23. сйа̄дӣсу рассоти
напум̣саке ваттама̄насса сйа̄дӣсу рассо. бхо чхаттупа̄хана, чхаттупа̄ханам̣, чхаттупа̄ханена ичча̄ди.
те ча сама̄ха̄ритарӣтарайога̄ бахулам̣видха̄на̄ нийатависайа̄йева хонти, татра̄+йам̣ висайавибха̄го-нируттипит̣ака̄гато-па̄н̣и+тӯрийа+йогга+сенан̇га̄нам̣, ниччаверӣнам̣, сан̇кхйа̄парима̄н̣асан̃н̃а̄нам̣, кхуддаджантука̄нам̣, пачаначан̣д̣а̄ла̄нам̣, чаран̣аса̄дха̄ран̣а̄нам̣, екаджджха̄йанапа̄вачана̄нам̣, лин̇гависеса̄нам̣, вивидхавируддха̄нам̣, диса̄нам̣, надӣнан̃ча ниччасама̄ха̄рекаттхам̣ бхавати.
па̄н̣ан̇га̄нам̣-чаккху ча сотан̃ча чаккхусотам̣, мукхан̃ча на̄сика̄ ча мукхана̄сикам̣, ‘‘сйа̄дӣсу рассо’’ти напум̣саке ваттама̄насса рассо. хану ча гӣва̄ ча ханугӣвам̣, кан̣н̣а̄ ча на̄са̄ ча кан̣н̣ана̄сам̣, па̄н̣и ча па̄до ча па̄н̣ипа̄дам̣, чхави ча мам̣сан̃ча лохитан̃ча чхавимам̣салохитам̣, на̄ман̃ча рӯпан̃ча на̄марӯпам̣, джара̄ ча маран̣ан̃ча джара̄маран̣ам̣.
тӯрийан̇га̄нам̣-аласо ча та̄ламбаро ча аласата̄ламбарам̣, мураджо ча гомукхо ча мураджагомукхам̣, сам̣кхо ча пан̣аво ча ден̣д̣имо ча, сам̣кха̄ ча пан̣ава̄ ча ден̣д̣има̄ ча̄ти ва̄ сам̣кхапан̣аваден̣д̣имам̣, пан̣ава̄дайо двепи бхеривисеса̄, маддавико ча па̄н̣авико ча маддавикапа̄н̣авикам̣, гӣтан̃ча ва̄дитан̃ча гӣтава̄дитам̣, самман̃ча та̄л̣ан̃ча саммата̄л̣ам̣, саммам̣ти кам̣сата̄лам̣, та̄л̣ам̣ти хаттхата̄л̣ам̣.
йогган̇га̄нам̣-пха̄ло ча па̄чанан̃ча пха̄лапа̄чанам̣, йуган̃ча нан̇галан̃ча йуганан̇галам̣.
сенан̇га̄нам̣-хаттхино ча асса̄ ча хаттхиассам̣, ратха̄ ча паттика̄ ча ратхапаттикам̣, аси ча сатти ча томаран̃ча пин̣д̣ан̃ча асисаттитомарапин̣д̣ам̣, аси ча чамман̃ча асичаммам̣, чамманти сарава̄ран̣а-пхалакам̣. дхану ча кала̄по ча дханукала̄пам̣, кала̄по=тун̣ӣрам̣. пахаран̣ан̃ча а̄варан̣ан̃ча пахаран̣а̄варан̣ам̣.
ниччаверӣнам̣-ахи ча накуло ча, ахӣ ча накула̄ ча̄ти ва̄ ахинакулам̣. евам̣ бил̣а̄рамӯсикам̣, антасса рассаттам̣. ка̄колукам̣, саппаман̣д̣ӯкам̣, гарул̣асаппам̣, на̄гасупан̣н̣ам̣.
сан̇кхйа̄парима̄н̣асан̃н̃а̄нам̣-екакан̃ча дукан̃ча екакадукам̣. евам̣, дукатикам̣, тикачатуккам̣, чатуккапан̃чакам̣. дасакан̃ча ека̄дасакан̃ча дасека̄дасакам̣, ‘‘тита̄лӣса’’ ити чака-бха̄галопаниддесена кака̄расса лопо.
