4. маха̄вагго
1. анупуббавиха̄расуттам̣
32. [дӣ. ни. 3.344, 359] ‘‘навайиме, бхиккхаве, анупуббавиха̄ра̄. катаме нава? [еттха сӣ. пӣ. поттхакесу ‘‘идха бхиккхаве бхиккху вивиччева ка̄мехӣ’’ тиа̄дина̄ виттхарена па̄т̣хо диссати] пат̣хамам̣ джха̄нам̣, дутийам̣ джха̄нам̣, татийам̣ джха̄нам̣, чатуттхам̣ джха̄нам̣, а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣, вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣, а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣, невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣, сан̃н̃а̄ведайитаниродхо – име кхо, бхиккхаве, нава анупуббавиха̄ра̄’’ти. пат̣хамам̣.
2. анупуббавиха̄расама̄паттисуттам̣
33. ‘‘навайима̄, бхиккхаве [нава бхиккхаве (?)], анупуббавиха̄расама̄паттийо десесса̄ми, там̣ сун̣а̄тха…пе… катама̄ ча, бхиккхаве, нава анупуббавиха̄расама̄паттийо? йаттха ка̄ма̄ нируджджханти, йе ча ка̄ме ниродхетва̄ ниродхетва̄ вихаранти, ‘аддха̄ те а̄йасманто ниччха̄та̄ ниббута̄ тин̣н̣а̄ па̄ран̇гата̄ тадан̇гена̄’ти вада̄ми. ‘каттха ка̄ма̄ нируджджханти, ке ча ка̄ме ниродхетва̄ ниродхетва̄ вихаранти – ахаметам̣ на джа̄на̄ми ахаметам̣ на пасса̄мӣ’ти, ити йо евам̣ вадеййа, со евамасса вачанӣйо – ‘идха̄вусо, бхиккху вивиччева ка̄мехи вивичча акусалехи дхаммехи савитаккам̣ савича̄рам̣ вивекаджам̣ пӣтисукхам̣ пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. еттха ка̄ма̄ нируджджханти, те ча ка̄ме ниродхетва̄ ниродхетва̄ вихарантӣ’ти. аддха̄, бхиккхаве, асат̣хо ама̄йа̄вӣ ‘са̄дхӯ’ти бха̄ситам̣ абхинандеййа анумодеййа; ‘са̄дхӯ’ти бха̄ситам̣ абхинандитва̄ анумодитва̄ намассама̄но пан̃джалико пайирупа̄сеййа.
‘‘йаттха витаккавича̄ра̄ нируджджханти, йе ча витаккавича̄ре ниродхетва̄ ниродхетва̄ вихаранти, ‘аддха̄ те а̄йасманто ниччха̄та̄ ниббута̄ тин̣н̣а̄ па̄ран̇гата̄ тадан̇гена̄’ти вада̄ми. ‘каттха витаккавича̄ра̄ нируджджханти, ке ча витаккавича̄ре ниродхетва̄ ниродхетва̄ вихаранти – ахаметам̣ на джа̄на̄ми ахаметам̣ на пасса̄мӣ’ти, ити йо евам̣ вадеййа, со евамасса вачанӣйо – ‘идха̄вусо, бхиккху витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄…пе… дутийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати; еттха витаккавича̄ра̄ нируджджханти, те ча витаккавича̄ре ниродхетва̄ ниродхетва̄ вихарантӣ’ти. аддха̄, бхиккхаве, асат̣хо ама̄йа̄вӣ ‘са̄дхӯ’ти бха̄ситам̣ абхинандеййа анумодеййа; ‘са̄дхӯ’ти бха̄ситам̣ абхинандитва̄ анумодитва̄ намассама̄но пан̃джалико пайирупа̄сеййа.
