7. киббидха̄накан̣д̣а
тека̄лика
киччаппаччайантанайа
атха дха̄тӯхийева бха̄вакаммакаттукаран̣а̄диса̄дханасахитам̣ киббидха̄нама̄рабхӣйате.
таттха киччакитакавасена дувидха̄ хи паччайа̄, тесу киччасан̃н̃а̄йа пат̣хамам̣ вуттатта̄, кичча̄намаппакатта̄ ча киччаппаччайа̄ та̄ва вуччанте.
бхӯ сатта̄йам̣, ‘‘бхӯйате, абхавиттха, бхависсате ва̄ девадаттена̄’’ти виггахе –
‘‘дха̄туйа̄ камма̄димхи н̣о’’ти ито ‘‘дха̄туйа̄’’ти саббаттха паччайа̄дивидха̄не ваттате, ‘‘пара̄, паччайа̄’’ти ча адхика̄ро.
545. бха̄вакаммесу табба̄нӣйа̄.
бха̄вакаммаиччетесваттхесу саббадха̄тӯхи табба анӣйаиччете паччайа̄ пара̄ хонти. йогавибха̄гена ан̃н̃аттха̄пи.
таттха –
акаммакехи дха̄тӯхи, бха̄ве кичча̄ бхаванти те;
сакаммакехи камматтхе, арахасаккаттхадӣпака̄.
те ча –
546. н̣а̄дайо тека̄лика̄.
тика̄ле нийутта̄ тека̄лика̄, йе идха татийе дха̄тва̄дхика̄ре вихита̄ аниддит̣т̣хака̄ла̄ н̣а̄дайо паччайа̄, те тека̄лика̄ хонтӣти парибха̄сато ка̄латтайепи хонти.
сӣхагатийа̄ ‘‘квачӣ’’ти ваттате.
547. йатха̄гамамика̄ро.
йатха̄гамам̣ йатха̄пайогам̣ джинавачана̄нупародхена дха̄тӯхи паро ика̄ра̄гамо хоти квачи бйан̃джана̄дикесу киччакитакаппаччайесу, ‘‘ан̃н̃есу ча̄’’ти вуддхи, ‘‘о ава саре’’ти ава̄десо, ‘‘найе парам̣ йутте’’ти парам̣ нетаббам̣.
548. те кичча̄.
йе идха вутта̄ табба̄нӣйан̣йа теййа риччаппаччайа̄, те киччасан̃н̃а̄ хонтӣти ведитабба̄. тато ‘‘ан̃н̃е кити’’ти вачанато киччаппаччайа̄намакитакатта̄ на̄мабйападесе асампатте ‘‘таддхитасама̄сакитака̄ на̄мам̣ва̄таветуна̄дӣсу ча̄’’ти еттха чаггахан̣ена на̄мабйападесо, тато сйа̄дйуппатти. бха̄ве бха̄вассекатта̄ екавачанамева, ‘‘си’’нти ама̄десо. бхавитаббам̣ бхавата̄ пан̃н̃ена, бхаванӣйам̣.
идха бйан̃джана̄дитта̄бха̄ва̄ ануваттитаквачиггахан̣ена ика̄ра̄гама̄бха̄во. бха̄ве киччаппаччайанта̄ напум̣сака̄. камме тилин̇га̄.
каммани абхипуббо, абхибхӯйате, абхибхӯйиттха, абхибхӯйиссатети абхибхавитаббо кодхо пан̣д̣итена, абхибхавитабба̄ тан̣ха̄, абхибхавитаббам̣ дуккхам̣, евам̣ абхибхаванӣйо, абхибхаванӣйа̄, абхибхаванӣйам̣, пуриса кан̃н̃а̄ читтасадданайена нетаббам̣, евам̣ саббаттха.
еттха хи –
табба̄дӣхева каммасса, вуттатта̄ва пунаттана̄;
ваттаббасса абха̄ва̄ на, дутийа̄ пат̣хама̄ тато.
а̄са упавесане, а̄сӣйиттха, а̄сӣйате, а̄сӣйиссатети а̄ситаббам̣ тайа̄, а̄санӣйам̣. камме упа̄ситаббо гару, упа̄санӣйо.
сӣ сайе, асӣйиттха, сӣйате, сӣйиссатети сайитаббам̣ бхавата̄, сайанӣйам̣, ‘‘е айа̄’’ти айа̄десо, атисайитаббо паро, атисайанӣйо.
