дутӣйага̄тха̄-параматтхадӣпанӣ

11. евам̣ а̄дига̄тха̄йатам̣там̣ пайоджана сахите пан̃ча аттхе дассетва̄ ида̄ни те абхидхамматтхе уддесато дассенто дутӣйага̄тхама̄ха. таттха таттха̄ти бха̄сиссам̣ абхидхамматтха сан̇гаханти вутте тасмим̣ абхидхамматтхасан̇гахападе майа̄ вутта̄ абхидхамматтха̄ саббатха̄параматтхато чатудха̄ хонтӣти йоджана̄. еттхача -

[12] т̣ӣка̄йам̣ та̄ва

таттха тасмим̣ абхидхамматтхасан̇гахапакаран̣етива̄ абхидхамматтха падетива̄ абхидхамметива̄ тасаддаттхо ниддит̣т̣хо. вибха̄ванийам̣ пана тасмим̣ абхидхаммети. саббам̣ насундарам̣.

на хи абхидхамматтха сан̇гахапакаран̣е майа̄ вутта̄ абхидхамматтха̄ти йуджджати. пакаран̣ам̣пи хи упари вуччама̄намева хоти. нату вуттам̣. куто абхидхамматтха̄ти. на ча сам̣ван̣н̣ана̄пакаран̣есу а̄димхийева та̄ва тасаддо аппадха̄напада̄ни пачча̄масатӣти аттхи. тасма̄ ат̣т̣хаса̄линийам̣ а̄димхи таттха кена т̣т̣хена абхидхаммоти ва̄кйевийа идха тасаддаттхо ведитабботи. еван̃хи сати –

[13] т̣ӣка̄су

саббатха̄ вутта̄ти йоджана̄пи пат̣иккхитта̄ хоти.

са̄ хи ваккхама̄нехи саббайа̄пи два̄даса, саббатха̄пи ат̣т̣ха̄раса̄тиа̄дӣхи насаметӣти. татта саббатха̄ти дхаммасан̇ган̣ийам̣ вуттена кусала̄дина̄ саббаппака̄ренапи чатудха̄ва хонти, вибхан̇ге вибхатте на кхандха̄дина̄ саббаппака̄ренапи чатудха̄ва хонтӣти аттхо. дха̄ту катха̄йам̣ вуттена̄тиа̄дина̄пи ваттаббам̣.

