1. висесйа̄дхӣнаваггаван̣н̣ана̄
691. иха ваккхама̄не са̄ман̃н̃акан̣д̣е са̄н̇гопа̄н̇гехи ан̇гаупа̄н̇гадвайасахитехи висесйа̄дхӣнехи висесйа̄йаттехи висесанасаддехи собхана̄дӣхи сам̣кин̣н̣ехи ан̃н̃аман̃н̃авиджа̄тийаттхехи даббакрийа̄гун̣а̄дӣхи анекаттхехи самайаван̣н̣а̄дӣхи абйайехи чирассама̄дӣхи ча кама̄ камато вагга̄ катхйанте, те ча пуббаваггасанниссайа̄, татха̄ хи собхана̄дайо деваманусса̄дӣсу висесанабха̄вена самбандха̄, крийа̄дайо ту тада̄дха̄рата̄йа, самайа̄дайо ва̄чаката̄йа, чирассама̄дайо там̣крийа̄висесанабха̄вена, татойева са̄дха̄ран̣атта̄ са̄ман̃н̃акан̣д̣амидам̣.
692. иха саттхе бхиййо рӯпантара̄ лин̇гавиниччхайо, со атра̄пи вагге бхиййо рӯпантара̄йева̄ти виппат̣ипаттинира̄саттхам̣ бйа̄паканйа̄йама̄ха ‘‘гун̣и’’чча̄дина̄. тассаттхо – висесанабхӯта̄ саббе гун̣асадда̄, даббасадда̄, крийа̄садда̄ ча висесйа̄дхӣнабха̄вена хетуна̄йева, на бхиййо рӯпантара̄пи висесанасаддена самалин̇гино сийунти, йатха̄ – собхана̄ иттхӣ, собхано пурисо, собханам̣ читтам̣.
693-696. субхантам̣ собхане. субха собхане, йу. руча диттийам̣, иро. са̄дха сам̣сиддхийам̣, у. манам̣ тосетӣти манун̃н̃ам̣. н̃а̄ парима̄н̣атосананиса̄манесу, антассука̄ро, манам̣ а̄ бхусо тосетӣти ва̄ манун̃н̃ам̣, тада̄ ‘‘мано ан̃н̃а’’нти чхедо, а̄лопо. чара гатибхаккханесу, н̣ву, чарати читтаметтха̄ти ча̄ру. сут̣т̣ху дарӣйате сундарам̣, дара да̄ран̣е. вагга гамане, у, ваггу. мано рамати асмим̣. каму иччха̄йам̣, то. харати читтам̣ ха̄рӣ, н̣ӣ. мана н̃а̄н̣е, джу, мано джавати йасмим̣ ва̄ ман̃джу, налопо. пийасӣлайуттата̄йа песалам̣, пийасса пе, ӣссаттам̣. бхади калйа̄н̣е, до. ва̄ гатийам̣, мо. кала сан̇кхйа̄не, йа̄н̣о. манам̣ аппети вад̣д̣хетӣти мана̄пам̣, мано аппоти йасминти ва̄ мана̄пам̣, а̄па па̄пун̣ане, апа̄дипуббо ча. лабхитаббанти ладдхам̣, то, сакаттхе ко. субхатӣти субхам̣, сундарена сабха̄вена бхаватӣти ва̄ субхам̣.
пун̇гавантам̣ уттаме, уббхуто атйаттхам̣ уттамо, убхасаддато уббхутаттхато висесаттхе тамо, уггататаматта̄ ва̄ уттамо. вара паттхана̄йам̣, паваро. ит̣т̣хапаччайе вуд̣д̣хасса джа̄десо, джет̣т̣хо. пакат̣т̣хам̣ мукхам̣ а̄рамбхо асса памукхо. наттхи уттаро уттамо йасма̄ ануттаро. памукхо ча ануттаро ча̄ти двандо. апа̄дипуббе варо. мукхамива мукхйо, иваттхе йо. пададха̄тӣти падха̄нам̣, йу. памукхабха̄ве тит̣т̣хатӣти па̄моккхо, убхайатра̄пи вуд̣д̣хи. пакат̣т̣хам̣ ра̄тӣти парам̣, н̣о. ‘‘агга’’нти джа̄нитаббанти агган̃н̃ам̣, ‘‘агга’’нти пама̄нитаббанти ва̄ агган̃н̃ам̣. уттаро уттамасадисо. падха̄набха̄вам̣ нӣтам̣ пан̣ӣтам̣, нӣ найе, каммани н̣о. парам̣ паччанӣкам̣ ма̄ретӣти парамам̣, пакат̣т̣хабха̄ве раматӣтива̄ парамам̣, н̣о. ийит̣т̣хесу пасаттхасса, вуд̣д̣хасса ча со, сеййо, сет̣т̣хо ча, ‘‘квача̄саван̣н̣ам̣ лутте’’ти иссе. га̄мам̣ нетӣти га̄ман̣и, ‘‘тассӣла̄дӣсу н̣ӣ тва̄вӣ ча̄’’ти н̣ӣ, рассо, га̄ман̣и. сантатамата̄йа саттамо, сантато тамо, сантасса ча со. висесӣйатети висит̣т̣хо, сиса висесане, то. ара гамане, н̣йо, ика̄ра̄гамо, арийо. наттхи агго йасма̄ на̄го, дӣгха̄ди, галопо ча. и гатийам̣, н̣ву, иссе, алопо ча, еко, садисарахитата̄йа ва̄ екӣбха̄ве тит̣т̣хатӣти еко, ко. усса̄пети паччанӣкети усабхо, уса да̄хе, абхо. аджа гамане, а, джасса го, двиттам̣, агго. муча мочане, хӣнамаджджхимабха̄вехи муччатӣти моккхо, то, тасса кхо. моккха мочане ва̄, а. падха̄набха̄вам̣ гаччхатӣти пун̇гаво, йада̄ди, пуккхалопйатра, пуса вуд̣д̣химхи, ало, сасса кхо, асарӯпадвиттам̣. ете чуттама̄дайо сама̄сага̄пи асама̄сага̄пи уттаматтхава̄чака̄. амаракосе пана на̄госабхапун̇гава̄нам̣ сама̄сагаттейева уттаматтхава̄чаката̄ вутта̄, вуттан̃ча –
‘‘уттарасмим̣ паде бйаггха-пун̇гаво’сабхакун̃джара̄;
сӣхасаддӯлана̄га̄дйа̄, пуме сет̣т̣хаттхагочара̄’’ти [амара 21.59].
тассаттхо – бйаггха̄дайо каммадха̄райасама̄се сати уттарападӣбхӯта̄ сет̣т̣хаттхависайа̄ пуббападасса сет̣т̣хаттхава̄чака̄ пуллин̇га̄ ча бхаванти, йатха̄ ‘‘пурисабйаггхо, мунипун̇гаво’’ичча̄ди. сӣха̄дайо, а̄дина̄ вара̄хапун̣д̣арӣкадхорайхасовӣра̄дайо ча сама̄сага̄ каммадха̄райасама̄се уттарападабхӯта̄ сет̣т̣хаттхава̄чака̄ пумева бхаванти, йатха̄ ‘‘сакйасӣхо, кавикун̃джаро, пурисасаддӯло, пурисавара̄хо’’ичча̄ди.
