каммат̣т̣ха̄на сан̇гаха параматтхадӣпанӣ

170. евам̣ ат̣т̣хахи париччхедехи сапаччайапабхедам̣ на̄марӯпа вибха̄гам̣ дассетва̄ ида̄ни видитана̄марӯпа вибха̄гасса каммат̣т̣ха̄навидха̄нам̣ дассенто саматхавипассана̄нантиа̄ди ма̄ха. ито паччайа сан̇гахато парам̣ саматхавипассана̄нам̣ бха̄вана̄нам̣ дувидхам̣пи каммат̣т̣ха̄нам̣ йатха̄ккамам̣ паваккха̄мӣти йоджана̄. таттха килесе ан̃н̃епива̄ витакка̄дайо ол̣а̄рикадхамме саметӣти саматхо. татха̄ паватто екаггата̄сан̇кха̄то сама̄дхи. висесена пассанти ета̄йа̄ти випассана̄. аничча̄нупассана̄дика̄ бха̄вана̄пан̃н̃а̄. та̄йа хи йогино кхандхесу локийамаха̄джанена пасситам̣ иттхипуриса̄дикам̣ ниччасукха̄дикан̃ча атиккамитва̄ висесена аничча̄дикамева пассантӣти. бха̄ветабба̄ти бха̄вана̄. бха̄вентива̄ читтасанта̄нам̣ ета̄хӣти бха̄вана̄. кирийа̄ каммам̣. тит̣т̣хати еттха̄ти т̣ха̄нам̣. каммасса т̣ха̄нанти каммат̣т̣ха̄нам̣. вӣрийа̄раббхасан̇кха̄тасса йогакаммасса паваттит̣т̣ха̄нанти аттхо. касин̣аман̣д̣ала̄дикам̣ касин̣абха̄вана̄дикан̃ча. а̄димаджджха парийоса̄на̄нан̃хи самуда̄йабхӯкам̣ екаметам̣ патхавӣкасин̣а бха̄вана̄дикам̣ бха̄вана̄каммам̣пи аттано авайавабхӯтасса йога каммасса паваттит̣т̣ха̄нам̣ самбхаватӣти.

вибха̄ванийам̣ пана

уттаруттара йогакаммасса падат̣т̣ха̄ната̄йа каммат̣т̣ха̄набхӯтам̣ бха̄вана̄видхин̃ча̄типи вуттам̣. тампи йуджджатийева.

йогакаммамевава̄ сукхависеса̄нам̣ адхит̣т̣ха̄нат̣т̣хенат̣ха̄нанти каммат̣т̣ха̄нам̣. таттха̄ти тасмим̣ дувидхепи каммат̣т̣ха̄не. саматхасан̇гахети саматха каммат̣т̣ха̄насан̇гахе. дасакасин̣а̄нӣти дасакасин̣аман̣д̣ала̄ни касин̣аджджха̄на̄нича. тадубхайа̄нипи хи йога̄нуйогасан̇кха̄тасса саматха каммасса паваттит̣т̣ха̄натта̄ саматхакаммат̣т̣ха̄на̄нина̄ма хонтӣти. дасаасубха̄ти дасаасубхаваттхӯни асубхаджджха̄на̄нича. дасаануссати йоти буддхагун̣а̄дӣни дасаануссатит̣т̣ха̄на̄ни ануссаран̣асати йоча. сеса̄нипи йатха̄нурӯпам̣ ваттабба̄нӣти. чаран̣ам̣ чарийа̄. самуда̄чаран̣анти аттхо. паваттибахулата̄ти вуттам̣ хоти. ра̄гасса чарийа̄ ра̄гачарийа̄. ра̄гачарита̄ти па̄т̣хо, со ат̣т̣хакатха̄йам̣ наттхи, пуггалат̣т̣ха̄неева со йуттоти. есанайо сесесупи.

[243] йо пана вибха̄ванийам̣

чарийа̄нам̣ сам̣саггабхедо вутто. со идха на̄дхиппето.

нахи каммат̣т̣ха̄на̄нам̣на̄ма сам̣саггачаритассапи екасса две тӣн̣и да̄табба̄ни хотӣти. тенева хи со бхедо ат̣т̣хакатха̄йам̣ нагарукатоти. сабба̄пи аппана̄йа пуббабха̄гапаватта̄ ка̄ма̄вачара бха̄вана̄ парикаммабха̄вана̄на̄ма. са̄ пана аппана̄йа а̄санне дӯрети дувидха̄ хоти. таттха йа̄ а̄санне, са̄ аппанам̣ упечча самӣпе т̣хатва̄ паваттатта̄ упача̄рабха̄вана̄ти вуччати. итара̄ пана парикамма бха̄вана̄евана̄ма. ити парикаммабха̄вана̄пи сама̄на̄ пубба̄парависеса па̄кат̣абха̄ваттхам̣ ат̣т̣хакатха̄су двӣхи на̄мехи гахита̄ти вуттам̣ парикаммабха̄вана̄.ла. тиссобха̄вана̄ти та̄сам̣ пана висесо парато а̄гамиссати. парикамманимиттанти парикаммабха̄вана̄йа а̄рамман̣абхӯтам̣ касин̣аман̣д̣ала̄динимиттам̣. тан̃ча тасса̄ а̄рамман̣а бха̄вена екам̣пи сама̄нам̣ пубба̄парависесапа̄кат̣абха̄ваттхам̣ парикамманимиттам̣ уггаханимиттанти двидха̄ бхиндитва̄ вуттам̣. тесам̣пи висесо а̄гамиссати. видаттхичатуран̇гуласан̇кха̄тена париттапама̄н̣енава̄ кхала ман̣д̣ала̄дисан̇кха̄тена махантапама̄н̣енава̄ катам̣ акатам̣ва̄ патхавӣ ман̣д̣алаталамева асесапхаритаббат̣т̣хена касин̣анти патхавӣкасин̣ам̣. сакаласаддапарийа̄йо хи касин̣асаддо. йатха̄ касин̣ена джамбудӣпасса̄ти. тасма̄ йаттаке патхавӣтале нимиттам̣ ган̣ха̄ти, таттакам̣ читтена асесам̣ пхаритва̄ ева гахетаббам̣ хоти. на пана тасса екадесе т̣хатва̄ти, тена вуттам̣ патхавӣман̣д̣алаталамева асесапхаритаббат̣т̣хена касин̣анти патхавӣкасин̣анти. есанайо сесакасин̣есупӣти. еттхача, авибхӯтаван̣н̣а̄йа патхавийа̄ ека талабха̄венасаннивит̣т̣ха̄сан̣т̣ха̄напан̃н̃аттиидхапатхавӣкасин̣ам̣на̄ма. татха̄ а̄покасин̣ам̣ теджокасин̣ан̃ча. пхут̣т̣хат̣т̣ха̄не читтена сан̣т̣ха̄нам̣ катва̄ гахита̄ ва̄йуват̣т̣и ва̄йокасин̣ам̣на̄ма. нӣлаван̣н̣ависит̣т̣ха̄ека̄ сан̣т̣ха̄напан̃н̃атти нӣлакасин̣ам̣на̄ма. татха̄ пӣталохито да̄такасин̣а̄нипи. чандасӯрийааггобха̄сависит̣т̣ха̄ каттхачи диссама̄на̄ сан̣т̣ха̄напан̃н̃атти а̄локакасин̣ам̣на̄ма. титтичхиддава̄та па̄начхидда̄дӣсу диссама̄на̄ а̄ка̄сависит̣т̣ха̄ сан̣т̣ха̄напан̃н̃атти а̄ка̄сакасин̣ам̣на̄ма̄ти. ативийа дхума̄там̣ сунабха̄вам̣ гатанти уддхума̄там̣. тадева куччхитатта̄ уддхума̄такам̣. татха̄бхӯтасса чхавасарӣрассетам̣ на̄мам̣. тадева пӯтибха̄вам̣ гатака̄ле пуримаван̣н̣ам̣ виджахитва̄ пуна нӣлабха̄вам̣ паттам̣ винӣлакам̣. тадева пуна паччитва̄ тато тато висандама̄напуббайуттам̣ випуббакам̣. йуддхабхӯмийа̄дӣсу саттхена маджджхе чхиндитва̄ тхапитам̣ вирӯпачхиннасарӣрам̣ виччхиннакам̣на̄ма. сон̣а син̇га̄ла̄дӣхи вивидха̄ка̄рена кха̄йитападесайуттам̣ сарӣрам̣ виккха̄йитакам̣на̄ма. сон̣асин̇га̄ла̄дӣхи ева кхан̣д̣а̄кхан̣д̣икам̣ катва̄ апакад̣д̣хитва̄ тато тато кхиттаан̇гапаччан̇гайуттам̣ сарӣрам̣ виттаккхикам̣ на̄ма. ан̇гапаччан̇гесу саттхена ханитва̄ кхан̣д̣а̄кхан̣д̣икам̣ катва̄ тато тато кхиттаан̇гапаччан̇гайуттам̣ сарӣрам̣ хатавиккхиттакам̣на̄ма. паггхарита лохитасарӣрам̣ лохитакам̣ на̄ма. пул̣увапарипӯрам̣ сарӣрам̣ пул̣увакам̣. сакало ат̣т̣хисан̇гха̄т̣ова̄ екамекам̣ва̄ ат̣т̣хи ат̣т̣хикам̣ на̄ма. пунаппунам̣ нирантарам̣ саран̣ам̣ ануссати. буддхагун̣асса ануссати буддха̄нуссати. еса найо сеса̄супӣти. таттха арахата̄дигун̣о буддхагун̣она̄ма. сваккха̄тата̄дигун̣о дхаммагун̣она̄ма. суппат̣ипанната̄дигун̣о сан̇гхагун̣о на̄ма. аттано сӣласса акхан̣д̣ата̄ди гун̣о сӣлагун̣она̄ма. аттано да̄насса вигатамаламаччхерата̄ди гун̣о ча̄гагун̣она̄ма. атта̄нам̣ деваттам̣ва̄ саккаттам̣ва̄ брахматтам̣ва̄ вахитум̣ саматтха̄ аттано саддха̄дигун̣а̄ девата̄гун̣а̄на̄ма. ватта пат̣ипаттивасенава̄ дхутан̇гасама̄да̄навасенава̄ джха̄насама̄паттивасенава̄ випассана̄васенава̄ аттано санта̄не чирам̣вика̄лам̣ виккхамбхита̄нам̣ ка̄мара̄га̄дӣнам̣ вӯпасамо аттана̄адхигатанибба̄нан̃ча упасамона̄ма. екабхавапарийа̄паннасса аттано кхандхасанта̄насса бхедо маран̣ам̣ на̄ма. кесака̄йа̄дӣнам̣ на̄на̄ка̄йа̄нам̣ самӯхабхӯто айам̣ ка̄йо ка̄йона̄ма. аттани нирантарам̣ паваттама̄на̄ асса̄са пасса̄са̄ а̄на̄па̄н̣ам̣на̄ма. миджджати синийхатӣти метта̄. йам̣ а̄раббха уппаджджати. тасса хитасукхам̣ авиппакин̣н̣ам̣ катва̄ сан̇ган̣хатӣти аттхо. миттассава̄ еса̄ миттесува̄ бхава̄ти метта̄. аттхато пана парасатта̄нам̣ хитӯпасам̣ха̄равасена паватто адосоева. парасатта̄нам̣ хитӯпасам̣ха̄ра хитамодана ахита̄панайанасан̇кха̄там̣ бйа̄па̄раттайам̣ паха̄йа тесам̣ каммасаката̄нубрӯханавасена упапаттито йуттито пеккхатӣти упеккха̄. татха̄ паватта̄ татрамаджджхаттата̄ева. аппама̄н̣есусаттесу бхава̄ти аппаман̃н̃а̄. на хи еттакесу ева саттесу ета̄ паваттетабба̄. на тато ан̃н̃есӯти евам̣ ета̄сам̣ висайапариччхедона̄ма аттхӣти. евам̣сантепи а̄дикамми кена а̄дито екасмим̣ пуггале аттано бха̄вана̄читтам̣ ладдха̄севанам̣ ладдхависесан̃ча катва̄ паччха̄ двӣсу тӣсӯтиа̄дина̄ вад̣д̣хитва̄ сӣмасамбхедоча одхисопхаран̣а анодхисопхаран̣а диса̄пхаран̣а̄нива каттабба̄нӣти. йам̣ пана вибхан̇ге метта̄сахагатена четаса̄ екам̣ дисам̣ пхаритва̄ вихаратӣтиа̄дина̄ пат̣исамбхида̄маггеча саббесатта̄ авера̄ хонтӯтиа̄дина̄ метта̄видха̄нам̣ на̄ма вуттам̣. там̣ метта̄джха̄не васӣбха̄ваппатта̄нам̣ васена вуттанти дат̣т̣хаббам̣. ета̄ пана висесена досапаккхика̄нам̣ килеса̄нам̣ уджупат̣ипаккхабхӯта̄ хонтӣти там̣саман̇гиноча ниччам̣ соммахадайабха̄вена брахмасади сатта̄ брахма̄нона̄ма. тесам̣ виха̄роти брахмавиха̄ро. сет̣т̣ха̄нам̣ва̄ сет̣т̣хабхӯтова̄ виха̄роти брахмавиха̄роти. а̄ха̄рети асита пӣта кха̄йита са̄йита васена чатуппабхеде аджджхохат̣а̄ха̄ре. пат̣икӯласан̃н̃а̄ти а̄ха̄рахету анубхавитабба̄нам̣ дуккхадхамма̄нам̣ паччавеккханавасена сарасапат̣икӯлата̄ паччавеккханавасена а̄сайанидха̄на пакка̄паккапхаланиссандапаччавеккхана васена ча таттха никанти паха̄насан̃н̃а̄. чатудха̄туваваттха̄нанти сарӣрагата̄нам̣ патхавиа̄дӣнам̣ чатуннам̣ маха̄дха̄тӯнам̣ салаккхан̣а̄ дивасена висум̣ висум̣ париччхиндитва̄ саманупассанам̣. тан̃хи чатассо дха̄туйо ваваттхапийанти виниччхийанти саллаккхийанти етена̄ти чатудха̄туваваттха̄нанти вуччатӣти. асубхасан̃н̃а̄ бха̄ветабба̄ ра̄гассапаха̄на̄йа̄ти вачанато дасаасубха̄.ла. ра̄гачаритасса саппа̄йа̄ти вуттам̣. таттха ра̄гена чаратӣти ра̄гачарито. со хи ка̄мам̣ када̄чи досена чарати. када̄чи мохена. када̄чи саддха̄дӣсупи ан̃н̃атарена. ра̄го панасса уссанно. тасма̄ уссаннена ра̄гена со ра̄гачаритоти сан̇кхйам̣ гаччхатӣти. есанайо сесесупи. метта̄ бха̄ветабба̄ бйа̄па̄дасса паха̄на̄йа̄ти вачанато метта̄дӣнам̣ тин̣н̣ам̣ брахмавиха̄ра̄нам̣ йатха̄ккамам̣ бйа̄па̄давихим̣са̄ аратӣнам̣ ниссаран̣ата̄вачанато супарисуддха̄нан̃ча ван̣н̣акасин̣а̄нам̣ досаваттхутта̄бха̄вато чатассоаппаман̃н̃а̄йо.ла. досачаритасса̄ти вуттам̣. еттхача а̄дикаммикассева̄йам̣ чарийавибха̄го. упеккха̄ча а̄дикаммикасса насамбхавати. ваккхатихи упеккха̄пан̃чамаджджха̄ника̄ти. тасма̄ йасса пурима̄ тиссо саппа̄йа̄. тасса таданугатика̄ упеккха̄пи саппа̄йа̄на̄ма хотӣти катва̄ чатассо аппаман̃н̃а̄йоти вуттанти дат̣т̣хаббам̣. итаратха̄ ниссаран̣ан̃хетам̣ ра̄гасса. йадидам̣ упеккха̄ чето вимуттӣти вачанато упеккха̄ ра̄гачаритасса̄ти ваттаббам̣ сийа̄ти. нӣла̄дӣнича чатта̄ри касин̣а̄нӣти идан̃ча мана̄пийарӯпа̄ни нӣла̄дӣни сандха̄йа вуттам̣. амана̄пийа̄ни пана та̄ни ра̄гачаритассева саппа̄йа̄нӣти. а̄на̄па̄н̣асати бха̄ветабба̄ витаккупаччхеда̄йа̄ти вачанато а̄на̄па̄н̣ам̣витаккачаритасса̄ти вуттам̣. мохачарито пана пакатийа̄ пама̄дабахуло хоти виккхиттачитточа. а̄на̄па̄н̣ан̃чана̄ма нирантарам̣ паваттама̄нам̣ тасса сатим̣ уппа̄дентам̣ вийа паваттатӣти там̣ мохачаритассасаппа̄йанти вуттам̣ сийа̄.

[244] вибха̄ванийам̣ пана

буддхивисайабха̄вена мохапат̣ипаккхатта̄ти ка̄ран̣ам̣ вуттам̣. там̣ йуттам̣ вийа на диссати.