12. параматтхатоти параматтха саччато. две хи сачча̄ни саммутисаччам̣, параматтхасаччанти, таттха сатта пуггала атта джӣва̄дика̄ пан̃н̃аттиаттха̄ сабха̄вато авиджджама̄на̄йева хонти. дхаммававаттха̄нан̃н̃а̄н̣арахита̄нам̣пана маха̄джана̄нам̣ читте махантамаханта̄пи хутва̄ виджджама̄на̄вийа пан̃н̃а̄йанти, теча маха̄джана̄ самагга̄ хутва̄ тесам̣ екантена аттхибха̄вам̣ гахетва̄ татха̄ татха̄ вохаранти чева сампат̣иччхантича. тасма̄ те маха̄джанехи самаггехи саммататта̄татойевача вачӣсаччавиратисачча̄нам̣ ваттхубхӯтатта̄саммути саччанти вуччанти. тасмим̣ саммутисачче т̣хатва̄ самма̄ пат̣ипаджджанта̄ сабба локийасампаттийоча саббабодхисамбха̄ра дхаммеча а̄ра̄дхенти. миччха̄пат̣ипаджджанта̄ апа̄йапӯрака̄ хонти. евам̣ махантан̃хи саммути саччанти. параматтхасаччам̣ пана патва̄ там̣ саччамева нахоти. тан̃хи сайам̣ авиджджама̄нам̣йева сама̄нам̣ маха̄джане виджджама̄нантвева ган̣ха̄пети. сакка̄йадит̣т̣хи два̄сат̣т̣хидит̣т̣хи тивидхамиччха̄дит̣т̣хӣнам̣ ваттху хутва̄ ба̄ладжана̄нам̣ ват̣т̣адуккхато ниййа̄тум̣ надети. евам̣ випарӣтан̃хи саммутисаччам̣. евам̣ маха̄са̄ваджджан̃ча̄ти. параматтхасаччам̣пана дувидхам̣ сабха̄васаччам̣ арийасаччанти. таттха дхаммасан̇ган̣иа̄дӣсу саттасу пакаран̣есу вибхатта̄ кусала̄дайо дхамма̄ сабха̄васаччам̣на̄ма. те хи сайам̣ сабха̄вато виджджама̄натта̄ кусала̄на̄ма дхамма̄ аттхи сукха̄на̄ма ведана̄ аттхӣти ган̣хантена висам̣ва̄дентӣти. там̣ пана арийасаччам̣ патва̄ кин̃чи асаччам̣пи хотийева. татха̄хи анубхаванабхедаматтам̣ упа̄да̄йева ведана̄ сукха̄ дуккха̄ адуккхамасукха̄ти вутта̄. на сабба̄ка̄рато сукхабхӯтатта̄. саббехи пана аниччата̄ сан̇кхатата̄дӣхи анекасатехи а̄ка̄рехи сабба̄пи ведана̄ дуккха̄ева. татха̄ анаваджджасукхавипа̄кат̣т̣хена кусалабха̄вопи акусалам̣ упа̄да̄йева вутто. саббепи хи тебхӯмака̄ кусаласаммата̄ дхамма̄ са̄савата̄ сам̣килесиката̄ огханийа йоганийа упа̄да̄нийата̄ сан̇кха̄техи ваджджехи са̄ваджджа̄ева хонти. дуккхасаччабхӯта̄нан̃ча випа̄ка̄нам̣ джананат̣т̣хена екантена дуккхавипа̄ка̄ева хонти. аджджхаттаттикан̃ча саббалокийасамматам̣ упа̄да̄йа вуттам̣. саббепи хи чатуббхӯ макадхамма̄ екантена атта̄пина̄ма наттхи. куто аджджхатта̄на̄ма. бахиддха̄ева хонти. сан̇кха̄ре парато пасса̄ти хи вуттанти. айам̣ найо сесаттика дукадхаммесупи йатха̄рахам̣ нетаббо. арийа саччам̣на̄ма саббесам̣ тебхӯмакадхамма̄нам̣ еканта дуккхабха̄во тан̣ха̄йа еканта дуккхасамудайа бха̄во нибба̄нассева дуккханиродха бха̄во ат̣т̣хан̇гикасса маггассева дуккханиродхамаггабха̄воча̄ти. идхамева хи парисуддхабуддхӣнам̣ арийа̄нам̣ н̃а̄н̣е ачалама̄нам̣ сабба̄ка̄рапарипун̣н̣ам̣ ниппарийа̄йасаччам̣ хотӣти. тесу идха саммутисаччам̣ ниваттенто параматтхатоти ида ма̄ха. тена вуттам̣ параматтхатоти параматтхасаччатоти. таттха аттхо дувидхо сабха̄васиддхоча парикаппасиддхоча. таттха йо вина̄ ан̃н̃а̄падесена кевалам̣ висум̣ висум̣ аттано лаккхан̣ена виджджама̄но хутва̄ сиддхо. со читта̄дико аттхо сабха̄васиддхона̄ма. йопана аттано лаккхан̣ена виджджама̄нойева нахоти. виджджама̄нассапана аттхасса на̄на̄ паваттиа̄ка̄ре упа̄да̄йа читтена парикаппетва̄ савиггахам̣ катва̄ гахито читтамайо читтаниммито хутва̄ читтеева упалаббхама̄но хоти. со саттапуггала̄дико аттхо парикаппасиддхо на̄ма. тесу сабха̄васиддхойева параматтхона̄ма. со хи санти бхаванти буддхисадда̄ еттха̄ти аттхо. екантавиджджама̄нат̣т̣хена итарато парамо уккам̣сагато аттхоти параматтхо. апи ча, йе айам̣ аттхи айам̣ упалаббхатӣти гахетва̄ тасса абхин̃н̃еййасса абхин̃н̃аттха̄йа, парин̃н̃еййасса парин̃н̃аттха̄йа, паха̄таббасса паха̄наттха̄йа, саччхика̄таббасса саччхикаран̣аттха̄йа, бха̄ветаббасса бха̄ванаттха̄йа пат̣ипаджджанти. тесам̣ тадаттхаса̄дхане ависам̣ва̄дакат̣т̣хена парамо уттамо аттхоти параматтхо. итаропана авиджджама̄натта̄ тасса абхин̃н̃а̄диаттха̄йа пат̣ипаджджанта̄нам̣ тадаттхаса̄дхане висам̣ва̄дакойева бхависсати. напана тадаттхам̣ са̄дхесса тӣти параматтхоти ваттум̣ на̄рахатӣти.