697. читтасса, аккхино ча пӣтиджанакам̣ ваттху абйа̄секам̣, асечанан̃ча на̄ма, на бйа̄син̃чанти наккхаранти найанамана̄ни йасма̄ти абйа̄секам̣, асечанан̃ча, на бйа̄син̃чанти ча йасмим̣ а̄гантукабхӯта̄ни ан̃н̃араса̄нӣти ва̄ абйа̄секам̣, асечанан̃ча. н̣о, йу ча.
чхаккам̣ ит̣т̣хе ваттхумхи. иччхитаббам̣, еситаббанти ва̄ ит̣т̣хам̣, ису иччха̄йам̣, иса гавесане ча, то. субхаттам̣ гаччхатӣти субхагам̣, кви. хадайе са̄дху, хадайасса ва̄ пийанти хаджджам̣, н̣о, дантасса лопо, дйасса джджо. дайитаббам̣ а̄да̄таббанти дайитам̣, то. валла сам̣варан̣е, каммани абхо. пийа̄йитаббанти пийам̣,пӣ таппанакантӣсу, н̣йо, расса̄ди.
698. тикам̣ туччхе. туча вина̄се, чхо. рича вийоджанасамбаджджханесу, самбаджджханам̣ миссанам̣, то, сакаттхе ко. сунасса хитам̣ сун̃н̃ам̣, йо, нйасса н̃н̃о, суна гатийам̣ ва̄, йо. двайам̣ аса̄ре. пхала ниппхаттийам̣, у, гу ва̄. пуббатра гонто, ассе, пхеггу.
тикам̣ павитте. медха хим̣са̄сан̇гамесу, медхӣйате сан̇гамӣйате меджджхам̣, н̣йо, джхасса джхо, асарӯпадвиттам̣. пу паване, то, дӣгха̄ди. вуд̣д̣ха̄ва̄десо, ика̄ра̄гамо ча. двайам̣ авираддхе. на вираджджхатӣти авираддхо, радха хим̣са̄пара̄дха̄пагаманесу, то. ‘‘дхад̣хабхахехи дхад̣ха̄ че’’ти тасса дхо. пан̣а бйаваха̄ратхутӣсу, н̣ву, вираддхавоха̄рена на пан̣а̄метӣти апан̣н̣ако.
699-701. двайам̣ джа̄тйа̄ча̄ра̄дина̄ аниндите. упуббо, папуббо ча каса вилекхане, хим̣са̄йан̃ча, то, ‘‘са̄дисантапуччхабханджахам̣са̄дӣхи т̣т̣хо’’ти саха̄дибйан̃джанена тасса т̣т̣хо.
га̄райхантам̣ джа̄тйа̄ча̄ра̄дина̄ ниндите. нихӣйатети нихӣно, ха̄ ча̄ге, ино, дӣгхо. апа̄дипуббе хӣно. лама нинда̄йам̣, н̣ву, ла̄мако. кит̣а гатийам̣, пати нипуббо ту нинда̄йам̣, т̣хо, патикит̣т̣хам̣, никит̣т̣хан̃ча. иттарасаддо ла̄макаттхава̄чако па̄т̣ипадико, ‘‘джа̄тйа̄ча̄ра̄дӣхи нихӣнойа’’нти авадитабботи аваджджо, таббха̄ваттхо четтха ака̄ро. вада вийаттийам̣ ва̄ча̄йам̣, н̣йо, дйасса джджо. куччха̄ сан̃джа̄та̄ асса куччхито. адхобха̄ге джа̄то адхамо, оссаттам̣. ума нинда̄йам̣, камме а, сакаттхе ко, уссо, омако. гарахитабботи га̄райхо, гараха нинда̄йам̣, н̣йо, ван̣н̣авипарийайо.
двайам̣ малайутте. малайуттата̄йа малӣно, ино, дӣгхо. ассаттхйаттхе ӣ, масапаччайе малӣмасо, каччарам̣, маладӯситампи, куччхитам̣ чаратӣти каччарам̣.
типа̄дам̣ випуле. браха вуддхийам̣, ра̄джа̄ди, браха̄. маха пӯджа̄йам̣, анто. пула махатте, випулам̣. сала гамане, виса̄лам̣, н̣о. патха сан̇кхйа̄не, уло, ассу, путхулам̣, умхи путху. гара сечане, у, гару. ара гамане, у, ассу, уру. тану виттха̄ре, то, ин̣н̣а̄десо, тасса тхо, асси, асарӯпадвиттам̣, виттхин̣н̣ам̣.
ват̣харантам̣ тхӯле. пӣ таппанакантӣсу, ино. тхӯла парибрӯхане, а. пӣдха̄туто ӣваро, пӣварам̣. лапаччайе тхуллам̣, расса̄ди. вада вийаттийам̣ ва̄ча̄йам̣, вадатӣти ват̣харам̣, аро, дасса т̣хо. тхӯламупачитамам̣савипула̄йатамам̣са̄ди.
двайам̣ санничите. а̄нипуббо чи чайе, камме то, а̄читам̣, ничитан̃ча.
702. силоко саббасмим̣. саратӣти саббам̣, во, расса ча во. сам̣пуббо асу кхепане, то, саматтам̣, атха ва̄ сама тима векаллабйе, то, саматтам̣. на кхийатӣти акхилам̣, ло, акхилам̣, никхилан̃ча татха̄. сака саттийам̣, ало, кала̄бхи авайавехи саха ваттатети ва̄ сакалам̣. сесато авасит̣т̣хато ниггатам̣ ниссесам̣. каса гамане, ино, н̣аттам̣, касин̣ам̣. на сесам̣ авасит̣т̣хам̣ асесам̣. аггена сикхарена сан̇гатам̣ самаггам̣. кате сама̄се пуббанипа̄то абхидха̄на̄. ӯна париха̄не, на ӯнам̣ асмим̣ анӯнакам̣, ко.
703. бахулантам̣ бахутте, бха̄вети вад̣д̣хетӣти бхӯри, бхӯ сатта̄йам̣, ри, бхӯри, дӣгха̄ди, рассанто, ӣмхи бхӯрӣ, медха̄. паху саттийам̣, то, ука̄ра̄гамо, папуббо хӯ сатта̄йам̣ ва̄, рассо. пачи виттха̄ре, уро, пачурам̣. бхӣ бхайе, бха̄йати йасма̄ти бхиййо, двиттам̣. сампахотӣти сампахулам̣, ло. баха вуд̣д̣хийам̣, у, баху. йебхуййасаддо бахулаттхава̄чако па̄т̣ипадико. бахӯ аттхе ла̄бхӣти бахулам̣.
двайам̣ бахигате. бахи джа̄там̣ ба̄хирам̣, иран̣а.
704-706. йесам̣ падаттха̄нам̣ маттам̣ пама̄н̣ам̣ сата̄дито парам̣ адхикам̣ бхавати, те паросата̄дӣ. а̄дина̄ паросахасса̄ди. сатато паро паросатам̣. сахассато паро паросахассам̣, парасса пуббанипа̄то абхидха̄на̄ парасадда̄ ока̄ра̄гамо. паджджам̣ аппе. парито аттам̣ кхан̣д̣итам̣ париттам̣. сукха такрийа̄йам̣, такрийа̄ сукханам̣, умо. суча сочане ва̄. кхуда пипа̄са̄йам̣, до, кхуддам̣. тхуча паса̄де, н̣о. ала бхӯсанапарийаттинива̄ран̣есу, по, ласса по, аппам̣. киса танукаран̣е, н̣о. тану виттха̄ре. чи чайе, уло, двиттам̣, чуллам̣, нӣче пана чулло. ма̄ ма̄не, чхада̄дӣхи то. расса̄ди, матта̄, иттхийам̣. лиса аппӣбха̄ве, а. лӯ чхедане, луйатети лаво, а. ан̣а гатйаттхо, у. кан̣а садде, а, кан̣о. лава̄дӣхи саха кан̣о пуме, вуттан̃ча амаракосе ‘‘пуме лавалесакан̣а̄н̣аво’’ти [амара 21.62].