еван̃хи сати со буддхичаритена саха ваттаббо сийа̄ти. ка̄ман̃ча буддхагун̣а̄дайопи екантена буддхивисайа̄ева хонти. те пана висесато саддхам̣ упабрӯхайантӣти вуттам̣ буддха̄нуссати а̄дайо.ла. саддха̄чаритасса̄ти. параматтхато сукхуматара̄ни маран̣а̄дӣни випулабуддхӣнам̣ ева висайа̄на̄ма хонтӣти вуттам̣ маран̣а. ла. буддхичаритасса̄ти. сеса̄нипанасабба̄нипӣти чатта̄ри бхӯта касин̣а̄ни две а̄лока̄ка̄сакасин̣а̄ни чатта̄ро а̄руппа̄ча̄ти дасавидха̄ни каммат̣т̣ха̄на̄ни. таттха̄пӣти тесу дасасу сеса каммат̣т̣ха̄несупи. путхулам̣ кхаламан̣д̣ала̄дипама̄н̣ам̣ мохачаритасса саппа̄йам̣. самба̄дхасмин̃хи ока̄се читтам̣ бхиййо сам̣мохам̣ а̄паджджатӣти. кхуддакам̣ видаттхичатуран̇гулапама̄н̣ам̣ витаккачаритассева саппа̄йам̣. махантан̃хи витаккасандха̄ванасса паччайо хотӣти. таттхача витаккачаритассева̄ти еттха евасаддо кхуддакантипаде йуджджати. витаккачаритасса кхуддакамева саппа̄йам̣. на путхуланти. саббан̃четам̣ уджувипаччаникавасеначева атисаппа̄йата̄йача вуттам̣. ра̄га̄дӣнам̣ пана авиккхамбхика̄ саддха̄дӣнан̃ча анупака̄рика̄ кусалабха̄вана̄на̄ма наттхӣтипи ат̣т̣хакатха̄йам̣ вуттам̣. саббаттха̄пӣти саббесупи чатта̄лӣса каммат̣т̣ха̄несу. парикаммабха̄вана̄ лаббхатева парикаммена вина̄ екассапи каммат̣т̣ха̄насса асампаджджанато. дасасукаммат̣т̣ха̄несуупача̄рабха̄вана̄ва сампаджджати наттхи аппана̄. касма̄ ити че. буддха дхамма сан̇гха сӣла ча̄га девата̄ упасама гун̣а̄нам̣ та̄ва гамбхӣрата̄йа на̄на̄ппака̄рагун̣а̄ нуссаран̣а̄дхимуттата̄йага̄ти хи ат̣т̣хакатха̄йам̣ вуттам̣. таттха гамбхӣра та̄йа̄ти етена екекассапи гун̣ападасса гамбхӣратта̄ таббисайо сама̄дхи маха̄самудде сасако вийа таттха аппанам̣ патва̄ ниччалабха̄вена патит̣т̣ха̄тум̣ насаккотӣти дассети. на̄на̄ппака̄ра гун̣а̄нуссаран̣а̄дхимуттата̄йава̄ти етена тесам̣ гун̣а̄нам̣ атаппа нийасабха̄ватта̄ еттакеева гун̣ападе т̣хатва̄ аппанам̣ па̄песса̄мӣти аттано читтам̣ сандха̄ретум̣пи насаккотӣти дассетӣти. сесесу пана маран̣асан̃н̃а̄ваваттха̄несу маран̣ам̣ та̄ва сабха̄ва дхамматта̄ сам̣веджанӣйадхамматта̄ча итара̄нича две сабха̄вадхаммата̄йа гамбхӣратта̄ аппана̄йа патит̣т̣ха̄ нахонтӣти. йадиевам̣ касма̄ локуттараджджха̄на̄ни атигамбхӣре нибба̄насан̇кха̄те сабха̄вадхамме аппанам̣ па̄пун̣анти. дутӣйачатуттха̄руппаджджха̄на̄нича патхамататӣйа̄руппа сан̇кха̄те сабха̄вадхаммети. вуччате, локуттараджджха̄на̄ни та̄ва висуддхито саммасанан̃а̄н̣аточа пат̣т̣ха̄йа ануккамена упарупарипаватта̄нам̣ висуддхибха̄вана̄нам̣ балена атигамбхӣрепи нибба̄насан̇кха̄те сабха̄вадхамме аппана̄бха̄вена патит̣т̣ха̄тум̣ сакконти. а̄руппаджджха̄на̄нича аппана̄паттассева пан̃чамаджджха̄насама̄дхисса удайаматта̄ни хонтӣти а̄рамман̣асаматиккаманаматтакаран̣ена сабха̄вадхаммепи а̄рамман̣е аппана̄бха̄вена патит̣т̣ха̄тум̣ сакконтӣти. таттха̄пӣти тесу саматим̣сааппана̄каммат̣т̣ха̄несупи. пан̃чакаджджха̄не нийутта̄ни пан̃чакаджджха̄ни ка̄ни. джха̄напан̃чакасса а̄рамман̣абха̄вайогйа̄нӣти вуттам̣хоти. пат̣икӯла̄рамман̣а̄нина̄ма атианит̣т̣ха̄ни лӯкха̄ни читтарабхиджанане паридуббала̄ни хонтӣти на та̄ни аттани читтам̣ рочетва̄ тхапетум̣ сакконти. тасма̄ витаккена вина̄ читтам̣ таттха екаггам̣ хутва̄ на тит̣т̣хати. витаккабаленева тит̣т̣хатӣти вуттам̣ дасаасубха̄.ла. патхамаджджха̄ника̄ти. йадиевам̣ катхам̣ тесу соманассаджджха̄нам̣ хотӣти нӣваран̣асанта̄пам̣ паха̄набаленачева там̣ там̣ а̄нисам̣садассана н̃а̄н̣абаленача. бйа̄дхидуккхапӣл̣итасса рогино ваманавиречанапаваттийам̣ вийа бахум̣ да̄ни веттанам̣ лабхисса̄мӣти а̄нисам̣садасса̄вино пуппхаччхат̣т̣акасса гӯтхара̄сидассане вийа ча̄ти дат̣т̣хаббам̣. метта̄дайо тайо брахмавиха̄ра̄ доманассасамут̣т̣хита̄нам̣ бйа̄па̄давихим̣ са̄аратӣнам̣ ниссаран̣абхӯта̄ хонтӣти на те када̄чи соманассена вина̄ аппанам̣ па̄пун̣антӣти вуттам̣ метта̄дайо тайо чатуккаджджха̄ника̄ти. упеккха̄ пана саттесу саббасо уда̄синапаккхе т̣хатва̄ бха̄витаббатта̄ када̄чипи упеккха̄ведана̄йа вина̄ аппанам̣ напа̄пун̣а̄тӣти вуттам̣ упеккха̄пан̃чамаджджха̄ника̄ти. чатта̄ропанаа̄руппа̄ти касин̣уггха̄т̣има̄ка̄са̄дӣни чатта̄ри а̄руппа̄рамман̣а̄ни. саббаттха̄пӣти саббесупи чатта̄лӣсакаммат̣т̣ха̄несу. йатха̄раханти там̣там̣а̄рамман̣а̄нурӯпам̣. а̄рамман̣ена вина̄ парикаммам̣на̄ма на сиджджхати. а̄рамман̣асса сут̣т̣ху дал̣хавибхӯтагахан̣асан̇кха̄тена уггахена вина̄ а̄рамман̣асампатти на̄ма наттхи. асатича а̄рамман̣асампаттийа̄ упача̄раджджха̄нам̣пи та̄ва на сампаджджати. пагева аппана̄джха̄нанти вуттам̣ парикамманимиттам̣.ла. лаббхантева̄ти. таттха саббаттха̄пӣти саббесупи чатта̄лӣсакаммат̣т̣ха̄несу. йатха̄раханти там̣там̣каммат̣т̣ха̄на̄нурӯпам̣. парийа̄йена̄ти идам̣ пана кассачи а̄рамман̣асса чаккхуна̄ пассантассева авибхӯтатаратта̄ вуттам̣. йаттха пана патхамам̣ сабха̄вадхаммам̣ ган̣хитва̄ паччха̄ та̄дисе тада̄ка̄ре там̣сан̣т̣ха̄не пан̃н̃атта̄рамман̣е упача̄рова̄ аппана̄ва̄ паваттати. таттхева пат̣ибха̄ганимиттам̣на̄ма лаббхатӣти вуттам̣ пат̣ибха̄га нимиттам̣пана̄тиа̄ди. вуттамеваттхам̣ дал̣хам̣ каронто таттхахӣтиа̄дима̄ха. евам̣ саматхакамме патхамам̣ уггахакосаллам̣ дассетва̄ ида̄ни а̄дито пат̣т̣ха̄йа бха̄вана̄видха̄нам̣ дассенто катхантиа̄ди ма̄ха. нимиттам̣ угган̣хантасса̄ти а̄рамман̣асса йатха̄ сан̣т̣хитам̣ а̄ка̄рам̣ читте упарупари вибхӯтам̣ катва̄ ган̣хантасса саманупассантасса. са̄чабха̄вана̄ти уггахан̣а̄ка̄рена паватта джаванавӣтхипарам̣парасан̇кха̄та̄ са̄ читтабха̄вана̄ парикаммабха̄вана̄ на̄ма. пунаппунам̣ каран̣авасена вад̣д̣хана̄ка̄расан̣т̣хитатта̄. самуггахитам̣ хотӣти ватва̄ йатха̄ сут̣т̣ху уггахитам̣ самуггахитам̣на̄ма хоти там̣ дассетум̣ чаккхуна̄пассантассеваманодва̄расса а̄па̄тама̄гатанти вуттам̣. таттха манодва̄рассаа̄па̄тама̄гатанти чаккхӯни ниммилитва̄ва̄ ан̃н̃асмим̣ т̣ха̄не т̣хатва̄ва̄ а̄ваджджантасса чаккхуна̄ дит̣т̣хасадисам̣ манодва̄ре паччупат̣т̣хитам̣ хоти. уггаханимиттам̣на̄ма. сут̣т̣ху авинассама̄нам̣ катва̄ гахитатта̄. са̄ча бха̄вана̄ сама̄дхийати. на та̄ва бха̄ванантарабха̄вам̣ па̄пун̣а̄тӣти адхиппа̄йо. татха̄ сама̄хитасса̄ти тена маттхакапаттена парикаммасама̄дхина̄ сама̄хитасса етасса йогино. татопаранти уггаханимиттуппатти то парам̣. бха̄ванамануйун̃джантасса читте саннисиннанти самбандхо. таттха ануйун̃джантхасса̄ти нирантарам̣ падахантасса. таппат̣ибха̄ганти сабха̄ва дхаммабхӯтена тена уггаханимиттена садисам̣. ваттхудхаммавимуччитанти мегхавала̄хакантаратова̄ ра̄хумукхатова̄ никкхантачандаман̣д̣алам̣ вийа сабха̄вадхаммабхӯта̄ уггаханимиттато вимуччитва̄ висум̣ упат̣т̣хитам̣. татойева пан̃н̃аттисан̇кха̄там̣ нимиттапан̃н̃аттиити катхитам̣. бха̄вана̄ майанти кевалам̣ бха̄вана̄читтабалена пасиддхам̣. а̄ламбан̣анти тадева самуггахитам̣ нимитта̄ламбан̣ам̣ читтесаннисаннам̣самаппитам̣хотӣти манодва̄рикачиттасанта̄не саннисиннам̣ ниччалабха̄вена сан̣т̣хитам̣ хутва̄ сут̣т̣ху аппитам̣ павеситам̣ хоти. танти нимитта̄ламбан̣ам̣ павуччатӣти самбандхо. йасма̄ чандаман̣д̣ала̄дикасса вийа тасса нимитта̄ламбан̣асса парисуддхапарийода̄табха̄вена упат̣т̣хитата̄на̄ма килесамалавиккхамбханена парисуддхапарийода̄табха̄вам̣ патва̄ обха̄саджа̄тасса читтасса васенева хоти. на тасса а̄ламбан̣асса васена. нахи пан̃н̃атти дхамме та̄дисо гун̣она̄ма упалаббхатӣти. тасма̄ пат̣ибха̄га нимитте самуппанне нӣваран̣асан̇кха̄та̄нам̣ пат̣ибандхакадхамма̄нам̣ виккхамбхитата̄ сиддха̄ хотӣти вуттам̣ татопат̣т̣ха̄йа̄тиа̄ди. пат̣ибандханти нӣва̄ренти ниссаран̣апаккхикам̣ читтам̣ па̄тентӣти пат̣ибандха̄. нӣваран̣а дхамма̄. висесена пахӣна̄ пат̣ибандха̄ ета̄йа̄ти пат̣ибандхавиппахӣна̄. сама̄севантасса̄ти сут̣т̣ху а̄севантасса. саттавидхам̣ нимитта раккхан̣авидха̄нам̣ сампа̄детва̄ чаккаваттигаббхам̣ вийа сут̣т̣ху раккхитва̄ пунаппунам̣ бха̄вана̄васена севантасса̄ти аттхо.

а̄ва̄со гочаро бхассам̣, пуггало бходжанам̣ уту;

ирийа̄патхоти сатте те, асаппа̄йе виваджджайе.

саппа̄йе сатта севетха, еван̃хи пат̣ипаджджато;

начиренева ка̄лена, хоти кассачи аппана̄ти хи вуттам̣.

рӯпа̄вачарапатхамаджджха̄нам̣аппетӣти ка̄матан̣ха̄йа висайабха̄вам̣ атиккамитва̄ са̄тисайам̣ сан̣хасукхумабха̄ваппаттам̣ упача̄раджджха̄нато сатагун̣енава̄ сахассагун̣енава̄ тхиратараджджха̄нан̇гайуттам̣ рӯпа̄вачара сан̇кха̄там̣ патхамаджджха̄нам̣ тасмим̣ нимитте анупависитва̄ вийа ваттатӣти аттхо. тамева патхамаджджха̄нам̣ васӣбхӯтам̣ катва̄ти самбандхо. пан̃часу васӣта̄су пана патхамаджджха̄нато вут̣т̣ха̄йа патхамам̣ витаккам̣ а̄ваджджати. тато вича̄рам̣. тато пӣтим̣. тато сукхам̣. тато сама̄дхим̣. тато пуна витаккам̣. тато вича̄ранти евам̣ пунаппунам̣ джха̄нан̇га̄ни а̄ваджджантасса йада̄ там̣там̣джха̄нан̇га̄ламбан̣а̄ читтава̄ра̄ антарантара̄ катипайабхаван̇гехи антарита̄ хутва̄ нирантарабхӯта̄ вийа паваттанти. тада̄ а̄ваджджана паччавеккхана васита̄йо васӣбхӯта̄на̄ма хонти. ета̄ пана саббан̃н̃убуддха̄нам̣ маттхакаппатта̄ хонти. тесан̃хи йамакапа̄т̣и ха̄рийа̄дика̄лесу лахукапаваттим̣ иччханта̄нам̣ там̣там̣джха̄нан̇га̄ рамман̣а̄читтава̄ра̄пи чатупан̃чаджаваника̄ева паваттанти. антарабхаван̇га̄нипи паччхимава̄расса упача̄ра бхӯта̄ни бхаван̇га чалана сан̇кха̄та̄ни двеева паваттанти. йаттха апарам̣ джха̄нан̇гам̣ а̄па̄та ма̄гаччхати. нахи а̄рамман̣е а̄па̄там̣ ана̄гате бхаван̇гам̣ чалати. нача вина̄ бхаван̇гачаланена а̄ваджджануппаттина̄ма аттхӣти. тхапетва̄ саббан̃н̃убуддхе ан̃н̃есам̣ васибха̄вапатта̄нам̣пи антарантара̄ бхаван̇гача̄ре ган̣ана̄на̄ма наттхӣти пат̣исамбхида̄маггат̣т̣хакатха̄йам̣ вуттам̣. висуддхимагге пана айам̣ пана маттхакаппатта̄васӣ бхагавато йамакапа̄т̣иха̄рийака̄ле лаббхати. ан̃н̃есам̣ва̄ еварӯпе ка̄лети вуттам̣. джха̄насса сӣгхатарам̣ сама̄паджджанасаматтхата̄ сама̄паджджанавасӣна̄ма. тенева хи па̄л̣ийам̣ сама̄паджджане дандха̄йитаттам̣ наттхӣти вуттам̣. есанайо сеса̄супӣти. татха̄ сама̄паджджитам̣ джха̄нам̣ аччхара̄матта̄дивасена атипариттакам̣пи кхан̣ам̣ тхапетум̣ саматтхата̄ адхит̣т̣ха̄навасӣна̄ма. сама̄паджджитаджджха̄нато сӣгхатарам̣ вут̣т̣ха̄тум̣ саматтхата̄ вут̣т̣ха̄навасӣна̄ма. паччавеккханавасӣ пана а̄ваджджанавасийа̄ сиддха̄йа сиддха̄ева хотӣти.

вибха̄ванийам̣ пана

йаттакам̣ ка̄лам̣ иччхати. таттакам̣ чиратарам̣ джха̄нам̣ тхапетум̣ саматтхата̄ адхит̣т̣ха̄навасита̄на̄ма̄типи вуттам̣. татха̄ париччхинна ка̄лато анто авут̣т̣хахитва̄ йатха̄париччхиннака̄лавасенева вут̣т̣ха̄насаматтхата̄ вут̣т̣ха̄навасита̄на̄ма̄ти. там̣пи йуджджатийева.