[14] вибха̄ванийам̣ пана

‘‘парамассава̄ уттамасса н̃а̄н̣асса аттхо гочароти параматтхо’’типи вуттам̣. там̣ на сундарам̣.

на хи парамасаддон̃а̄н̣е ваттама̄но диссати. нача аттхасаддо гочарети. йан̃ча анут̣ӣка̄йам̣ саччамева саччикам̣. со ева аттхо авипарӣтасса н̃а̄н̣асса висайабха̄ват̣т̣хена̄ти саччикат̣т̣хоти вуттам̣. там̣пи авипарӣтена н̃а̄н̣ена аран̣ӣйато упагантабба то аттхоти имаматтхам̣ дассети. напарамасаддасса аттханти. [параматтхападам̣]

13. читтанти еттха чинтетӣти читтам̣. еттхача чинтанакрийа̄ на̄ма ниччам̣ а̄рамман̣а̄пеккха̄ хоти. на хи са̄ а̄рамман̣ена вина̄ лаббхатӣти. тасма̄ а̄рамман̣аггахан̣а а̄рамман̣упаладдхийева идха чинтана̄ти дат̣т̣хабба̄ти. еван̃хи сати бхаван̇гасамайа висан̃н̃исамайесу читтам̣ а̄рамман̣ена вина̄пи паваттатӣти евам̣ ва̄дӣнам̣ ва̄до пат̣иккхитто хоти. сантесупича ниссайа саманантара̄дӣсу тасса паччайесу техи на̄мам̣ алабхитва̄ а̄рамман̣апаччайавасеневасса на̄мам̣ сиддханти дат̣т̣хаббам̣. чинтенти сампайуттака̄ дхамма̄ етена̄ти читтам̣. тан̃хи а̄рамман̣аггахан̣акичче пуббан̇гамабхӯтанти там̣ сампайуттадхамма̄пи а̄рамман̣ам̣ ган̣ханта̄ тасса васенева ган̣хантӣти. чинтанаматтам̣ва̄ читтам̣. саббепи хи дхамма̄ там̣там̣ крийа̄матта̄ва хонти. на тесу даббам̣ва̄ сан̣т̣ха̄нам̣ ва̄ виггахова̄ упалаббхати. паччайа̄йатта вуттино ча хонти. на те аттано тха̄менава̄ баленава̄ васенава̄ саттийа̄ва̄ уппаджджитум̣пи сакконти. пагева чинтетум̣ва̄ пхусетум̣ва̄ти. кхан̣аматтат̣т̣ха̄йиноча хонти, на када̄чи кассачи васе ваттитум̣ сакконтӣти. тасма̄ тесу идам̣ даббам̣, айам̣ сатти, айа крийа̄ти евам̣ вибха̄го налаббхатӣти дат̣т̣хаббам̣. еван̃ча катва̄ саббесу параматтхападесу екам̣ бха̄васа̄дханамева падха̄нато лаббхати. тадан̃н̃а са̄дхана̄нипана парийа̄йатова лаббхантӣти ведитаббам̣. еттха ча дабба̄дивасена абхедасса чинтанасса аттхависесан̃а̄панаттхам̣ вибха̄га каппана̄васена бхедакаран̣ам̣ парийа̄йакатха̄ти дат̣т̣хаббам̣. йатха̄ сила̄ путтакассасарӣранти, татха̄ каран̣ан̃ча там̣ там̣ крийа̄сан̇кха̄та дхаммавимуттасса парапарикаппитасса ка̄ракабхӯтасса атта джӣва сатта пуггаласса саббасо абха̄вадӣпанаттхам̣. сати хи атта̄димхи ким̣ абхедасса бхедакаппана̄йа̄ти.