н̃аттантам̣ самӣпе. сан̇гата̄ а̄по йасмим̣ самӣпам̣, а̄ссӣ. па̄дито йада̄дина̄ кат̣о, никат̣о, наттхи кат̣о а̄варан̣ам̣ етасса̄ти ва̄ никат̣о. садасма̄ то, а̄санно. кан̣т̣хам̣ самӣпам̣ упагатам̣ упакат̣т̣хо. ‘‘кан̣т̣хо гале саннит̣т̣ха̄не, садде маданапа̄дапе’’ти хи на̄наттхасан̇гахо, идха пана кан̣т̣хасса кат̣т̣ха̄десо, н̣алопо ва̄. абхйа̄сӣдатӣти абхйа̄со. ‘‘абхйа̄со ту самӣпамхи, пума̄ абхйасанепи че’’ти [чинта̄ман̣ит̣ӣка̄ 21.67] рабхасо. саха антена сантикам̣, сакаттхе ико. видӯрапат̣ипаккхатта̄ авидӯрам̣. сан̇гатам̣ антам̣ са̄мантам̣, сасаддасса дӣгхо, ниггахӣтасса мо, сам̣ нипуббопи кат̣т̣хасаддо самӣпаттхойева̄ти дассанаттхам̣ уда̄хат̣ам̣, каса вилекхане ва̄, то, санникат̣т̣хам̣. антикабха̄вам̣ упагатам̣ упантикам̣. саха ка̄сена ваттате сака̄сам̣, ка̄са диттийам̣. антайога̄ антикам̣, ико. н̃а̄йатети н̃аттам̣, то, сака̄сасаддена санид̣асадесасавидхасамарийа̄дасавеса̄пи гайханти. саха нид̣ена, саха десена, саха видха̄йа, саха марийа̄да̄йа, саха весена ваттатети виггахо, бйуппаттинимиттам̣, рӯл̣хӣсадда̄ пана ете.
двайам̣ дӯраматте. дуккхена арати йам̣ дӯрам̣. випапуббо кат̣т̣хасаддо дӯре, сакаттхе ко, виппакат̣т̣хакам̣.
707. тикам̣ гхане, наттхи антарам̣ чхиддам̣ йасса. ханатисма̄ а, хасса гхо ча, гханам̣. саму упасаме, до, сандам̣. па̄до вирал̣е. вираматӣти вирал̣ам̣, а, ван̣н̣авика̄ро. пийо лаво аппо йасмим̣ пелавам̣, пийасса пе, пили гамане ва̄, аво. тану аппа̄дӣсупи.
двайам̣ дӣгхе. йата а̄йатане, а̄йатам̣. и гамане ва̄, то, бхӯва̄ди, иссе, е айа, дӣгха̄ди. ди кхайе, гхо, дӣгха̄ди. тикам̣ ват̣т̣але. ниггатам̣ талам̣ асма̄ти нитталам̣. ват̣т̣а ват̣т̣ане, ват̣т̣ам̣, лата̄ди. улапаччайе ват̣т̣улам̣.
708. уччхитантам̣ уннате. чи чайе, уччинотӣти уччо, а. уннаматӣти уннато. туджа хим̣са̄йам̣, пхалане ча, а, тун̇го. уггатам̣ аггам̣ асса удагго. уддхам̣ сито уччхито, си сева̄йам̣, то, сасса чхо, асарӯпадвиттам̣, уччхито. пам̣супи, пакат̣т̣хо ам̣су дитти йасса пам̣су.
тикам̣ ва̄мане. уддхам̣ на ан̃чатӣти нӣчо, ан̃ча гамане, н̣о, ака̄ран̃ака̄ра̄нам̣ лопо, нисаддо атра ниседхе. раса садде, со, рассо. ва̄ гамане, мано, ва̄мано.
тикам̣ уджумхи. на джимхам̣ кут̣илам̣ аджимхам̣. тасмим̣ аван̇ката̄йа пакат̣т̣хо гун̣о йасса пагун̣о. аджа гамане, у, ассу, уджу.
709. чхаккам̣ ван̇ке. аладха̄тумха̄ аро, л̣аттам̣. вела гамане, то, двитта̄ди, вирӯпена илайатӣти ва̄ веллитам̣, то, ила гамане. ван̇ка кот̣илйе, а. кут̣а чхедане, ило, кут̣а кот̣илйе ва̄. ха̄ ча̄ге, каттари мо, двиттам̣, ван̣н̣авипарийайа̄ди, джимхам̣. кун̃ча кот̣илйе, то. ваккампи, вакка гамане.
пан̃чакам̣ дхуве. дху гатитхерийесу, а, ува̄десо. сассате ничче бхаво сассато. ниччо вутто [абхидха̄наппадӣпика̄т̣ӣка̄]. сада̄ ка̄ле бхаво сада̄тано. санасаддо ниччаттхо саттамйанто нипа̄то, санам̣саддо ва̄ [абхидха̄наппадӣпика̄т̣ӣка̄], татра бхаво санантано, убхайатра̄пи бхаваттхе тано, пуббе ниггахӣта̄гамо.
710. екенева бха̄ва̄дирӯпена ка̄ласса бйа̄пако нибба̄на̄ка̄са̄дикӯт̣ат̣т̣хоти пака̄сито. ма̄йа̄ниччалайанта̄дӣсу кӯт̣ам̣ ваккхати [абхидха̄наппадӣпика̄т̣ӣка̄]. ниччало тит̣т̣хатӣти кӯт̣ат̣т̣хо, паббато, кӯт̣ат̣т̣хо вийа сада̄ тит̣т̣хатӣти кӯт̣ат̣т̣хо.
двайам̣ лахуке. лан̇гха гати сосанесу, у, гхасса хаттам̣, ниггахӣталопо, лаху, лагхупи. сам̣пуббе, саттхикакапаччайе ча саллахукам̣. тикам̣ сан̇кхйа̄те. кхйа̄ катхане. ган̣а сан̇кхйа̄не. ма̄ парима̄н̣е, саббатра то.
711. тикам̣ тикхин̣е. тиджа ниса̄не, хо, ван̣н̣авика̄ро, тин̣хам̣. тиджа ниса̄не, ино, джасса кхо, н̣аттам̣, тикхин̣ам̣. тиджатойева во, джасса во, баттам̣, тиббам̣. тикам̣ чан̣д̣е. чан̣д̣а копе, чан̣д̣ам̣. уджджа балапа̄ланесу, а, джджасса гго, уггам̣. кхара вина̄се, а, кхарам̣.
чатуккам̣ джан̇гаме. гаму гамане, двитта̄ди, джан̇гамам̣. чара гамане, а, чарам̣. тасати чалатӣти тасам̣, таса уббеге, уббего бхайам̣, чаланан̃ча. чарабхисма̄ чаро, маджджхе дӣгхо, чара̄чарам̣, аббха̄санте ва̄ ра̄гамо, чара̄чарам̣, саббатра апаччайо. ин̇гампи, ин̇гатӣти ин̇го, ин̇га гамане.