па̄л̣ийан̃хи патхамаджджха̄нам̣ йаттхиччхакам̣ йадиччхакам̣ йа̄ватиччхакам̣ адхит̣т̣ха̄ти. адхит̣т̣ха̄на̄йа дандха̄йитаттам̣ наттхӣтиа̄дина̄ сӣгхатарам̣ва̄ хоту. чиратарам̣ва̄. йаттакам̣ ка̄лам̣ джха̄нам̣ тхапетум̣ва̄ йаттаке ка̄ле тато ут̣т̣ха̄тум̣ва̄ иччхати. таттакам̣ ка̄лам̣ анӯнам̣ва̄ анадхикам̣ва̄ катва̄ адхит̣т̣ха̄тум̣ва̄ вут̣т̣ха̄тум̣ва̄ саматтхата̄пи дассита̄йева хотӣти. еван̃часати вут̣т̣ха̄навасита̄пи адхит̣т̣ха̄навасита̄йа сиддха̄йа сиддха̄ева̄ти та̄сам̣ двиннам̣ висесакаппана̄пи ниппайоджана̄ хотӣти дат̣т̣хабба̄. васанам̣ васӣ. саматтхата̄ти аттхо. иссара бха̄воти вуттам̣ хоти. васӣева васита̄. йатха̄ девоева девата̄ти. катва̄ падахатоти самбандхо. витакка̄дикам̣ ол̣а̄рикан̇гам̣ паха̄на̄йа̄ти еттха патхамаджджха̄нам̣ та̄ва васӣбхӯтам̣ катва̄ т̣хитасса витакко ол̣а̄рикато упат̣т̣ха̄ти. тада̄ аховатаме авитаккам̣ джха̄нам̣ асса̄ти евамасса аджджха̄сайо сан̣т̣ха̄ти. тада̄ авитаккам̣ джха̄нам̣ сама̄паджджисса̄мӣти пуна тасмим̣ пат̣ибха̄ганимитте парикаммам̣ каронтасса са̄ бха̄вана̄ витаккавира̄габха̄вана̄на̄ма хоти. са̄пи йа̄ва витакке никанти на парийа̄дийати, та̄ва парикаммабха̄вана̄на̄ма. парийа̄динна̄йа пана витакканикантийа̄ упача̄ра бха̄вана̄на̄ма хоти. есанайо сесаджджха̄нупача̄ресупи. евам̣ там̣там̣джха̄нан̇гавира̄габха̄вана̄балена витакка̄дикасса ол̣а̄рикасса тасса тасса джха̄нан̇гасса паджаханаттха̄йа. вича̄ра̄дисукхуман̇гуппаттийа̄ти вича̄ра̄дӣнам̣ сукхума̄нам̣ чатуннам̣ тин̣н̣ам̣ двиннам̣ пуна двиннам̣ва̄ джха̄нан̇га̄нам̣ тена тена витакка̄дина̄ ол̣а̄рикена ан̇гена вина̄ пуна уппаттийа̄. па̄хатоти падахантасса. падха̄нана̄макам̣ а̄та̄павӣрийам̣ каронтасса̄ти аттхо. дутӣйаджджха̄на̄дайоти дутӣйаджджха̄на̄дӣни сесарӯпа̄вачараджджха̄на̄ни. йатха̄раханти идам̣ два̄вӣсакаммат̣т̣ха̄несу дутӣйаджджха̄на̄дӣнам̣ анурӯпа̄ни касин̣аа̄на̄па̄н̣а̄ни сандха̄йа вуттам̣. авасесесу пана ат̣т̣ха̄расакаммат̣т̣ха̄несу йасма̄ арӯпаджджха̄на̄ни на̄ма а̄рамман̣а̄тиккаманавасенева паваттанти. тадатиккаманаттхан̃ча касин̣уггха̄т̣анам̣на̄ма хоти. тасма̄ йесу тадуггха̄т̣анам̣ самбхавати. та̄нийева касин̣а̄ни дассетум̣ а̄ка̄саваджджитакасин̣есӯти вуттам̣. а̄ка̄сакасин̣ан̃хи уггха̄т̣ӣйама̄нам̣пи а̄ка̄са мева хотӣти наттхи таттха тадатиккаманасамбхавоти. уггха̄т̣етва̄ти йатха̄дит̣т̣хе касин̣анимитте касин̣анимиттасан̃н̃ам̣ акатва̄ таттха а̄ка̄сам̣ анантам̣ а̄ка̄сам̣ анантанти а̄ка̄сасан̃н̃ам̣ паваттентасса читте там̣касин̣анимиттам̣ антарадха̄йати. таппама̄н̣ам̣ а̄ка̄самева упат̣т̣ха̄ти. евам̣ касин̣асан̃н̃а̄видхаманена а̄ка̄сасан̃н̃а̄паваттаненача йам̣кин̃чи касин̣ам̣ уггха̄т̣етва̄ вийоджетва̄ти аттхо. ладдхам̣ а̄ка̄сам̣ а̄раббха̄ти па̄т̣т̣хасесена самбандхо. есанайо патхама̄ руппавин̃н̃а̄н̣антиа̄дӣсупи. анантавасена̄ти анантам̣ а̄ка̄санти евам̣ паваттаманасика̄равасена. сантаметам̣ пан̣ӣтаметанти парикаммам̣ каронтасса̄ти еттха татха̄ самбха̄ветва̄ парикаммам̣ каронтассапи а̄рамман̣асса саматиккантатта̄ упари джха̄нам̣ хотийева̄ти вуттам̣ чатуттха̄руппамаппетӣти. парикаммам̣катва̄ти со бхагава̄ итипи арахантиа̄дина̄ самануссаран̣апарикаммам̣ катва̄. тасминти тасмим̣ буддхагун̣а̄дике а̄ламбан̣е. бхӯматтхе четам̣ бхуммавачанам̣. нимиттети тасса а̄рамман̣асса а̄ка̄расан̇кха̄те нимитте. бха̄валаккхан̣е четам̣ бхуммавачанам̣. са̄дхукамуггахитети а̄рамман̣асса вибхӯтатара васенава̄ читтасса тасмим̣ ниннапон̣апаббха̄равасенава̄ сут̣т̣ху уггахите. упача̄роча сампаджджати арийаса̄вака̄нам̣ дит̣т̣хасачча̄нанти адхиппа̄йо. итаресам̣пи ва̄ маран̣асан̃н̃а̄ваваттха̄несӯти. еттхача нӣваран̣авиккхамбханена джха̄нан̇гапа̄тубха̄веначаупача̄расампада̄ ведитабба̄. евам̣ чатта̄лӣсакаммат̣т̣ха̄несуйатха̄рахам̣саматхаджджха̄на̄нам̣ паваттим̣ дассетва̄ида̄нитесусаматхаджджха̄несукасин̣аджджха̄на̄нам̣ нисандабхӯтам̣абхин̃н̃а̄ паваттим̣ дассетум̣ абхин̃н̃а̄васенапаваттама̄нантиа̄ди вуттам̣. таттха йо ката̄дхика̄ро хоти. а̄саннабхаве саматхаджджха̄несу ката̄бхийогова̄ хоти, пӯритабодхисамбха̄ро маха̄пуриса джа̄тикова̄. тасса ат̣т̣хавидхесу нававидхесува̄ саматхаджджха̄несусиджджха ма̄несу абхин̃н̃а̄пи сиджджхатийева. рӯпаджджха̄наматтесупи сиджджхантесу сиджджхати йева̄типи ваданти. тенева хи ат̣т̣хаса̄линийам̣ висуддхимаггеча а̄руппаджджха̄на̄нам̣паччайабха̄вам̣анупагатассапиа̄ка̄сакасин̣аджджха̄насса абхин̃н̃а̄па̄даката̄самбхаво вуттоти. дӣгханика̄йат̣т̣хакатха̄йам̣ пана нахи ат̣т̣хасу сама̄паттӣсу чуддасаха̄ка̄рехи чин̣н̣авасӣбха̄вам̣ вина̄ упари абхин̃н̃а̄дхигамо хотӣти вуттам̣. там̣ пана тхапетва̄ пуриса висесе авасеса̄нам̣ бахӯнам̣ а̄дикаммикакулапутта̄нам̣ са̄дха̄ран̣авасена вуттанти йуттам̣. тенева хи висуддхимагге имехи пана чуддасахи а̄ка̄рехи читтам̣ апаридаметва̄ пуббе абха̄витабха̄вано а̄дикаммико йога̄вачаро иддхивикуббанам̣ сампа̄дессатӣти нетам̣ т̣ха̄нам̣ виджджатӣти вуттам̣. тасма̄ та̄диса̄нам̣ ат̣т̣хасу сама̄паттӣсу чин̣н̣авасӣбха̄ва̄нам̣ абхин̃н̃а̄камме а̄дикаммикакулапутта̄нам̣ касин̣а̄ нуломато касин̣апат̣иломатотиа̄дина̄ найена вуттехи чуддасахи а̄ка̄рехи аттано рӯпапан̃чамаджджха̄начиттам̣ паридаметва̄ тиккхам̣ сӯрам̣ абхинӣха̄раккхамам̣ катва̄ ида̄ни иддхивикуббанам̣ карисса̄ мӣти а̄рабханта̄нам̣ абхин̃н̃а̄васена паваттама̄нам̣ пана рӯпа̄вачарапан̃ча маджджха̄нам̣ рӯпа̄дӣсу чхасу а̄ламбан̣есу йатха̄рахам̣ аппетӣти йоджана̄ ведитабба̄. абхин̃н̃а̄па̄дакапан̃чамаджджха̄на̄ вут̣т̣хахитва̄ти абхин̃н̃а̄йа па̄дакаттха̄йа йам̣абхин̃н̃а̄джа̄тикам̣ рӯпа̄вачарапан̃чамаджджха̄нам̣ саббапатхамам̣ сама̄паджджийати. тато бхаван̇гапаваттивасена вут̣т̣хахитва̄. адхит̣т̣ха̄таббанти адхит̣т̣хеййам̣. саваттхукам̣ сатарӯпасахассарӯпа̄дикам̣ ниммитарӯпам̣. там̣ адхит̣т̣хеййам̣ а̄ди йасса аваттхукасса а̄вибха̄ватиробха̄ва̄дикасса каммасса̄ти адхит̣т̣хеййа̄дикам̣. а̄ваджджитва̄ парикаммам̣каронтасса̄ти еттха иддхивидхе та̄ва йам̣йам̣сата̄дикам̣ ниммитарӯпам̣ва̄ а̄вибха̄ва̄дикам̣ ниммитакаммам̣ва̄ ниппха̄детум̣ иччхати. там̣ там̣ аваджджитва̄ саллаккхетва̄ сатам̣ хоми сахассам̣ хомӣтива̄ сатам̣ хоту сахассам̣ хотӯтива̄ идан̃чидан̃ча хоту еван̃чеван̃ча хотӯтива̄ парикаммам̣ каронтасса. диббасота̄дӣсу пана йам̣ йам̣ а̄рамман̣ам̣ сотум̣ва̄ пасситум̣ва̄ джа̄нитум̣ва̄ ануссаритум̣ва̄ иччхати. там̣ там̣ саллаккхетва̄ асукасса асука̄нам̣ва̄ саддам̣ сун̣омӣтиа̄дина̄ парикаммам̣ каронтасса. ат̣т̣хакатха̄йам̣ пана парикаммам̣ катва̄ пуна па̄дакаджджха̄насама̄паджджанам̣ а̄гатамева. йатха̄ха абхин̃н̃а̄па̄дакаджджха̄нам̣ сама̄паджджитва̄ вут̣т̣ха̄йа саче сатам̣ иччхати. сатам̣ хомӣти парикаммам̣ катва̄ пуна абхин̃н̃а̄па̄дакам̣ джха̄нам̣ сама̄паджджитва̄ вут̣т̣ха̄йа адхит̣т̣ха̄ти. адхит̣т̣ха̄начиттена сахева сатам̣ хотӣти. таттхача а̄дито па̄дакаджджха̄насама̄паджджанам̣ парикамма читтасса сама̄да̄наттха̄йа хоти. паччхимам̣ пана абхин̃н̃а̄йа ану балаппада̄наттха̄йа̄ти. татха̄ хи па̄дакаджджха̄набалена сут̣т̣ху сама̄хитам̣ парикаммачиттам̣на̄ма аттано висайе абхин̃н̃а̄читтагатикам̣ хоти. пуббенива̄са̄нуссаран̣ака̄ле тенева читтена тасмим̣ бхаве атӣтам̣ дхаммаджа̄там̣ йа̄ва пат̣исандхийа̄ джа̄на̄ти. тенева хи ат̣т̣хакатха̄йам̣ там̣сампайуттам̣ н̃а̄н̣ам̣ парикаммасама̄дхин̃а̄н̣анти вуттам̣. атӣтам̣сан̃а̄н̣антипи вуччатӣти. сеса̄бхин̃н̃а̄супи тасса н̃а̄н̣асса висайависесо йатха̄рахам̣ ваттабботи. тхерена пана паччхимам̣ па̄дакаджджха̄насама̄паджджанам̣на̄ма на саббесам̣ хоти. на хи абхин̃н̃а̄су васӣбха̄вапатта̄нам̣ пуна па̄дакаджджха̄нена киччам̣ аттхӣти катва̄ там̣ идха нагахитанти дат̣т̣хаббам̣. рӯпа̄дӣсуа̄ламбан̣есуйатха̄рахамаппетӣти еттха иддхивидхан̃а̄н̣ам̣ та̄ва тека̄ликабхӯтесу чхасу а̄рамман̣есу паваттати. тан̃хи рӯпа̄дӣсу чхасу а̄рамман̣адхаммесу йам̣ йам̣ ниппха̄дети. там̣ там̣ а̄рамман̣ам̣ катва̄ паваттати. па̄дакаджджха̄начиттам̣ пана ка̄йагатикам̣ адхит̣т̣хахитва̄ диссама̄ненака̄йена а̄ка̄сегаманака̄ле атӣтам̣ па̄дакаджджха̄начиттам̣ а̄раббха паваттати. ка̄йам̣ читтагатикам̣ адхит̣т̣хахитва̄ адиссама̄нена ка̄йена гаманака̄ле паччуппаннам̣ рӯпака̄йам̣ а̄раббха паваттати. татха̄паваттама̄насса пана тасса н̃а̄н̣асса кин̃чирӯпам̣ а̄рамман̣а маттам̣ хоти. кин̃чи а̄рамман̣апуреджа̄там̣. кин̃чи ваттха̄рамман̣а пуреджа̄там̣ хотӣти дат̣т̣хаббам̣. ана̄гате идам̣на̄ма хотӯти адхит̣т̣ха̄на ка̄ле ана̄гатам̣ там̣там̣рӯпадхаммам̣ а̄раббха паваттатӣти. паччуппанно саддо диббасотасса а̄рамман̣ам̣ хоти. атӣте саттадиваса̄ни ана̄гате саттадиваса̄нӣти еттхантаре ка̄ле атӣта̄ на̄гатапаччуппаннабхӯтам̣ парассачиттам̣ чатта̄рова̄ кхандха̄ четопарийа н̃а̄н̣асса. читтан̃хи джа̄нанто там̣ сампайуттадхаммам̣пи иччханто джа̄ниссатийева. еван̃ча катва̄ пат̣т̣ха̄не кусала̄ кхандха̄ чето парийан̃а̄н̣асса йатха̄каммупаган̃а̄н̣асса а̄рамман̣апаччайена паччайоти н̃а̄н̣адвайам̣ екато катва̄ вуттам̣. еттхача ат̣т̣хакатха̄йам̣ та̄ва парачиттасса паччуппанна̄ламбан̣ата̄на̄ма сантативасенава̄ аддха̄ васенава̄ йоджита̄. йади хи кхан̣икавасена йоджеййа. а̄ваджджане паччуппаннам̣ йам̣кин̃чи екам̣ читтам̣ а̄ваджджетва̄ нируддхе джавана̄нипи тадева а̄ваджджанена саддхим̣ нируддхам̣ атӣтам̣ ган̣хантӣти та̄ни ка̄лато а̄ваджджанена саха бхинна̄ламбан̣а̄ни на̄ма хонти. нача анит̣т̣хе маггапхалавӣтхито ан̃н̃асмим̣ т̣ха̄не ка̄ламаттена̄пи тесам̣ тена саха бхинна̄ламбан̣ата̄ ат̣т̣хакатха̄чарийехи ану мата̄ти. тасма̄ ӣдисесу т̣ха̄несу паччуппаннам̣на̄ма сантативасена аддха̄васенача гахетум̣ йуттанти. мӯлат̣ӣка̄йам̣ пана кхан̣икапаччуппанна васенева йоджитам̣. нахи абхидхамме атӣта̄рамман̣аттикам̣ сантати аддха̄навасенева вуттанти сакка̄ ваттум̣. итаратха̄ паччуппанно дхаммо паччуппаннасса дхаммасса анантарапаччайена паччайо а̄севанапаччайена паччайоти ваттаббо сийа̄. на ту вутто. атӣто дхаммо паччуппаннасса дхаммасса анантарапаччайена паччайо а̄севанапаччайена паччайотиччева пана вутто, тасма̄ а̄ваджджана̄дӣни сабба̄ни читта̄ни паччекам̣ аттана̄ кхан̣авасена сахуппанна̄ни парасса читта̄ниган̣хантӣти йуттам̣, нача та̄ни дхаммато бхинна̄ ламбан̣а̄нина̄ма хонти. гахан̣а̄ ка̄расса абхиннатта̄. а̄ваджджанам̣пи хи читтантева а̄ваджджати. джавана̄нича читтам̣ читтантева джаванти. та̄нича сабба̄ни читта̄ниева хонтӣти. атӣта̄нантара чутито пана пат̣т̣ха̄йа атӣта̄ кхандха̄ кхандхупани бандха̄ на̄ма готтакасин̣а нимитта̄дика̄ пан̃н̃аттийо нибба̄нан̃ча пуббенива̄сан̃а̄н̣асса а̄рамман̣ам̣ хоти. паччуппаннам̣ рӯпа̄рамман̣ам̣ диббачаккхусса̄ти евам̣ рӯпа̄дӣсу чхасу а̄ламбан̣есу йатха̄раха маппетӣти. ида̄ни абхин̃н̃а̄васена паваккхасса тасса пан̃чамаджджха̄насса киччабхедена пабхедам̣ дассетум̣ иддхивидхантиа̄дига̄тха ма̄ха. таттха йам̣ йам̣ адхит̣т̣ха̄ти. йатха̄ йатха̄ча адхит̣т̣ха̄ти. тасса тасса татха̄ татха̄ва̄ иджджхана сан̇кха̄то видхо кот̣т̣ха̄со пака̄рова̄ етасса̄ти иддхивидхам̣. там̣ пана тивидхам̣ адхит̣т̣ха̄ ниддхи викуббаниддхи маномайиддхи васена. таттха аттано пакативан̣н̣ам̣ авиджахитва̄ тассева сата сахасса̄ди бахубха̄ва каран̣а васенава̄ а̄ка̄сагамана̄дивасена ва̄ бахиддха̄ на̄на̄ван̣н̣а па̄т̣иха̄рийа дассана васенава̄ паваттита̄ иддхи адхит̣т̣ха̄ниддхина̄ма. пакативан̣н̣ам̣ пана виджахитва̄ атта̄намева кума̄раван̣н̣ана̄гаван̣н̣а̄дикам̣ катва̄ дассанавасена паваттита̄ иддхи викуббаниддхина̄ма. аттано сарӣраббхантаре ан̃н̃ам̣ саббасо аттана̄ садисам̣ сарӣрам̣ нимминитва̄ нӣхаритва̄ дассанавасена паваттита̄ иддхи маномайиддхина̄ма. диве бхавам̣ диббам̣. девалоке джа̄танти аттхо. диббан̃ча там̣ сотан̃ча̄ти диббасотам̣. дева̄нам̣ ул̣а̄ракамманиббатта̄ дӯрепи пат̣иччханнепи а̄рамман̣асампат̣иччханасаматтхам̣ паса̄дасотам̣. диббасотасадисатта̄ пана идам̣ абхин̃н̃а̄н̃а̄н̣ам̣пи диббасотанти вуччати. касин̣аджджха̄на сан̇кха̄тенава̄ диббавиха̄рена пат̣иладдхатта̄ сайан̃ча тасмим̣ диббавиха̄ре парийа̄паннатта̄ диббан̃ча там̣ сотан̃ча̄ти диббасотам̣. парасса читтам̣ виджа̄нанти етена̄ти парачиттавиджа̄нанам̣. тадева четопарийа̄йанти париччхиджджа джа̄нанти етена̄ти катва̄ четопарийан̃а̄н̣антипи вуччати. пуббе нива̄со вуччати атӣтабхавесу аттано чхасу два̄ресу а̄па̄там̣ а̄гата̄ сут̣т̣ху видита̄ дхамма̄. пуббе атӣтаджа̄тӣсу гочара нива̄савасена нивасим̣су аттано чхадва̄рика̄ни читта̄ни еттха̄ти катва̄. саббан̃н̃убуддха̄нам̣ пана паресам̣ чхадва̄рагахита̄пи дхамма̄ пуббе нива̄со хотийева, пуббе нива̄сасса ануссаран̣ам̣ пуббенива̄са̄нуссати. идха пана там̣ сампайуттан̃а̄н̣ам̣ адхиппетам̣. пуббе вуттанайена диббан̃ча там̣ чаккхуча̄ти диббачаккху. там̣ садисатта̄ идам̣ абхин̃н̃а̄н̃а̄н̣ам̣пи диббачаккхӯти вуччати. диббавиха̄ра васена пат̣иладдхатта̄ сайан̃ча диббавиха̄расаннисситатта̄ диббан̃ча там̣ чаккхуча̄ти диббачаккху. йатха̄каммупаган̃а̄н̣ам̣ ана̄гатам̣сан̃а̄н̣анти има̄ни две н̃а̄н̣а̄ни имассева парибхан̣д̣ан̃а̄н̣а̄нина̄ма. нахи тесам̣ пат̣ила̄бхаттха̄йа висум̣ читтапаридаманапарикаммам̣на̄ма аттхи. диббачаккхун̃а̄н̣е пат̣иладдхе тесам̣пи пат̣иладдхатта̄ти. таттха диббачаккхуна̄ нирайесу дуккхам̣ девесува̄ сукхам̣ анубхаванте сатте дисва̄ тесам̣ атӣтам̣ каммам̣ джа̄нисса̄мӣти парикаммам̣ каронтасса там̣ камма̄рамман̣ам̣ йатха̄каммупаган̃а̄н̣ам̣ паваттати. тато чавитва̄ каттха бхависсантӣти тесам̣ ана̄гате паваттим̣ пассисса̄мӣти парикаммам̣ каронтасса тесам̣ ана̄гатакхандха̄рамман̣ам̣ ана̄гатам̣сан̃а̄н̣ам̣ паваттати. пуббе нива̄са̄нуссати н̃а̄н̣ам̣ вийача саббам̣пи ана̄гатадхаммаджа̄там̣ етасса а̄рамман̣ам̣ хотийева. етан̃хи аттано висайе саббан̃н̃утан̃а̄н̣агатиканти ат̣т̣хакатха̄йам̣ вуттам̣.

