3. ка̄ракакан̣д̣а

атха вибхаттӣнаматтхабхеда̄ вуччанте.

таттха екампи аттхам̣ камма̄дивасена, екатта̄дивасена ча вибхаджантӣти вибхаттийо, сйа̄дайо. та̄ пана пат̣хама̄дибхедена саттавидха̄.

таттха касмим̣ аттхе пат̣хама̄?

283. лин̇гаттхе пат̣хама̄.

лин̇гаттха̄бхидха̄наматте пат̣хама̄вибхатти хоти.

лин̇гасса аттхо лин̇гаттхо. еттха ча лӣнам̣ ан̇ганти лин̇гам̣, апа̄кат̣о авайаво, пурисотиа̄дӣнан̃хи пакатиппаччайа̄дивибха̄гакаппана̄йа ниппха̄дита̄нам̣ саддаппатирӯпака̄нам̣ на̄микапада̄нам̣ пат̣хамам̣ т̣хапетаббам̣ пакатирӯпам̣ апа̄кат̣атта̄, авайаватта̄ ча лин̇ганти вуччати. атха ва̄ висада̄висадобхайарахита̄ка̄равоха̄расан̇кха̄тена тивидхалин̇гена сахитаттхасса, таббинимуттассупасагга̄дӣнаматтхасса ча лӣнасса гаманато, лин̇ганато ва̄ лин̇ганти анваттхана̄мавасена ва̄ ‘‘дха̄туппаччайавибхаттиваджджитаматтхавам̣ лин̇га’’нти вачанато парасаман̃н̃а̄васена ва̄ лин̇ганти идха па̄т̣ипадика̄парана̄мадхеййам̣ сйа̄дивибхатйантападапакатирӯпамева вуччатӣти дат̣т̣хаббам̣.

лин̇гассаттхо на̄ма пабандхависеса̄ка̄рена паваттама̄не рӯпа̄дайо упа̄да̄йа пан̃н̃а̄пӣйама̄но тадан̃н̃а̄нан̃н̃абха̄вена аниббачанӣйо самӯхасанта̄на̄дибхедо упа̄да̄пан̃н̃аттисан̇кха̄то гхат̣апат̣а̄дивоха̄раттхо ча патхавӣдха̄тупхасса̄дӣнам̣ сабха̄вадхамма̄нам̣ ка̄ладеса̄дибхедабхинна̄нам̣ виджа̄тийавиниватто саджа̄тийаса̄дха̄ран̣о йатха̄сан̇кетама̄ропасиддхо таджджа̄пан̃н̃аттисан̇кха̄то каккхал̣аттапхусана̄диса̄ман̃н̃а̄ка̄ро ча.

со пана камма̄дисам̣сат̣т̣хо, суддхо ча̄ти дувидхо. таттха камма̄дӣсу дутийа̄дӣнам̣ видхӣйама̄натта̄ камма̄дисам̣саггарахито лин̇гасан̇кхйа̄парима̄н̣айутто, таббинимуттупасагга̄дипадаттхабхӯто ча суддхо саддаттхо идха лин̇гаттхо на̄ма.

йо пана а̄кхйа̄такитакатаддхитасама̄сехи вутто камма̄дисам̣сат̣т̣хо аттхо, сопи дутийа̄дӣнам̣ пуна аттана̄ ваттаббасса аттхависесасса̄бха̄вена ависайатта̄, лин̇гаттхаматтасса самбхавато ча пат̣хама̄йева висайо.

хоти четтха –

пат̣хама̄вупасаггаттхе, кесан̃чаттхе нипа̄тасадда̄нам̣;

лин̇га̄дике ча суддхе-бхихите камма̄диаттхепи.

салин̇ге та̄ва – есо пурисо, ете пуриса̄, еса̄ кан̃н̃а̄, ета̄ кан̃н̃а̄йо, етам̣ читтам̣, ета̄ни читта̄ни.

сасан̇кхйе – еко две.

сапарима̄н̣е – дон̣о кха̄рӣ а̄л̣хакам̣.