вибха̄ванийам̣ пана

сасависа̄н̣ам̣ вийа абхӯтасса бхӯта каппана̄ вутта̄ вийа диссати. айамасса̄дхиппа̄йо-дхаммесу катта̄ва̄ ка̄ре та̄ва̄ кочи наттхи. локепана аттаппадха̄но крийа̄ ниппха̄дако катта̄на̄ма сиддхо. тасма̄ чинтанакичче аттаппадха̄ната̄ дӣпанаттхам̣ там̣ каттубха̄вам̣ читте а̄ропетва̄ чинтетӣти читтанти вуттам̣.

читтассача балена там̣сампайутта̄нам̣пи тасмим̣ кичче таданукӯлаппаваттидӣпанаттхам̣ пунакаран̣абха̄вам̣ читте каттубха̄ван̃ча тесу а̄ропетва̄ чинтенти сампайуттака̄ дхамма̄ етена̄ти читтанти вуттанти. апи четтха читтасаддо вичитраттхава̄чако дат̣т̣хаббо. вуттан̃хе там̣ сам̣йуттаке –

дит̣т̣хам̣ во бхиккхаве чаран̣ам̣на̄ма читтанти. евам̣ бханте. тампи кхо бхиккхаве чаран̣ам̣ читтам̣ читтенева чинтитанти. тена̄пи кхо бхиккхаве чаран̣ена читтена читтан̃н̃ева читтатаранти, на̄ хам̣ бхиккхаве ан̃н̃ам̣ еканика̄йам̣пи саманупасса̄ми йам̣ евам̣ читтам̣. йатхайидам̣ бхиккхаве тираччха̄нагата̄ па̄н̣а̄. тепи кхо бхиккхаве тираччха̄нагата̄ па̄н̣а̄ читтенева читтиката̄. техипи кхо бхиккхаве тираччха̄на гатехи па̄н̣ехи читтан̃н̃ева читтатаранти.

таттха чаран̣ам̣на̄ма читтанти йаттхавичитра̄ни диббавима̄на̄дӣни читтакамма̄ни катва̄ идан̃чидан̃ча пун̃н̃ам̣ каронта̄ идхачидхача ниббатта̄ти дассенто вичаранти. тасса пат̣акот̣т̣хакассетам̣ на̄мам̣. читтена̄ти ниссакке каран̣авачанам̣. йатхайиданти йатха̄ име. читтиката̄ти вичитра̄ ката̄. еттхача читтавичиттака̄йа сан̃н̃а̄вичитта̄. сан̃н̃а̄вичиттата̄йа тан̣ха̄вичитта̄. тан̣ха̄вичиттата̄йа камма̄ни вичитта̄ни. каммавичитта та̄йа йонийо вичитта̄. йонивичиттата̄йа тесам̣ тираччха̄ нагата̄нам̣ вичиттата̄ ведитабба̄. [вачанаттхо]

там̣ там̣ сабха̄во лаккхан̣ам̣, киччасампаттийо расо;

гайха̄ка̄ро пхалам̣ва̄пи, паччупат̣т̣ха̄на сан̃н̃итам̣.

а̄саннака̄ран̣ам̣ йам̣ там̣, падат̣т̣ха̄нанти там̣ матам̣;

дхамма̄нам̣ ваваттха̄на̄йа, алам̣ ете вибуддхино.