вибха̄ванийам̣ пана

ана̄гате саттадивасато пат̣т̣ха̄йа читтачетасикадхамма̄ дутӣйадивасато пат̣т̣ха̄йа йам̣кин̃чи а̄рамман̣ам̣ етасса висайоти адхиппетам̣. тампи йуттам̣вийа диссати.

нахи бхавантарепи ана̄ватадхамме джа̄нитум̣ саматтхам̣ етам̣ имасмим̣ бхаве ана̄гатадхамме наджа̄на̄тӣти сакка̄ бхавитум̣. йатха̄ четам̣, татха̄ пуббенива̄сан̃а̄н̣ам̣пи имасмим̣ бхаве парасанта̄нагате атӣтадхаммети. па̄л̣ийам̣ пана ат̣т̣хакатха̄суча бхавантарагатадхаммехи ева н̃а̄н̣адвайам̣ йоджитам̣. там̣ пана аса̄дха̄ран̣ака̄лавасена а̄нубха̄вависесапа̄кат̣аттхам̣ йоджитанти йуттам̣ сийа̄ти. гочарабхедоти дасакасин̣а̄дӣсу гочаресу саматхаджджха̄на̄нам̣ паваттибхедо.

саматхакаммат̣т̣ха̄нанайо.

171. саббалокийамаха̄джанехи йатха̄дит̣т̣хам̣ пуггаласаттаиттхи пуриса̄дикам̣ ничча дхува сукха атта нимиттан̃ча атиккамитва̄ висесена пассанти ета̄йа̄ти випассана̄. кирийа̄ каммам̣. бха̄вана̄пайого. випассана̄йа каммам̣ випассана̄каммам̣. випассана̄ ева ва̄ камманти випассана̄ каммам̣. випассана̄каммасса т̣ха̄нам̣ адхит̣т̣ха̄нам̣ бхумӣти випассана̄каммат̣т̣ха̄нам̣. кхандха̄дидхаммаджа̄там̣. випассана̄ каммамева ва̄ уттаруттарасса бха̄вана̄ висесасса а̄нисам̣сависесассава̄ т̣ха̄нам̣ а̄саннака̄ран̣анти випассана̄каммат̣т̣ха̄нам̣. тасмим̣ випассана̄каммат̣т̣ха̄не саттавидхена висуддхи сан̇гахо тӣн̣и лаккхан̣а̄нӣтиа̄дина̄ самбандхо. ниччасӣламева сайан̃ча дуссилйамалато висуддхатта̄ ка̄йам̣ ва̄чан̃ча тато висодханато висуддхӣти сӣлависуддхи. субха̄вита читтасанта̄намева сайан̃ча нӣваран̣амалато висуддхатта̄ там̣саман̇гипуггалан̃ча тато висодханато висуддхӣти читтависуддхи. читтасӣсена четтха сама̄дхи адхиппето. дхаммававаттха̄нан̃а̄н̣асан̇кха̄та̄ дит̣т̣хиева там̣ саман̇гипуггалам̣ сакка̄йадит̣т̣хималато висодханато висуддхӣти дит̣т̣хивисуддхи. сол̣асавидхам̣ ат̣т̣хавидхам̣ кан̇кхам̣ витаранти атиккаманти ета̄йа̄ти кан̇кха̄витаран̣а̄. паччайапариггахан̃а̄н̣ам̣. са̄ ева там̣саман̇гипуггалам̣ ахету дит̣т̣хи висамахетудит̣т̣хӣхи саддхим̣ йатха̄вутта̄хи дувидха̄хи кан̇кха̄хи висодханато висуддхӣти кан̇кха̄витаран̣ависуддхи. маггоча амаггоча магга̄магга̄. таттха н̃а̄н̣адассанависуддха̄дхигаманасса упа̄йабхӯто манасика̄равидхива̄ арийамаггова̄ маггона̄ма. тасса анупа̄йабхӯто манасика̄рова̄ адхима̄наваттхӯнива̄ амаггона̄ма. маггасса маггато амаггассача амаггато джа̄нанам̣ дассанан̃ча магга̄магган̃а̄н̣адассанам̣. тамева там̣саман̇гӣпуггалам̣ амагге маггасан̃н̃а̄йа висодханато висуддхӣти магга̄магган̃а̄н̣адассанависуддхи на̄ма. упари висесам̣ пат̣ипаджджанти ета̄йа̄ти пат̣ипада̄. випассана̄парам̣парасан̇кха̄то пуббабха̄гамагго. пат̣ипада̄бхӯтам̣ н̃а̄н̣адассананти пат̣ипада̄н̃а̄н̣адассанам̣. тамева ниччасан̃н̃а̄дито висуддхатта̄ висуддхӣти пат̣ипада̄н̃а̄н̣адассанависуддхина̄ма, арийамагган̃а̄н̣асан̇кха̄та н̃а̄н̣адассанамева саммохамалато висуддхатта̄ висуддхӣти н̃а̄н̣адассанависуддхина̄ма. еттхача сутамайа̄дивасена сиддхам̣ анума̄на н̃а̄н̣ам̣пи н̃а̄н̣амева̄ти там̣ пат̣иккхипитва̄ аттхапаччаккхан̃а̄н̣амева гахетум̣ саббаттха дассанагахан̣ам̣ катанти ведитаббам̣. лаккхӣйанти саллаккхӣйанти име аничча̄ева̄ти екантена виниччхӣйанти дхамма̄ етена̄ти лаккхан̣ам̣ аниччата̄ ева лаккхан̣анти аниччалаккхан̣ам̣. пуббападе бха̄вапаччайалопо. ан̃н̃охи аниччо, ан̃н̃а̄ аниччата̄ти. таттха йатха̄гаманакрийа̄йогена пурисо гатоти вуччати. на пана гамана крийа̄ пурисо. нача пурисо гаманакрийа̄. ан̃н̃а̄ хи крийа̄, ан̃н̃о пурисо. татха̄ аниччата̄йогена саббо сан̇кхатадхаммо аниччоти вуччати. на пана аниччата̄ со дхаммо, нача со дхаммо аниччата̄. ан̃н̃а̄ хи аниччата̄, ан̃н̃о со дхаммоти. катама̄ пана са̄ аниччата̄ти. випарин̣а̄ма̄ ка̄ро. джӣран̣а̄ка̄ро бхиджджана̄ка̄роти вуттам̣ хоти. там̣ пана а̄ка̄рам̣ дисва̄ тада̄ка̄раванте дхамме н̃а̄н̣ам̣ паваттати айам̣ дхаммо аниччоти. тасма̄ са̄ аниччата̄йева идха лаккхан̣антипи вуччатӣти. есанайо сесесупи двӣсу. таттха пана абхин̣хасам̣пат̣ипӣл̣ана̄ка̄ро дуккхата̄на̄ма. авасаваттана̄ка̄ро анаттата̄на̄ма̄ти. йатха̄вутта̄йа пана аниччата̄йа саха аниччасса дхаммасса аниччена ва̄ дхаммена саха аниччата̄йа ануанупассана̄ аничча̄нупассана̄. еса найо сеса̄супи двӣсу. йа̄ва сарӣре дхамма̄нам̣ тивидхалаккхан̣айуттата̄ аттано н̃а̄н̣ена пан̃н̃а̄йати. та̄ва тесу тивидхалаккхан̣авибха̄ванавасена пунаппунам̣ масанам̣ а̄масанам̣ саммасанам̣. саммасана̄ка̄рена паваттам̣ н̃а̄н̣ам̣ саммасанан̃а̄н̣ам̣. удайо вуччати там̣там̣ кхан̣а̄нурӯпам̣ там̣там̣ паччайа̄нурӯпан̃ча наванава̄нам̣ дхамма̄нам̣ па̄ту бха̄во чева упарупари вад̣д̣ханан̃ча. вайо вуччати йаттха йаттха ладдхапаччайа̄ наванава̄ дхамма̄ па̄тубхаванти чева вад̣д̣хантича. таттха таттха аладдхапаччайа̄нам̣ пура̄н̣адхамма̄нам̣ антарадха̄нам̣. самӯха сантативасена пана удайапаккхассава̄ вайапаккхассава̄ саманупассанан̃а̄н̣ам̣ удайаббайан̃а̄н̣ам̣. тесу пана двӣсу паккхесу удайакот̣т̣ха̄сона̄ма упарупари па̄кат̣о хутва̄ а̄гаччхати. вайакот̣т̣ха̄со пана апа̄кат̣о. со ева ча аниччата̄йа парама̄ кот̣ӣти тассева сут̣т̣хутарам̣ саманупассанан̃а̄н̣ам̣ бхан̇ган̃а̄н̣ам̣. бхан̇ге дит̣т̣хе евам̣ бхиджджанасабха̄ва̄нам̣ дхамма̄нам̣ анекасахассасока дуккхаваттхубха̄вена татха̄ татха̄ бха̄йитаббапака̄расаманупассанан̃а̄н̣ам̣ бхайан̃а̄н̣ам̣ на̄ма. локе пана кин̃чи бхайаваттхум̣ пассанта̄пи а̄санне ан̃н̃асмим̣ пат̣исаран̣е сати на бха̄йанти. асати ева бха̄йанти. евам̣ бха̄йитабба̄нам̣ тесам̣ саббасо ан̃н̃апат̣исаран̣а̄бха̄вадассанам̣ а̄дӣнаван̃а̄н̣ам̣ на̄ма. куточи пат̣исаран̣а̄бха̄вена техи уккан̣т̣хата̄ка̄ра сахитам̣ випассана̄н̃а̄н̣ам̣ ниббида̄н̃а̄н̣ам̣на̄ма. ниббиндӣйама̄нехи техи атта̄нам̣ вимуччитум̣ аджджха̄сайасахитам̣ випассана̄н̃а̄н̣ам̣ муччитукамйата̄н̃а̄н̣ам̣ на̄ма. сут̣т̣ху муччитум̣ иччхантасса сӣгхам̣ муччанаттхам̣ тесам̣ дхамма̄нам̣ чатта̄лӣса̄йа а̄ка̄рехи анека̄дӣнавара̄си бха̄ва пат̣исан̇кха̄навасена сут̣т̣хувиппха̄ратарам̣ паваттама̄нам̣ випассана̄ н̃а̄н̣ам̣ пат̣исан̇кха̄н̃а̄н̣ам̣ на̄ма. тесам̣ пана анека̄дӣнавара̄сибха̄ве сут̣т̣ху дит̣т̣хе сан̇кха̄ресу никантийа̄ парийа̄динна̄йа ида̄ни муччанупа̄йо ладдхоти адхиматтабйа̄па̄рам̣ акатва̄ самена ва̄йа̄мена сан̇кха̄ре паригган̣хантасса сан̇кха̄рапариггахе маджджхатта̄ка̄расахитам̣ сан̇кха̄ресува̄ бхайан̃ча нандин̃ча паха̄йа уда̄синабха̄васахитам̣ випассана̄н̃а̄н̣ам̣ сан̇кха̄рупеккха̄н̃а̄н̣ам̣на̄ма. упари маггаппаваттим̣ вахитум̣ саматтхабха̄вена маггуппаттийа̄ ануломехи тха̄мабалехи сампаннам̣ випассана̄н̃а̄н̣ам̣ ануломан̃а̄н̣ам̣ на̄ма. хет̣т̣хима̄нам̣ва̄ н̃а̄н̣а̄нам̣там̣ ануломам̣ хоти лаккхан̣аттайасса сут̣т̣хутарам̣ вибха̄ванато. упаримаггассава̄ ануломам̣ хоти тасса парикаммабха̄вато, падат̣т̣ха̄натта̄ча̄типи ануломан̃а̄н̣ам̣ на̄ма̄ти. атта джӣвасун̃н̃ата̄дассана балена кхандхесу килесабандханато вимуччама̄но магго сун̃н̃ата̄вимоккхо на̄ма. сан̇кха̄ра̄нам̣ йа̄ни нимитта̄ни килеса̄нам̣ авассайо хоти. та̄ни видхамитва̄ саббасо дхамма̄нам̣ ана̄тха бха̄ва дассана балена вимуччама̄но магго анимиттовимоккхо на̄ма. сан̇кха̄ресу саббасо асса̄са̄бха̄ва дассанабалена вимуччама̄но магго аппан̣ихитовимоккхона̄ма. сун̃н̃ата̄нупассана̄ти анатта̄нупассана̄. са̄ хи дхамма̄нам̣ самӯхагхана сантатигхана киччагхана а̄рамман̣агханесу там̣там̣гхана виниббхуджджана васена паваттатта̄ атта̄ ити гахетаббасса кассачи са̄расса абха̄ва̄нупассанато сун̃н̃ата̄нупассана̄ти вуччати. анимитта̄ нупассана̄ти аничча̄нупассана̄. са̄пи хи сантати виччхедана васена паваттатта̄ аханти гахитасса нимиттасса видхаманато анимитта̄нупассана̄ти вуччати. апан̣ихита̄нупассана̄ти дуккха̄ нупассана̄. са̄пи хи маха̄а̄дӣнавара̄си бха̄ва вибха̄ванавасена паваттатта̄ идам̣ мама етам̣ мама̄ти гахетаббасса кассачи пан̣ихита гун̣асса абха̄ва̄нупассанато аппан̣ихита̄нупассана̄ти вуччатӣти. па̄тимоккхасам̣варасӣланти винайапан̃н̃аттисӣлам̣. тан̃хи саббало кийасӣла̄нам̣ джет̣т̣хакатта̄ патича хоти. чатубхӯмакакусала̄нам̣ а̄дипабхавабхӯтатта̄ мукхан̃ча. ити патимукхат̣т̣хена па̄тимоккханти вуччати. тамевача дуссилйамаггасса сам̣варан̣ато пидаханато сам̣вароти вуччатӣти. йесам̣ дхамма̄нам̣ уппаттийа̄ чаккха̄дӣни индрийа̄ни випхандита̄ни хонти. лола̄ни хонти. таданубандха̄ча акусаладхамма̄ уппаджджанти. тесам̣ уппатти маггасса сам̣варан̣авасена паваттама̄на̄ сати индрийа сам̣варона̄ма. со ева сӣланти индрийасам̣варасӣлам̣. а̄джӣванти джӣвитам̣ каппенти етена̄ти а̄джӣво. паччайапарийесанава̄йа̄мо. сойева буддхапат̣икут̣т̣хехи пуппхада̄на̄дӣхи миччха̄пайогехи тивидхакуханаваттхухича парисуддхатта̄ а̄джӣвапа̄рисуддхина̄ма. са̄ ева сӣланти сама̄со. татха̄рӯпена парисуддхена бхиккха̄ча̄ра̄дина̄ пайогена пат̣иладдха̄нам̣ паччайа̄нам̣ пат̣иггахан̣а парибхун̃джанака̄лесу саммохасса гедхасса мадасса пама̄дассача паха̄наттхам̣ там̣там̣пайоджанамарийа̄дам̣ва̄ пат̣икӯлалаккхан̣ам̣ва̄ дха̄туматталаккхан̣ам̣ва̄ париггахан̣а паччавеккханавасена паваттам̣ паччайасеване пат̣исан̇кха̄н̃а̄н̣ам̣ паччайа саннисситасӣлам̣на̄ма. парисуджджхатӣти парисуддхи. парисуддхиева па̄рисуддхи. са̄ ева сӣланти сама̄со. чатта̄ри па̄рисуддхисӣла̄нӣти чатупа̄ри суддхисӣлам̣. читтависуддхӣти еттха читтасаддена сама̄дхи ниддит̣т̣хоти вуттам̣ дувидхописама̄дхи читтависуддхина̄ма̄ти. лаккхан̣арасапаччупат̣т̣ха̄нападат̣т̣ха̄на васена̄ти еттха дхамма̄нам̣ паччаттасабха̄во лаккхан̣ам̣на̄ма. аггисса ун̣хаттам̣ вийа. тена сабха̄вена са̄дхетаббам̣ киччам̣ва̄ са̄дханапаччайа̄ пат̣иладдхагун̣асан̇кха̄та̄ сампаттива̄ расона̄ма. аггисса парива̄чана джотана̄ни вийа. са̄ ева сампаттива̄ ка̄рийасан̇кха̄там̣ пхалам̣ва̄ паччупат̣т̣ха̄нам̣на̄ма. аггисса дхӯмо вийа. аттано уппаттийа̄ аса̄дха̄ран̣апаччайасан̇кха̄там̣ а̄саннака̄ран̣ам̣ падат̣т̣ха̄нам̣на̄ма. тесам̣ васена на̄массача рӯпассача париггахо н̃а̄н̣ена париччхиндитва̄ гахан̣ам̣ на̄марӯпававаттха̄нам̣ дит̣т̣хивисуддхина̄ма. еттхача париггахо дувидхо сан̇кхепа париггахо виттха̄рапариггахоти. таттха аджджхаттадхамме двидха̄ катва̄ идам̣ на̄мамева, на рӯпам̣. идам̣ рӯпамева, на на̄мам̣. ан̃н̃ам̣ на̄мам̣ ан̃н̃ам̣ рӯпам̣. тадубхайаточа ан̃н̃о атта̄ва̄ джӣвова̄ саттова̄ пуггалова̄ мануссова̄ девова̄ брахма̄ва̄ наттхӣти евам̣ паччаккхато судит̣т̣хам̣ катва̄ паригган̣ханам̣ сан̇кхепапариггахона̄ма. н̃а̄н̣уттарикохи пуггало еттакаматтенапи сакка̄йадит̣т̣хим̣ виккхамбхетум̣ саккоти саддхим̣ сан̃н̃а̄ читтавипалла̄сехӣти. тайо хи випалла̄са̄. йатха̄ха-анаттани атта̄ти сан̃н̃а̄випалла̄со читтавипалла̄со дит̣т̣хивипалла̄соти. таттха саттхуса̄санадхамме сут̣т̣ху патит̣т̣хитена саддха̄маттенапи дит̣т̣хи випалла̄со виккхамбхито хоти. итаре пана на̄марӯпапариггахе катейева виккхамбхита̄ хонти. йа̄вача ете две авиккхамбхита̄ хонти. та̄ва на̄марӯпапариггахоча апарисуддхойева хоти. там̣мӯлика̄ча килесадхамма̄ авиккхамбхита̄ ева хонтӣти апича. чатуннам̣ а̄ха̄ра̄нам̣ васена чатудха̄, пан̃чаннам̣ кхандха̄нам̣ васена пан̃чадха̄, чханнам̣ дха̄тӯнам̣ васена чхадха̄тиа̄дина̄ найена на̄марӯпам̣ париггахе таббамева. таттха чха дха̄туйона̄ма патхавидха̄ту а̄подха̄ту теджодха̄ту ва̄йодха̄ту а̄ка̄садха̄ту вин̃н̃а̄н̣адха̄туйо. паккуса̄ти кулапутто хи има̄ чха дха̄туйо паригган̣хитва̄ ана̄га̄мипхалам̣ патва̄ чапитва̄ суддха̄ва̄сесу ниббаттоти. йаттаке ва̄ пана дхамме паригган̣ханто атта̄ мети паваттама̄не сан̃н̃а̄читтадит̣т̣хи випалла̄се виккхамбхетум̣ саккоти. таттака̄пи париггахетабба̄ йева̄ти. имасмим̣ пана сан̇гахапакаран̣е йо йо читтачетасика вибха̄го рӯпавибха̄гоча хет̣т̣ха̄ вутто. тасса саббасса васена на̄марӯпасса паригган̣ханам̣ виттха̄рапариггахона̄ма. айам̣пана а̄дикаммика̄нам̣ ависайо. пат̣ивиддхачатусачча̄нам̣ пана а̄бхидхаммикаттхера̄нам̣ ева висайоти ведитаббо. на̄марӯпам̣ паригган̣хантасса пана на̄марӯпа маттато уддхам̣ ан̃н̃асса кассачи абха̄вадассанаточа сарӣраббхантаре джӣвасан̃н̃ито атта̄ аттхи. со кароти, со пат̣исам̣ведети, сам̣сарати, сандха̄ватӣти евам̣ паватта̄ дит̣т̣хи пахӣйати. суддхе на̄ме евава̄рӯпе евава̄ пуггаласаттакрийасан̃н̃ита̄нам̣ ӣха̄бйа̄па̄ра̄нам̣ саббасо абха̄вадассанато тадубхайасам̣йогеева тесам̣ лаббхама̄ната̄ дассанаточа тадубхайам̣ва̄ екамекам̣ва̄ уддисса атта̄ти паватта̄ дит̣т̣хи пахӣйати. атта̄ джӣво сатто пуггало мануссо дево брахма̄ти евама̄дӣсу воха̄ресуча воха̄ра матте ат̣т̣хатва̄ атта̄на̄ма екантато аттхи джӣвона̄ма екантато аттхӣтиа̄дина̄ тадаттха̄бхинивесавасена атидха̄ванан̃ча пахӣйатӣти дат̣т̣хаббам̣. тадаттха̄бхинивесотича атта̄на̄ма аттхи джӣвона̄ма аттхӣтиа̄дина̄ дал̣хатарам̣ абхинивесо. атидха̄вананти на̄марӯпам̣ атта̄тиа̄дина̄ гахан̣ам̣. паччайапариггахоти еттхапи дувидхо паччайапариггахо сан̇кхепато виттха̄рато ча̄ти. таттха ваттха̄рамман̣авасена на̄масса читтотука̄ха̄равасена рӯпасса авиджджа̄тан̣хупа̄да̄накаммавасена тадубхайассача паччайам̣ паригган̣ханто сан̇кхепато паригган̣ха̄тина̄ма. хет̣т̣ха̄ паччайасан̇гахе вибхаттехи пат̣иччасамуппа̄данайа пат̣т̣ха̄нанайехи паригган̣ханто виттха̄рато паригган̣ха̄тина̄ма. еттхапи пат̣т̣ха̄нанайена париггахо а̄дикаммика̄нам̣ ависайоева. паччайам̣ паригган̣хантассапана йатха̄ваваттхитасса саббасса на̄марӯпасса саббасо паччайа̄йаттавуттиката̄дассанато ахетукадит̣т̣хи пахӣйати. аттано анурӯпапаччайаса̄маггийа̄ вина̄ ан̃н̃атха̄ паваттийа̄ адассанато иссаранимма̄на ка̄ланимма̄на̄дика̄ висамахетудит̣т̣хича пахӣйати. хетусамбха̄рапаччайехи каммаппаваттийа̄ випа̄каппаваттийа̄ча ан̃н̃асса каммака̄ракассава̄ випа̄ка ведакассава̄ каттуно абха̄вадассанато ка̄рака ведака дит̣т̣хи пахӣйати. анаматаггеча сам̣са̄ре тӣсу аддха̄су хетупхала парам̣пара̄васена кеваласса на̄марӯпаматтассева паваттидассанато ахосим̣ нукхо ахаматӣтамаддха̄нанти евама̄дика̄йа пуггаласатта висайа̄йа сол̣асавидха̄йа кан̇кха̄йача атиккамо хоти. сабха̄вадхаммапаваттийа̄ча сут̣т̣ху дит̣т̣ха̄йа десана̄дхаммасса судхаммата̄ дассанато буддхасубуддхатан̃ча дисва̄ саттхари кан̇кхати дхамме кан̇кхатӣтиа̄динайапаватта̄ ат̣т̣хавидха̄пи кан̇кха̄ пахӣйатӣти. локуттарадхамма̄нам̣ сан̇кхата̄нам̣пи сатам̣ асаммасанупагатта̄ тебхӯмакасан̇кха̄ресӯти вуттам̣. анусайасамӯханаттхан̃ча саммасананти катва̄ йаттха ка̄мара̄га̄дайо анусайа̄ анусенти. тейева дхамма̄ саммасана̄раха̄ хонтӣти вуттам̣ тебхӯмакасан̇кха̄ресӯти. имасса ча падасса лаккхан̣аттайам̣ саммасантасса̄ти имина̄ самбандхо. атӣта̄дибхедабхиннесӯти атӣта̄на̄гатапаччуппаннаджджхаттабахиддха̄дӣхи ека̄дасахи бхедехи бхиннесу. кхандха̄динайам̣а̄раббха̄ти пат̣исамбхида̄магге вибхаттам̣ кхандхапан̃чакам̣ два̄рачхаккам̣ а̄рамман̣ачхаккам̣ вин̃н̃а̄н̣ачхаккам̣ пхассачхаккам̣ ведана̄чхаккам̣ сан̃н̃а̄чхакканти евама̄дикам̣ саммасанабхӯмивибха̄ганайам̣ а̄раббха анугантва̄ там̣найа̄нуса̄рена̄ти аттхо. таттха пана тевӣсатийа̄ дхаммакот̣т̣ха̄сесу йасса йо кот̣т̣ха̄со па̄кат̣о хоти. тена там̣ гахетва̄ саммасанам̣ а̄рабхитаббам̣. сакконтена пана саббампи гахетва̄ а̄рабхитаббамева. кала̄павасенасам̣кхипитва̄ти кхандхапан̃чакена йе рӯпам̣ та̄ва атӣта̄на̄гатапаччуппанна̄дибхедабхиннам̣пи сама̄нам̣ саббам̣ екарӯпапин̣д̣абха̄вена сам̣кхипитва̄ еса найо ведана̄ дӣсупӣти. татра̄йам̣ найо. йам̣кин̃чи рӯпам̣ атӣта̄на̄гатапаччуппаннам̣ аджджхаттам̣ва̄ бахиддха̄ва̄ ол̣а̄ритам̣ва̄ сукхумам̣ва̄ хӣнам̣ва̄ пан̣ӣтам̣ва̄ йам̣ дӯре сантикева̄. саббам̣ рӯпам̣ аниччам̣ кхайат̣т̣хена дуккхам̣ бхайат̣т̣хена анатта̄ аса̄ракат̣т̣хена. йа̄ка̄чи ведана̄.ла. йа̄ка̄чи сан̃н̃а̄.ла. йекечи сан̇кха̄ра̄.ла. йам̣кин̃чи вин̃н̃а̄н̣ам̣.ла. саббам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ аниччам̣ кхайат̣т̣хена. дуккхам̣ бхайат̣т̣хена анатта̄ аса̄ракат̣т̣хена̄ти. еттхача саббам̣ рӯпам̣.ла. саббам̣ вин̃н̃а̄н̣анти гахан̣амева кала̄павасена сан̇кхипананти дат̣т̣хаббам̣. аниччам̣кхайат̣т̣хена̄ти еттха рӯпам̣ аниччам̣ кхайат̣т̣хена. ведана̄ аничча̄. сан̃н̃а̄ аничча̄. сан̇кха̄ра̄ аничча̄. вин̃н̃а̄н̣ам̣ аниччам̣ кхайат̣т̣хена̄тиа̄дина̄ найена саммаситаббадхаммапариггахена сахева саммасанам̣ ка̄таббам̣. итаратха̄ саммасанам̣ на рухати. тадаттхасса пана па̄кат̣атта̄ идха аниччам̣ кхайат̣т̣хена̄тиа̄дина̄ саммасанападамева тхерена гахитанти дат̣т̣хаббам̣. таттха рӯпам̣ аниччам̣ кхайат̣т̣хена̄ти там̣там̣рӯпам̣ н̃а̄н̣ена дал̣хам̣ гахетва̄ айам̣ патхавидха̄ту аничча̄ кхайат̣т̣хена. айам̣ а̄подха̄ту аничча̄ кхайат̣т̣хена̄тиа̄дина̄ саммасанам̣ ка̄таббам̣. таттха имасмим̣ ка̄йе саббам̣ тхаддхакрийа̄маттам̣ патхавӣна̄ма. са̄ча крийа̄ сӣтун̣хапариваттийа̄ва̄ париваттати. на̄на̄ха̄рапариваттийа̄ ва̄ на̄на̄читтапариваттийа̄ва̄ на̄нирийа̄патхапариваттийа̄ва̄ на̄на̄ ка̄йикакрийа̄ париваттийа̄ва̄ париваттати. на̄на̄сантати сан̇канти хотӣти аттхо. таттха наванава̄су крийа̄сантатӣсу па̄тубхонтӣсу пуббапуббакрийа̄сантатийо нассанти. йасма̄ча сантати на̄ма дхаммато висум̣ наттхи, тасма̄ наванавасантатӣнам̣ па̄тубха̄вона̄ма наванавакрийа̄нам̣ уппаттиева. пуббапуббасантатӣнам̣ нассанам̣на̄ма пуббапубба крийа̄нам̣ бхиджджанамева̄ти. евам̣ аттано ка̄йе на̄на̄тхаддхакрийа̄нам̣ париваттим̣ пассанто патхавидха̄туйа̄ кхайавайам̣ пассати. тан̃ча пассанто там̣сахаджа̄та̄нам̣ рӯпа̄нам̣ кхайавайам̣ пассатийева. а̄по на̄ма а̄бандханакрийа̄маттам̣. теджона̄ма сӣтакрийа̄маттам̣ ун̣ха крийа̄маттан̃ча. ва̄йона̄ма виттхамбханакрийа̄маттам̣. има̄ча крийа̄ кхан̣е кхан̣е париваттантийева. има̄сан̃ча, висум̣ висум̣ сантатипариваттим̣ пассанто а̄па̄дӣнам̣ там̣сахаджа̄тарӯпа̄нан̃ча кхайавайам̣ пассати. сантатипариваттим̣ пана бахиддха̄ чаккхуна̄ дисва̄ джа̄на̄ти, сарӣраббхантаре пана ка̄йасам̣пхассена джа̄на̄ти. сантатисарӣрабхӯта̄нам̣ пана дха̄тӯнам̣ кхайавайам̣ н̃а̄н̣енаева пассати. тасма̄ аттано сарӣраббхантаре там̣там̣сантати париваттим̣ н̃атва̄ва̄ татха̄ татха̄ каппетва̄ ва̄ рӯпадха̄тӯнам̣ аниччаттам̣ н̃а̄н̣ена судит̣т̣хам̣ катва̄ пунаппунам̣ саммаситаббам̣. сесакхандхесупи там̣там̣сантатина̄на̄ттам̣ н̃атва̄ ведана̄дӣнам̣ кхайавайам̣ судит̣т̣хам̣ катва̄ саммасанам̣ ка̄таббанти. бхайат̣т̣хена̄ти бха̄йитаббат̣т̣хена. йан̃хи аниччам̣ хоти. кхан̣аматтепи випарин̣а̄мадхаммам̣. там̣ екантена бха̄йитаббамева. касма̄, тан̃хи йо абха̄йитва̄ висса̄сам̣ кароти. етам̣ мети аттано ан̇гам̣ катва̄ парихарати. там̣ апарийантехи анекасахассехи абхисан̇кхаран̣адуккхехива̄ випарин̣а̄мадуккхехива̄ абхин̣хам̣ пӣл̣ети. ба̄дхати. ити на̄на̄дуккхадхаммехи абхин̣хам̣ сампат̣ипӣл̣анасабха̄ватта̄ екантена бха̄йитаббат̣т̣хена дуккхам̣на̄ма̄ти. аттапат̣ипаккхатта̄ анатта̄. йо хи ито уддхам̣ майхам̣ аббхантариматарона̄ма наттхӣти евам̣ парамаджджхаттабха̄вена париггахито хоти. со атта̄ти вуччати. катамо пана татха̄париггахи табботи. йо аттано васе саббасо ваттати. йатха̄ вуттехи абхисан̇кхаран̣акиччехи вина̄ кевалам̣ аттано чханденава̄ васенава̄ аджджха̄сайенава̄ а̄н̣а̄видха̄ненава̄ ниччам̣ авираджджхама̄но паваттати. со татха̄ париггахетабботи. татха̄рӯпо ева хи дхаммо ниччам̣ сукхака̄ма̄нам̣ дуккхапат̣икӯла̄нам̣ сатта̄нам̣ аттакиччам̣ кароти на̄ма̄ти. йо пана ниччам̣ сукхака̄ма̄нам̣ тесам̣ йатха̄паваттам̣ сукхам̣ виддхам̣сети викирети. дуккхапат̣икӯла̄нам̣ тесам̣ абхисан̇кхаран̣а̄ди мӯлакам̣ на̄на̄дуккхам̣ джанети вад̣д̣хети. со аттапат̣ипаккхоева хоти. идан̃ча рӯпам̣ едисамева хоти. ити аттакиччасса акаран̣ато аттапат̣ипаккхакиччасса каран̣аточа рӯпам̣ анатта̄на̄ма̄ти. касма̄ панетам̣ аттано васе наваттати аттакиччам̣ на кароти аттапат̣ипаккхакиччам̣ каротӣти а̄ха аса̄ракат̣т̣хена̄ти. таттха са̄рона̄ма паччайаса̄маггийа̄ вина̄ кевалам̣ аджджха̄сайаматтена уппаджджитум̣ва̄ уппаджджитва̄ча паччайупаттхамбхена вина̄ йадиччхакам̣ патит̣т̣ха̄тум̣ ва̄ саматтхабха̄васан̇кха̄то тха̄мабалависесо вуччати. рӯпам̣ пана сайам̣пи еварӯпо са̄рона̄ма на хоти. нача еварӯпена са̄рена йуттанти. нахи тасса паччайаса̄маггийа̄ вина̄ уппаджджитум̣ва̄ уппаджджитва̄пи паччайупаттхамбхена вина̄ кхан̣аматтам̣пи патит̣т̣ха̄тум̣ва̄ тха̄мова̄ балам̣ва̄ аттхи. йан̃ча аттано тха̄мена балена вина̄ кевалам̣ паччайаса̄магги баленева уппаджджати. паччайупаттхамбхенева патит̣т̣ха̄ти. там̣ анека сахасса̄ни паччайа̄бхисан̇кхаран̣адуккха̄ни джанетва̄ екантена ниччам̣ аттапат̣ипаккхакиччам̣ кароти, пӣл̣ети, ба̄дхатийева̄ти. есанайо ведана̄ аничча̄ кхайат̣т̣хена̄тиа̄дӣсу. ити лаккхан̣аттайам̣ самма сантасса̄ти самбандхо. аддха̄навасена̄ти екекабхавапариччхиннасса паваттака̄ласса васена. нахи бхавантаре уппаннам̣ кхандхапан̃чакам̣ ан̃н̃ам̣ бхавантарам̣ гаччхати. тасмим̣ тасмим̣ бхавеева асесам̣ нируджджхатӣти. апича, екасмим̣ бхавепи тин̣н̣ам̣ вайа̄нам̣ манда̄дӣнам̣ дасаннам̣ дасака̄нам̣ сам̣ваччхарауту ма̄са паккхатитхи ахоратти йа̄ма паха̄ра̄дӣнан̃ча васена аддха̄набхедо йоджетаббо. сантативасена̄ти сабха̄гекасанта̄навасена паваттама̄на̄йа рӯпасантатийа̄ва̄ арӯпа сантатийа̄ва̄ васена. кхан̣авасена̄ти рӯпа̄рӯпадхамма̄нам̣ а̄йу парима̄н̣асан̇кха̄тасса кхан̣асса васена. еттхача кхан̣авасена саммасанам̣на̄ма саббан̃н̃убуддха̄нам̣ ева висайо сийа̄, на са̄вака̄нам̣. нахи те евам̣ париттаке кхан̣е уппа̄дам̣ва̄ ниродхам̣ва̄ сампа̄пун̣итум̣ сакконтӣти. тасма̄ аддха̄сантативасена саммасанамева идха̄ дхиппетанти дат̣т̣хаббам̣. лаккхан̣аттайам̣саммасантасса̄ти тесу тебхӯмака сан̇кха̄ресу дхаммесу тилаккхан̣а̄ни а̄ропетва̄ те дхамме пунаппунам̣ а̄масантасса паримаджджантасса. тесам̣ дхамма̄нам̣ аничча джа̄тикатам̣ва̄ дуккхаджа̄тикатам̣ва̄ анаттаджа̄тикатам̣ва̄ н̃а̄н̣е сут̣т̣ху па̄кат̣ам̣ каронтасса̄ти аттхо. висесато пана имасмим̣ н̃а̄н̣е аниччалаккхан̣адассанамева падха̄нам̣. тасмим̣ дит̣т̣хейева итара̄ни камена дит̣т̣ха̄ни хонти. адит̣т̣хеча адит̣т̣ха̄нӣти. тасма̄ а̄дито аниччалаккхан̣ассева сут̣т̣ху па̄кат̣абха̄во адхиппетоти. тесвева̄ти тебхӯмакасан̇кха̄ресу ева. паччайавасена̄ти рӯпаккхандхе та̄ва авиджджа̄тан̣хупа̄да̄накамма̄ха̄расан̇кха̄та̄нам̣ паччайа̄нам̣ васена. ведана̄сан̃н̃а̄сан̇кха̄ресу пана а̄ха̄рат̣т̣ха̄не пхассо ваттаббо. вин̃н̃а̄н̣еча на̄марӯпам̣. татра̄йам̣ найо. атӣта̄нантарабхаве авиджджа̄тан̣хупа̄да̄на каммесу аппахӣнавасена самудитесу имасмим̣ бхаве пат̣исандхито пат̣т̣ха̄йа рӯпасантатийо ведана̄сан̃н̃а̄сан̇кха̄ра вин̃н̃а̄н̣асантатийоча самуденти. йа̄ва маран̣ака̄ла̄ кхан̣е кхан̣е на̄на̄кала̄павасена уденти пасаванти. тесу пана тасмим̣ бхаве ева пахӣнавасена нируддхесу та̄ рӯпа̄рӯпасантатийо нируджджханти. бхавантаре пуна ануппа̄дасан̇кха̄там̣ ниродхам̣ па̄пун̣анти. еттха пана йатха̄ удаке сати маччха̄на̄ма хонти, асати на хонти. евам̣ каммаджесу на̄марӯпесу сати итара̄ни на̄марӯпа̄ни хонти. асати на хонтӣти итара̄ни сабба̄ни каммаджесу сан̇гахетва̄ каммавасена удайаббайавидха̄нам̣ гахитанти дат̣т̣хаббам̣. евам̣ авиджджа̄тан̣хупа̄да̄накаммапаччайа̄нам̣ васена пан̃чаккхандхасса удайаббайапаватти хотӣти. каммавасена пана имасмим̣ бхаве самудента̄нипи пат̣исандхито пат̣т̣ха̄йа кхан̣е кхан̣е кабал̣ӣка̄ра̄ха̄рӯпаттхамбханам̣ ладдха̄ ева йатха̄ паваттарӯпасантатийо анубандха ма̄на̄ наванава̄ рӯпасантатийо самуденти. аладдха̄ пана нируджджханти. там̣ сантатийам̣ пуна ануппа̄дасан̇кха̄там̣ екабхаваниродхам̣ па̄пун̣анти, йатха̄ паваттасантатийо ва̄ чхиджджанти бхиджджанти антарадха̄йантӣти.