лин̇га̄дивинимутте сатта̄матте – ча ва̄ ха ахам̣ аттхи сакка̄лаббха̄ ичча̄ди.

‘‘лин̇гаттхе пат̣хама̄’’ти адхикичча ‘‘а̄лапане ча̄’’ти а̄лапанаттхе ча пат̣хама̄, абхимукхам̣ катва̄ лапанам̣ а̄лапанам̣, а̄мантанам̣ авха̄нанти аттхо.

еттха ча а̄мантанам̣ на̄ма пагева ладдхасарӯпасса саддена абхимукхӣкаран̣ам̣, ката̄бхимукхо пана ‘‘гаччха̄’’тиа̄дина̄ найена крийа̄йа йоджӣйати, тасма̄ а̄мантанасамайе крийа̄йога̄бха̄вато идам̣ ка̄ракавоха̄рам̣ на лабхати.

вуттан̃ча

‘‘саддена̄бхимукхӣка̄ро, виджджама̄насса ваттхуно;

а̄мантанам̣ видха̄таббе, наттхи ‘ра̄джа̄ бхаве’тида’’нти.

бхо пуриса ехи, бхо пуриса̄ ва̄, бхаванто пуриса̄ етха.

касмим̣ аттхе дутийа̄?

284. камматтхе дутийа̄.

камматтхе лин̇гамха̄ дутийа̄вибхатти хоти.

анабхихите ева̄йам̣, ‘‘каммани дутийа̄йам̣ тто’’ти вачанан̃четтха н̃а̄пакам̣.

ким̣ каммам̣?

‘‘йена ва̄ кайирате там̣ каран̣а’’нти ито ‘‘ва̄’’ти ваттате.

285. йам̣ кароти там̣ каммам̣.

йам̣ ва̄ кароти, йам̣ ва̄ викароти, йам̣ ва̄ па̄пун̣а̄ти, там̣ ка̄ракам̣ каммасан̃н̃ам̣ хоти.

идха лин̇гака̄лавачанаматантам̣. карӣйатӣти каммам̣. таттха ка̄ракам̣, са̄дхакам̣ крийа̄ниппхаттийа̄ ка̄ран̣амуччате, там̣ пана ка̄ракам̣ чхаббидхам̣ каммам̣ катта̄ каран̣ам̣ сампада̄намапа̄да̄намока̄со ча̄ти. таттха сабха̄вато, парикаппато ва̄ камма̄димхи сатийева крийа̄бха̄вато камма̄дӣнам̣ чханнампи ка̄ракавоха̄ро сиддхова хоти.

там̣ пана каммам̣ тивидхам̣ ниббаттанӣйам̣ викаран̣ӣйам̣ па̄пан̣ӣйан̃ча̄ти. йатха̄ – ма̄та̄ путтам̣ виджа̄йати, а̄ха̄ро сукхам̣ джанайати. гхат̣ам̣ кароти девадатто, кат̣т̣хаман̇га̄рам̣ кароти, суван̣н̣ам̣ кейӯрам̣, кат̣акам̣ ва̄ кароти, вӣхайо луна̄ти. девадатто нивесанам̣ пависати, а̄диччам̣ пассати, дхаммам̣ сун̣а̄ти, пан̣д̣ите пайирупа̄сати.

вуттан̃ча

‘‘ниббаттивикатиппатти-бхедена тивидхам̣ матам̣;

катту крийа̄бхигаммам̣ там̣, сукхан̇га̄рам̣ нивесана’’нти.

еттха ча иччхита̄ниччхитакатхита̄катхита̄дибхедаманапеккхитва̄ саббасан̇га̄хакавасена ‘‘йам̣ кароти там̣ камма’’нти вуттатта̄, аттхантаравикаппанава̄дхика̄рато ча саббаттха имина̄ва каммасан̃н̃а̄ хоти.

таттха аниччхитакаммам̣ йатха̄ – кан̣т̣акам̣ маддати, висам̣ гилати, га̄мам̣ гаччханто руккхамӯлам̣ упагаччхати.