712-713. двайам̣ чаланаматте. кампа чалане. чала кампане, саббатра каттари йу.
двайам̣ адхике. атириччатӣти атиритто, рича вийоджанасампат̣иччханагатӣсу, то, бхуджа̄ди. адхи ети гаччхатӣти адхико, и гамане, ко.
джан̇гама̄ па̄н̣ито ан̃н̃о тха̄варо на̄ма, тит̣т̣хатӣти тха̄варо, т̣ха̄ гатиниваттийам̣, варо, ван̣н̣авика̄ро, тха̄варо, т̣ха̄варопӣтйеке.
чатуккам̣ лоле. лола умма̄дане. чала кампане, двитта̄ди, чан̃чалам̣. тара плаванатаран̣есу, тарам̣ ла̄тӣти таралам̣, ете чаланаматтепи.
чатуккам̣ пура̄н̣е. пуре бхаво пура̄н̣о, йада̄дина̄ напаччайо, н̣аттам̣. пура̄ бхаво пура̄тано, танапаччайо. санам̣саддо иха саттамйанто пура̄н̣аттхе нипа̄то. татра бхаво санантано, пуббе вийа санам̣саддо ва̄, татра̄пи пуббе вийа ниггахӣта̄гамо. чирам̣саддо нипа̄то саттамйанто пура̄н̣аттхо иха гайхате, татра бхаво чирантано. ниггахӣталопо чирака̄ла̄дӣсу.
чатуккам̣ абхинаве. патито агго йасса паччаггхо, гасса гхо, бахуко ва̄ аггхо йасса паччаггхо, анекаттхатта̄ хи упасагганипа̄та̄нам̣ бахукаттхо еттха патисаддо. навасадда̄сакаттхе тано, навасса нубха̄во ча. наво ева абхинаво, ну тхутийам̣, а, наво.
714-715. пан̃чакам̣ каккхал̣е. кантатӣти курӯрам̣, ӯро, кантасса ча кура̄десо, кара хим̣са̄йам̣ ва̄, ӯро, ассу. кат̣ха киччхаджӣване, муддхаджадутийанто дха̄ту, ино, ван̣н̣авипарийайе катхинантипи. дала вида̄ран̣е, хо, л̣аттам̣, баха вуддхимхи ва̄, басса до, л̣анто ча, дал̣хам̣ даха бхасмӣкаран̣е ва̄, а, л̣анто ча. нит̣т̣ха̄тӣти нит̣т̣хурам̣, т̣ха̄ гатиниваттийам̣, уро. каккха хасане, ало, л̣аттам̣. кат̣хорам̣, джарат̣хам̣, муттимам̣, муттампи, кат̣ха киччхаджӣване, оро. джара джӣран̣е, бхӯва̄ди, т̣хо. мутти катхинйам̣, там̣йога̄ муттимам̣. апаччайе муттам̣.
саттакам̣ анте. ама гамане, то, анто, аниттхӣ. парипуббо парийанто. папуббо панто. паччха̄ бхаво паччхимо. анте бхаво антимо, имо. джагхане са̄дху джигхан̃н̃ам̣, йо, асси. чаратисма̄ имо. чаримам̣, чарасадда̄ ва̄ имо.
чатуккам̣ пат̣хаме. пубба пӯран̣е, а. аггам̣ сет̣т̣хепи вуттам̣. пат̣ха вийаттийам̣ ва̄ча̄йам̣, амо, патха сан̇кхйа̄не ва̄, амо, ван̣н̣авика̄ро, пат̣хамам̣, патхамантипи. а̄дӣйате пат̣хамам̣ ган̣хӣйатети а̄ди, и, пуме, сосаддо а̄дисса пуллин̇гаттаджотако, пуримам̣, пураттха̄пи, бхаваттхе иматтха̄.
двайам̣ ануччхавике. пат̣иггахито рӯпо патирӯпо. чхавийа̄ анурӯпам̣ ануччхавикам̣, сакаттхе ко.
двайам̣ нираттхаке. мӯха вечитте, а, хасса гхо. наттхи аттхо йасса, сакаттхе ко.
716. двайам̣ па̄кат̣е. висит̣т̣хо атта̄ йасса бйаттам̣. пут̣а пака̄сане, пут̣а вика̄сане ва̄.
тикам̣ мудумхи. муда модане, у, муда сам̣сагге ва̄. собханам̣ кума̄рам̣ канти йасса. ку садде, ало, манто ча.
двайам̣ индрийаггайхе. аккхам̣ индрийам̣ патигатам̣ нисситам̣, аккхена ва̄ патигатам̣ паччаккхам̣, кате сама̄се патисаддасса пуббанипа̄то абхидха̄нато. индрийам̣ чаккха̄дикам̣, тена гайхам̣ индрийаггайхам̣.
двайам̣ апаччаккхе. паччаккхавипарӣтам̣ апаччаккхам̣, парама̄н̣ва̄ди. индрийам̣ атиккантам̣ атиндрийам̣.
717. чатуккам̣ ан̃н̃аттхе. итарасаддо па̄т̣ипадико ан̃н̃аттхава̄чако, идам̣садда̄ ва̄ таро ан̃н̃аттхе, дам̣лопо ча. ан̃н̃асадда̄ сакаттхе таро. еко сет̣т̣хепи вутто. ан̃н̃асаддо па̄т̣ипадико бхиннаттхо, на н̃а̄йатети ва̄ ан̃н̃о.
тикам̣ на̄наппака̄ре. бахаво видха̄ пака̄ра̄ асса бахувидхо. вичитта̄ видха̄ йасса вивидхо.
двайам̣ анива̄рите. наттхи ба̄дхо ниседхо йасса аба̄дхам̣. наттхи аггал̣ам̣ асса.
718. чатуккам̣ асаха̄йе. асаха̄йаттхе екато а̄кӣ, ччо, ко ча, ека̄кӣ, екаччо. ан̃н̃аттхепи екако вутто. сама̄ тулйаттха̄.
анекасамбандхини са̄дха̄ран̣а̄дидвайам̣. саха а̄дха̄ран̣ена ваттатӣти са̄дха̄ран̣ам̣, йада̄ди, тхийам̣ са̄дха̄ран̣ӣ, са̄дха̄ран̣а̄ ча. сама̄намева са̄ман̃н̃ам̣, йо, са̄ман̃н̃а̄ иттхийам̣.
двайам̣ аппа̄вака̄се. самба̄дхате асмим̣, ро. сам̣садда̄ кат̣о, йада̄ди, сан̇кат̣ам̣, саха а̄варан̣ена ваттатӣти ва̄ сан̇кат̣ам̣, сахаттхо сам̣саддо.
719. ва̄мам̣ кал̣еварам̣ ва̄мака̄йо сабйам̣ на̄ма. ‘‘сабйам̣ ва̄ме ча даккхин̣е’’ти [чинта̄ман̣ит̣ӣка̄ 21.84] хи аджайо, сава гатийам̣, йо. даккхин̣ам̣ кал̣еварам̣ апасабйам̣, сабйато апагатам̣ апасабйам̣.
двайам̣ випарӣте. пат̣икӯлати а̄варатӣти пат̣икӯлам̣, кӯла а̄варан̣е. апасабйам̣ даккхин̣епи вуттам̣.