‘‘йаттха пӣти нируджджхати, йе ча пӣтим̣ ниродхетва̄ ниродхетва̄ вихаранти, ‘аддха̄ те а̄йасманто ниччха̄та̄ ниббута̄ тин̣н̣а̄ па̄ран̇гата̄ тадан̇гена̄’ти вада̄ми. ‘каттха пӣти нируджджхати, ке ча пӣтим̣ ниродхетва̄ ниродхетва̄ вихаранти – ахаметам̣ на джа̄на̄ми ахаметам̣ на пасса̄мӣ’ти, ити йо евам̣ вадеййа, со евамасса вачанӣйо – ‘идха̄вусо, бхиккху пӣтийа̄ ча вира̄га̄…пе… татийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати; еттха пӣти нируджджхати, те ча пӣтим̣ ниродхетва̄ ниродхетва̄ вихарантӣ’ти. аддха̄, бхиккхаве, асат̣хо ама̄йа̄вӣ ‘са̄дхӯ’ти бха̄ситам̣ абхинандеййа анумодеййа; ‘са̄дхӯ’ти бха̄ситам̣ абхинандитва̄ анумодитва̄ намассама̄но пан̃джалико пайирупа̄сеййа.
‘‘йаттха упеккха̄сукхам̣ нируджджхати, йе ча упеккха̄сукхам̣ ниродхетва̄ ниродхетва̄ вихаранти, ‘аддха̄ те а̄йасманто ниччха̄та̄ ниббута̄ тин̣н̣а̄ па̄ран̇гата̄ тадан̇гена̄’ти вада̄ми. ‘каттха упеккха̄сукхам̣ нируджджхати, ке ча упеккха̄сукхам̣ ниродхетва̄ ниродхетва̄ вихаранти – ахаметам̣ на джа̄на̄ми ахаметам̣ на пасса̄мӣ’ти, ити йо евам̣ вадеййа, со евамасса вачанӣйо – ‘идха̄вусо, бхиккху сукхасса ча паха̄на̄…пе… чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати; еттха упеккха̄сукхам̣ нируджджхати, те ча упеккха̄сукхам̣ ниродхетва̄ ниродхетва̄ вихарантӣ’ти. аддха̄, бхиккхаве, асат̣хо ама̄йа̄вӣ ‘са̄дхӯ’ти бха̄ситам̣ абхинандеййа анумодеййа; ‘са̄дхӯ’ти бха̄ситам̣ абхинандитва̄ анумодитва̄ намассама̄но пан̃джалико пайирупа̄сеййа.
‘‘йаттха рӯпасан̃н̃а̄ нируджджхати, йе ча рӯпасан̃н̃ам̣ [йаттха рӯпасан̃н̃а̄ нируджджханти, йе ча рӯпасан̃н̃а̄ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] ниродхетва̄ ниродхетва̄ вихаранти, ‘аддха̄ те а̄йасманто ниччха̄та̄ ниббута̄ тин̣н̣а̄ па̄ран̇гата̄ тадан̇гена̄’ти вада̄ми. ‘каттха рӯпасан̃н̃а̄ нируджджхати, ке ча рӯпасан̃н̃ам̣ ниродхетва̄ ниродхетва̄ вихаранти – ахаметам̣ на джа̄на̄ми ахаметам̣ на пасса̄мӣ’ти, ити йо евам̣ вадеййа, со евамасса вачанӣйо – ‘идха̄вусо, бхиккху саббасо рӯпасан̃н̃а̄нам̣ саматиккама̄ пат̣игхасан̃н̃а̄нам̣ аттхан̇гама̄ на̄наттасан̃н̃а̄нам̣ аманасика̄ра̄ ананто а̄ка̄соти а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. еттха рӯпасан̃н̃а̄ нируджджхати, те ча рӯпасан̃н̃ам̣ ниродхетва̄ ниродхетва̄ вихарантӣ’ти. аддха̄, бхиккхаве, асат̣хо ама̄йа̄вӣ ‘са̄дхӯ’ти бха̄ситам̣ абхинандеййа анумодеййа; ‘са̄дхӯ’ти бха̄ситам̣ абхинандитва̄ анумодитва̄ намассама̄но пан̃джалико пайирупа̄сеййа.