акатхитакаммам̣ йатха̄ – йан̃н̃адаттам̣ камбалам̣ йа̄чате бра̄хман̣о. еттха хи ‘‘камбала’’мити катхитакаммам̣ двикаммика̄йа йа̄чанакрийа̄йа паттумиччхитатаратта̄. ‘‘йан̃н̃адатта’’мити аппадха̄натта̄ акатхитакаммам̣. татха̄ самиддхам̣ дханам̣ бхиккхате, аджам̣ га̄мам̣ найати, пара̄бхавантам̣ пурисам̣, майам̣ пуччха̄ма готамам̣, бхагава̄ бхиккхӯ етадавоча ичча̄ди.

абхихитакамме пана на хоти, йатха̄ – кат̣о карӣйате девадаттена, сугатена десито дхаммо, йан̃н̃адатто камбалам̣ йа̄чӣйате бра̄хман̣ена ичча̄ди.

‘‘дутийа̄’’ти адхика̄ро.

286. гати буддхи бхуджа пат̣ха хара кара сайа̄дӣнам̣ ка̄рите ва̄.

гаму саппа гатимхи, будха бодхане, будха авагамане ва̄, бхуджа па̄ланабйавахаран̣есу, пат̣ха бйаттийам̣ ва̄ча̄йам̣, хара харан̣е, кара каран̣е, си сайе иччевама̄дӣнам̣ дха̄тӯнам̣ пайоге ка̄рите сати пайоджджакакаттубхӯте каммани лин̇гамха̄ дутийа̄вибхатти хоти ва̄. ниччасампатте викаппаттхойам̣, тена тасса паккхе татийа̄ хоти.

йо кочи пурисо га̄мам̣ гаччхати, таман̃н̃о пайоджайати. пурисо пурисам̣ га̄мам̣ гамайати, пурисена ва̄ га̄мам̣ гамайати. евам̣ сиссам̣ дхаммам̣ бодхети а̄чарийо, ма̄та̄ путтам̣ бходжанам̣ бходжайати, сиссам̣ дхаммам̣ па̄т̣хети а̄чарийо, пурисо пурисам̣ бха̄рам̣ ха̄рети, татха̄ пурисо пурисам̣ каммам̣ ка̄райати, пурисена ва̄ каммам̣ ка̄ра̄пайати, пурисо пурисам̣ сайа̄пайати. евам̣ саббаттха ка̄рите каттукаммани дутийа̄.

ка̄ритети ким̣? пурисо га̄мам̣ гаччхати.

абхихите на бхавати, пурисена пурисо га̄мам̣ гамӣйате, сиссо дхаммам̣ бодхӣйате ичча̄ди.

287. ка̄ладдха̄намаччантасам̣йоге.

аччантам̣ нирантарам̣ сам̣йогоаччантасам̣його. ка̄ладдха̄нам̣ даббагун̣акрийа̄хи аччантасам̣йоге техи ка̄ладдха̄нава̄чӣхи лин̇гехи дутийа̄вибхатти хоти.

ка̄ле та̄ва – сатта̄хам̣ гавапа̄нам̣, ма̄сам̣ мам̣соданам̣, сарадам̣ раман̣ӣйа̄ надӣ, саббака̄лам̣ раман̣ӣйам̣ нанданам̣, ма̄сам̣ саджджха̄йати, тайо ма̄се абхидхаммам̣ десеси.

аддха̄не – йоджанам̣ ванара̄джи, йоджанам̣ дӣгхо паббато, косам̣ саджджха̄йати.

аччантасам̣йогети ким̣? ма̄се ма̄се бхун̃джати, йоджане йоджане виха̄рам̣ патит̣т̣ха̄песи.

288. каммаппавачанӣйайутте.

каммаппавачанӣйехи нипа̄топасаггехи йутте йоге сати лин̇гамха̄ дутийа̄вибхатти хоти.