ведана̄сан̃н̃а̄сан̇кха̄ра̄ пана бахиддха̄ а̄рамман̣есу а̄па̄та̄гатесу а̄рамман̣асампхассам̣ ладдха̄ева чхадва̄рика̄ кусала̄кусалавипа̄ка крийабхӯта̄ самуденти. наванава̄ сантатийо па̄тубхаванти. аладдха̄ пана нируджджханти. сантатим̣ на гхат̣енти. вин̃н̃а̄н̣ам̣ча сахаджа̄та на̄меча ваттхурӯпеча паваттама̄неева паваттати. ниваттама̄не ниваттатӣти. кхан̣авасена̄ти вуттаппака̄ре паччайе анапеккхитва̄ кевалам̣ на̄марӯпа̄нам̣ паваттиккхан̣авасена. кхан̣асаддена четтха саммасанан̃а̄н̣е вуттарӯпасантати на̄масантатийопи гахетабба̄. нахи са̄вака̄нам̣ н̃а̄н̣ам̣ кхан̣авасена на̄марӯпа̄нам̣ удайам̣ва̄ вайам̣ ва̄ сампа̄пун̣итум̣ саккотӣти. йатха̄ пана раттандхака̄ре анто лен̣е маханто тамокхандхо джа̄йати. дӣпам̣ джа̄лентасса пана дӣпобха̄со екаккхан̣е ева сакалам̣ антолен̣ам̣ пхарама̄но удети. тамокхандхо вети. а̄локасса удайо хоти. тамокхандхасса вайо. пуна дӣпе нибба̄пӣйама̄не тамокхандхасса удайо хоти. а̄локасса вайо. ева мевам̣ сарӣре на̄на̄утувасенава̄ на̄на̄ха̄равасенава̄ на̄на̄читта васенава̄ на̄нирийа̄патхавасенава̄ на̄на̄пайогавасенава̄ удайапаккха̄нам̣ вайапаккха̄нан̃ча на̄на̄сантатӣнам̣ удайан̃ча удайато вайан̃ча вайато судит̣т̣хам̣ катва̄ саманупассантасса̄ти аттхо. евам̣ саманупассантасса пана а̄раддхавипассакабха̄вам̣ паттасса удайаббайа н̃а̄н̣е тиккхе сӯре ваханте дасавидха̄ випассанупаккилесасан̇кха̄та̄ па̄рипантхакадхамма̄ уппаджджанти. те дассетум̣ обха̄сотиа̄дига̄тха ма̄ха. таттха обха̄соти випассана̄ читтасамут̣т̣хито сарӣробха̄со. пӣтӣти випассана̄читтасампайутта̄ пан̃чавидха̄ пӣти. пассаддхӣти дувидха̄пассаддхи. адхимоккхоти саддха̄дхимоккхо. паггахоти вӣрийам̣. сукханти соманассам̣. н̃а̄н̣анти випассана̄ н̃а̄н̣ам̣. упат̣т̣ха̄нанти сати. упеккха̄ти татрамаджджхаттупеккха̄ чева а̄ваджджанупеккха̄ ча. никантӣти обха̄са̄дӣхи саха випассана̄йа а̄лайам̣ курума̄на̄ сукхума̄ тан̣ха̄. айамева пана екантато випассанупаккилесо хоти. обха̄са̄дайо пана тасса̄ ваттхубхӯтатта̄ упаккилеса̄ти вутта̄. тесу хи уппаджджама̄несу на вата ме ито пуббе еварӯпо обха̄со уппаннапуббо. еварӯпа̄ пӣти.ла. упеккха̄ уппаннапубба̄ аддха̄ маггам̣ паттосми. пхалам̣ паттосмӣти евам̣ асса̄дасахита̄ амагге маггасан̃н̃а̄ апхале пхаласан̃н̃а̄ уппаджджати. тада̄ кочи абйатто йога̄вачаро каммат̣т̣ха̄нам̣ виссаджджетва̄ адхима̄навасена виккхипанто вичаратӣти. бйатто пана та̄вадева сабхим̣ пат̣илабхитва̄ ида̄ни мама етесу обха̄са̄дӣсу етам̣ мама есо ха масми есо ме атта̄ти читтасса ника̄мана̄ка̄ро пан̃н̃а̄йати. нача локуттарадхаммона̄ма ӣдисасса ника̄манасса ваттху. аддха̄ мама сам̣килесадхаммо уппанно. со вад̣д̣хама̄но мам̣ ниййа̄намукхато па̄тетва̄ ват̣т̣амукхе йоджессати. ханда тесвева лаккхан̣аттайам̣ а̄ропетва̄ никантим̣ содхетва̄ йатха̄паваттам̣ випассана̄вӣтхим̣ пат̣ипа̄десса̄мӣти те обха̄са̄дайо ева та̄ва паригган̣ха̄ти. айам̣ ме обха̄со аниччо кхайат̣т̣хена дуккхо бхайат̣т̣хена анатта̄ аса̄ракат̣т̣хена̄тиа̄дина̄ саммасатӣти аттхо. евам̣ те обха̄са̄дике випассана̄йа упаккилесабхӯте парипантха дхамме паригган̣хитва̄ таппариггахавасена тесу никантим̣ парийа̄ди йитва̄ т̣хитасса уппаннам̣ магга̄маггалаккхан̣ававаттха̄нан̃а̄н̣ам̣ магга̄магган̃а̄н̣а дассанависуддхина̄ма. амаггесу обха̄са̄дӣсу маггасан̃н̃а̄малато йатха̄ вуттаникантималаточа висуддхатта̄. тан̃хи н̃а̄н̣ам̣ тесу никантийа̄пи виккхамбхита̄йа ева обха̄са̄дипат̣ибандхато сут̣т̣ху парисуддхам̣на̄ма хотӣти.

[245] вибха̄ванийам̣ пана

аничча̄дивасена обха̄са̄ди пат̣ибандхапариггахам̣ висум̣ аватва̄ магга̄маггаджа̄нанаматтенева магга̄магган̃а̄н̣адассанависуддхина̄ма вутта̄. са̄ ат̣т̣хакатха̄йа на самети.