дурадхигаманто патхам̣ гаханам̣, йатха̄ – гаханаметам̣ саттхам̣, дуббивекамиччаттхо. гаччхантам̣ хантӣти гаханам̣, гахан̣ампи, йада̄ди. кала гамане, ило, калим̣ ла̄тӣти ва̄ калилам̣.
720-721. двайам̣ бахуппака̄ре. уччан̃ча там̣ авачан̃чети учча̄вачам̣, каммадха̄райо. бахаво бхеда̄ асса.
тикам̣ джана̄динирантарагате. сан̇ка сан̇ка̄йам̣, то. кира паккхепавиккхипанесу, то, ин̣н̣а̄десо. сан̇ка сан̇ка̄йам̣, уло, сан̇кулам̣, сам̣пуббо кула санта̄не ва̄, ро.
силоко чхеке. като абхйа̄сито хаттхо падаттхо йена катахаттхо. куса силесане, ало. пакат̣т̣ха̄ вӣн̣а̄ асса. абхиджа̄на̄ти абхин̃н̃о. сиккха виджджопа̄да̄не, то. пун̣а каммани субхе, ро. пат̣а гамане, у. чхиди двидха̄каран̣е, каттари а, дасса ко. чата йа̄чане, уро. дала диттийам̣, кхо, ласса ко, даккха вуд̣д̣хийам̣ ва̄, а, даккха вуд̣д̣хихим̣са̄гатисӣгхесу ва̄. писа хим̣са̄балада̄наникетанесу, ало, песало. катамукхо, катӣпи, катасаддо абхйа̄ситаттхо, катам̣ абйа̄ситам̣ мукхам̣ упа̄йо анена̄ти катамукхо. катам̣ ассаттхӣти катӣ.
саттакам̣ ба̄ле. бала па̄н̣ане, балатӣти ба̄ло, асса̄ситапасса̄ситаматтена джӣвати, на пан̃н̃а̄джӣвитена̄тйаттхо. да̄ куччха̄йам̣ гатийам̣ ва̄, ту, двиттам̣, расса̄ди. джала дхан̃н̃е, а, л̣аттам̣. мӯха вечитте, ло, ван̣н̣авипарийайо, мӯл̣хо. манда джал̣атте. ба̄лйайога̄ ба̄лисо, исо. ан̃н̃о, йатха̄джа̄топи, на джа̄на̄тӣти ан̃н̃о. йа̄дисо джа̄то вивеко йатха̄джа̄то.
722. тикам̣ бха̄гйасампанне. пун̃н̃ам̣, сукатан̃ча йасмим̣ аттхи пун̃н̃ава̄, сукатӣ, ванту, ӣ ча. дханам̣ гахан̣ам̣ ладдхоти дхан̃н̃о, йо. двайам̣ маха̄вӣрийе. маха̄дхити маха̄вӣрийо. двайам̣ махиччхе. маха̄сайопи.
двайам̣ бахулахадайе, пасаттхахадайе ча. хадайам̣ бахулам̣, пасаттхан̃ча йасса хадайӣ, хадайа̄лу ча, таббахуле ӣ, а̄лу ча, сухадайопи.
723. двайам̣ хат̣т̣хачитте. ‘‘ха̄самано викубба̄но, пама̄но хат̣т̣хама̄насо’’ти [амара 21.7] амарасӣхо. двайам̣ думмане. дут̣т̣хам̣, дуккхитам̣ ва̄ мано йасса. вирӯпам̣ мано йасса. антаманопи.
чатуккам̣ бахуппаде. йа̄чака̄нам̣ вадам̣ вачанам̣ джа̄на̄тӣти вада̄нийо, вадан̃н̃ӯ ча, ийо, рӯ ча, пуббатран̃н̃асса на̄десо, маджджхадӣгхо ча. да̄не сон̣д̣о пасуто. сон̣д̣асаддотра маджджамадетйеке, тхӯлалаккхопйатра, да̄наттхам̣ тхӯлам̣ лаккхам̣ асса.
724. силоко па̄кат̣аматте. кхйа̄ пака̄сане, то. патипуббо и гамане, то. абхимукхам̣ етӣти патӣто. н̃а̄ авабодхане, то, пан̃н̃а̄то, абхин̃н̃а̄то ча. патха кхйа̄не. су гатибуддхӣсу, то, суто, виссуто ча, су саване ва̄, камме то. вида н̃а̄н̣е, видито. сидху сам̣ра̄дхе, то, сидха сам̣сиддхийам̣ ва̄. кат̣а гатийам̣, дассанам̣ кат̣атӣти па̄кат̣о, упасаггасса дӣгхо.
725. типа̄дам̣ иссаре. ӣса иссарийе, ӣсатӣти иссаро, аро, расса̄ди, двиттам̣. нӣ найе, н̣ву, на̄йако. сам̣ дханам̣ ассаттхӣти са̄мӣ, дӣгха̄ди, рассанте са̄мипи. па̄ раккхан̣е,ти, расса̄ди, пати. адхипуббе адхипати. ӣса иссарийе, а, ӣсо. пабхаватӣти пабху, у, пабхӯпи. айа гамане, йо, аййо. адхипа̄тӣти адхипо, ро. адхибхаватӣти адхибхӯ, кви. нӣ найе, риту, нета̄.
тикам̣ бахудхане. ибхам̣ арахатӣти иббхо, во, ван̣н̣авипарийайо. джхе чинта̄йам̣, а, аджджха̄йати дханам̣ ад̣д̣хо, джхасса д̣хо, асарӯпадвиттам̣, расса̄ди ча. дхана̄ атисайе ӣ, дханӣ.
726. двайам̣ даккхин̣еййе. да̄нам̣ пат̣игган̣хитум̣ арахатӣти да̄на̄рахо, даккха вуддхийам̣, сӣгхаттхе ча, даккханти бхогасампада̄дӣхи йа̄йа, са̄ даккхин̣а̄, ин̣о, там̣ арахатӣти даккхин̣еййо.
двайам̣ снехавати. синиха пӣтийам̣, дхо, хасса до, синиддхо, ваччхо синехо йассаттхи ваччхало, ло.
пама̄н̣ико париккхако, париккхате авадха̄райате пама̄н̣ехи аттханти париккхако, иккха дассанан̇кесу, н̣ву. ка̄ран̣ам̣ джа̄на̄тӣти ка̄ран̣ико, ико.
двайам̣ а̄сатте. санджа сан̇ге, то. там̣ там̣ ваттху парам̣ падха̄нам̣ асса таппаро.
727. тикам̣ ка̄рун̣ике. карун̣а̄ сӣлам̣ асса ка̄рун̣ико. дайа̄ карун̣а̄ йассаттхи дайа̄лу, а̄лу. дуккхитесу сут̣т̣ху раматӣти сӯрато, упасаггасса дӣгхата̄.
ит̣т̣хаттхе абхиматаппайоджане уййуто пуггало уссуко на̄ма, ут̣т̣ха̄нам̣ сут̣т̣ху ка̄йатӣти уссуко, хаса̄дйанут̣т̣хейам̣.
йо а̄ласйа̄васа̄дӣхи анутит̣т̣хати, со дӣгхасутто, дӣгхан̃ча там̣ суттан̃ча, тамива чаратӣти дӣгхасуттам̣, дӣгхасуттапарийантикам̣ ка̄рийам̣ каротӣти дӣгхасутто. чирена крийа̄нут̣т̣ха̄нам̣ асса.