каммам̣ павачанӣйам̣ йесам̣ те каммаппавачанӣйа̄, парасаман̃н̃а̄васена ва̄ анва̄дайо каммаппавачанӣйа̄.

таттха анусаддасса лаккхан̣е, сахаттхе, хӣне ча каммаппавачанӣйасан̃н̃а̄ вутта̄. йатха̄ – паббаджитаману паббаджим̣су, надиманвавасита̄ ба̄ра̄н̣асӣ, надийа̄ саха авабаддха̄ти аттхо, ану са̄рипуттам̣ пан̃н̃ава̄.

лаккхан̣а̄дӣсу ‘‘лаккхан̣и’ттхамбхӯтаккха̄набха̄га виччха̄су пати пари анаво’’ти пати пари анӯнам̣ каммаппавачанӣйасан̃н̃а̄ вутта̄.

лаккхан̣е сӯрийуггаманам̣ пати дибба̄ бхаккха̄ па̄тубхавеййум̣, руккхам̣ пати виджджотате чандо, руккхам̣ пари, руккхам̣ ану.

иттхамбхӯтаккха̄не са̄дху девадатто ма̄тарам̣ пати, ма̄тарам̣ пари, ма̄тарам̣ ану.

бха̄ге йадеттха мам̣ пати сийа̄, мам̣ пари, мам̣ ану, там̣ дӣйату.

виччха̄йоге аттхаматтхам̣ пати саддо нивисати, руккхам̣ руккхам̣ пати виджджотате чандо, руккхам̣ руккхам̣ пари, руккхам̣ руккхам̣ ану.

‘‘абхирабха̄ге’’ти абхисса бха̄гаваджджитесу лаккхан̣а̄дӣсу каммаппавачанӣйасан̃н̃а̄ вутта̄. там̣ кхо пана бхавантам̣ готамам̣ евам̣ калйа̄н̣о киттисаддо аббхуггато, са̄дху девадатто ма̄тарам̣ абхи.

нипа̄те дхи бра̄хман̣асса ханта̄ра миччевама̄ди.

289. квачи дутийа̄ чхат̣т̣хӣнаматтхе.

чхат̣т̣хӣнам̣ аттхе квачи дутийа̄вибхатти хоти. антара̄абхито парито пати пат̣ибха̄тийоге айам̣. антара̄ ча ра̄джагахам̣ антара̄ ча на̄л̣андам̣ аддха̄намаггаппат̣ипанно, ра̄джагахасса ча на̄л̣анда̄йа ча маджджхети аттхо. абхито га̄мам̣ васати, парито га̄мам̣ васати, надим̣ неран̃джарам̣ пати, неран̃джара̄йа надийа̄ самӣпети аттхо. пат̣ибханту там̣ чунда боджджхан̇га̄, упама̄ мам̣ пат̣ибха̄ти, упама̄ майхам̣ упат̣т̣хахатӣти аттхо.

‘‘квачи дутийа̄, аттхе’’ти ча ваттате.

290. татийа̄саттамӣнан̃ча.

татийа̄саттамӣнаматтхе ча квачи лин̇гамха̄ дутийа̄вибхатти хоти.

татийаттхе саче мам̣ на̄лаписсати, тван̃ча мам̣ на̄бхибха̄саси, вина̄ саддхаммам̣ куто сукхам̣, упа̄йамантарена на аттхасиддхи.

саттамийаттхе – ка̄ле, упа̄нваджджха̄васасса пайоге, адхисит̣т̣ха̄васа̄нам̣ пайоге, таппа̄нача̄ре ча дутийа̄.

ка̄ле та̄ва – пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄, екам̣ самайам̣ бхагава̄. имам̣ раттим̣ чатта̄ро маха̄ра̄джа̄но.

упа̄дипуббасса васадха̄тусса пайоге – га̄мам̣ упавасати, га̄мам̣ анувасати, виха̄рам̣ адхивасати, га̄мам̣ а̄васати, ага̄рам̣ аджджха̄васати. татха̄ патхавим̣ адхисессати, га̄мам̣ адхитит̣т̣хати, га̄мам̣ аджджха̄васати.