пада гатимхи, уппаджджиттха, уппаджджате, уппаджджиссатети уппаджджитаббам̣ тена, уппаджджанӣйам̣, еттха ча ‘‘каттарӣ’’ти адхика̄рам̣ вина̄ ‘‘дива̄дито йо’’ти вина̄дхика̄райогавибха̄гена йаппаччайо, ‘‘тасса чаваггайака̄ра’’ичча̄дина̄ чавагго, ‘‘парадвебха̄во т̣ха̄не’’ти двибха̄во, пат̣ипаджджитаббо магго, пат̣ипаджджанӣйо.
будха авагамане, абуджджхиттха, буджджхате, буджджхиссатети буджджхитаббо дхаммо, буджджханӣйо.
су саван̣е, асӯйиттха, сӯйате, сӯйиссатети сотаббо дхаммо, идха йатха̄гамаггахан̣ена ика̄ра̄гама̄бха̄во, сун̣итаббо, ‘‘сва̄дито н̣у н̣а̄ ун̣а̄ ча̄’’ти вина̄дхика̄райогавибха̄гена н̣а̄паччайо, саван̣ӣйо.
кара каран̣е, карӣйиттха, карӣйати, карӣйиссатӣти аттхе табба̄’нӣйа̄.
‘‘антасса, карасса, ча, татта’’нти ча ваттате.
549. тум̣ ту на таббесу ва̄.
караиччетасса дха̄тусса антабхӯтасса рака̄расса така̄раттам̣ хоти ва̄ тум̣ ту на таббаиччетесу паччайесу паресу. каттаббо бхавата̄ дхаммо, каттабба̄ пӯджа̄, каттаббам̣ кусалам̣, татта̄бха̄ве ‘‘каротисса̄’’ти ваттама̄не ‘‘таветуна̄дӣсу ка̄’’ти еттха а̄дисаддена таббепи ка̄десо, ка̄таббам̣ хитам̣.
550. раха̄дито н̣а.
рака̄ра хаха̄ра̄дйантехи дха̄тӯхи парасса ана̄нӣйа̄динака̄расса н̣ака̄ро хоти. а̄дисаддена раму апан̃а̄та̄дитопи.
раха̄дито парассеттха, нака̄расса асамбхава̄;
ана̄нӣйа̄динассева, са̄матхйа̄йам̣ н̣ака̄рата̄.
каран̣ӣйо дхаммо, каран̣а̄рахоти аттхо, каран̣ӣйа̄, каран̣ӣйам̣.
бхара бхаран̣е, бхарӣйатӣти бхаритаббо, бхаран̣ӣйо.
гаха упа̄да̄не, агайхиттха, гайхати, гайхиссатӣти гахетаббо, ‘‘тесу вуддхӣ’’тиа̄дина̄ ика̄рассека̄ро, сан̇ган̣хитаббо, ‘‘гаха̄дито ппан̣ха̄’’ти вина̄дхика̄райогавибха̄гена н̣ха̄паччайо, халопасаралопа̄ди, сан̇ган̣хан̣ӣйо, гахан̣ӣйо.
а̄диггахан̣ена раму кӣл̣а̄йам̣, рамӣйиттха, рамӣйати, рамӣйиссатӣти рамитаббо, раман̣ӣйо виха̄ро.
апа па̄пун̣ане, ун̣а̄паччайо, па̄пӣйатӣти па̄пун̣итаббо, ‘‘гупа̄дӣнан̃ча̄’’ти дха̄твантасса лопо, двиттан̃ча, паттаббо, паттеййо, па̄пун̣ан̣ӣйо, па̄пан̣ӣйо.
‘‘антасса, ва̄’’ти ча ваттате.
551. гама кхана хана̄дӣнам̣ тум̣табба̄дӣсу на.
гама кхана ханаиччевама̄дӣнам̣ мака̄ра нака̄ранта̄нам̣ дха̄тӯнамантасса нака̄ро хоти ва̄ тум̣ табба таве туна тва̄натва̄иччевама̄дӣсу така̄ра̄диппаччайесу паресу. агаччхӣйиттха, гаччхӣйати, гаччхӣйиссатӣти гантаббо магго, гамитаббам̣, гаманӣйам̣.
кхану авада̄ран̣е, акхан̃н̃иттха, кхан̃н̃ати, кхан̃н̃иссатӣти кхантаббам̣ а̄ва̄т̣ам̣, кханитаббам̣, ‘‘квачи дха̄тӯ’’тиа̄дина̄ кханантасса н̣аттан̃ча, кхан̣итаббам̣, кхан̣ан̣ӣйам̣, кхананӣйам̣ ва̄.
хана хим̣са̄ гатӣсу, ахан̃н̃иттха, хан̃н̃ате, хан̃н̃иссатети хантаббам̣, ханитаббам̣, хананӣйам̣.