татха̄ парипантхавимуттасса̄ти татха̄ париггахетва̄ тато випассанупаккилесапарипантхато вимуттасса йа̄ва̄нулома̄ти йа̄ваануломан̃а̄н̣а̄. тилаккхан̣ам̣ а̄ропетва̄ти самбандхо. випассана̄парипа̄кам̣а̄гамма̄ти сан̇кха̄рупеккха̄бха̄вам̣ патва̄ тивидха вимоккхамукхабха̄ваппаттийа̄чева саттаарийапуггалавибха̄гасса паччайа бха̄ваппаттийа̄ча випассана̄н̃а̄н̣асса парипа̄кам̣ а̄гамма пат̣ичча. ида̄ни аппана̄ уппаджджиссатӣти ваттаббаккхан̣ети самбандхо. аппана̄ тича сота̄паттимаггааппана̄. дветӣн̣ивипассана̄читта̄нӣти тиккхапан̃н̃асса две випассана̄читта̄ни. мандапан̃н̃асса тӣн̣и випассана̄читта̄ни. йам̣кин̃чӣти тӣсу лаккхан̣есу ан̃н̃атарам̣ йам̣кин̃чи. йа̄сикха̄патта̄са̄нулома̄сан̇кха̄рупеккха̄ти маттхакапатта̄ ануломан̃а̄н̣асахита̄ йа̄ сан̇кха̄рупеккха̄ аттхи. са̄ вут̣т̣ха̄нага̄минивипассана̄тича вуччатӣти йоджана̄. сан̇кха̄рупеккха̄н̃а̄н̣ам̣ ануломан̃а̄н̣анти има̄ни две н̃а̄н̣а̄ни вут̣т̣ха̄нага̄мини випассана̄на̄ма̄ти вуччантӣти вуттам̣ хоти. идам̣ пана парипа̄кагатавипассана̄ дассанавачанам̣. еттхача вут̣т̣ха̄нанти магго вуччати. со хи випассана̄н̃а̄н̣асса а̄рамман̣абхӯта сан̇кха̄ранимиттатова̄ сайам̣ сам̣йоджанаваттхубха̄ватова̄ вут̣т̣ха̄ти. там̣ саман̇гипуггалам̣ва̄ путхуджджанабха̄вато самудайапаха̄навасена ват̣т̣а паваттаточа вут̣т̣ха̄пети. тасма̄ вут̣т̣ха̄нанти вуччати. авассам̣ вут̣т̣ха̄нам̣ гаччханти ета̄йа̄ти вут̣т̣ха̄нага̄минӣти евам̣ двиннам̣ н̃а̄н̣а̄нам̣ вут̣т̣ха̄на га̄минибха̄во ведитаббо. татопаранти двиннам̣ва̄ тин̣н̣ам̣ва̄ випассана̄ читта̄нам̣ паваттийа̄ парам̣ нибба̄нам̣ а̄ламбитва̄ти маггасса а̄ваджджанат̣т̣ха̄нийам̣ хутва̄ тасса пуречарабха̄вена нибба̄намева а̄рамман̣ам̣ катва̄. тато йевача там̣ випассана̄на̄мам̣ налабхатӣти. путхуджджана готтамабхибхавантанти етена готтам̣ бхавати абхибхаватӣти готрабху. готтанти четтха парипун̣н̣акилеса сама̄йогена анарийабха̄васан̇кха̄та̄ путхуджджанаджа̄ти вуччатӣти имаматтхам̣ дассети. арийаготтамабхисамбхонтан̃ча̄ти етена готтам̣ бхавати па̄пун̣а̄тӣти готрабху. готтантича там̣там̣ килеса висуддхабха̄ва сан̇кха̄та̄ арийаджа̄ти вуччатӣти имаматтхам̣ дассети. магго аппана̄ вӣтхим̣ отаратӣти самбандхо. дуккхасаччам̣париджа̄нантоти тебхӯмака дхамма̄нам̣ екантадуккхабха̄вам̣ париччхиджджа джа̄нанто. париджа̄нанан̃четтха тесам̣ дуккхабха̄ва пат̣иччха̄дакасса саммохасса паха̄намева дат̣т̣хаббам̣. самудайа саччам̣паджахантоти аттано читтасанта̄не анусайабха̄вена паваттама̄нам̣ тан̣ха̄сан̇кха̄там̣ самудайасаччам̣ екадесенава̄ анавасесенава̄ апаччха̄ваттикам̣ катва̄ паджаханто. ниродхасаччам̣саччхикаронтоти чаккхума̄ вийа набхамаджджхе вирочама̄нам̣ чандаман̣д̣алам̣ аттано санта̄не екадесассава̄ сакалассава̄ килеса ват̣т̣ассава̄ а̄йатим̣ бха̄вино випа̄кават̣т̣ассам̣ва̄ аттано санта̄не пуна ануппа̄дадхаммабха̄паттивасена ниродхасан̇кха̄там̣ нибба̄нам̣ паччаккхам̣ каронто. маггасаччам̣бха̄вана̄васена̄ти ито пуббе анаматагге сам̣са̄ре ануппаннапуббасса ат̣т̣хан̇гикасса маггасаччасса уппа̄данасан̇кха̄та̄йа бха̄вана̄йа васена. маггачетана̄йа пана а̄нантарикапхалатта̄ тан̇кхан̣е апанӣтаггике падесе пуна удакам̣ а̄син̃читва̄ нибба̄пенто вийа магга̄нукӯлапаваттивасена дуккхапариджа̄нана̄дӣни чатта̄ри кичча̄ни анукуббанта̄ни татопарам̣ двева̄ тӣн̣ива̄ пхалачитта̄ни паваттанти. татопарам̣ бхаван̇гапа̄то хотӣти дассетум̣ татопарантиа̄дима̄ха. йатха̄ пана паса̄дачаккхуна̄ва̄ диббачаккхуна̄ва̄ кин̃чирӯпам̣ пассантасса та̄ни чаккхӯни там̣ рӯпам̣ паччаккхам̣ катва̄ паччха̄ тасса пуггалассапи паччаккхато па̄тубхӯтам̣ катва̄ нируджджханти. на та̄ва тесам̣ уппаттиккхан̣е там̣ рӯпам̣ тасса ахам̣ идам̣на̄ма пасса̄мӣти па̄кат̣ам̣ хоти. паччха̄ пана паччавеккхана ва̄ресу паваттама̄несуева там̣рӯпам̣ таданубандха̄ча на̄на̄ка̄ра̄ тасса па̄тубхӯта̄ хонти. евамевам̣ идхапи паччавеккханава̄ресу паваттама̄несуева нибба̄нан̃ча таданубандха̄ни маггапхала̄дӣнича па̄тубхавантӣти вуттам̣ пунабхаван̇гам̣.ла. паваттантӣти. ида̄ни паччавеккханан̃а̄н̣асса бхӯмим̣ дассетум̣ маггам̣пхалан̃чанибба̄нантиа̄дига̄тха ма̄ха. таттха пан̣д̣итоти арийа̄йа пан̃н̃а̄йа саманна̄гато пхалат̣т̣хо. хӣнети пахӣне. сесети апахӣне упаримаггаваджджхе. има̄ни пана две пахӣна̄васит̣т̣хакилесапаччавеккхана̄ни кесан̃чи джӣвитасамасӣсипуггала̄нам̣ килеса вибха̄гесу аковида̄нан̃ча налаббхантӣти вуттам̣ паччавеккхатива̄нава̄ти. еттхача висуддхимагге та̄ва саббапатхамам̣ маггапаччавеккханам̣ вуттам̣. тато пхалапаччавеккханам̣. тато пахӣнакилесапаччавеккханам̣. тато авасит̣т̣хакилесапаччавеккханам̣. аваса̄не нибба̄напаччавеккханам̣ вуттам̣. пат̣исамбхида̄маггат̣т̣хакатха̄йам̣ пана саббапатхамам̣ килесапаччавеккханам̣ адхиппетам̣. вуттан̃хи таттха паччавеккханесу патхамам̣ килесапаччавеккханам̣ хоти. тато маггапхаланибба̄напаччавеккхана̄нӣти. там̣ пана па̄л̣ийам̣ паччавеккхана н̃а̄н̣асса ниддесато пуббе патхамам̣ чхиннаманупассане пан̃н̃а̄вимутти н̃а̄н̣анти евам̣ висум̣ вимуттин̃а̄н̣асса а̄гататта̄ вуттам̣. таттха чхиннанти тена тена маггена самуччхиннам̣ килесаджа̄танти аттхо. па̄л̣и ану са̄рена вуччама̄не пана патхамам̣ пахӣнам̣ килеса̄нам̣ паччавеккханам̣. тато паччекам̣ магган̇габоджджхан̇га̄дӣнам̣ паччавеккханам̣. тато тесам̣ а̄рамман̣абхӯтасса нибба̄насса паччавеккханам̣. тато пхаладхамма̄нам̣ паччавеккханам̣. тато тесам̣ а̄рамман̣абхӯтасса нибба̄насса паччавеккхананти ваттаббам̣ хоти. па̄л̣ийан̃хи паччавеккханан̃а̄н̣аниддесе нибба̄нам̣ маггава̄репи пхалава̄репи двиккхаттум̣ а̄гатанти. ити нибба̄напаччавеккханам̣ на̄ма итаресам̣ паччавеккхана̄нам̣ а̄димхива̄ маджджхе антарантара̄ва̄ аваса̄нева̄ йаттхакаттхачи паваттатӣти сиддхам̣ хоти. татха̄ килесапаччавеккханам̣пи маггапхалапаччавеккхана̄нам̣ а̄димхива̄ паччха̄ва̄ти. еван̃хи сати маггам̣ пхалан̃ча нибба̄нанти айам̣ га̄тха̄пи авируддха̄ хотӣти. еван̃ча катва̄ адхима̄наниддесат̣т̣хакатха̄су со хи маггапхаланибба̄на пахӣна килеса̄ васит̣т̣хакилеса паччавеккханена сан̃джа̄тасоманассо арийагун̣апат̣иведхе никкан̇кхоти вуттам̣. еттхача сота̄паннасса пан̃ча паччавеккхана̄ни хонти. татха̄ сакада̄га̄мисса пан̃ча. ана̄га̄мисса пан̃ча. арахато пана авасит̣т̣хакилесона̄ма наттхӣти чатта̄рӣти екӯнавӣсати паччавеккхана̄ни хонтӣти. идан̃ча парипун̣н̣а васена лаббхама̄нам̣ сандха̄йа вуттам̣. апарипун̣н̣ам̣пи пана хотийева. татха̄ хи чӯл̣адуккхаккхандхасуттаат̣т̣хакатха̄йам̣ са̄ пана на саббесам̣ парипун̣н̣а̄ хоти. еко хи пахӣнакилесамева паччавеккхати. еко авасит̣т̣хакилесамева. еко маггамева. еко пхаламева. еконибба̄намева. има̄су пана пан̃часупаччавеккхана̄су екам̣ва̄двева̄ но ладдхум̣ нават̣т̣атӣти вуттам̣. евам̣ чхаббисуддхикамена бха̄ветаббо чатуббидхо магго н̃а̄н̣адассанависуддхина̄ма вуччатӣти самбандхо. маггасаддена четтха чатуббидхам̣ магган̃а̄н̣ам̣ таданукӯлапаваттивасена пхалан̃а̄н̣ан̃ча гахитанти дат̣т̣хаббам̣. еттха̄ти випассана̄каммат̣т̣ха̄не. таттха̄ти тесу анупассана̄ маггапхалесу. абхинивисанам̣ абхинивесо. хет̣т̣ха̄ сила̄патхавийам̣ никха̄тасинерупа̄дасса вийа аджджхаттакхандхесу дал̣хам̣ гахетва̄ паваттӣти аттхо. атта̄ ити абхинивесо атта̄бхинивесо. там̣ атта̄бхинивесам̣. мун̃чантӣти аджджхаттадхамма̄нам̣ кевалам̣ паччайа̄йатта вуттита̄йа кхан̣абхан̇гассача адит̣т̣хатта̄ со абхинивесо паваттати. тасма̄ там̣ двайам̣ судит̣т̣хам̣ катва̄ рӯпам̣ анатта̄ ведана̄ анатта̄тиа̄дина̄ пунаппунам̣ саманупассана̄васена там̣ абхинивесам̣ вимочайама̄на̄ти аттхо. вимоккхамукхам̣ хоти, сун̃н̃атавимоккха сан̇кха̄тасса маггасса пхалассача павесанадва̄рабхӯтатта̄, випалла̄са нимиттанти випарӣтавасена а̄санам̣ упагаманам̣ паваттанам̣ва̄ випалла̄со. аничче ниччанти упагаманам̣ паваттанам̣ва̄ти аттхо. со ева киле суппаттийа̄ а̄саннака̄ран̣атта̄ нимиттанти випалла̄санимиттам̣. мун̃чантӣти аджджхаттадхамма̄нам̣ кхан̣абхан̇гасса адит̣т̣хатта̄ там̣нимиттам̣ хотӣти тесам̣ кхан̣абхан̇гам̣ судит̣т̣хам̣ катва̄ рӯпам̣ аниччам̣ ведана̄ аничча̄тиа̄дина̄ пунаппунам̣ саманупассана̄васена там̣нимиттам̣ вимочайама̄на̄ти аттхо. тан̣ха̄пан̣идхинти тан̣ха̄ева абхисан̇гавасена а̄рамман̣е читтасса пан̣идаханато дал̣хам̣ тхапанато пан̣идхӣти тан̣ха̄пан̣идхи. там̣тан̣ха̄ пан̣идхим̣. мун̃чантӣти аджджхаттадхамма̄нам̣ маха̄а̄дӣнавара̄сибха̄васса адит̣т̣хатта̄ сопан̣идхи хотӣти тесам̣ маха̄а̄дӣнавара̄сибха̄вам̣ судит̣т̣хам̣ катва̄ рӯпам̣дуккхам̣ ведана̄дуккха̄тиа̄дина̄ пунаппунам̣ саманупассана̄васена там̣пан̣идхим̣ вимочайама̄на̄ти аттхо. тасма̄ти йасма̄ ета̄ вимоккхамукхабхӯта̄ тиссо анупассана̄ евам̣ висеса на̄мика̄ хонти. тасма̄. йасма̄ сан̇кха̄ресу сун̃н̃атадассанавасена аттхасиддхина̄ма кевалам̣ атта̄кинивесабхӯтасса дит̣т̣хига̄хасса пат̣ипаккхабхӯтасса н̃а̄н̣ассева а̄нубха̄во хоти, тасма̄ татха̄ саманупасситва̄ вимун̃чантасса випассана̄пи маггопи сахаджа̄тан̃а̄н̣а киччена на̄мам̣ лабхатӣти вуттам̣ йадивут̣т̣ха̄на.ла. сун̃н̃атовимоккхо на̄махотимагготи. аниччадассанавасена аттхасиддхина̄ма нимитта̄ти нивесабхӯтасса ма̄нага̄хасса пат̣ипаккхабхӯта̄йа саддха̄йапи а̄нубха̄во. тасма̄ татха̄ саманупасситва̄ вимуччантасса випассана̄пи маггопи сахаджа̄тасаддха̄ киччена на̄мам̣ лабхатӣти вуттам̣ йадианиччато.ла. анимитто вимоккхона̄ма̄ти. дуккхадассанавасена аттхасиддхина̄ма пан̣идхисан̇кха̄та тан̣ха̄га̄хапат̣ипаккхабхӯтасса сама̄дхиссапи а̄нубха̄во. тасма̄ татха̄ саманупасситва̄ вимуччантасса випассана̄пи маггопи сахаджа̄тасама̄дхикиччена на̄мам̣ лабхатӣти вуттам̣. йади дуккхато. ла. аппан̣ихито вимоккхона̄ма̄ти. вуттан̃хетам̣ пат̣исамбхида̄магге аниччато манасикарото саддхиндрийам̣ адхиматтам̣ хоти. дуккхато манасикарото сама̄дхиндрийам̣ адхиматтам̣ хоти. анаттато манасикарото пан̃н̃индрийам̣ адхиматтам̣ хотӣти. магге пана тин̣н̣ам̣ дхамма̄нам̣ киччависесона̄ма випассана̄гаманавасенева сиддхоти вуттам̣ магго. ла. на̄ма̄ни лабхатӣти. таттха сун̃н̃атавимоккхена вимутто арийаса̄вако сота̄паттимаггаккхан̣е дхамма̄нуса̄рӣна̄ма хоти. маджджхе чхасу маггапхалаккхан̣есу дит̣т̣хиппатто на̄ма. арахаттапхалаккхан̣е пан̃н̃а̄вимуттона̄ма. анимиттавимоккхена вимутто сота̄паттимаггаккхан̣е саддха̄нуса̄рӣна̄ма. упари саттасу т̣ха̄несу саддха̄вимуттона̄ма. апан̣ихитавимоккхена вимутто пана ат̣т̣хасупи т̣ха̄несу ка̄йасаккхина̄ма. сойева арӯпаджджха̄нам̣ па̄дакам̣ катва̄ вимутто арахаттапхале т̣хито убхатобха̄гавимутто на̄ма̄ти етта̄вата̄ йам̣ хет̣т̣ха̄ вуттам̣ випассана̄парипа̄кама̄гамма̄ти сан̇кха̄рупеккха̄бха̄вам̣ патва̄ тивидхавимоккхамукхабха̄ваппаттийа̄чева саттаарийапуггалавибха̄гасса паччайабха̄ваппаттийа̄ча випассана̄н̃а̄н̣асса парипа̄кам̣ а̄гамма пат̣ичча̄ти. там̣ сарӯпато ниддит̣т̣хам̣ хотӣти. маггавӣтхийам̣ пхалан̃ча магга̄гамана васена татха̄ тӣн̣и на̄ма̄ни лабхатӣти йоджана̄. йатха̄вуттанайена випассанта̄нанти йади анаттато випассатӣтиа̄дина̄ вуттаппака̄ранайена випассанта̄нам̣ чатуннам̣ пхалат̣т̣ха̄нам̣ пуггала̄нам̣. йатха̄сакам̣пхаланти сота̄паннасса сота̄паттипхалам̣. сакада̄га̄мисса сакада̄га̄мипхалантиа̄дина̄ найена аттано аттано сантакабхӯтам̣ йам̣ йам̣ пхалам̣ випассана̄гамана васенева сун̃н̃ата̄дивимоккхотича вуччати. намагга̄гаманавасена̄ти адхиппа̄йо. еттхача випассана̄гамана васена маггасса анимитта на̄мала̄бхона̄ма суттантикапарийа̄йена вутто. абхидхамме пана анимитто на̄мамагго наа̄гато. нахи со ниппарийа̄йато анимиттона̄ма хоти. хӣнапан̣ӣта̄дивасена вибха̄га̄рахасса сан̇кха̄ранимиттасса саббха̄вато. тенева хисса дуккхапат̣ипада̄ дандха̄ бхин̃н̃а̄дивасенава̄ па̄рамидхамма̄нам̣ париттамаханта̄дивасенава̄ хӣна пан̣ӣта пан̣ӣтатара пан̣ӣтатама вибха̄го сандиссатӣти. ат̣т̣хакатха̄йам̣ пана аничча̄нупассана̄ сан̇кха̄ресу ниччанимиттам̣ видхаманавасена паваттатта̄ анимитта̄нупассана̄на̄ма сама̄на̄пи сайам̣ сан̇кха̄ранимитте парийа̄паннатта̄ екантена аттанона̄мам̣ маггасса да̄тум̣ насаккоти. тасма̄ магго абхидхамма парийа̄йена анимиттана̄мам̣ налабхатӣти вуттам̣. суттантикапарийа̄йена пана йатха̄ патхавикасин̣а̄рамман̣ам̣ джха̄нам̣ патхавикасин̣анти вуччати. евам̣ сун̃н̃ата̄дина̄мам̣ нибба̄нам̣ а̄рамман̣ам̣ катва̄ паватта̄ни маггапхала̄нипи а̄рамман̣авасенапи сун̃н̃ата̄дина̄мам̣ лабханти. а̄рамман̣акаран̣авасена пана сампайогавасенава̄ палибодхакара̄ча нимиттакара̄ча пан̣идхикара̄ча ра̄га̄дайо килесадхамма̄ тесу наттхи. тасма̄ та̄ни ан̃н̃ам̣ а̄гаманам̣ва̄ а̄рамман̣ам̣ва̄ анапеккхитва̄ аттано сабха̄венапи сун̃н̃ата̄дина̄мам̣ лабхантӣти дассетум̣ а̄рамман̣авасена̄тиа̄ди вуттам̣. таттха сарасавасена̄ти аттано сабха̄вена. на̄маттайанти сун̃н̃ата̄ди на̄маттикам̣. саббаттха̄ти сабба̄су маггавӣтхи пхаласама̄паттивӣтхӣсу. саббесам̣пӣти саббесам̣пи маггапхала̄нам̣. самамева̄ти сама̄намева. садисамева. еттхапана̄ти етесу пана йатха̄вуттесу маггапхалесу. йасма̄ сабба̄дит̣т̣хийоча сол̣асавидха̄ вичикиччха̄ча аттадит̣т̣химӯлика̄ ева хонти. аттадит̣т̣хийа̄ нируддха̄йа нируджджханти сабба̄нича апа̄йага̄ми камма̄нина̄ма аттадит̣т̣хийа̄ сатийа̄ева випаччанти. асатийа̄ на випаччанти. дит̣т̣хасачча̄нан̃ча са̄ дит̣т̣хи саббасо пахӣна̄ хоти. тасма̄ сота̄паттимаггам̣.ла. пахӣна̄па̄йа гаманоти вуттам̣. апа̄йам̣ гаччханти етехӣти апа̄йагамана̄ни. дит̣т̣хивичикиччха̄виппайутта̄ акусаладхамма̄чева пуббекатадуччаритакамма̄нича. пахӣна̄ни апа̄йагамана̄ни етасса̄ти пахӣна̄па̄йагамано. пат̣ивиддхачатусачча̄нам̣ пахӣнааттадит̣т̣хӣнам̣ бодхипаккхийадхамма̄ екантена упарӯпари вад̣д̣ханапаккхе т̣хита̄ хонти. килесадхамма̄ пана ха̄йанапаккхе. тасма̄ те ануккамена париха̄йитва̄ гаччханта̄ упарима кот̣ийа̄ саттахи бхавехи саббасо париккхайам̣ гаччхантӣти вуттам̣ саттаккхаттупарамосота̄паннона̄ма хотӣти, таттха саттаккхаттусаддена саттапат̣исандхигахан̣ава̄ра̄ вуччанти. парамоти уккам̣сапариччхедо. ити саттаккхаттум̣ парамо етасса̄ти. саттаккхаттупарамо. со пана девесу саттаккхатту парамо, мануссесу саттаккхатту парамо, убхайаттха саттаккхатту парамоти тивидхо хоти. йатха̄ха –

катамоча пуггало саттаккхаттупарамо идхекаччо пуггало тин̣н̣ам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ сота̄панно хоти, авинипа̄тадхаммо нийато, самбодхипара̄йано, со саттаккхаттум̣ девеча мануссеча сандха̄витва̄ сам̣саритва̄ дуккхассантам̣ кароти. айам̣ вуччати пуггало саттаккхатту парамоти.