‘‘йаттха а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанасан̃н̃а̄ нируджджхати, йе ча а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанасан̃н̃ам̣ ниродхетва̄ ниродхетва̄ вихаранти, ‘аддха̄ те а̄йасманто ниччха̄та̄ ниббута̄ тин̣н̣а̄ па̄ран̇гата̄ тадан̇гена̄’ти вада̄ми. ‘каттха а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанасан̃н̃а̄ нируджджхати, ке ча а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанасан̃н̃ам̣ ниродхетва̄ ниродхетва̄ вихаранти – ахаметам̣ на джа̄на̄ми ахаметам̣ на пасса̄мӣ’ти, ити йо евам̣ вадеййа, со евамасса вачанӣйо – ‘идха̄вусо, бхиккху саббасо а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма анантам̣ вин̃н̃а̄н̣анти вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. еттха а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанасан̃н̃а̄ нируджджхати, те ча а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанасан̃н̃ам̣ ниродхетва̄ ниродхетва̄ вихарантӣ’ти. аддха̄, бхиккхаве, асат̣хо ама̄йа̄вӣ ‘са̄дхӯ’ти бха̄ситам̣ абхинандеййа анумодеййа; ‘са̄дхӯ’ти бха̄ситам̣ абхинандитва̄ анумодитва̄ намассама̄но пан̃джалико пайирупа̄сеййа.
‘‘йаттха вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанасан̃н̃а̄ нируджджхати, йе ча вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанасан̃н̃ам̣ ниродхетва̄ ниродхетва̄ вихаранти, ‘аддха̄ те а̄йасманто ниччха̄та̄ ниббута̄ тин̣н̣а̄ па̄ран̇гата̄ тадан̇гена̄’ти вада̄ми. ‘каттха вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанасан̃н̃а̄ нируджджхати, ке ча вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанасан̃н̃ам̣ ниродхетва̄ ниродхетва̄ вихаранти – ахаметам̣ на джа̄на̄ми ахаметам̣ на пасса̄мӣ’ти, ити йо евам̣ вадеййа, со евамасса вачанӣйо – ‘идха̄вусо, бхиккху саббасо вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма наттхи кин̃чӣти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. еттха вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанасан̃н̃а̄ нируджджхати, те ча вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанасан̃н̃ам̣ ниродхетва̄ ниродхетва̄ вихарантӣ’ти. аддха̄, бхиккхаве, асат̣хо ама̄йа̄вӣ ‘са̄дхӯ’ти бха̄ситам̣ абхинандеййа анумодеййа; ‘са̄дхӯ’ти бха̄ситам̣ абхинандитва̄ анумодитва̄ намассама̄но пан̃джалико пайирупа̄сеййа.
‘‘йаттха а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасан̃н̃а̄ нируджджхати, йе ча а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасан̃н̃ам̣ ниродхетва̄ ниродхетва̄ вихаранти, ‘аддха̄ те а̄йасманто ниччха̄та̄ ниббута̄ тин̣н̣а̄ па̄ран̇гата̄ тадан̇гена̄’ти вада̄ми. ‘каттха а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасан̃н̃а̄ нируджджхати, ке ча а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасан̃н̃ам̣ ниродхетва̄ ниродхетва̄ вихаранти – ахаметам̣ на джа̄на̄ми ахаметам̣ на пасса̄мӣ’ти, ити йо евам̣ вадеййа, со евамасса вачанӣйо – ‘идха̄вусо, бхиккху саббасо а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. еттха а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасан̃н̃а̄ нируджджхати, те ча а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасан̃н̃ам̣ ниродхетва̄ ниродхетва̄ вихарантӣ’ти. аддха̄, бхиккхаве, асат̣хо ама̄йа̄вӣ ‘са̄дхӯ’ти бха̄ситам̣ абхинандеййа анумодеййа; ‘са̄дхӯ’ти бха̄ситам̣ абхинандитва̄ анумодитва̄ намассама̄но пан̃джалико пайирупа̄сеййа.
‘‘йаттха невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанасан̃н̃а̄ нируджджхати, йе ча невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанасан̃н̃ам̣ ниродхетва̄ ниродхетва̄ вихаранти, ‘аддха̄ те а̄йасманто ниччха̄та̄ ниббута̄ тин̣н̣а̄ па̄ран̇гата̄ тадан̇гена̄’ти вада̄ми. ‘каттха невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанасан̃н̃а̄ нируджджхати, ке ча невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанасан̃н̃ам̣ ниродхетва̄ ниродхетва̄ вихаранти – ахаметам̣ на джа̄на̄ми ахаметам̣ на пасса̄мӣ’ти, ити йо евам̣ вадеййа, со евамасса вачанӣйо – ‘идха̄вусо, бхиккху саббасо невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма сан̃н̃а̄ведайитаниродхам̣ упасампаджджа вихарати. еттха невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанасан̃н̃а̄ нируджджхати, те ча невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанасан̃н̃ам̣ ниродхетва̄ ниродхетва̄ вихарантӣ’ти. аддха̄, бхиккхаве, асат̣хо ама̄йа̄вӣ ‘са̄дхӯ’ти бха̄ситам̣ абхинандеййа анумодеййа; ‘са̄дхӯ’ти бха̄ситам̣ абхинандитва̄ анумодитва̄ намассама̄но пан̃джалико пайирупа̄сеййа. има̄ кхо, бхиккхаве, нава анупуббавиха̄расама̄паттийо’’ти. дутийам̣.