мана н̃а̄н̣е, аман̃н̃иттха, ман̃н̃ате, ман̃н̃иссатети мантаббо, манитаббо, йаппаччайе чавагга̄ди, ман̃н̃итаббам̣, ман̃н̃анӣйам̣.
пӯджа пӯджа̄йам̣, апӯджӣйиттха, пӯджӣйати, пӯджӣйиссатӣти аттхе табба̄нӣйа̄. ‘‘чура̄дито н̣е н̣айа̄’’ти акаттарипи н̣ен̣айа̄, ика̄ра̄гама̄нӣйесу ‘‘саралопо’’тиа̄дина̄ ка̄ритасарасса лопо, пӯджетаббо, пӯджайитаббо, пӯджанӣйо бхагава̄.
‘‘табба̄нӣйа̄’’ти йогавибха̄гена каттукаран̣есупи, йа̄ па̄пун̣ане, ниййа̄тӣти ниййа̄нӣко магго. гаччхантӣти гаманӣйа̄ бхога̄. наха соче, наха̄йати етена̄ти наха̄нӣйам̣ чун̣н̣ам̣.
‘‘бха̄вакаммесӯ’’ти адхика̄ро.
552. н̣йо ча.
бха̄вакаммесу саббадха̄тӯхи н̣йаппаччайо хоти, чаггахан̣ена ‘‘н̃а̄теййа’’нтиа̄дӣсу теййаппаччайо ча.
553. ка̄ритам̣ вийа н̣а̄нубандхо.
анубандхо аппайогӣ, н̣ака̄ра̄нубандхо паччайо ка̄ритам̣ вийа дат̣т̣хабботи ка̄ритабйападесо, ‘‘ка̄рита̄нам̣ н̣о лопа’’нти н̣алопо, ‘‘асам̣йогантасса вуддхи ка̄рите’’ти вуддхи, ика̄ра̄гамо, каттаббам̣ ка̄рийам̣.
хара харан̣е, ахарӣйиттха, харӣйати, харӣйиссатӣти ва̄ харитаббам̣ ха̄рийам̣.
бхара бхаран̣е, бхаритаббам̣ бха̄рийам̣.
лабха ла̄бхе, лабхитаббам̣ лаббхам̣, ‘‘йаватам̣ талана’’ичча̄дисутте ка̄раггахан̣ена йавато бхака̄расса бхака̄ро, двиттам̣.
са̄са анусит̣т̣химхи, са̄ситаббо сиссо, ‘‘квачи дха̄тӯ’’тиа̄дина̄ а̄ка̄рассика̄ро.
вача вийаттийам̣ ва̄ча̄йам̣, н̣йаппаччайа̄димхи кате ‘‘анта̄нам̣, н̣а̄нубандхе’’ти ча ваттате.
554. кага̄ чаджа̄нам̣.
чаджаиччетесам̣ дха̄тванта̄нам̣ кака̄ра гака̄ра̄деса̄ хонти н̣ака̄ра̄нубандхе паччайе парети часса ка̄десо. вачанӣйам̣ ва̄кйам̣.
бхаджа сева̄йам̣, бхаджанӣйам̣ бха̄гйам̣, джасса га̄десо.
чи чайе, ачӣйиттха, чӣйати, чӣйиссатӣти четаббам̣ чеййам̣, ика̄рассека̄ро вуддхи, йака̄расса двиттам̣, винипуббо ‘‘до дхасса ча̄’’ти сутте чаггахан̣ена чака̄расса чхака̄ро, виниччхеййам̣, виниччхитаббам̣, виниччханӣйам̣. ‘‘кийа̄дито на̄’’ти вина̄дхика̄райогавибха̄гена табба̄нӣйа тум̣ туна̄ дӣсу ча на̄паччайо, виниччхинитаббам̣, виниччхинанӣйам̣.
нӣ па̄пун̣ане, анӣйиттха, нӣйати, нӣйиссатӣти неййо, неййа̄, неййам̣. нетаббам̣.
н̣йаггахан̣ам̣ чхат̣т̣хӣйантавасена̄нуваттате, ман̣д̣ӯкагатийа̄ антаггахан̣ан̃ча татийантавасена.
555. бхӯтобба.
бхӯ иччетасма̄ парасса н̣йаппаччайасса саха дха̄твантена абба̄десо хоти. бхавитаббо бхаббо, бхабба̄, бхаббам̣.
‘‘н̣йасса, антена̄’’ти ча ваттате.
556. вада мада гаму йуджа гараха̄ка̄ра̄дӣхи джджаммаггайхеййа̄га̄ро ва̄.