кхуддаджантука̄нам̣-кӣт̣а̄ ча пат̣ан̇га̄ ча кӣт̣апат̣ан̇гам̣, кӣт̣а̄=капа̄лапит̣т̣хикапа̄н̣а̄. евам̣ кунтхакипилликам̣, д̣ам̣са̄ ча макаса̄ ча д̣ам̣самакасам̣, маккхика̄ ча кипиллика̄ ча маккхикакипилликам̣, кӣт̣а̄ ча сарим̣сапа̄ ча кӣт̣асарим̣сапам̣. таттха кунтха̄=сукхумакипиллика̄.
кхуддаджанту анат̣т̣хӣ ва̄, атха кхо кхуддакопи ва̄;
сатам̣ ва̄ пасато йесам̣, кечи а̄натула̄ ити.
пачаначан̣д̣а̄ла̄нам̣-ораббхика̄ ча сӯкарика̄ ча ораббхикасӯкарикам̣, евам̣ са̄кунтикама̄гавикам̣. сапа̄ко ча чан̣д̣а̄ло ча сапа̄качан̣д̣а̄лам̣, пуккусачхавад̣а̄хакам̣, венаратхака̄рам̣, таттха вена̄=таччхака̄, ратхака̄ра̄=чаммака̄ра̄.
чаран̣аса̄дха̄ран̣а̄нам̣-атисо ча бха̄радва̄джо ча атисабха̄радва̄джам̣, кат̣т̣хо ча капа̄ло ча кат̣т̣хакапа̄лам̣, сӣлан̃ча пан̃н̃а̄н̣ан̃ча сӣлапан̃н̃а̄н̣ам̣, саматхо ча випассана̄ ча саматхавипассанам̣, виджджа̄ ча чаран̣ан̃ча виджджа̄чаран̣ам̣, евам̣ на̄марӯпам̣, хироттаппам̣, сатисампа-джан̃н̃ам̣, лобхамохам̣, досамохам̣, ахирика̄ноттаппам̣, тхинамиддхам̣, уддхаччакуккучча+мичча̄ди.
екаджджха̄йанапа̄вачана̄нам̣-дӣгхо ча маджджхимо ча дӣгхамаджджхимам̣, евам̣ екуттара сам̣йуттакам̣, кхандхакавибхан̇гам̣.
лин̇гависеса̄нам̣-иттхӣ ча пума̄ ча иттхипумам̣, да̄сӣ ча да̄со ча да̄сида̄сам̣, чӣваран̃ча пин̣д̣апа̄то ча сена̄санан̃ча гила̄напаччайабхесаджджапариккха̄ро ча чӣварапин̣д̣апа̄тасена̄санагила̄напаччайабхесаджджапариккха̄рам̣, тин̣ан̃ча кат̣т̣хо ча са̄кха̄ ча пала̄сан̃ча тин̣акат̣т̣хаса̄кха̄пала̄сам̣. ‘‘ла̄бхӣ хоти чӣварапин̣д̣апа̄тасена̄санагила̄напаччайабхесаджджапариккха̄ра̄нам̣’’типи диссати.
вивидхавируддха̄нам̣-кусалан̃ча акусалан̃ча кусала̄кусалам̣, евам̣ са̄ваджджа̄наваджджам̣, хӣнапан̣ӣтам̣, кан̣хасуккам̣, чхекапа̄пакам̣, сукхадуккхам̣, адхамуттамам̣, пат̣игха̄нунайам̣, чха̄йа̄тапам̣, а̄локандхака̄рам̣. раттин̃ча дива̄ ча раттиндивам̣, ‘‘раттиндивада̄рагавачатурасса̄’’ти апаччайе кате нумаа̄гамо. ахо ча ратти ча ахораттам̣, ‘‘дӣгха̄+ховассекадесехи ча ратйа̄’’ти апаччайе кате ‘‘мана̄дйа̄па̄дӣна+мо майе че’’ти ока̄ро.
диса̄нам̣-пубба̄ ча апара̄ ча пубба̄парам̣, евам̣ пураттхимапаччхимам̣, даккхин̣уттарам̣, пуббадаккхин̣ам̣, пуббуттарам̣, апарадаккхин̣ам̣, апаруттарам̣.
надӣнам̣-ган̇га̄ ча йамуна̄ ча ган̇га̄йамунам̣, евам̣ махӣсарабхӯ.
тин̣а+руккха+пасу+сакун̣а+дхана+кхан̃н̃а+бйан̃джана+джанапада̄нам̣ ва̄. тин̣ависеса̄нам̣-усӣра̄ни ча бӣран̣а̄ни ча усӣрабӣран̣ам̣ усӣрабӣран̣а̄ни ва̄. евам̣ мун̃джапаббаджам̣ мун̃джапаббаджа̄ни ва̄, ка̄сакусам̣ ка̄сакуса̄ ва̄.