еттха хи ча саддо анийаматтхо. етена йоча девеева саттаккхаттум̣ сам̣сарати. йоча мануссеева саттаккхаттум̣ сам̣сарати. йоча девеча мануссеча миссакабхава васена саттаккхаттум̣ сам̣сарати. тивидхо песо саттаккхатту парамона̄ма̄ти дассети. ат̣т̣хакатха̄йам̣ пана миссакабхава васенасса аттхо вутто. еттхача йасма̄ махаггатаджджха̄нассача упаримагга випассана̄ йача а̄нубха̄вам̣ анапеккхитва̄ кевалам̣ имасса маггасса а̄нубха̄вагатийа̄ ева саттаккхаттупарамона̄ма вутто. соча па̄л̣ийам̣ катамесам̣ пан̃чаннам̣ идха нит̣т̣ха̄. саттаккхаттупарамасса колам̣ коласса екабӣджисса сакада̄га̄мисса йоча дит̣т̣хевадхамме араха̄ти вуттатта̄ ка̄мабхавеева джха̄нарахито суккхавипассакова̄ парихӣнаджджха̄нова̄ дат̣т̣хаббо. теневача пат̣исамбхида̄маггат̣т̣ха катха̄йам̣ тайопи име сота̄панна̄ ка̄мабхававасена вутта̄. рӯпа̄рӯпабхаве пана бахука̄пи пат̣исандхийо ган̣хантӣти вуттам̣. ан̇гуттарат̣т̣хакатха̄йан̃ча ат̣т̣хамам̣ бхаванти ка̄мабхаве ат̣т̣хамам̣ пат̣исандхинти вуттам̣. тасма̄ йе ка̄мабхавейева саттава̄рато орам̣ва̄ дит̣т̣хадхамме йевава̄ упаримаггам̣ ган̣ханти. тесам̣ татха̄рӯпо паваттивисесо упари маггавипассана̄балена сиддхоти ведитаббо. татха̄ хи ат̣т̣хакатха̄су упари тин̣н̣ам̣ магга̄нам̣ випассана̄ нийа̄метӣти вуттам̣. йе пана дит̣т̣хадхаммева̄ саккаана̄тхапин̣д̣икависа̄кха̄дайо вийа саттасу бхавесу йаттхакаттхачи бхавева̄ джха̄нам̣ уппа̄детва̄ брахмалокам̣ гаччханти. йеча брахмалокейева сота̄паттимаггам̣ лабхитва̄ таттхева паринибба̄йанти. тесам̣ татха̄рӯпо паватти висесо махаггатаджджха̄набалена сиддхоти. йасма̄ча па̄л̣ийам̣ саттаккхаттум̣ девеча̄ти етена ка̄мабхаве сатта опапа̄тика пат̣исандхийо дассети. саттаккхаттум̣ мануссеча̄ти етена сатта габбхасеййакапат̣исандхийо дассетӣти убхайена чуддаса пат̣исандхийо дассита̄ хонти. тасма̄ тена парийа̄йена лаббхама̄не чуддасабхаве сандха̄йа саккапан̃хасутте –

ито сатта тато сатта, сам̣сара̄ни чатуддаса̄ти вуттам̣. татха̄ ан̇гуттареча тиканипа̄те саче уда̄йи а̄нандо авитара̄го ка̄лам̣ кареййа, тена читтапаса̄дена саттаккхаттум̣ девесу девараджджам̣ кареййа. саттаккхаттум̣ имасмим̣йева джамбудӣпе маха̄раджджам̣ кареййа. апича уда̄йи а̄нандо дит̣т̣хевадхамме паринибба̄ йиссатӣти вуттам̣. кечи пана имехи суттападехи саттаккхатту парамасса сота̄паннасса ка̄мабхаве чуддаса пат̣исандхийо иччханти. маха̄ваггасам̣йуттат̣ӣка̄йан̃ча кечи пана ка̄мабхаве саттаккхаттум̣ева уппаджджати, на тато уддханти ваданти. там̣ вӣмам̣ситаббанти вуттам̣. вибхан̇ге пана таттха таттха ат̣т̣ха̄насуттесуча ат̣т̣ха̄наметам̣ анавака̄со йам̣ дит̣т̣хисампанно пуггало ат̣т̣хамам̣ бхавам̣ ниббаттеййа, нетам̣ т̣ха̄нам̣ виджджатӣтича, ан̇гуттаре чхакканипа̄те абхаббо дит̣т̣хасампанно пуггало ат̣т̣хамам̣ бхавам̣ ниббаттетунти ча, маха̄ниддесе аджитапан̃хе соха̄паттимагган̃а̄н̣ена абхисан̇кха̄равин̃н̃а̄н̣асса, ниродхена саттабхаве тхапетва̄ анама таггесам̣са̄ре йе уппаджджеййум̣ на̄ман̃ча рӯпан̃ча, еттхете нируджджханти. вӯпасаманти. аттхам̣ гаччханти. пат̣ипассамбхантӣтича, евам̣ дал̣хам̣ катва̄ вуттатта̄ йатха̄вуттанайенева тесам̣ суттапада̄нам̣ аттхо ведитабботи. ра̄гадосамоха̄нанти ка̄мара̄гасса досасса тадекат̣т̣хамохассача. танукаратта̄ти йатха̄ сота̄паннасанта̄не уппаджджанта̄ дхаммикесу ка̄маваттхӯсу балаванта̄ хутва̄ уппаджджанти. йато тесам̣ метхунаваттхусама̄йогопи паваттати, татха̄ уппаджджитум̣ асаматтхе катва̄ сам̣ликханавасена танукаран̣ато. адхиччуппаттивасенача парийут̣т̣ха̄намандата̄васенача танукабха̄вам̣ са̄дханатоти аттхо. таттха адхиччуппаттивасена̄ти када̄чи чирена уппаттивасена. парийут̣т̣ха̄намандата̄йа̄ти чирена уппаджджанта̄нам̣пи мандатарам̣ парийут̣т̣ха̄навасена. маха̄сиваттхерена пана тесам̣пи метхунаваттху сама̄його иччхито. со маха̄т̣т̣хакатха̄йам̣ пат̣иккхитто. йан̃ча чхакканипа̄те мига̄са̄лаваттхумхи абрахмача̄ринопи исидаттасса бра̄хман̣асса сакада̄га̄миттам̣ бхагавата̄ бйа̄катам̣, там̣пи тасса а̄саннамаран̣ака̄ле адхигамавасена бйа̄катанти ведитаббам̣. саким̣дева имам̣ локам̣ а̄гантва̄ а̄гаманато сакада̄га̄мӣна̄ма хотӣти йоджана̄. йаметтха ваттаббам̣, там̣ хет̣т̣ха̄ патхамапариччхеде вуттамева. арахаттам̣бха̄ветва̄ти арахаттамаггам̣ бха̄ветва̄кхӣн̣а̄ чатта̄ро а̄сава̄ йасса̄ти кхӣн̣а̄саво. даккхин̣а̄ вуччати камман̃ча каммапхалан̃ча саддахитва̄ а̄йатим̣ пхалапат̣ила̄бхаттха̄йа диннада̄нам̣. даккханти вад̣д̣ханти сатта̄ ета̄йа̄ти катва̄. та̄йа пана даккхин̣а̄йа випаттикара̄нам̣ килеса̄нам̣ саббасо абха̄вато сампаттикара̄нан̃ча сӣлаккхандха̄дигун̣а̄нам̣ саббасо парипун̣н̣атта̄ даккхин̣еййесу агго джет̣т̣хако хутва̄ там̣даккхин̣ам̣ пат̣иггахитум̣ арахатӣти аггадаккхин̣еййо. пуггалабхедоти чатуннам̣ пхалат̣т̣хапуггала̄нам̣ сан̇кхепабхедо. виттха̄рабхедо пана евам̣ ведитаббо, ат̣т̣хакатха̄су та̄ва чатувӣсати сота̄панна̄, два̄даса сакада̄га̄мино, ат̣т̣хачатта̄лӣса ана̄га̄мино, два̄даса арахантоти пхалат̣т̣ха̄нам̣ чханнавутибхедо вутто. таттха саддха̄дхимутто пан̃н̃а̄дхимуттоти две сота̄панна̄ хонти. те екабӣджӣ колам̣коло саттаккхаттупарамоча̄ти тӣхи гун̣ита̄ чха. пуна чатӯхи пат̣ипада̄хи гун̣ита̄ чатувӣсати хонти. тивидха вимоккхачатупат̣ипада̄нам̣ пана бхедена два̄даса сакада̄га̄мино два̄даса араханточа хонти. ана̄га̄мино пана авихесу та̄ва тайо антара̄паринибба̄йино, еко упахачча паринибба̄йӣ, еко уддхам̣ сото аканит̣т̣хага̄мӣти пан̃ча. тейева сасан̇кха̄рапаринибба̄йӣ асан̇кха̄рапаринибба̄йӣча̄ти двӣхи гун̣ита̄ даса. татха̄ атаппасу дассасудассӣсу тичатта̄лӣса хонти. аканит̣т̣хе пана уддхам̣сото аканит̣т̣хага̄мӣна̄ма наттхӣти чатта̄ро сасан̇кха̄рапаринибба̄йино чатта̄ро асан̇кха̄рапаринибба̄йиноти ат̣т̣ха̄ти. саббе ат̣т̣хачатта̄лӣса хонтӣти. суттанипа̄тат̣т̣хакатха̄йам̣ пана два̄даса сота̄панна̄, два̄даса сакада̄га̄мино, чатувӣсати ана̄га̄мино, две араханто, чатта̄ро маггат̣т̣ха̄ти чатупан̃н̃а̄са хонти. тейева саддха̄дхура пан̃н̃а̄дхура васена двӣхи гун̣ита̄ ат̣т̣хасатам̣ пуггала̄ хонтӣти а̄гато. еттха̄ти етасмим̣ пуггалабхеде. саббесам̣пӣти чатуннам̣ пхалат̣т̣ха̄нам̣пи са̄дха̄ран̣а̄ва. на ниродхасама̄патти вийа екачча̄нам̣ева са̄дха̄ран̣а̄ти адхиппа̄йо. ативийа мама̄йитасса абхининди тасса аджджхоситасса аттано читтасанта̄насса апаваттикаран̣ам̣ на̄ма бахалара̄гавимутта̄нам̣ева сиджджхатӣти вуттам̣, ана̄га̄мӣнан̃чева араханта̄нан̃чалаббхатӣти. тесам̣пи ат̣т̣хасама̄паттила̄бхӣнам̣ ка̄марӯпабхавагата̄нан̃н̃ева идха гахан̣ам̣ дат̣т̣хаббам̣. касма̄, а̄дито пат̣т̣ха̄йа анупуббаниродхабаленева гантаббатта̄. тена̄ха таттха̄тиа̄ди. татра̄йам̣ видхи, патхамаджджха̄нам̣ сама̄паджджитва̄ вут̣т̣ха̄йа таттха гате сан̇кха̄ре аниччато дуккхато анаттато випассати. тато дутӣйаджджха̄нам̣ сама̄паджджитва̄ вут̣т̣ха̄йа таттхагате сан̇кха̄ре татхева випассати. тато татӣйам̣ джха̄нам̣. тато чатуттхам̣ джха̄нам̣. тато пан̃чамам̣ джха̄нам̣. тато а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣. тато вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄ йатанам̣ сама̄паджджитва̄ вут̣т̣ха̄йа таттхагате сан̇кха̄ре татхева випассати. тато а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ сама̄паджджитва̄ вут̣т̣ха̄йа на̄на̄баддхаавикопанам̣ сан̇гхапатима̄нанам̣ саттхупаккосанам̣ аддха̄на париччхедоти имам̣ чатуббидхам̣ пуббакиччам̣ кароти. тато невасан̃н̃а̄ на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ сама̄паджджати. екам̣ва̄ двева̄ читтава̄ре атиккамитва̄ ачиттако хоти ниродхам̣ пхусатӣти. таттхататтхева̄ти тато тато джха̄нато тасмим̣ тасмим̣ вут̣т̣хитака̄леева. випассантоти ниродхасса саматха випассана̄ йуганандхабаленева паттаббатта̄ випассана̄баленапи читтасанта̄насса сан̣хасукхумабха̄ва̄ па̄данаттхам̣ идам̣ патхамаджджха̄нам̣ аниччантиа̄дина̄ найена випассанто. йа̄ваа̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣гантва̄ти йа̄ва а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанаджджха̄нам̣, та̄ва сама̄паджджанавут̣т̣ха̄навипассана̄васена гантва̄. а̄ваджджана̄дхит̣т̣ха̄на паччавеккхана̄нипеттха иччхитабба̄нийева. тенева хи пат̣исамбхида̄магге пан̃чавидха̄ васийо ниродхапарикаммесу вутта̄ти. татопаранти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанаджджха̄нагате сан̇кха̄ревипассана̄нантарам̣, адхит̣т̣ха̄таббанти адхит̣т̣хеййам̣. аттано сарӣра̄бандхе париккха̄ре тхапетва̄ на̄на̄бандха̄ни чивара̄дӣни париккха̄ра̄ни аггиа̄дина̄ париссайена ма̄винассантӯтива̄, екасӣма̄йам̣ сан̇гхакамме карӣйама̄не сан̇гхо мам̣ пабхима̄нессати, тада̄ вут̣т̣хаха̄мӣтива̄, саттха̄ мам̣ кеначика̄ран̣ена паккоса̄ пессати, тада̄ вут̣т̣хаха̄мӣтива̄ адхит̣т̣ха̄накиччам̣. а̄дисаддена ниродхаббхантареева маран̣ам̣ нукхо ме бхависсатӣти евам̣ паватто аддха̄на париччхедо гахито. двиннам̣.ла. воччхиджджатичиттасантати тадаттха̄йа а̄дито пат̣т̣ха̄йа татха̄рӯпасса пайогависесасса сут̣т̣ху кататта̄. татоти тасмим̣ ка̄ле. ана̄га̄мино ана̄га̄ми пхалачиттам̣ нира̄ваджджанам̣пи ниппарикаммам̣пӣти адхиппа̄йо. татха̄хи а̄дито пат̣т̣ха̄йа пунаппунам̣ паваттитам̣ випассана̄парикаммамева тасса парикаммат̣т̣ха̄не тит̣т̣хати. на висум̣ а̄саннапарикаммам̣ на̄ма аттхӣти. паччавеккхананти пхалапаччавеккханам̣. евам̣ дувидхам̣ каммат̣т̣ха̄нанайам̣ ниддиситва̄ ида̄ни йадаттхам̣ со ниддисӣйати, тадаттхе сотуджане нийодженто бха̄ве таббанти га̄тхама̄ха. таттха пат̣ипаджджитабба̄ти пат̣ипатти. пат̣ипаджджантива̄ ета̄йа упарупари висесанти пат̣ипатти. сӣла̄дидхаммо. расӣйати нира̄мисасукха̄нубхаванавасена анубхавӣйатӣти расо. джха̄намагга пхалабхӯто адхигамадхаммо. арахатта пхаламевава̄. тадубхайам̣ пат̣ичча уппаннапӣтисоманассамевава̄. пат̣ипаттийа̄ расо пат̣ипатти расо. соева асса̄дитаббат̣т̣хена асса̄до ча̄ти пат̣ипатти расасса̄до. са̄сане пат̣ипаттирасасса̄дам̣ паттхайантена бхиккхуна̄ иччевам̣ майа̄ ниддит̣т̣хам̣ уттамам̣ бха̄вана̄двайам̣ бха̄ветаббанти самбандхо.

ити параматтхадӣпанийа̄на̄ма абхидхамматтхасан̇гахасса

чатуттхаван̣н̣ана̄йа каммат̣т̣ха̄насан̇гахасса

параматтхадипана̄ нит̣т̣хита̄.