а̄рамман̣авиджа̄наналаккхан̣ам̣ читтам̣, пуббан̇гамарасам̣, сандха̄напаччупат̣т̣ха̄нам̣, на̄марӯпападат̣т̣ха̄нам̣. [читтам̣]

14. четасиканти еттха четаси бхавам̣ тада̄йаттавуттита̄йа̄ти четасикам̣. пхасса̄ди дхаммаджа̄там̣. еттхача тада̄йаттавуттита̄ на̄ма екуппа̄дата̄дӣхи лаккхан̣ехи читтена саха екӣ бхӯтасса вийа паватти. етена йа̄ читтасса джа̄ти. са̄ева пхасса̄дӣнам̣. йа̄ читтасса джара̄, йам̣ читтасса маран̣ам̣, йам̣ читтасса а̄рамман̣ам̣, йам̣ читтасса ваттху, тадева пхасса̄дӣнанти евам̣ екапуппха ман̃джарийам̣ екаван̣т̣упаниббандха̄ни пуппха̄ни вийа читтена саха екаджа̄тийа̄ди упаниббандха̄ пхасса̄дайо дхамма̄ идха четасикам̣на̄ма̄ти сиддха̄ хонти. еван̃ча сати читтам̣пи техи пхасса̄дӣхи саха татхева а̄йаттам̣ паваттатӣти там̣пи пхассикам̣ веданикантиа̄дина̄ ваттаббанти че. на. читтассева джет̣т̣хакатта̄. манопуббан̇гама̄ дхамма̄, маносет̣т̣ха̄ маномайа̄ти хи вуттам̣. еттхача маномайа̄ти манаса̄ева паката̄ ниммита̄ читтакрийа̄ бхӯта̄ти аттхо. етена те пхасса̄дайо дхамма̄ читтена вина̄ нупалаббхантӣти дассети. читтам̣пана техи кехичи вина̄пи паваттатийева. пан̃чавин̃н̃а̄н̣а читтан̃хитехи кехичи витакка̄дӣхи вина̄ уппаджджатӣти. тасма̄ тесан̃н̃ева тада̄йатта вуттита̄ ваттабба̄ на читтасса̄ти.

[15] вибха̄ванийам̣ пана

ека̄ламбан̣ата̄ маттена тесам̣ тада̄йаттавуттитам̣ четаси каттан̃ча вибха̄вети. там̣ на сундарам̣.

на хи ека̄ламбан̣ата̄маттена четасикам̣на̄ма джа̄танти. еттха ча локе на̄на̄ван̣н̣адха̄туйо удаке гхам̣ситва̄ ваттхумхи на̄на̄ читтакамма̄ни каронти, таттха ваттхумхи пхаран̣ам̣ бандханан̃ча удакассева киччам̣, на ван̣н̣адха̄тӯнам̣. на̄на̄рӯпа дассанам̣ ван̣н̣адха̄тӯнамева киччам̣, на удакасса. таттха ваттхувийа а̄рамман̣ам̣ дат̣т̣хаббам̣. удакам̣вийа читтам̣. на̄на̄ ван̣н̣адха̄туйовийа четасикадхамма̄ти. [четасикам̣]

15. рӯпанти еттха руппатӣти рӯпам̣. сӣтун̣ха̄дӣхи виродхи паччайехи висама паватти васена вика̄рам̣ а̄паджджати, техи ва̄ вика̄рам̣ а̄па̄дӣйатӣти аттхо. йатха̄ха –

руппатӣти кхо бхиккхаве тасма̄ рӯпанти вуччати. кена руппати. ситенапи руппати. ун̣хенапи руппати. джигхаччха̄йапи руппати. випа̄са̄йапи руппати. д̣ам̣са макаса ва̄та̄тапа сарим̣ сапа саппхассехипи руппатӣти. руппатӣтича руппати, куппати, гхат̣т̣ӣйати, пил̣ӣ йати, бхиджджатӣти.