таппа̄нача̄ресу – надим̣ пивати, га̄мам̣ чарати ичча̄ди.

касмим̣ аттхе татийа̄?

291. каран̣е татийа̄.

каран̣ака̄раке татийа̄вибхатти хоти.

ким̣ каран̣ам̣?

292. йена ва̄ кайирате там̣ каран̣ам̣.

йена ва̄ катта̄ упакаран̣абхӯтена ваттхуна̄ крийам̣ абйавадха̄нена кароти, йена ва̄ викароти, йена ва̄ па̄пун̣а̄ти, там̣ ка̄ракам̣ каран̣асан̃н̃ам̣ хоти.

карӣйате анена̄ти каран̣ам̣, еттха ча сатипи саббака̄рака̄нам̣ крийа̄са̄дхакатте ‘‘йена ва̄ кайирате’’ти висесетва̄ вачанам̣ каттӯпакаран̣абхӯтесу ка̄ракесу са̄дхакатамассева гахан̣аттхам̣.

вуттан̃ча

‘‘йасса саббависесена, крийа̄сам̣сиддхихетута̄;

самбха̄вӣйати там̣ вуттам̣, каран̣ам̣ на̄ма ка̄рака’’нти.

там̣ пана дувидхам̣ аджджхаттика ба̄хиравасена.

йатха̄ – хаттхена каммам̣ кароти, чаккхуна̄ рӯпам̣ пассати, манаса̄ дхаммам̣ вин̃н̃а̄йа. даттена вӣхайо луна̄ти, аггина̄ кут̣им̣ джха̄пети.

‘‘татийа̄’’ти адхика̄ро.

293. каттари ча.

каттари ча ка̄раке лин̇гамха̄ татийа̄вибхатти хоти. чаггахан̣ена иттхамбхӯталаккхан̣е, крийа̄павагге, пуббасадисасамӯнаттха калаха нипун̣а миссака сакхилаттха̄дийоге, ка̄ладдха̄несу, паччаттакамматтхапан̃чамийаттха̄дӣсу ча татийа̄.

ко ча катта̄?

294. йо кароти са катта̄.

йо крийам̣ аттаппадха̄но хутва̄ кароти, со каттусан̃н̃о хоти.

со тивидхо суддхакатта̄ хетукатта̄ каммакатта̄ти. таттха йо сайамева крийам̣ кароти, со суддхакатта̄. йо ан̃н̃ам̣ ка̄тум̣ саматтхам̣ акаронтам̣ каммам̣ нийоджети, со хетукатта̄, йатха̄ – гантум̣ саматтхо девадатто, таман̃н̃о пайоджети ‘‘гамайати девадатта’’нти.

йам̣ пана таттха таттха гаччхати девадатто, таман̃н̃о пайоджайати ‘‘гамайати девадатта’’нти хетваттханидассанам̣, тампи са̄маттхийадассанавасена вуттанти гахетаббам̣. ан̃н̃атха̄ йади сайамева гаччхати, ким̣ таттха пайоджакабйа̄па̄рена акаронтам̣ балена ка̄райати, па̄са̄н̣ам̣ ут̣т̣ха̄пайатӣтиа̄дикан̃ча на сиджджхеййа.

еттха пана

‘‘катта̄’’ти ваттате.

293. йо ка̄рети са хету.

йо катта̄рам̣ ка̄рети, со хетусан̃н̃о хоти, катта̄ ча̄ти хетукаттусан̃н̃а̄.

йо пана парасса крийам̣ пат̣ичча каммабхӯтопи сукаратта̄ сайамева сиджджханто вийа хоти, со каммакатта̄ на̄ма, йатха̄ – сайам̣ карӣйате кат̣о, сайамева паччате оданоти.

вуттан̃ча

‘‘аттаппадха̄но кирийам̣, йо ниббаттети ка̄рако;

аппайутто пайутто ва̄, са катта̄ти павуччати.