3. нибба̄насукхасуттам̣
34. екам̣ самайам̣ а̄йасма̄ са̄рипутто ра̄джагахе вихарати вел̣уване каландаканива̄пе. татра кхо а̄йасма̄ са̄рипутто бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘сукхамидам̣, а̄вусо, нибба̄нам̣. сукхамидам̣, а̄вусо, нибба̄на’’нти. евам̣ вутте а̄йасма̄ уда̄йӣ а̄йасмантам̣ са̄рипуттам̣ етадавоча – ‘‘ким̣ панеттха, а̄вусо са̄рипутта, сукхам̣ йадеттха наттхи ведайита’’нти? ‘‘етадева кхветтха, а̄вусо, сукхам̣ йадеттха наттхи ведайитам̣. пан̃чиме, а̄вусо, ка̄магун̣а̄. катаме пан̃ча? чаккхувин̃н̃еййа̄ рӯпа̄ ит̣т̣ха̄ канта̄ мана̄па̄ пийарӯпа̄ ка̄мӯпасам̣хита̄ раджанӣйа̄, сотавин̃н̃еййа̄ садда̄…пе… гха̄навин̃н̃еййа̄ гандха̄… дживха̄вин̃н̃еййа̄ раса̄… ка̄йавин̃н̃еййа̄ пхот̣т̣хабба̄ ит̣т̣ха̄ канта̄ мана̄па̄ пийарӯпа̄ ка̄мӯпасам̣хита̄ раджанӣйа̄ – име кхо, а̄вусо, пан̃ча ка̄магун̣а̄. йам̣ кхо, а̄вусо, име пан̃ча ка̄магун̣е пат̣ичча уппаджджати сукхам̣ соманассам̣, идам̣ вуччата̄вусо, ка̄масукхам̣.
‘‘идха̄вусо, бхиккху вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. тасса че, а̄вусо, бхиккхуно имина̄ виха̄рена вихарато ка̄масахагата̄ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄ самуда̄чаранти, свасса хоти а̄ба̄дхо. сеййатха̄пи, а̄вусо, сукхино дуккхам̣ уппаджджеййа йа̄вадева а̄ба̄дха̄йа; евамевасса те ка̄масахагата̄ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄ самуда̄чаранти. свасса хоти а̄ба̄дхо. йо кхо пана̄вусо, а̄ба̄дхо дуккхаметам̣ вуттам̣ бхагавата̄. имина̄пи кхо етам̣, а̄вусо, парийа̄йена ведитаббам̣ йатха̄ сукхам̣ нибба̄нам̣.
‘‘пуна чапарам̣, а̄вусо, бхиккху витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄…пе… дутийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. тасса че, а̄вусо, бхиккхуно имина̄ виха̄рена вихарато витаккасахагата̄ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄ самуда̄чаранти, свасса хоти а̄ба̄дхо. сеййатха̄пи, а̄вусо, сукхино дуккхам̣ уппаджджеййа йа̄вадева а̄ба̄дха̄йа; евамевасса те витаккасахагата̄ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄ самуда̄чаранти. свасса хоти а̄ба̄дхо. йо кхо пана̄вусо, а̄ба̄дхо дуккхаметам̣ вуттам̣ бхагавата̄. имина̄пи кхо етам̣, а̄вусо, парийа̄йена ведитаббам̣ йатха̄ сукхам̣ нибба̄нам̣.