маха̄ниддесе вуттам̣. айаметтха пин̣д̣аттхо, йе дхамма̄ чират̣т̣хитика̄ча хонти саппат̣игхасабха̄ва̄ча. тесан̃н̃ева т̣хитиккхан̣есу виродхипаччайехи сама̄гамона̄ма хоти. напанан̃н̃есам̣ париттаккхан̣а̄нам̣ аппат̣игхасабха̄ва̄нанти. тесан̃хи аппат̣игхасабха̄ва̄нам̣ сукхума рӯпа̄нам̣пи бахиддха̄ сӣта̄дӣхи сама̄гамона̄ма наттхи. куто париттаккхан̣а̄нам̣ аппат̣игхасабха̄ва̄нан̃ча арӯпадхамма̄нанти. йадиевам̣ сукхумарӯпа̄нам̣ арӯпата̄патти сийа̄ти. насийа̄. ол̣а̄рикарӯпехи сама̄нагати катта̄. та̄нихи ол̣а̄рикесу руппама̄несу руппантийева̄ти. сама̄гамоча на̄ма идха тхапетва̄ а̄па̄тагаманам̣ а̄рамман̣акаран̣ан̃ча ан̃н̃аман̃н̃авируддха̄нам̣ т̣хитипатта̄нам̣ ол̣а̄рикарӯпа̄нам̣ маха̄бхӯта̄намевава̄ ан̃н̃аман̃н̃а̄бхигхат̣т̣анам̣ вуччати, руппати гхат̣т̣ӣйати пӣл̣ӣйатӣти хи вуттам̣. руппанан̃чана̄ма парасена̄йуддхена рат̣т̣хакхобховийа кала̄пантарагатадха̄тӯнам̣ куппанам̣ бхиджджанам̣ча вуччати. куппати бхиджджатӣти хи вуттам̣. еттхача куппатӣти кхобхати чан̃чалати, бхиджджатӣти вика̄рам̣ а̄паджджати. йасмим̣ кхан̣е виродхипаччайасама̄гамам̣ лабханти. тато пат̣т̣ха̄йа сайам̣пи вика̄рапатта̄ хонти. оматта̄дхиматтарӯпасантатӣнам̣ уппаттийа̄ паччайабха̄вам̣ патта̄ хонтӣти аттхо. апичеттха руппанам̣ дувидхам̣ вад̣д̣ханам̣, ха̄йанан̃ча. тадубхайам̣пи каппавут̣т̣ха̄не каппасан̣т̣ха̄не на̄на̄а̄йукаппа сам̣ваччхара уту ма̄са ратти дива̄дӣнам̣ париваттанеча па̄кат̣ам̣ хотӣти. касма̄ пана рӯпанти на̄мам̣ гхат̣т̣анавасена руппанадхамма̄намева сиддханти. тесамева савиггахатта̄. рӯпадхамма̄ хи самӯхасан̣т̣ха̄на̄ди бха̄вапаттийа̄ савиггаха̄ хонти. тасма̄ тесамева руппанам̣ паччаккхатопи локасса па̄кат̣анти тесвева рӯпанти на̄мам̣ сиддханти дат̣т̣хаббам̣. арӯпадхамма̄ пана авиггаха̄ти на тесам̣ вика̄ро паччаккхато локасса па̄кат̣о хоти. там̣ там̣ рӯпавика̄рам̣ дисва̄ва̄ сутва̄ ва̄ пуччхитва̄йева ва̄ со локена джа̄нитаббо ан̃н̃атра парачиттавидӯхи. тасма̄ тесам̣ рӯпата̄патти наттхӣти.

[16] вибха̄ванийам̣ пана

тесам̣ рӯпата̄паттиппасан̇го сӣта̄диггахан̣а са̄маттхийена ниваттито. йасма̄ пана воха̄рона̄ма локопача̄рена вина̄ насиджджхати. локопача̄роча па̄кат̣анимиттавасе нева паватто. тасма̄ идха сӣта̄диггахан̣ена вина̄пи таппасан̇ганиватти локатова сиддха̄ти дат̣т̣хабба̄.

йасма̄ ча брахмалоке брахма̄нам̣ ка̄йавика̄ра вачӣвика̄ра̄ ча иддхивикуппана̄васаппаватта̄ на̄на̄рӯпавика̄ра̄ча диссантийева. теча екена парийа̄йена руппана̄ка̄ра̄ева на̄ма хонти, тасма̄ тесам̣ васена таттха рӯпа̄нам̣ рӯпата̄сиддхи хотӣти ведитаббам̣. рӯпайати ва̄ аттано сабха̄вена пака̄сатӣти рӯпам̣. арӯпадхамма̄ хи на аттано сабха̄вена па̄кат̣а̄ хонти. рӯпасанниссайенева гахетабба̄. идам̣ пана аттано сабха̄венева па̄кат̣ам̣ пан̃чавин̃н̃а̄н̣ехипи гахетаббанти. имасмим̣ аттхе сати брахмалоке рӯпа̄нам̣пи уджу катова рӯпата̄сиддхи хотӣти.