хетукатта̄ти катхито,

каттуно йо пайоджако;

каммакатта̄ти сукаро,

каммабхӯто катхӣйате’’ти.

нану ча ‘‘сам̣його джа̄йате’’тиа̄дӣсу катхам̣ пуре асато джананакрийа̄йа каттубха̄восийа̄ти? вуччате – локасан̇кетасиддхо хи саддаппайого, авиджджама̄нампи хи локо садда̄бхидхеййата̄йа виджджама̄нам̣ вийа гахетва̄ вохарати, викаппабуддхигахита̄ка̄ройева хи саддена̄бхидхӣйате, на ту ваттхусабха̄во, ан̃н̃атха̄ сутамайан̃а̄н̣енапи паччаккхена вийа ваттхусабха̄васаччхикаран̣аппасан̇го ча муса̄ва̄да кудит̣т̣хива̄да̄дӣнамабха̄ваппасан̇го ча сийа̄, тасма̄ буддхипарикаппитапан̃н̃аттивасенапи саддаппаватти хотӣти асато сам̣йога̄диссапи хотева джананакрийа̄йа каттука̄раката̄ти.

йатха̄ха

‘‘воха̄рависайо саддо, некантапараматтхико;

буддхисан̇каппито аттхо, тассаттхоти павуччати.

буддхийа̄ гахитатта̄ хи, сам̣його джа̄йате ити;

сам̣його виджджама̄нова, катта̄ бхавати джа̄тийа̄’’ти.

татра татийа̄ джинена десито дхаммо, буддхена джито ма̄ро, ахина̄ дат̣т̣хо наро, буддхена бодхито локо, саддхехи ка̄рито виха̄ро.

абхихите на бхавати. кат̣ам̣ кароти девадатто, ка̄рети ва̄.

иттхамбхӯтасса лаккхан̣е – са̄ бхиннена сӣсена паггхарантена лохитена пат̣ивиссака̄нам̣ уджджха̄песи, ӯнапан̃чабандханена паттена ан̃н̃ам̣ навам̣ паттам̣ чета̄пеййа, тидан̣д̣акена парибба̄джакамаддаккхи.

апавагге – ека̄хенева ба̄ра̄н̣асим̣ па̄йа̄си, навахи ма̄сехи виха̄рам̣ нит̣т̣ха̄песи, йоджанена адхӣтам̣ бйа̄каран̣ам̣, крийа̄павагготи крийа̄йа а̄сум̣ паринит̣т̣ха̄панам̣.

пубба̄дийоге – ма̄сена пуббо, питара̄ садисо, ма̄тара̄ само, каха̄пан̣ена ӯно, дханена викало, асина̄ калахо, а̄ча̄рена нипун̣о, ва̄ча̄йа нипун̣о, гул̣ена миссакам̣, тилена миссакам̣, ва̄ча̄йа сакхило, ман̣ина̄ аттхо, дханена аттхо, питара̄ тулйо.

ка̄ладдха̄несу – ма̄сена бхун̃джати, йоджанена гаччхати.

паччатте – аттана̄ва атта̄нам̣ самманнати.

камматтхе – тилехи кхетте вапати.

пан̃чамийаттхе – сумутта̄ майам̣ тена маха̄саман̣ена.

296. саха̄дийоге ча.

саха саддхим̣ самам̣ на̄на̄ вина̄ алам̣ кимиччевама̄дӣхи йоге лин̇гамха̄ татийа̄вибхатти хоти, часаддена сахаттхепи.

таттха сахасаддена його крийа̄ гун̣а дабба самава̄йе самбхавати. йатха̄ – витаккена саха ваттати, путтена саха тхӯло, антева̄сикасаддхивиха̄рикехи саха а̄чарийупаджджха̄йа̄нам̣ ла̄бхо, нисӣди бхагава̄ саддхим̣ бхиккхусан̇гхена, сахассена самам̣ мита̄, саббехи ме пийехи мана̄пехи на̄на̄бха̄во вина̄бха̄во, сан̇гхо вина̄пи гаггена упосатхам̣ кареййа, алам̣ те идха ва̄сена, ким̣ ме екена тин̣н̣ена, пурисена тха̄мадассина̄, ким̣ те джат̣а̄хи думмедха, ким̣ те аджинаса̄т̣ийа̄.