‘‘пуна чапарам̣, а̄вусо, бхиккху пӣтийа̄ ча вира̄га̄…пе… татийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. тасса че, а̄вусо, бхиккхуно имина̄ виха̄рена вихарато пӣтисахагата̄ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄ самуда̄чаранти, свасса хоти а̄ба̄дхо. сеййатха̄пи, а̄вусо, сукхино дуккхам̣ уппаджджеййа йа̄вадева а̄ба̄дха̄йа; евамевасса те пӣтисахагата̄ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄ самуда̄чаранти. свасса хоти а̄ба̄дхо. йо кхо пана̄вусо, а̄ба̄дхо дуккхаметам̣ вуттам̣ бхагавата̄. имина̄пи кхо етам̣, а̄вусо, парийа̄йена ведитаббам̣ йатха̄ сукхам̣ нибба̄нам̣.
‘‘пуна чапарам̣, а̄вусо, бхиккху сукхасса ча паха̄на̄…пе… чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. тасса че, а̄вусо, бхиккхуно имина̄ виха̄рена вихарато упеккха̄сахагата̄ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄ самуда̄чаранти, свасса хоти а̄ба̄дхо. сеййатха̄пи, а̄вусо, сукхино дуккхам̣ уппаджджеййа йа̄вадева а̄ба̄дха̄йа; евамевасса те упеккха̄сахагата̄ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄ самуда̄чаранти. свасса хоти а̄ба̄дхо. йо кхо пана̄вусо, а̄ба̄дхо дуккхаметам̣ вуттам̣ бхагавата̄. имина̄пи кхо етам̣, а̄вусо, парийа̄йена ведитаббам̣ йатха̄ сукхам̣ нибба̄нам̣.
‘‘пуна чапарам̣, а̄вусо, бхиккху саббасо рӯпасан̃н̃а̄нам̣ саматиккама̄ пат̣игхасан̃н̃а̄нам̣ аттхан̇гама̄ на̄наттасан̃н̃а̄нам̣ аманасика̄ра̄ ананто а̄ка̄соти а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. тасса че, а̄вусо, бхиккхуно имина̄ виха̄рена вихарато рӯпасахагата̄ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄ самуда̄чаранти, свасса хоти а̄ба̄дхо. сеййатха̄пи, а̄вусо, сукхино дуккхам̣ уппаджджеййа йа̄вадева а̄ба̄дха̄йа; евамевасса те рӯпасахагата̄ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄ самуда̄чаранти. свасса хоти а̄ба̄дхо. йо кхо пана̄вусо, а̄ба̄дхо дуккхаметам̣ вуттам̣ бхагавата̄. имина̄пи кхо етам̣, а̄вусо, парийа̄йена ведитаббам̣ йатха̄ сукхам̣ нибба̄нам̣.
‘‘пуна чапарам̣, а̄вусо, бхиккху саббасо а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма анантам̣ вин̃н̃а̄н̣анти вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. тасса че, а̄вусо, бхиккхуно имина̄ виха̄рена вихарато а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанасахагата̄ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄ самуда̄чаранти, свасса хоти а̄ба̄дхо. сеййатха̄пи, а̄вусо, сукхино дуккхам̣ уппаджджеййа йа̄вадева а̄ба̄дха̄йа; евамевасса те а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанасахагата̄ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄ самуда̄чаранти. свасса хоти а̄ба̄дхо. йо кхо пана̄вусо, а̄ба̄дхо дуккхаметам̣ вуттам̣ бхагавата̄. имина̄пи кхо етам̣, а̄вусо, парийа̄йена ведитаббам̣ йатха̄ сукхам̣ нибба̄нам̣.
‘‘пуна чапарам̣, а̄вусо, бхиккху саббасо вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма, наттхи кин̃чӣти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. тасса че, а̄вусо, бхиккхуно имина̄ виха̄рена вихарато вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанасахагата̄ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄ самуда̄чаранти, свасса хоти а̄ба̄дхо. сеййатха̄пи, а̄вусо, сукхино дуккхам̣ уппаджджеййа йа̄вадева а̄ба̄дха̄йа; евамевасса те вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанасахагата̄ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄ самуда̄чаранти. свасса хоти а̄ба̄дхо. йо кхо пана̄вусо, а̄ба̄дхо дуккхаметам̣ вуттам̣ бхагавата̄. имина̄пи кхо етам̣, а̄вусо, парийа̄йена ведитаббам̣ йатха̄ сукхам̣ нибба̄нам̣.