вада мада гаму йуджа гарахаиччевама̄дӣхи дха̄тӯхи, а̄ка̄рантехи ча парасса н̣йаппаччайасса дха̄твантена саха йатха̄ккамам̣ джджа мма гга йха е ййаиччете а̄деса̄ хонти ва̄, гарасса ча га̄ра̄десо, гарахасса гарассева̄йам̣ га̄ро. ваваттхитавибха̄саттхойам̣ ва̄саддо.
вада вийаттийам̣ ва̄ча̄йам̣, аваджджиттха, ваджджати, ваджджиссатӣти ва̄ ваджджам̣ ваданӣйам̣, рассаттам̣. ваджджам̣ досо.
мада умма̄де, амаджджиттха, маджджате, маджджиссати етена̄ти маджджам̣ маданӣйам̣. мадаггахан̣ена каран̣епи н̣йаппаччайо. гаму саппа гатимхи, гантаббам̣ гаммам̣.
йуджа йоге, айуджджиттха, йуджджате, йуджджиссатӣти йоггам̣, нийоджджо ва̄.
гараха нинда̄йам̣, агарайхиттха, гарахӣйати, гарахӣйиссатӣти аттхе н̣йаппаччайо, тассимина̄ дха̄твантена саха йха̄десо, гарасса га̄ра̄десо ча, га̄райхо, га̄райха̄, га̄райхам̣, гарахан̣ӣйам̣.
а̄дисаддена ан̃н̃епи дамаджаханта̄ гайханте. гада вийаттийам̣ ва̄ча̄йам̣, гаджджате, гаданӣйам̣ ва̄ гаджджам̣. пада гатимхи, паджджанӣйам̣ паджджам̣ га̄тха̄. кха̄да бхаккхан̣е, кхаджджатети кхаджджам̣ кха̄данӣйам̣. даму дамане, адаммиттха, даммате, дамӣйиссатӣти даммо даманӣйо. бхуджа па̄ланабйавахаран̣есу, абхуджджиттха, бхуджджати, бхуджджиссатӣти бхоггам̣, бходжджам̣ ва̄, ка̄раггахан̣ена йасса джака̄ро. гахетаббам̣ гайхамичча̄ди.
а̄ка̄рантато пана да̄ да̄не, адӣйиттха, дӣйати, дӣйиссатӣти аттхе н̣йаппаччайо, тассимина̄ дха̄твантена а̄ка̄рена саха еййа̄десо, деййам̣, да̄таббам̣. анӣйе ‘‘саралопо’’тиа̄дина̄ пуббасарасса лопе сампатте таттхева туггахан̣ена ниседхетва̄ ‘‘сара̄ саре лопа’’нти а̄ка̄ре лутте парасарасса дӣгхо, да̄нӣйам̣.
па̄ па̄не, апӣйиттха, пӣйати, пӣйиссатӣти пеййам̣, па̄таббам̣, па̄нӣйам̣. ха̄ ча̄ге, ахӣйиттха, хӣйати, хӣйиссатӣти хеййам̣, ха̄таббам̣, ха̄нӣйам̣. ма̄ ма̄не, амӣйиттха, мӣйати, мӣйиссатӣти меййам̣, ма̄таббам̣, минитаббам̣, метаббам̣ ва̄. н̃а̄ авабодхане, ан̃н̃а̄йиттха, н̃а̄йати, н̃а̄йиссатӣти н̃еййам̣, н̃а̄таббам̣, н̃а̄теййам̣. ‘‘н̃а̄сса джа̄ джам̣ на̄’’ти джа̄десе ‘‘кийа̄дито на̄’’ти вина̄дхика̄райогавибха̄гена на̄паччайо, ика̄ра̄гамо ча, джа̄нитаббам̣, виджа̄нанӣйам̣. кхйа̄пакатхане, сан̇кхйа̄таббам̣, сан̇кхйеййам̣ ичча̄ди.
557. карамха̄ ричча.
карадха̄туто риччаппаччайо хоти бха̄вакаммесу.
558. рамхи ранто ра̄ди но.
рака̄ра̄нубандхе паччайе паре саббо дха̄тванто ра̄ди паччайарака̄рамарийа̄до но хоти, лопама̄паджджатети аттхо. рантоти еттха рака̄ро сандхиджо, каттаббам̣ киччам̣. ‘‘ричча̄’’ти йогавибха̄гена бхара̄дитопи риччаппаччайо, йатха̄, бхарӣйатӣти бхаччо, саралопо. и гатимхи, пати етаббо пат̣иччо.