сахаттхе – девадатто ра̄джагахам̣ па̄виси кока̄ликена паччха̄саман̣ена, дуккхо ба̄лехи сам̣ва̄со.

297. хетваттхе ча.

йогаггахан̣амиха̄нуваттате, хетваттхе, хетваттхаппайоге ча лин̇гамха̄ татийа̄вибхатти хоти.

кисмин̃чи пхале дит̣т̣хаса̄маттхийам̣ ка̄ран̣ам̣ хету, сойева аттхо, тасмим̣ хетваттхе, аннена васати, дхаммена васати, виджджа̄йа васати.

на джачча̄васало хоти,

на джачча̄ хоти бра̄хман̣о;

каммуна̄ васало хоти,

каммуна̄ хоти бра̄хман̣о.

да̄нена бхогава̄, а̄ча̄рена кулӣ.

кена па̄н̣и ка̄мададо, кена па̄н̣и мадхуссаво;

кена те брахмачарийена, пун̃н̃ам̣ па̄н̣имхи иджджхати.

хетваттхаппайоге – кена нимиттена, кена пайоджанена, кенат̣т̣хена, кена хетуна̄ васати.

298. саттамйаттхе ча.

саттамйаттхе ча лин̇гамха̄ татийа̄вибхатти хоти.

ка̄ладдха̄надиса̄деса̄дӣсу ча̄йам̣. тена самайена, тена ка̄лена, ка̄лена дхаммассаван̣ам̣, со во мамаччайена саттха̄, ма̄сена бхун̃джати, йоджанена дха̄вати. пураттхимена дхатарат̣т̣хо, даккхин̣ена вирӯл̣хако, паччхимена вирӯпаккхо, уттарена касиванто джаногхамапарена ча, йена бхагава̄ тенупасан̇ками ичча̄ди.

299. йенан̇гавика̄ро.

йена бйа̄дхимата̄ ан̇гена ан̇гино вика̄ро лаккхӣйате, таттха татийа̄вибхатти хоти. еттха ча ан̇гамасса аттхӣти ан̇гам̣, сарӣрам̣. аккхина̄ ка̄н̣о, хаттхена кун̣ӣ, па̄дена кхан̃джо, пит̣т̣хийа̄ кхуджджо.

300. висесане ча.

висесӣйати висеситаббам̣ анена̄ти висесанам̣, готта̄ди. тасмим̣ готтана̄маджа̄тисиппавайогун̣асан̇кха̄те висесанаттхе татийа̄вибхатти хоти, часаддена пакатиа̄дӣхи ча. готтена готамо на̄тхо.

са̄рипуттоти на̄мена, виссуто пан̃н̃ава̄ ча со;

джа̄тийа̄ кхаттийо буддхо, локе аппат̣ипуггало.

тадаху паббаджито санто, джа̄тийа̄ саттавассико;

сопи мам̣ ануса̄сеййа, сампат̣иччха̄ми маттхаке.

сиппена нал̣ака̄ро со, екӯнатим̣со вайаса̄, виджджа̄йа са̄дху, пан̃н̃а̄йа са̄дху, тапаса̄ уттамо, суван̣н̣ена абхирӯпо.

пакатиа̄дӣсу – пакатийа̄ абхирӯпо, йебхуййена маттика̄, самена дха̄вати, висамена дха̄вати, двидон̣ена дхан̃н̃ам̣ кин̣а̄ти, сахассена ассаке кин̣а̄ти ичча̄ди.

касмим̣ аттхе чатуттхӣ?

301. сампада̄не чатуттхӣ.

сампада̄нака̄раке лин̇гамха̄ чатуттхӣвибхатти хоти.