728. двайам̣ пара̄йатте, парасмим̣, парена ва̄ адхӣно пара̄дхӣно, аджханта̄ сакаттхе ино йада̄дина̄. паратанто, парава̄, аттава̄пи [на̄тхава̄ (амара 21.26], тантайатӣти танто, танта кут̣умбадха̄ран̣е, а, паро танто нийа̄мако йасса. паро сет̣т̣хо на̄йако, атта̄ ча аттхӣти парава̄, аттава̄ ча, ванту.
а̄йаттата̄матте чатуккам̣. йата пайатане, а̄пуббо авасӣбха̄ве, то. антена самӣпена саха̄ти сантако, сакаттхе ко. париггайхате ‘‘сака’’нти карӣйатети париггахо. адхигато ино пабхӯ йена̄ти адхӣно.
сена аттана̄ ӣритам̣ сӣлам̣ асса̄ти серӣ, тасмим̣ серини ча саччхандо ваттати, сасса аттано чхандо йассаттхӣти саччхандо, а. савасо, сайам̣васӣ, нираваггахопи.
729. гун̣адосе анисамма анупапариккхитва̄ йо кароти, со джаммо, джама адане, мо.
двайам̣ атитан̣хе. лубха лобхе, а, двиттам̣, бхасса по, лолупо, лолубхопи.
тикам̣ луддхе. гидха абхикан̇кха̄йам̣, то. лубха гиддхийам̣, то. лола умма̄дане, а, лоло. атха маха̄тан̣ха̄титан̣хагиддха̄нам̣ ко бхедо? маха̄тан̣хо на̄на̄рамман̣ам̣ иччхати, атитан̣хо екасмимпи а̄рамман̣е анекава̄рам̣, адхикан̃ча тасати, гиддхо пана убхайатха̄пӣти айаметесам̣ висесо.
йо крийа̄су мандо, со кун̣т̣хо, кун̣т̣ха пат̣игха̄те, а̄ласйе ча, а.
730. пан̃чакам̣ ка̄маке. каму иччха̄йам̣, чура̄ди, риту, ка̄майита̄, ка̄риталопе камита̄. йумхи ка̄мано, каманопи. н̣ӣпаччайе ка̄мӣ, н̣укапаччайе ка̄муко, ануко, абхикопйатра, анука̄майате ануко, кви. абхика̄майате абхико, кви. атикопи.
двайам̣ матте. сун̣д̣а̄ сура̄, татра кусало сон̣д̣о, па̄на̄га̄рам̣ ва̄ сун̣д̣а̄, татра бхаво, т̣хитам̣ ва̄ сон̣д̣о. мада умма̄де, то. уккат̣о, кхивопи, мадена уддхато уккат̣о, йада̄дина̄ уто кат̣о маттаттхе [па̄н̣ини 5.2.29]. кхива маде, а.
тикам̣ вачанака̄рини. паваттиниваттӣсу видха̄тум̣ сакйо видхеййо, иййо. а̄деситам̣, а̄дарена ва̄ сун̣отӣти ассаво, расса̄ди, а. сундарам̣ вачо а̄чарийа̄дӣнам̣ етасмим̣ хетубхӯтети суббачо. винайагга̄хӣпи, винайам̣ видхипат̣иседхавачанам̣ гахетум̣ сӣло винайагга̄хӣ.
731. тан̇кхан̣уппаттин̃а̄н̣ам̣ пат̣ибха̄, та̄йа йутто пагаббхо, сӣгхамева габбхатӣти пагаббхо, габбха дха̄ран̣е.
тикам̣ бхӣруке. бхӣ бхайам̣ сӣло йасса бхӣсӣло. бха̄йатӣти бхӣру, бхӣ бхайе, ру. рукапаччайе бхӣруко, сакаттхе ва̄ ко.
двайам̣ асӯре. на вӣро сӯро авӣро. куччхитатаратта̄ ка̄таро, кусса ка̄десо.
двайам̣ хим̣са̄сӣле, хананасӣло хим̣са̄сӣло, гха̄туко, уко, ханасса гха̄то. сара̄ру, хим̣сопи.
732. тикам̣ кодхайутте. кудха копе, куджджханасӣло кодхано, йу. дуса досе, досано, пат̣игхо, йу. купа копе, купатӣти копӣ, н̣ӣ. амарисанопи, наттхи марисанам̣ кхама̄ асса амарисано, мариса асахане.
двайам̣ адхикакодхайутте. чан̣д̣атети чан̣д̣о, а, чан̣д̣а копе. атирекам̣ куджджхатӣти аччантакодхано. аччантакопанопи, тада̄ купато йу.
пан̃чакам̣ кхантийутте. саха кхамане, йу. кхаму сахане, йу. тумхи кханта̄, саттха̄ди. титиккха̄ йассаттхӣти титиккхава̄. мантумхи кхантима̄, савибхаттисса нтусса а̄.
733. двайам̣ саддха̄йутте. хи падапӯран̣е. саддха̄ йассаттхӣти саддха̄лу. саддха̄ ратанаттайа̄дӣсу паса̄до, тан̣ха̄, а̄даро ча. двайам̣ дхаджайутте. чихане ча пат̣а̄ка̄йам̣, дхаджо сопхе ча сон̣д̣ике, сопхо пуллин̇гам̣.
двайам̣ нидда̄сӣле. нидда̄ ева сӣлам̣ йасса со нидда̄сӣло. двайам̣ пабха̄йутте. бха̄ диттимхи, сарапаччайо, расса̄ди, двиттан̃ча, бхассаро, бха̄са̄ рати йасса̄ти ва̄ бхассаро, расса̄ди ева. сасса двитта̄бха̄ве бха̄суро, ассу, бха̄са диттийам̣ ва̄, уро, атха ва̄ двайам̣ бахукатха̄йутте, бха̄са̄су сабба̄су бахӯсу катха̄су раматӣти бхассаро, кви, бха̄сатӣти ва̄ бхассаро, аро, расса̄ди, двиттан̃ча, бха̄са̄су раматӣти ва̄ бха̄саро, кви, маджджхарассо, бха̄сатӣти ва̄ бха̄саро, аро, имасмим̣ паккхе ассутта̄бха̄во.
734. тикам̣ нагге. на гаччхатӣти нагго, двиттам̣, лагга сан̇ге ва̄, наттам̣, наджи ладжи биле ва̄, н̣о, джасса го, двиттам̣. диса̄ ева амбарам̣ ваттхам̣ етасса, на пакативаттханти дигамбаро. сасса го. наттхи ваттхам̣ етасса, атха ва̄ дигамбара̄ ваттха̄, ан̃н̃атиттхико аваттхо ча̄ти ете две нагго на̄ма, нагга̄ на̄ма̄ти ва̄, ‘‘те иттхикхйа̄ по, сатта пакаран̣а̄ни абхидхаммо на̄ма̄’’тйа̄дӣсу вийа сан̃н̃а̄сан̃н̃ӣсадда̄нам̣ вачанабхедасса̄пи самбхавато. нагго ча нагго ча нагга̄, пуримасмим̣ паккхе пана са̄ман̃н̃ата̄йа екавачананиддесо.
двайам̣ бхаккхаке. гхаса адане, маро, гхасмаро. бхаккха адане, н̣ву.