559. песа̄тисаггапаттака̄лесу кичча̄.
песа атисагга паттака̄лаиччетесваттхесу киччаппаччайа̄ хонти. песанам̣ на̄ма ‘‘каттаббамидам̣ бхавата̄’’ти а̄н̣а̄панам̣, аджджхесанан̃ча. атисаггона̄ма ‘‘кимидам̣ майа̄ каттабба’’нти пут̣т̣хасса ва̄ ‘‘па̄н̣о на хантаббо’’тиа̄дина̄ пат̣ипаттидассанамукхена ва̄ каттаббасса анун̃н̃а̄. паттака̄ло на̄ма сампаттасамайо йо аттано киччакаран̣асамайаманупапариккхитва̄ на кароти, тасса самайа̄рочанам̣, на таттха аджджхесанаматтхӣти. те ча ‘‘бха̄вакаммесу киччаттаккхаттха̄’’ти вуттатта̄ бха̄вакаммесвева бхаванти.
песане та̄ва – карӣйату бхавата̄ камманти аттхе имина̄ табба̄нӣйа̄, сесам̣ вуттанайамева, каттаббам̣ каммам̣ бхавата̄, каран̣ӣйам̣ киччам̣ бхавата̄.
атисагге бхуджджату бхавата̄ти аттхе табба̄ди, ‘‘ан̃н̃есу ча̄’’ти вуддхи.
‘‘тасса̄’’ти ваттате.
560. бхуджа̄дӣнаманто но дви ча.
бхуджаиччевама̄дӣнам̣ джака̄ра̄дианта̄нам̣ дха̄тӯнаманто но хоти, парасса киччакитакаппаччайатака̄расса ча двебха̄во хоти. бхоттаббам̣ бходжанам̣ бхавата̄, бходжанӣйам̣ бходжджам̣ бхавата̄.
ика̄ра̄гамайуттатака̄ре пана – ‘‘намакара̄наманта̄нам̣ нийуттатамхӣ’’ти еттха ‘‘анта̄нам̣ нийуттатамхӣ’’ти йогавибха̄гена дха̄тванталопа̄диниседхо, ‘‘рудха̄дито ниггахӣтапубба’’нти вина̄дхика̄райогавибха̄гена, ‘‘ниггахӣтан̃ча̄’’ти ва̄ ниггахӣта̄гамо, бхун̃джитаббам̣ тайа̄, йун̃джитаббам̣.
самайа̄рочане пана – и аджджхайане адхипуббо, адхӣйатам̣ бхавата̄ти аттхе табба̄нӣйа̄ди, ика̄ра̄гамавуддхиайа̄десааджджха̄деса̄ ча, н̣йаппаччайе ту вуддхи, йака̄расса двиттан̃ча, аджджхайитаббам̣, аджджхеййам̣ бхавата̄, аджджхайанӣйам̣ бхавата̄, авассам̣ каттаббанти ва̄кйе пана ‘‘кичча̄’’ти адхикичча ‘‘авассака̄дхамин̣есу н̣ӣ ча̄’’ти авассака̄дхамин̣аттхе ча табба̄дайо, каттаббам̣ ме бхавата̄ гехам̣, каран̣ӣйам̣, ка̄рийам̣. евам̣ да̄таббам̣ ме бхавата̄ сатам̣, да̄нӣйам̣, деййам̣.
дхара дха̄ран̣е, чура̄дитта̄ н̣ен̣айа̄, вуддхи, ика̄ра̄гамо ча, дха̄ретаббам̣, дха̄райитаббам̣ ичча̄ди.
‘‘нуда̄дӣхи йун̣вӯнамана̄нана̄ка̄нанака̄ сака̄ритехи ча̄’’ти сака̄ритехипи йун̣вӯнама̄десавидха̄натойева дха̄туппаччайантатопи киччакитакаппаччайа̄ бхавантӣти дат̣т̣хаббо. тена титиккха̄пӣйатӣти титиккха̄петаббо. евам̣ тикиччха̄петаббо тикиччха̄панӣйо. абха̄вӣйиттха, бха̄вӣйати, бха̄вӣйиссатӣти бха̄ветаббо магго. бха̄вайитаббо, бха̄ванӣйо, бха̄ванӣйам̣, бха̄ванӣйа̄, ака̄рӣйиттха, ка̄рӣйати, ка̄рӣйиссатӣти ка̄ретаббам̣, ка̄райитаббам̣, ка̄ра̄петаббам̣, ка̄ра̄пайитаббам̣, ка̄ра̄панӣйамичча̄ди ча сиддхам̣ бхавати.