‘‘пуна чапарам̣, а̄вусо, бхиккху саббасо а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. тасса че, а̄вусо, бхиккхуно имина̄ виха̄рена вихарато а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасахагата̄ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄ самуда̄чаранти, свасса хоти а̄ба̄дхо. сеййатха̄пи, а̄вусо, сукхино дуккхам̣ уппаджджеййа йа̄вадева а̄ба̄дха̄йа; евамевасса те а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасахагата̄ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄ самуда̄чаранти. свасса хоти а̄ба̄дхо. йо кхо пана̄вусо, а̄ба̄дхо дуккхаметам̣ вуттам̣ бхагавата̄. имина̄пи кхо етам̣, а̄вусо, парийа̄йена ведитаббам̣ йатха̄ сукхам̣ нибба̄нам̣.
‘‘пуна чапарам̣, а̄вусо, бхиккху саббасо невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма сан̃н̃а̄ведайитаниродхам̣ упасампаджджа вихарати, пан̃н̃а̄йа часса дисва̄ а̄сава̄ париккхӣн̣а̄ хонти. имина̄пи кхо етам̣, а̄вусо, парийа̄йена ведитаббам̣ йатха̄ сукхам̣ нибба̄на’’нти. татийам̣.
4. га̄вӣупама̄суттам̣
35. ‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, га̄вӣ паббатеййа̄ ба̄ла̄ абйатта̄ акхеттан̃н̃ӯ акусала̄ висаме паббате чаритум̣. тасса̄ евамасса – ‘йам̣нӯна̄хам̣ агатапуббан̃чева дисам̣ гаччхеййам̣, акха̄дитапубба̄ни ча тин̣а̄ни кха̄деййам̣, апӣтапубба̄ни ча па̄нӣйа̄ни пивеййа’нти. са̄ пуримам̣ па̄дам̣ на суппатит̣т̣хитам̣ патит̣т̣ха̄петва̄ паччхимам̣ па̄дам̣ уддхареййа. са̄ на чева агатапуббам̣ дисам̣ гаччхеййа, на ча акха̄дитапубба̄ни тин̣а̄ни кха̄деййа, на ча апӣтапубба̄ни па̄нӣйа̄ни пивеййа; йасмим̣ часса̄ падесе т̣хита̄йа евамасса – ‘йам̣нӯна̄хам̣ агатапуббан̃чева дисам̣ гаччхеййам̣, акха̄дитапубба̄ни ча тин̣а̄ни кха̄деййам̣, апӣтапубба̄ни ча па̄нӣйа̄ни пивеййа’нти тан̃ча падесам̣ на соттхина̄ пачча̄гаччхеййа. там̣ кисса хету? татха̄ хи са̄, бхиккхаве, га̄вӣ паббатеййа̄ ба̄ла̄ абйатта̄ акхеттан̃н̃ӯ акусала̄ висаме паббате чаритум̣. евамевам̣ кхо, бхиккхаве, идхекаччо бхиккху ба̄ло абйатто акхеттан̃н̃ӯ акусало вивиччева ка̄мехи вивичча акусалехи дхаммехи савитаккам̣ савича̄рам̣ вивекаджам̣ пӣтисукхам̣ пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати; со там̣ нимиттам̣ на а̄севати на бха̄вети на бахулӣкароти на сва̄дхит̣т̣хитам̣ адхит̣т̣ха̄ти.
‘‘тасса евам̣ хоти – ‘йам̣нӯна̄хам̣ витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄ аджджхаттам̣ сампаса̄данам̣ четасо екодибха̄вам̣ авитаккам̣ авича̄рам̣ сама̄дхиджам̣ пӣтисукхам̣ дутийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихареййа’нти. со на саккоти витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄…пе… дутийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихаритум̣. тасса евам̣ хоти – ‘йам̣нӯна̄хам̣ вивиччева ка̄мехи вивичча акусалехи дхаммехи савитаккам̣ савича̄рам̣ вивекаджам̣ пӣтисукхам̣ пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихареййа’нти. со на саккоти вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихаритум̣. айам̣ вуччати, бхиккхаве, ‘бхиккху убхато бхат̣т̣хо убхато парихӣно, сеййатха̄пи са̄ га̄вӣ паббатеййа̄ ба̄ла̄ абйатта̄ акхеттан̃н̃ӯ акусала̄ висаме паббате чаритум̣’’’.
‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, га̄вӣ паббатеййа̄ пан̣д̣ита̄ бйатта̄ кхеттан̃н̃ӯ кусала̄ висаме паббате чаритум̣. тасса̄ евамасса – ‘йам̣нӯна̄хам̣ агатапуббан̃чева дисам̣ гаччхеййам̣, акха̄дитапубба̄ни ча тин̣а̄ни кха̄деййам̣, апӣтапубба̄ни ча па̄нӣйа̄ни пивеййа’нти. са̄ пуримам̣ па̄дам̣ суппатит̣т̣хитам̣ патит̣т̣ха̄петва̄ паччхимам̣ па̄дам̣ уддхареййа. са̄ агатапуббан̃чева дисам̣ гаччхеййа, акха̄дитапубба̄ни ча тин̣а̄ни кха̄деййа, апӣтапубба̄ни ча па̄нӣйа̄ни пивеййа. йасмим̣ часса̄ падесе т̣хита̄йа евамасса – ‘йам̣нӯна̄хам̣ агатапуббан̃чева дисам̣ гаччхеййам̣, акха̄дитапубба̄ни ча тин̣а̄ни кха̄деййам̣, апӣтапубба̄ни ча па̄нӣйа̄ни пивеййа’нти тан̃ча падесам̣ соттхина̄ пачча̄гаччхеййа. там̣ кисса хету? татха̄ хи са̄, бхиккхаве, га̄вӣ паббатеййа̄ пан̣д̣ита̄ бйатта̄ кхеттан̃н̃ӯ кусала̄ висаме паббате чаритум̣. евамевам̣ кхо, бхиккхаве, идхекаччо бхиккху пан̣д̣ито бйатто кхеттан̃н̃ӯ кусало вивиччева ка̄мехи вивичча акусалехи дхаммехи савитаккам̣ савича̄рам̣ вивекаджам̣ пӣтисукхам̣ пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. со там̣ нимиттам̣ а̄севати бха̄вети бахулӣкароти сва̄дхит̣т̣хитам̣ адхит̣т̣ха̄ти.
‘‘тасса евам̣ хоти – ‘йам̣нӯна̄хам̣ витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄ аджджхаттам̣ сампаса̄данам̣ четасо екодибха̄вам̣ авитаккам̣ авича̄рам̣ сама̄дхиджам̣ пӣтисукхам̣ дутийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихареййа’нти. со дутийам̣ джха̄нам̣ анабхихим̣сама̄но витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄… дутийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. со там̣ нимиттам̣ а̄севати бха̄вети бахулӣкароти сва̄дхит̣т̣хитам̣ адхит̣т̣ха̄ти.
‘‘тасса евам̣ хоти – ‘йам̣нӯна̄хам̣ пӣтийа̄ ча вира̄га̄ упеккхако ча вихареййам̣ сато ча сампаджа̄но, сукхан̃ча ка̄йена пат̣исам̣ведеййам̣ йам̣ там̣ арийа̄ а̄чиккханти – упеккхако сатима̄ сукхавиха̄рӣти татийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихареййа’нти. со татийам̣ джха̄нам̣ анабхихим̣сама̄но пӣтийа̄ ча вира̄га̄…пе… татийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. со там̣ нимиттам̣ а̄севати бха̄вети бахулӣкароти сва̄дхит̣т̣хитам̣ адхит̣т̣ха̄ти.
‘‘тасса евам̣ хоти – ‘йам̣нӯна̄хам̣ сукхасса ча паха̄на̄ дуккхасса ча паха̄на̄ пуббева соманассадоманасса̄нам̣ аттхан̇гама̄ адуккхамасукхам̣ упеккха̄сатипа̄рисуддхим̣ чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихареййа’нти. со чатуттхам̣ джха̄нам̣ анабхихим̣сама̄но сукхасса ча паха̄на̄…пе… чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. со там̣ нимиттам̣ а̄севати бха̄вети бахулӣкароти сва̄дхит̣т̣хитам̣ адхит̣т̣ха̄ти.