[17] вибха̄ванийам̣ пана

анугга̄хака̄нам̣ сӣта̄дӣнам̣ васена там̣ сабха̄ва̄ на̄тиваттана васенача таттха рӯпата̄сиддхи вибха̄вита̄. йасма̄пана сӣте на̄пи ун̣хена̄пӣтиа̄дивачанам̣ нидассанаматтам̣ хоти. камма читта̄ха̄ра̄нам̣пи васена руппанасса самбхавато, татха̄хи сан̃н̃а̄ вин̃н̃а̄н̣а̄нипи рӯпа̄рамман̣араса̄рамман̣ехи ева па̄л̣ийам̣ ниддит̣т̣ха̄ни. на хи сан̃н̃а̄ рӯпам̣ева сан̃джа̄на̄ти. на ча вин̃н̃а̄н̣ам̣ раса мева виджа̄на̄ти. нидассанаматтена десана̄ хотӣти вин̃н̃а̄йатӣти. тасма̄ сӣта̄диггахан̣ам̣ амун̃читва̄ва таттха рӯпата̄сиддхивибха̄ванена пайоджана наттхӣти. [рӯпам̣]

16. нибба̄нанти еттха нибба̄йанти саббе ват̣т̣адуккхасанта̄па̄ етасминти нибба̄нам̣. нибба̄йантӣти йе килеса̄ва̄ кхандха̄ва̄ абха̄витамаггасса а̄йатим̣ уппаджджана̄рахапаккхе т̣хита̄ хонти. тейева бха̄витамаггасса ануппаджджана̄рахапаккхам̣ па̄пун̣антӣти аттхо. на хи кхан̣аттайам̣ патва̄ нируддха̄ атӣтадхамма̄ нибба̄йанти на̄ма. паччуппаннесу а̄йатим̣ авассам̣ уппаджджама̄несуча дхаммесу ваттаббамева наттхӣти. ват̣т̣адуккхасанта̄па̄ти килесават̣т̣а каммават̣т̣а випа̄кават̣т̣а дуккхасанта̄па̄. на хи тивидха ват̣т̣адуккхасанта̄парахита̄нам̣ руккха̄дӣнам̣ ануппа̄даниродхо нибба̄нам̣на̄ма хотӣти. етасминти висайе бхуммам̣. йатха̄ а̄ка̄се сакун̣а̄ паккхантӣти. йехи те нибба̄йанти. тесам̣ таббинимуттам̣ ан̃н̃ам̣ ниббутит̣т̣ха̄нам̣на̄ма кин̃чи наттхӣти. нибба̄йанти ва̄ арийаджана̄ етасминти нибба̄нам̣. ниббанти дхӣра̄ йатхайам̣ падӣпоти хи вуттам̣. нибба̄йантӣти там̣ там̣ килеса̄нам̣ва̄ кхандха̄нам̣ва̄ пуна аппат̣исандхикабха̄вам̣ па̄пун̣антӣти аттхо. екасминти висайеева бхуммам̣, етасмим̣ адхи гатетипи йодженти. т̣ӣка̄супана бхава̄бхавам̣ винанато сам̣сиббана то ва̄нам̣ вуччати тан̣ха̄. тато никкхантанти нибба̄нанти вуттам̣.

[18] вибха̄ванийам̣ пана

‘‘нибба̄бхива̄ етена ра̄гаггиа̄дикоти нибба̄на’’нтипи вуттам̣. там̣ на сундарам̣.

на хи маггевийа нибба̄не каттхачи каран̣аса̄дханам̣ дит̣т̣хам̣, нача нибба̄нам̣ ниббӯти крийа̄са̄дхане ра̄га̄дикасса каттуно саха ка̄рипаччайо хотӣти. [нибба̄нам̣]

дутӣйага̄тха̄йа параматтхадӣпана̄ нит̣т̣хита̄.