каттаббам̣ каран̣ӣйан̃ча, ка̄рийам̣ киччамиччапи;
ка̄ретаббам̣ татха̄ ка̄ра̄-петаббам̣ киччасан̇гахо.
киччаппаччайантанайо.
тека̄лика
китакаппаччайантанайа
ида̄ни китакаппаччайа̄ вуччанте.
кара каран̣е, пуре вийа дха̄тусан̃н̃а̄ди.
кумбхаиччупападам̣, тато дутийа̄.
‘‘кумбхам̣ кароти, ака̄си, кариссатӣ’’ти ва̄ виггахе –
‘‘пара̄, паччайа̄’’ти ча ваттате.
561. дха̄туйа̄ камма̄димхи н̣о.
каммасмим̣ а̄димхи сати дха̄туйа̄ паро н̣аппаччайо хоти.
со ча –
562. ан̃н̃е кита.
татийе дха̄тва̄дхика̄ре вихита̄ киччехи ан̃н̃е паччайа̄ китиччева сан̃н̃а̄ хонтӣти китасан̃н̃а̄ ката̄.
563. каттари кита.
каттари ка̄раке китапаччайо хотӣти нийамато каттари бхавати, со ча ‘‘н̣а̄дайо тека̄лика̄’’ти вуттатта̄ ка̄латтайе ча хоти. пуре вийа ка̄ритабйападесан̣алопавуддхийо, паччайантасса̄лин̇гатта̄ сйа̄димхи асампатте ‘‘таддхитасама̄сакитака̄ на̄мам̣ва̄таветуна̄дӣсу ча̄’’ти китакантатта̄ на̄мам̣ва кате сйа̄дйуппатти, тато кумбхам̣ каротӣти аттхе ‘‘ама̄дайо парападебхӣ’’ти дутийа̄таппурисасама̄со, ‘‘на̄ма̄на’’нтиа̄дина̄ сама̄сасан̃н̃а̄, ‘‘тесам̣ вибхаттийо лопа̄ ча̄’’ти вибхаттилопо, ‘‘пакати часса сарантасса̄’’ти пакатибха̄во, пуна сама̄сатта̄ на̄мамива кате сйа̄дйуппатти.
со кумбхака̄ро, те кумбхака̄ра̄ ичча̄ди. иттхийам̣ кумбхака̄рӣ, кумбхака̄рийо ичча̄ди, татха̄ каммам̣ каротӣти каммака̄ро. евам̣ ма̄ла̄ка̄ро, кат̣т̣хака̄ро, ратхака̄ро, суван̣н̣ака̄ро, суттака̄ро, вуттика̄ро, т̣ӣка̄ка̄ро.
гаха упа̄да̄не, паттам̣ аган̣хи, ган̣ха̄ти, ган̣хиссатӣти ва̄ паттагга̄хо. евам̣ расмигга̄хо, раджджугга̄хо.
ве тантасанта̄не, тантам̣ ава̄йи, ва̄йати, ва̄йиссатӣти ва̄ тантава̄йо, ‘‘те а̄ва̄йа̄ ка̄рите’’ти а̄йа̄десо, ва̄кйе панеттха ‘‘те а̄ва̄йа̄’’ти йогавибха̄гена а̄йа̄десо. евам̣ туннава̄йо.
ма̄ парима̄н̣е, дхан̃н̃ам̣ амини, мина̄ти, миниссатӣти ва̄ аттхе н̣аппаччайе кате –
‘‘н̣амхӣ’’ти ваттате.
564. а̄ка̄ранта̄нама̄йо.
а̄ка̄ранта̄нам̣ дха̄тӯнам̣ антасса а̄йа̄десо хоти н̣ака̄ра̄нубандхе паччайе паре, саралопа̄ди. дхан̃н̃ама̄йо. евам̣ да̄нам̣ дада̄тӣти да̄нада̄йо.
каму кантимхи, дхаммам̣ ака̄майи, ка̄майати, ка̄майиссатӣти ва̄ дхаммака̄мо пурисо, дхаммака̄ма̄ кан̃н̃а̄, дхаммака̄мам̣ читтам̣. евам̣ аттхака̄мо, хитака̄мо, сукхака̄мо, дхаммам̣ па̄летӣти дхаммапа̄ло ичча̄ди.
даму дамане, ‘‘арим̣ адами, дамети, дамиссатӣ’’ти виггахе ‘‘дха̄туйа̄’’ти адхика̄ро, ‘‘камма̄димхӣ’’ти ча ваттате.
565. сан̃н̃а̄йаману.