руккхависеса̄нам̣-ассаттха̄ ча капит̣т̣ха̄ ча ассаттхакапит̣т̣хам̣ ассаттхакапит̣т̣ха̄ ва̄, евам̣ амбапанасам̣ амбапанаса̄, кхадирапала̄сам̣ кхадирапала̄са̄, дхава̄ссакан̣н̣ам̣ дхава̄ссакан̣н̣а̄, пилаккханигродхам̣ пилаккханигродха̄, са̄каса̄лам̣ са̄каса̄ла̄.
пасувисеса̄нам̣-гаджа̄ ча гаваджа̄ ча гаджагаваджам̣ гаджагаваджа̄ ва̄, аджа̄ ча ел̣ака̄ ча аджел̣акам̣ аджел̣ака̄, хаттхӣ ча га̄во ча асса̄ ча вал̣ава̄ ча хаттхӣгавассавал̣авам̣ хаттхӣгавассавал̣ава̄, рассаттам̣. евам̣ гомахисам̣ гомахиса̄, ен̣еййавара̄хам̣ ен̣еййавара̄ха̄, сӣхабйаггхатараччхам̣ сӣхабйаггхатараччха̄, куккут̣асӯкарам̣ куккут̣асӯкара̄, ен̣еййагомахисам̣ ен̣еййагомахиса̄.
сакун̣ависеса̄нам̣-хам̣са̄ ча бака̄ ча хам̣сабакам̣ хам̣сабака̄. евам̣ ка̄ран̣д̣авачаккава̄кам̣ ка̄ран̣д̣авачаккава̄ка̄, майӯракон̃чам̣ майӯракон̃ча̄, сукаса̄ликам̣ сукаса̄лика̄, бакабала̄кам̣ бакабала̄ка̄.
дхана̄нам̣-хиран̃н̃ан̃ча суван̣н̣ан̃ча хиран̃н̃асуван̣н̣ам̣ хиран̃н̃асуван̣н̣а̄ни. евам̣ джа̄тарӯпараджатам̣ джа̄тарӯпараджата̄ни, ман̣исан̇кхамуттавел̣урийам̣ ман̣исан̇кхамуттавел̣урийа̄.
дхан̃н̃а̄нам̣-са̄лӣ ча йава̄ ча са̄лийавам̣ са̄лийава̄ ва̄. евам̣ тиламуггама̄сам̣ тиламуггама̄са̄ни, ниппа̄вакулаттхам̣ ниппа̄вакулаттха̄.
бйан̃джана̄нам̣-са̄ко ча сува̄ ча са̄касувам̣ са̄касува̄. евам̣ габйама̄хисам̣ габйама̄хиса̄, ен̣еййавара̄хам̣ ен̣ейа, вара̄ха̄. мигамайӯрам̣ мигамайӯра̄.
джанапада̄нам̣-ка̄си ча косала̄ ча ка̄сикосалам̣ ка̄сикосала̄, ваджджӣ ча малла̄ ча ваджджималлам̣ ваджджималла̄, ан̇га̄ ча магадха̄ ча ан̇гамагадхам̣ ан̇гамагадха̄, евам̣ четивам̣сам̣ четивам̣са̄, маччхасӯрасенам̣ маччхасӯрасена̄, курупан̃ча̄лам̣ курупан̃ча̄ла̄. на̄ман̃ча рӯпан̃ча на̄марӯпан̃ча на̄марӯпана̄марӯпанти чатурекапан̃чавока̄равасена ваттаббе бахула̄дхика̄ра̄ сарӯпекасесам̣ катва̄ на̄марӯпанти вуттам̣.
етасмим̣ екаттхӣбха̄вакан̣д̣е йам̣ вуттам̣ пуббам̣, тадева пуббам̣ нипатати, кама̄тиккаме пайоджанасса̄+бха̄ва̄. квачи випалла̄сопи хоти, бахула̄дхика̄рато, данта̄нам̣ ра̄джа̄ ра̄джаданто. чаттхе сама̄ха̄ре ‘‘сабха̄париса̄йа̄’’ти н̃а̄пака̄ квачи напум̣сакалин̇гам̣ на бхавати, а̄дхипаччан̃ча парива̄ро ча а̄дхипаччапарива̄ро. евам̣ чхандапа̄рисуддхи, пат̣исандхипаваттийам̣.