ваттум̣ сотун̃ча акусало, вачане саване ча акусало ел̣амӯго на̄ма, ел̣о бадхиро, мӯго авачано, каммадха̄райо, сат̣хепи ел̣амӯго.
735. мукхара̄дайо тайо аппийава̄дини. ва̄джха̄ва̄джхесу мукхам̣ ассаттхи, нинда̄йам̣ ро. ниндитам̣ мукхам̣ йасса думмукхо. абаддхам̣ анаггал̣ам̣ мукхам̣ йасса абаддхамукхо.
баху ча га̄райхан̃ча вачо йасса со ва̄ча̄ло на̄ма. куччхита̄ ва̄ча̄ асса сантӣти ва̄ча̄ло, нинда̄йам̣ ло.
двайам̣ сувачане. вадатӣти ватта̄, пасам̣са̄йам̣ ту. вадатӣти вадо. со падапӯран̣е.
736. тикам̣ аттанийе. нетабботи нийо, нийо ева ниджо, нӣ найе, н̣йо, йасса джо, самӣпе джа̄йатӣти ва̄ ниджо. сасса аттано айам̣ сако, идаматтхе ко, со ева ва̄ сако, сасса̄йам̣ сако, н̣о. аттани джа̄то аттанийо, анийо.
тикам̣ аччхарийе. випуббо маха пӯджа̄йам̣, бхӯва̄ди, н̣йо, манталопо, вимхайо. а̄пуббо чара гатибхаккханесу, а, чарасса ччхарийо, расса̄ди ча, аччхарийо. на бхавиттха̄ти аббхуто, асарӯпадвиттам̣, рассо ча, абхӯтопи [садданӣтипадама̄ла̄йам̣ 340.1 пит̣т̣хесу пасситаббам̣].
сока̄дӣхи итикаттаббата̄пат̣ипаттисун̃н̃о вихаттхо, бйа̄куло ча. виккхитто хаттхо йасса вихаттхо. кула сан̇кхйа̄не виа̄пуббо.
катасанна̄хо вадхудйато хантумудйато уййуто а̄тата̄йӣ на̄ма. ‘‘вадхуййутто’’типи па̄т̣хо. а̄пуббо та̄ па̄лане, н̣ӣ, двиттам̣, а̄ка̄ранта̄нама̄йо, а̄тата̄йӣ.
737. сӣсаччхеджджамхи сӣсаччхеда̄рахе ваджджхо. хантабботи ваджджхо, хана хим̣са̄йам̣, н̣йо, ханасса вадхо, джхасса джхо. асарӯпадвиттам̣, ваджджхо.
тикам̣ вакка̄сайе. никантатӣти никато, канта чхедане, а, налопо. сат̣ха кетаве, а. наттхи уджута̄ йасса ануджу.
тикам̣ бхедака̄раке. сӯча песун̃н̃е, н̣ву. писи сан̃чун̣н̣ане, писи авайаве ва̄, писатӣти писун̣о, йада̄дина̄ уно, н̣аттам̣. кан̣н̣е джапатӣти, алуттасама̄со, аручитаббарочакепи кан̣н̣еджапо.
двайам̣ пахаран̣асӣле. дхуббӣ хим̣са̄йам̣, то, бхуджа̄ди. ван̃чайате виппалапатети ван̃чако, ван̃ча гамане.
738. арийа̄са̄ман̃н̃ена ча ба̄лапурисасса лаккхан̣ама̄ха. хи падапӯран̣е. йо пурисо йо джано, джанапарийа̄йо четтха пурисасаддо ‘‘две маха̄пуриса̄ абхиниккханта̄’’тйа̄дӣсу вийа, анисамма анупапариккхитва̄ вадхабандхана̄дикиччам̣ кароти, со кхалу екантато ‘‘чапало’’ти вин̃н̃еййо, касма̄? авиниччхитака̄ритта̄ самма̄ авиниччхитасса ка̄рийасса каран̣асӣлатта̄. чапа каккаран̣е, чапа санта̄не ва̄, ало, чапало.
739. чатуккам̣ кадарийе. куччхитам̣ дада̄тӣти кхуддо, до, касса кхо, ада̄насӣлата̄йа сампара̄йесу кхуддам̣ бубхуккхисса̄мӣти ва̄ кхуддо, кхуда бубхуккха̄йам̣, до ана̄гататтхе. пара̄нупабхогена аттхасан̃чайасӣлатта̄ куччхито арийо аттхапати кадарийо, ада̄йакатта̄ куччхитам̣ т̣ха̄нам̣ аратӣти ва̄ кадарийо, ийо. да̄на̄дӣсу намана̄бха̄вена тхаддхена маччхерайуттачиттена сахитата̄йа тхаддхамаччхарӣ, ӣ. куччхито пан̣о йасса капан̣о, кипача̄но, митаппачопи. куччхитам̣ пача̄ноти дутийа̄сама̄со. митам̣ пачатӣти митаппачо, н̣о.
аддхам̣ далидде. наттхи кин̃чанам̣ аппаматтакампи дханам̣ йасса акин̃чано. далидда дуггатийам̣, а, дала вида̄ран̣е ва̄, идо, двиттам̣. дӣна дуггатабха̄ве, дӣно, ди кхайе ва̄, ӣно. наттхи дханам̣ асса. ниндитам̣ гаманам̣ асса дуггато.
740. йам̣ каммам̣ ‘‘идамахам̣ уппа̄десса̄мӣ’’ти асамбха̄витам̣ ачинтитамева хутва̄ сампаттам̣, там̣ ‘‘ка̄ката̄лӣйа’’нтйуччате. та̄ласса идам̣ пхалам̣ та̄лам̣, ка̄ко ча та̄лан̃ча ка̄ката̄ла̄ни, техи садисам̣ каммам̣ ка̄ката̄лийам̣, ка̄касса, та̄лапхаласса уд̣д̣анапатанасадисам̣ каммантйаттхо.
чатуккам̣ йа̄чаке. йа̄чанам̣ каротӣти йа̄чанако, йа̄чатӣти ва̄, йа̄ча йа̄чане, йу. сакаттхе ко. аттха йа̄чана̄йам̣, аттханам̣ аттхо, со ассаттхӣти аттхӣ. н̣ву, йа̄чако. ‘‘ма̄дисасса дханам̣ датва̄ ра̄джа̄ саггам̣ гамиссатӣ’’тйа̄дина̄ да̄напхалам̣ ван̣н̣етва̄ вакати йа̄чатӣти ваниббако, ван̣н̣асса вани, вака а̄да̄не, а̄да̄наметтха йа̄чанамева.
741. кин̃чидӯнакантам̣ патипа̄дена на̄мам̣. паккхисаппамаччха̄дайо ан̣д̣ато джа̄татта̄ ан̣д̣аджа̄. нара̄дайо пана габбха̄сайасан̇кха̄таджала̄буто, татра ва̄ джа̄татта̄ джала̄буджа̄. кими ча д̣ам̣са̄ ча а̄дина̄ макасаман̇гура̄дайо ча седаджа̄, седака̄ран̣атта̄ усма̄ седо, тато джа̄та̄ седаджа̄. дево ча а̄дина̄ брахманерайика̄дайо ча опапа̄тика̄, упагантва̄ пататӣти упапа̄тӣ, н̣ӣ, сол̣асавассуддесика̄дико аттабха̄во, со йесаматтхи, те опапа̄тика̄.