каммӯпападе а̄димхи сати сан̃н̃а̄йам̣ гамйама̄на̄йам̣ дха̄туйа̄ аппаччайо хоти, упападанте нука̄ра̄гамо ча. еттха ча ‘‘ну ниггахӣтам̣ паданте’’ти сутте ‘‘паданте’’ти вачанато упападантейева нука̄ра̄гамо хотӣти дат̣т̣хаббам̣. ‘‘тесу вуддхӣ’’тиа̄дина̄ ука̄ралопо. айам̣ пана нва̄гамо сама̄сам̣ катва̄ упападавибхаттилопе катейева хотӣти ведитаббам̣.
566. ну ниггахӣтам̣ паданте.
упападабхӯтана̄мападанте ваттама̄но нука̄ра̄гамо ниггахӣтама̄паджджате, ниггахӣтасса ваггантаттам̣, сесам̣ самам̣, вуддха̄бха̄вова висесо, ариндамо ра̄джа̄.
татха̄ тара таран̣е, вессам̣ таратӣти вессантаро, тан̣хам̣ кароти хим̣сатӣти тан̣хан̇каро бхагава̄. евам̣ медхан̇каро, саран̣ан̇каро, дӣпан̇каро.
‘‘а̄димхи, а’’ити ча ваттате.
567. пуре дада̄ ча им̣.
пурасадде а̄димхи сати ‘‘дада да̄не’’иччета̄йа дха̄туйа̄ аппаччайо хоти, пурасадде ака̄расса ин̃ча хоти. еттха ча ‘‘таданупародхена̄’’ти парибха̄сато пурасаддантассева им̣ хотӣти дат̣т̣хаббам̣. н̣а̄дӣнам̣ тека̄ликаттепи упападаттхависесена атӣтейева̄йамаппаччайо хотӣти дат̣т̣хаббам̣. пуре да̄нам̣ ададӣти пуриндадо сакко. идха̄пи вибхаттилопе катейева им̣а̄десо.
‘‘камма̄димхи, а’’ити ча ваттате.
568. саббато н̣ву тва̄вӣ ва̄.
саббато дха̄туто камма̄димхи ва̄ акамма̄димхи ва̄ сати а н̣ву ту а̄вӣ иччете чатта̄ро паччайа̄ хонти. ва̄ггахан̣ам̣ ‘‘акамма̄димхи ва̄’’ти викаппанаттхам̣.
аппаччайе та̄ва – дхара дха̄ран̣е, дхаммам̣ адхари, дхарати, дхариссатӣти ва̄ дхаммадхаро. евам̣ винайадхаро. татха̄ там̣ каротӣти таккаро, двиттам̣. евам̣ хитакаро, дивасакаро, динакаро, дива̄каро, ниса̄каро, дханум̣ ган̣ха̄тӣти дхануггахо. евам̣ кат̣аггахо, саббака̄мам̣ дада̄тӣти саббака̄мададо, саббададо.
а̄то пана – аннам̣ ада̄си, дада̄ти, дадиссатӣти аннадо. евам̣ дханадо, саччам̣ сандахатӣти саччасандхо. па̄ па̄не, маджджам̣ пиватӣти маджджапо. та̄ па̄лане, гавам̣ саддам̣ та̄йатӣти готтам̣. евам̣ каттари.
акамма̄димхи пана ‘‘йасма̄ дапетӣ’’ти сутте бхайаггахан̣ена сесаса̄дханепи аппаччайо.
нӣ па̄пун̣ане випуббо, винеси, винети, винессати етена, еттха̄ти ва̄ винайо, ‘‘ан̃н̃есу ча̄’’ти вуддхи, айа̄десо ча, найанам̣ найо. си сева̄йам̣ нипуббо, ниссӣйиттха, ниссӣйати, ниссӣйиссатӣти ва̄ ниссайо. си сайе, анусайи, анусети, анусессатӣти ва̄ анусайо.
и гатимхи патипуббо, пат̣ичча екасма̄ пхаламетӣти паччайо, самудайо. чи чайе, виниччхӣйате анена, виниччхайанам̣ ва̄ виниччхайо, уччайанам̣ уччайо, сан̃чайо, дхаммам̣ вичина̄тӣти дхаммавичайо. кхӣ кхайе, кхайанам̣ кхайо. джи джайе, виджайанам̣ виджайо, джайо. кӣ даббавинимайе, виккайанам̣ виккайо, кайо. лӣ силесане, аллӣйати еттха̄ти а̄лайо, лайо. евам̣ иван̣н̣антато.
