̄тха̄’’ти падена ва̄;

татха̄ ‘‘манасикаротха’’, ити вуттападена ва̄;

ӣрайе йоджайитва̄на, убхайехи падехи ва̄.

екамекена самбандхо, самбандхо убхайехи ва̄;

диссатӣти виджа̄неййа, саддхимеваттхайуттийа̄.

наттаноматийа̄ есо, аттхо еттха майа̄ руто;

пубба̄чарийасӣха̄нам̣, найам̣ нисса̄йа ме руто.

евам̣видхесу ан̃н̃есу, па̄т̣хесупи айам̣ найо;

нетаббо найадаккхена, са̄санаттхагавесина̄.

аттха̄нурӯпато саддам̣, аттхам̣ садда̄нурӯпато;

чинтайитва̄на медха̄вӣ, вохаре на йатха̄ татха̄ти.

айаметтха аттхасаддачинта̄.

аттха̄тисайайоге евам̣ упалаккхетаббам̣ – бхӯдха̄туаттха̄тисайайогато вад̣д̣хане дит̣т̣ха̄ ‘‘екамантам̣ нисинно кхо маха̄на̄мо личчхавӣ уда̄нам̣ уда̄неси ‘бхависсанти ваджджӣ бхависсанти ваджджӣ’ти’’ ити ва̄ ‘‘ахамева дӯсийа̄ бхӯнахата̄, ран̃н̃о маха̄пата̄пасса̄’’ти ва̄ ‘‘веда̄ на та̄н̣а̄йа бхавантидасса, миттаддуно бхӯнахуно нарасса̄’’ти ва̄ ‘‘бхӯнахаччам̣ катам̣ майа̄’’ти ва̄ евам̣ вад̣д̣хане дит̣т̣ха̄.

вачанасан̇гахе евам̣ упалаккхетаббам̣ – ваттама̄на̄йа вибхаттийа̄ парассападам̣ маджджхимапурисабахувачанам̣ пан̃чамийа̄ парассападена маджджхимапурисабахувачанена садисам̣. тумхе бхаватха.

ваттама̄напан̃чамӣнам̣ парассападе уттамапурисачатукке екавачанам̣ екавачанена, бахувачанампи бахувачанена садисам̣. ахам̣ бхава̄ми, майам̣ бхава̄ма.

ваттама̄на̄йа аттанопадам̣ маджджхимапурисекавачанам̣ хиййаттанаджджатанӣнам̣ аттанопадехи двӣхи маджджхимапурисекавачанехи садисам̣ каттхачи ван̣н̣асамуда̄йавасена кин̃чи висесам̣ ваджджетва̄, еса найо уттаратра̄пи йоджетаббо. твам̣ бхавасе, идам̣ ваттама̄на̄йа рӯпам̣. твам̣ абхавасе, идам̣ хиййаттанаджджатанӣнам̣ рӯпам̣.

ваттама̄на̄йа аттанопадам̣ уттамапурисекавачанам̣ пан̃чамийа̄ аттанопаденуттамапурисекавачанена ча пароккха̄йа парассападена маджджхимапурисекавачанена ча̄ти двӣхи вачанехи садисам̣. ахам̣ бхаве, идам̣ ваттама̄напан̃чамӣнам̣ рӯпам̣. твам̣ бабхӯве, идам̣ пароккха̄йа рӯпам̣.

ваттама̄на̄йа аттанопадам̣ уттамапурисабахувачанам̣ пароккхаджджатанӣнам̣ аттанопадехи двӣхи уттамапурисабахувачанехи садисам̣. майам̣ бхава̄мхе, идам̣ ваттама̄на̄йа рӯпам̣. майам̣ бабхӯвимхе, идам̣ пароккха̄йа рӯпам̣. майам̣ абхавимхе, идамаджджатанийа̄ рӯпам̣.

пан̃чамийа̄ аттанопадам̣ маджджхимапурисабахувачанам̣ пароккха̄йа аттанопадена маджджхимапурисабахувачанена садисам̣. тумхе бхававхо, идам̣ пан̃чамийа̄ рӯпам̣. тумхе бабхӯвивхо, идам̣ пароккха̄йа рӯпам̣.

пароккха̄йа парассападам̣ пат̣хамапурисабахувачанам̣ хиййаттанийа̄ парассападена пат̣хамапурисабахувачанена ча аджджатанийа̄ аттанопадена пат̣хамапурисабахувачанена ча̄ти двӣхи вачанехи садисам̣. те бабхӯву, идам̣ пароккха̄йа рӯпам̣. те абхаву, идам̣ хиййаттанаджджатанӣнам̣ рӯпам̣.