742. джан̣н̣уматте джан̣н̣уппама̄н̣айутте удака̄димхи джан̣н̣утаггхо, джан̣н̣уппама̄н̣о джан̣н̣утаггхо, пама̄н̣аттхе таггхо, джан̣н̣уппама̄н̣о джан̣н̣уматто, пама̄н̣аттхе матто [моггалла̄не 4.47 сутте пасситаббам̣], тасмим̣.
кин̃чидӯнаке аппаматтакайутте каппо [па̄н̣ини 5.4.67], ӯнасса аппаката̄йа каппӣйати ека̄дивасена париччхиджджатӣти каппо, каппа париччхедане.
чатуккам̣ парийа̄панне. анто гаччхатӣти антаггатам̣, ‘‘лопан̃ча татра̄ка̄ро’’ти олопе аа̄гамо, двиттам̣. антогатампи. париччхиндитва̄ а̄паннам̣ гахитам̣ парийа̄паннам̣. га̄дха патит̣т̣ха̄йам̣, анто ога̄дхатӣти антогадхам̣, рассо, ога̄дхатӣти огадхам̣.
743. двайам̣ са̄дхите. ра̄дха са̄дха сиддхийам̣, каммани то.
двайам̣ кутхите. пача па̄ке, атӣте каттари то, тасса кко, чалопо. кутха ниппакке, то.
а̄падам̣ бйасанам̣ патто а̄панно на̄ма, атипӣл̣анам̣ а̄паджджатӣти а̄панно, ‘‘а̄ тукодхамуда̄т̣т̣ӣсӯ’’ти хи екаккхаракосо [екаккхаракоса 14 га̄тха̄] . пада гамане, ‘‘а̄панно ча випаттимхи, патте ча ва̄ччалин̇гико’’ти на̄наттхасан̇гахо.
двайам̣ паресамавасагате. наттхи васо а̄йатто паресам̣ етасмим̣ серӣбхӯтети вивасо, авасо ча.
744. чхаккам̣ кхитте. нуда перан̣е, нуда кхепе ва̄, то, тасса инно. анинна̄десе бхуджа̄ди, нутто. нутопи. асу кхепане, то, бхуджа̄ди, атто. кхипа перан̣е, то.
ӣра гатийам̣, кампане ча, ито, ӣрито. а̄пуббо видха перан̣е, то, а̄виддхо.
чатуккам̣ кампите. кампа чалане, дхӯ видхунане, кампане ча. дхӯто, а̄дхӯто, чала кампане, чалито. веллито, пекхитопи. велла чаланаттхо. пекха гатйаттхо, пекхито.
двайам̣ нисите. ниси ниса̄не. тиджа ниса̄не, ниса̄нам̣ тиккхакаран̣ам̣, убхайатра̄пи каммани то.
745-746. тикам̣ паттаббе. пата гамане, таббо. гаму гатийам̣, н̣йо, мйасса ммо ва̄, гаммам̣, гамйам̣, дйасса джджо, а̄паджджам̣.
двайам̣ парин̣ате. пачино анекаттхатта̄ иха парин̣ататтхо. наму намане, бхӯва̄ди, каттари то, сама̄ две тулйаттха̄.
пан̃чакам̣ вет̣хите. вет̣ха вет̣хане. валамива валайам̣, кун̣д̣ала̄ка̄рам̣ валайам̣ катам̣ валайитам̣, на̄мадха̄ту, ка̄ританта̄ то. рудха а̄варан̣е, руддхам̣. сам̣пуббо ву сам̣варан̣е, сам̣вутам̣. самантато вутам̣ а̄вутам̣, ву сам̣варан̣е, саббатра каммани то.
двайам̣ парикха̄дина̄ париккхитте. пари самантато карӣйатети париккхиттам̣, париккхатампи. ву сам̣варан̣е, нивутам̣.
тикам̣ виттхате. сара гатийам̣, то, тасса т̣о, ралопо, висат̣ам̣. тану виттха̄ре, то, тасса то, налопо, виттхатам̣, татам̣.
двайам̣ лепанӣйе. липа лепане, диха упалепане, убхайатра̄пи каммани то.
двайам̣ гул̣хе. гуха сам̣варан̣е, л̣о, гул̣хо. гупа гопане, гутто.
двайам̣ посанӣйе. пуса посане, то, сата̄нам̣ т̣т̣хо, т̣т̣ха̄бха̄ве посито.
747. двайам̣ саладждже. ладжджа пӣл̣е, пӣл̣о ладжджа̄ва. хӣл̣а нинда̄ладжджа̄су, хӣл̣ито.
двайам̣ садде. сана дхана садде, санитам̣, дханитам̣.
пан̃чакам̣ бандханӣйе. санданам̣ бандханам̣, там̣йога̄ ванту. санда̄навантам̣ катам̣ санда̄нитам̣, на̄мадха̄тумха̄ то, вантулопо. санда̄нам̣ саджджа̄, тамасса̄ти ва̄, ито. си бандхане, то. бандха бандхане, баддхо. кӣла бандхане. йаму упараме, сам̣пуббо бандхане, саббатра каммани то. мӯтам̣, уддитам̣, саддитампи. мӯ бандхане. да̄ авакхан̣д̣ане. у сам̣пуббо бандхане. вуттан̃ча ‘‘удда̄нанту ча бандхана’’нти.
748. тикам̣ сиддхе. сидха сам̣сиддхимхи. пада гамане, нипуббо сиддхийам̣. ватта ваттане, ваттанам̣пйатра сиджджханам̣ нипуббатта̄.
тикам̣ вида̄рите. дара бхида вида̄ран̣е, инна̄десо. бхиннам̣. анинна̄десе ту бхедитам̣.
двайам̣ тин̣а̄дӣхи чха̄данӣйе. чхада сам̣варан̣е, то, тасса садха̄твантасса анна̄десо.
тикам̣ чхиндите. видха ведхане. чхидда кан̣н̣абхеде, чура̄ди. видха ведхане, саббатра камме то, апарадвайе ча сан̃джа̄таттхе ито.
749. тикам̣ а̄нӣте. хара харан̣е, бхара дха̄ран̣апосанесу, а̄пуббо нӣ найе.
двайам̣ дамайутте. даму дамане, каттари то. паккама̄дӣхи нто. анта̄десе дамито. каммаса̄дханопйайам̣.
двайам̣ санте. саму упасаме, каттарито. анта̄десе самито, каммаса̄дханопйайам̣.
двайам̣ пун̣н̣е. пӯра пӯран̣е, тара̄дӣхи ин̣н̣о, двӣсупи каттукаммаса̄дхана̄ни лаббханти.
750. типа̄дам̣ пӯджите. ча̄йа пӯджа̄ниса̄манесу. маха пӯджа̄йам̣, пӯджа пӯджане, араха пӯджа̄йам̣, арахито. ачча пӯджа̄йам̣. ма̄на пӯджа̄йам̣. чи чайе, апапуббо пӯджане. намасситопи, намассадха̄ту пӯджа̄йам̣.
двайам̣ таччхите да̄руа̄димхи. таччха танукаран̣е, танукарӣйатети танӯкато, дӣгхо.
751. двайам̣ аггиа̄дӣхи татте. тапа дхӯпа санта̄пе.
двайам̣ ра̄джа̄дӣнам̣ сантике бхаджана̄дивасена упагате. чара гатйаттхо, упачарито. а̄са упавесане, упа̄сито.