а̄сун̣антӣти ассава̄, ава̄десо, пат̣иссаванам̣ пат̣иссаво. су гатимхи, а̄бхавагга̄ савантӣти а̄сава̄. ру садде, раватӣти раво. бхаватӣти бхаво. пабхавати етасма̄ти пабхаво. лӯ чхедане, лаванам̣ лаво. евам̣ уван̣н̣антато.
нигган̣ха̄ти, ниггахан̣ам̣ ва̄ ниггахо, паггахо, сан̇ган̣ха̄ти тена, сан̇гахан̣ам̣ ва̄ сан̇гахо. вара варан̣е, сам̣варан̣ам̣ сам̣варо. дара а̄даре, а̄даран̣ам̣ а̄даро. а̄гаччхати, а̄гамананти ва̄ а̄гамо, а̄гамӣйанти еттха, етена ва̄ аттха̄ти а̄гамо парийатти. саппатӣти саппо. диббатӣти дево. каму падавиккхепе, паккаманам̣, паккаматӣти ва̄ паккамо. евам̣ виккамо.
чара чаран̣е, ване чаратӣти ваначаро, ка̄мо авачарати еттха̄ти ка̄ма̄вачаро локо, ка̄ма̄вачара̄ сан̃н̃а̄, ка̄ма̄вачарам̣ читтам̣. га̄во чаранти еттха̄ти гочаро, чхат̣т̣хӣтаппурисо.
па̄дена пиватӣти па̄дапо. евам̣ каччхапо, татийа̄таппурисо.
руха джанане, сирасмим̣ рухатӣти сирорухо, гуха̄йам̣ сайатӣти гуха̄сайам̣ читтам̣. евам̣ куччхисайа̄ ва̄та̄. т̣ха̄ гатиниваттимхи, паббате ат̣т̣ха̄си, тит̣т̣хати, т̣хассатӣти ва̄ паббатат̣т̣хо пурисо, паббатат̣т̣ха̄ надӣ, паббатат̣т̣хам̣ осадхам̣. евам̣ тхалат̣т̣хам̣, джалат̣т̣хам̣, саттамӣтаппурисо.
569. гахассупадхассе ва̄.
гахаиччетасса дха̄тусса упадхасса еттам̣ хоти ва̄, упадха̄ти антаккхарато пуббаккхарасса парасаман̃н̃а̄, гайхатӣти гехам̣, гахам̣ ва̄.
н̣вуппаччайе ратхам̣ каротӣти аттхе н̣вуппаччайо, со ча ‘‘ан̃н̃е кита’’ти китасан̃н̃атта̄ ‘‘каттари кита’’ти каттарийева бхавати, тато ка̄ритабйападеса н̣алопавуддхийо.
570. анака̄ йун̣вӯнам̣.
йун̣вуиччетесам̣ паччайа̄нам̣ ана акаиччете а̄деса̄ хонтӣти ака̄десо. сесам̣ кумбхака̄расаддасамам̣, ратхака̄рако. татха̄ аннам̣ дада̄тӣти аннада̄йако, ‘‘а̄ка̄ранта̄нама̄йо’’ти а̄йа̄десо, ‘‘иттхийамато а̄паччайо’’ти а̄паччайо, ‘‘тесу вуддхӣ’’тиа̄дина̄ ака̄расса ика̄ро, аннада̄йика̄ кан̃н̃а̄, аннада̄йакам̣ кулам̣. локам̣ нетӣти локана̄йако, винети саттети вина̄йако, ‘‘те а̄ва̄йа̄ ка̄рите’’ти а̄йа̄десо.
акаммӯпападе каротӣти ка̄рако, ка̄рика̄, ка̄ракам̣. дада̄тӣти да̄йако, да̄йика̄, да̄йакам̣. нетӣти на̄йако, на̄йика̄, на̄йакам̣. бхагавато ова̄да̄нуса̄саним̣ асун̣и, сун̣а̄ти, сун̣иссатӣти ва̄ са̄вако, са̄вика̄, а̄ва̄десо. луна̄тӣти ла̄вако. пу паване, пуна̄тӣти па̄вако, бхаватӣти бха̄вако, упа̄сатӣти упа̄сако, упа̄сика̄. ган̣ха̄тӣти га̄хако.
пачатӣти па̄чако. айаджи, йаджати, йаджиссатӣти ва̄ йа̄джако. еттха хи ‘‘кага̄ чаджа̄на’’нти чаджа̄нам̣ кагатте сампатте –
571. на кагаттам̣ чаджа̄ н̣вумхи.
дха̄твантабхӯта̄ чака̄раджака̄ра̄ кака̄ра гака̄раттам̣ на̄паджджанте н̣вуппаччайе парети пат̣исиддхатта̄ на бхавати.