16. катту

ким̣ лаккхан̣о-йам̣ катта̄ичча̄ха-‘каттари’чча̄ди, гаччхати девадатточча̄до каттари патит̣т̣хитам̣, пачатйоданам̣ девадатточча̄до камме патит̣т̣хитам̣ кирийам̣ каротӣти самбандхо, каротӣти ча имина̄ анваттха бйападесова сиддхо-йам̣ катту воха̄роти н̃а̄пети, кеначи пайуджджама̄нопи саке камме сайамева падха̄наттаманубхаватӣти‘пайутто ва̄ падха̄набха̄вена̄’ти вуттам̣ хоти четтха-

падха̄ната̄йа йо катту, каммат̣т̣хам̣ куруте крийам̣;

са̄ катта̄ на̄маппайутто, пайутто ва̄тйайам̣ двидха̄ти.

таттха пурисена катанти аппайутто, пурисена кароти девадаттоти пайутто, нану кирийа̄-йамабйавадха̄нена каран̣а̄дхикаран̣е хева са̄дхйате катта̄ра̄ ту дӯрат̣т̣хена, татха̄сати катхаманекаса̄дханаса̄дханӣйам̣ кирийам̣ катта̄ва кароти мукхйабха̄вена̄паретвамукхйабха̄вена̄ти вуччате-

каттутон̃н̃есамуббхӯтйа̄, вивитта̄лочана̄дина̄ [вавивекеча дассана̄ти ва̄кйападӣйе, павивекеча ка̄ракантхара̄мабха̄ведиссабхе каттарикрийа̄ аттхи бхавати виджджатичча̄до титат̣ӣка̄, татийапа̄тха̄нам̣па̄та 100, нам̣па̄та 243];

дӯра̄дапйупака̄ритте, катту ва̄ттаппадха̄ната̄.

айаметтха аттхо ‘‘каттуно сака̄са̄ ан̃н̃есам̣ каран̣а̄дӣнам̣ уббхӯтйа̄ самбхавенача, татха̄хи пасиддхакаран̣асабха̄вопи пхарасу катта̄йаттавуттита̄йа̄дхикаран̣амбха вати‘пхарасумхи т̣хапетва̄ чхиндатӣ’ти, вивиттасса каран̣а̄дӣхи путхаббхӯтасса, каттуно кирийа̄йа а̄лочанена дассанена ча ‘девадатто аттхи бхавати виджджатӣ’ти [вутхаббхӯтасса̄нена а̄лочанена дассаненача каттунодевадаттенадевадаттам̣ бхавати виджджатӣти (поттхаке)], а̄дисаддена каран̣а̄дино (тададхӣна) паваттиа̄дӣнам̣ гахан̣ам̣, имина̄ ка̄ран̣ена дӯрато упака̄риттепи каттуйева саппадха̄ната̄ сийа̄’’ти, пунапи-

тха̄лйа̄дӣнанту каттуттам̣, хотева̄четана̄напи;

йато саддасса вутйаттхе, миччха̄тйа̄сена-на̄дина̄.

айаметтха аттхо ‘‘ачетана̄нампи тха̄лӣасиа̄дӣнам̣ каттуттамбхавати йатха̄ван̣н̣итасаппадха̄наттанимитта̄бха̄вепи, касма̄ти че йато ка̄ран̣а̄ аттхе аттано абхидхеййесаддасса вутти пат̣ипатти ана̄дина̄ миччха̄бхйа̄сенабхавати тасма̄ тха̄лйа̄дӣнантиа̄ди пакатам̣, ким̣ вуттам̣ хоти ‘‘ан̃н̃атха̄ саддаттхо, ан̃н̃атха̄ сабха̄ваттхо, на хи саддо ба̄хйе ваттхумхи бйа̄па̄рама̄паджджати, татха̄хи–

ан̃н̃атхе ва̄гги сам̣сагга̄, да̄хам̣ дад̣д̣хоти ман̃н̃ати;

ан̃н̃атха̄ да̄хасаддена, да̄хаттхо сампатӣйате.

ба̄хйападаттхасса сабха̄во вийа хутва̄ миччха̄бхйа̄сена ана̄дина̄ пана паваттена ба̄хйе ваттхӯни авиджджама̄нена каран̣абхӯтена тха̄лйа̄дӣнам̣ каттуттам̣ хотӣ’’ти. атха ча пана–

ваттиччха̄до паваттехи, саппадха̄натта хетухи;

каттудхаммехи вуттехи, катта̄ садда̄ва н̃а̄йате.

екасса̄мукхйаваттха̄хи, бхедена парикаппане;

камматтам̣ каран̣аттан̃ча, каттуттам̣ чопаджа̄йате.