пароккха̄йа парассападам̣ маджджхимапурисабахувачанам̣ аттанопадена пат̣хамапурисекавачанена ча хиййаттанийа̄ парассападена маджджхимапурисабахувачанена ча аттанопадена пат̣хамапурисекавачанена ча аджджатанийа̄ парассападена маджджхимапурисабахувачанена ча̄ти чатӯхи вачанехи садисам̣. тумхе бабхӯвиттха, со бабхӯвиттха, има̄ни пароккха̄йа рӯпа̄ни. тумхе абхаваттха, со абхаваттха, има̄ни хиййаттанийа̄ рӯпа̄ни. тумхе абхавиттха, идамаджджатанийа̄ рӯпам̣.

пароккха̄йа парассападам̣ уттамапурисекавачанам̣ хиййаттанийа̄ парассападенуттамапурисекавачанена ча аджджатанийа̄ аттанопаденуттамапурисекавачанена ча̄ти двӣхи вачанехи садисам̣. ахам̣ бабхӯвам̣, идам̣ пароккха̄йа рӯпам̣. ахам̣ абхавам̣, идам̣ хиййаттанаджджатанӣнам̣ рӯпам̣.

пароккха̄йа парассападам̣ уттамапурисабахувачанам̣ хиййаттанийа̄ парассападенуттамапурисабахувачанена садисам̣. майам̣ бабхӯвимха, идам̣ пароккха̄йа рӯпам̣. майам̣ абхавамха, идам̣ хиййаттанийа̄ рӯпам̣.

пароккха̄йа аттанопадауттамапурисекавачанам̣ хиййаттанийа̄ аттанопаденуттамапурисекавачанена ча аджджатанийа̄ парассападенуттамапурисекавачанена ча̄ти двӣхи вачанехи садисам̣. ахам̣ бабхӯвим̣, идам̣ пароккха̄йа рӯпам̣. ахам̣ абхавим̣, идам̣ хиййаттанаджджатанӣнам̣ рӯпам̣.

хиййаттанийа̄ парассападам̣ пат̣хамапурисекавачанам̣ аджджатанийа̄ аттанопадена пат̣хамапурисекавачанена садисам̣. со абхава̄.

хиййаттанийа̄ парассападам̣ маджджхимапурисекавачанам̣ аджджатанийа̄ парассападена маджджхимапурисекавачанена садисам̣. твам̣ абхаво.

бхависсантийа̄ парассападам̣ маджджхимапурисабахувачанам̣ ка̄ла̄типаттийа̄ парассападена маджджхимапурисабахувачанена аттанопадена пат̣хамапурисекавачанена ча̄ти двӣхи вачанехи садисам̣. тумхе бхависсатха, идам̣ бхависсантийа̄ рӯпам̣. тумхе абхависсатха, со абхависсатха, има̄ни ка̄ла̄типаттийа̄ рӯпа̄ни.

бхависсантийа̄ аттанопадам̣ маджджхимапурисекавачанам̣ ка̄ла̄типаттийа̄ аттанопадена маджджхимапурисекавачанена садисам̣. твам̣ бхависсасе, идам̣ бхависсантийа̄ рӯпам̣. твам̣ абхависсасе, идам̣ ка̄ла̄типаттийа̄ рӯпам̣.

бхависсантийа̄ аттанопадам̣ маджджхимапурисабахувачанам̣ ка̄ла̄типаттийа̄ аттанопадена маджджхимапурисабахувачанена садисам̣. тумхе бхависсавхе, идам̣ бхависсантийа̄ рӯпам̣. тумхе абхависсавхе, идам̣ ка̄ла̄типаттийа̄ рӯпам̣.

бхависсантийа̄ аттанопадам̣ уттамапурисекавачанам̣ ка̄ла̄типаттийа̄ парассападенуттамапурисекавачанена садисам̣. ахам̣ бхависсам̣, идам̣ бхависсантийа̄ рӯпам̣. ахам̣ абхависсам̣, идам̣ ка̄ла̄типаттийа̄ рӯпам̣. сеса̄ни сабба̄самат̣т̣ханнам̣ вибхаттӣнам̣ вачана̄ни ан̃н̃аман̃н̃ам̣ висадиса̄нӣти дат̣т̣хаббам̣. бхаванти чатра –

ваттама̄на̄пан̃чамӣсу, тхадвайам̣ самудӣритам̣;

‘‘тумхе бхаватха’’иччатра, уда̄харан̣акам̣ двидха̄.

мидвайам̣ мадвайан̃чева, та̄су вуттам̣ двидха̄ двидха̄;