вуттехӣти ‘каттутон̃н̃есамуббхӯтйа̄’чча̄дина̄, садда̄ва̄ти садде тедхамма̄ хонту ва̄ ма̄ ва̄ каттусамбандхийатха̄вуттадхаммавачаниччха̄йа саддатова катта̄ патӣйате, нийамена на ваттхутоти аттхо, амукхйа̄ ваттха̄хӣти буддхийа̄ тада̄ка̄рата̄йа парин̣а̄ма̄ваттха̄хи, хантйатта на̄ватта̄нанти екассева̄ттано камматта̄ди джа̄йате, атойева̄ччантамасантопи ан̇куро джананакирийа̄йа катта̄ бхавати ‘ан̇куро джа̄йате’ти, вуттам̣ хи–

пура̄сан̃джанито [пура̄сан̃джа̄тито] бха̄ва̄, буддхайаваттха̄ни бандхано;

авасит̣т̣хо сата̄н̃н̃ена, катта̄ бхавати джа̄тийа̄ити.

сата̄ ан̃н̃ена девадатта̄дина̄.

кинтам̣ каран̣ам̣ на̄ма̄ти а̄ха-‘йо пана̄’тиа̄ди, йоти йо падаттхо, имина̄ идам̣ дӣпети ‘‘каран̣абйападеса̄йа суттантара̄бха̄вепи каротйаненети каран̣антйанваттхато пасиддхо-йам̣ каран̣авоха̄ро’’ти, атредам̣ пат̣ибха̄нам̣–

йам̣ ваттумиччхитам̣ катту, крийа̄йаччантаса̄дханам̣;

каран̣антам̣ двидха̄ хоти, ба̄хйаббхантарабхедатоти.

таттха йам̣ваттумиччхитам̣тйа̄дина̄ идам̣ дассети-‘‘на ваттхуто кин̃чи каран̣ам̣ на̄ма аттхи, вачаниччха̄васена пана пасиддхакаран̣а̄нампи пхарасуа̄дӣнам̣ ‘пхарасу чхиндати, пхарасумхи чхиндатӣ’ти каттуадхикаран̣аттассапи, пасиддха̄дхикаран̣а̄нампи таданутта̄дивисесасамбхаве тха̄лйа̄ пачатӣ’ти каран̣аттассапи дассанато вачаниччха̄тойева каран̣ам̣ ка̄ракам̣ вин̃н̃еййа’’нти, тан̃ча дувидханти а̄ха-‘двидха̄ хотӣ’тиа̄ди, таттха асина̄ чхиндатӣти ба̄хйам̣, чаккхуна̄ пассатӣтйаббхантарам̣. кирийа̄нимиттатта̄ ка̄раканти имина̄ ка̄ракасаддасса нимиттапарийа̄йаттама̄ха. пакати йа̄бхирӯпочча̄до кирийа̄йа̄виджджама̄натта̄ самбандхаматтам̣ вин̃н̃а̄йатӣти самбандхалаккхан̣а̄ чхат̣т̣хӣ сийа̄, самена дха̄ватӣтйа̄до ту кирийа̄йа виджджама̄наттепи камматтам̣ ваттумиччхитанти дутийа̄ сийа̄, самам̣ дха̄вати висамам̣ дха̄ватӣтйаттхо, татха̄ двидон̣ена̄ти дведон̣е кин̣а̄тӣтйаттхо, пан̃чакена̄ти пан̃ча парима̄н̣асса пан̃чако пан̃чакам̣ ваггам̣ катва̄ пасаво кин̣а̄ти пан̃чапан̃ча катва̄ кин̣а̄тӣтйаттхоти ва̄ттикака̄рена ‘татийа̄ видха̄на̄йопасан̇кхйа̄нам̣’катам̣, там̣ дассетума̄ха- ‘пакатиа̄дӣхӣ’тиа̄ди, йаттхесам̣каран̣абха̄воти йассам̣ кирийа̄йаме сампакатйа̄дӣнам̣ каран̣аттам̣, там̣ кирийам̣ катхайатӣти самбандхо, саббассева падаттхасса сатта̄бйабхича̄рато а̄ха-‘бхӯ’ичча̄ди, пакатийа̄бхирӯпоти сабха̄вена̄йамабхирӯпо бхавати, на ту ваттха̄лан̇ка̄ра̄динетйаттхо, каротисса гаммама̄натте пана пакатийа̄бхирӯпо катотиа̄ди, тада̄ каттарийева татийа̄, йам̣ йасма̄ ан̃н̃аготто готамо на хоти аточа готамо бхаватӣти самбандхо, нануча двидон̣а пан̃чака̄ кайампат̣ичча каммабхӯта̄ хонти двидон̣а̄дина̄ кейатта̄ тато кимуччате‘кайампат̣ичча двидон̣апан̃чака̄ каран̣а̄ни бхавантӣ’тйа̄ сан̇кӣйа̄ха-‘татха̄хи’чча̄ди, идам̣ вуттам̣ хоти-‘‘двидон̣а̄дисаддена хи на гайхупагам̣ ваттхумуччати, техи пана двидон̣а̄дйаттхам̣ мӯлам̣ та̄даттхийа̄ бхихитанти на вуттадоса̄васаро’’ти.