‘‘тасса евам̣ хоти – ‘йам̣нӯна̄хам̣ саббасо рӯпасан̃н̃а̄нам̣ саматиккама̄ пат̣игхасан̃н̃а̄нам̣ аттхан̇гама̄ на̄наттасан̃н̃а̄нам̣ аманасика̄ра̄ ананто а̄ка̄соти а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ упасампаджджа вихареййа’нти. со а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ анабхихим̣сама̄но саббасо рӯпасан̃н̃а̄нам̣ саматиккама̄ …пе… а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. со там̣ нимиттам̣ а̄севати бха̄вети бахулӣкароти сва̄дхит̣т̣хитам̣ адхит̣т̣ха̄ти.
‘‘тасса евам̣ хоти – ‘йам̣нӯна̄хам̣ саббасо а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма анантам̣ вин̃н̃а̄н̣анти вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ упасампаджджа вихареййа’нти. со вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ анабхихим̣сама̄но саббасо а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма ‘анантам̣ вин̃н̃а̄н̣а’нти вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. со там̣ нимиттам̣ а̄севати бха̄вети бахулӣкароти сва̄дхит̣т̣хитам̣ адхит̣т̣ха̄ти.
‘‘тасса евам̣ хоти – ‘йам̣нӯна̄хам̣ саббасо вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма наттхи кин̃чӣти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ упасампаджджа вихареййа’нти. со а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ анабхихим̣сама̄но саббасо вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма ‘наттхи кин̃чӣ’ти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. со там̣ нимиттам̣ а̄севати бха̄вети бахулӣкароти сва̄дхит̣т̣хитам̣ адхит̣т̣ха̄ти.
‘‘тасса евам̣ хоти – ‘йам̣нӯна̄хам̣ саббасо а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ упасампаджджа вихареййа’нти. со невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ анабхихим̣сама̄но саббасо а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. со там̣ нимиттам̣ а̄севати бха̄вети бахулӣкароти сва̄дхит̣т̣хитам̣ адхит̣т̣ха̄ти.
‘‘тасса евам̣ хоти – ‘йам̣нӯна̄хам̣ саббасо невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма сан̃н̃а̄ведайитаниродхам̣ упасампаджджа вихареййа’нти. со сан̃н̃а̄ведайитаниродхам̣ анабхихим̣сама̄но саббасо невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма сан̃н̃а̄ведайитаниродхам̣ упасампаджджа вихарати.
‘‘йато кхо, бхиккхаве, бхиккху там̣ тадева сама̄паттим̣ сама̄паджджатипи вут̣т̣ха̄типи, тасса муду читтам̣ хоти камман̃н̃ам̣. мудуна̄ камман̃н̃ена читтена аппама̄н̣о сама̄дхи хоти субха̄вито. со аппама̄н̣ена сама̄дхина̄ субха̄витена йасса йасса абхин̃н̃а̄саччхикаран̣ӣйасса дхаммасса читтам̣ абхининна̄мети абхин̃н̃а̄саччхикирийа̄йа татра татрева саккхибхаббатам̣ па̄пун̣а̄ти сати сати а̄йатане.
‘‘со саче а̄кан̇кхати – ‘анекавихитам̣ иддхивидхам̣ паччанубхавеййам̣, екопи хутва̄ бахудха̄ ассам̣, бахудха̄пи хутва̄ еко ассам̣…пе… йа̄ва брахмалока̄пи ка̄йена васам̣ ваттеййа’нти, татра татрева саккхибхаббатам̣ па̄пун̣а̄ти сати сати а̄йатане.
‘‘со саче а̄кан̇кхати – дибба̄йа сотадха̄туйа̄…пе… сати сати а̄йатане.
‘‘со саче а̄кан̇кхати – ‘парасатта̄нам̣ парапуггала̄нам̣ четаса̄ чето паричча паджа̄неййам̣, сара̄гам̣ ва̄ читтам̣ сара̄гам̣ читтанти паджа̄неййам̣, вӣтара̄гам̣ ва̄ читтам̣ вӣтара̄гам̣ читтанти паджа̄неййам̣, садосам̣ ва̄ читтам̣ садосам̣ читтанти паджа̄неййам̣, вӣтадосам̣ ва̄ читтам̣ вӣтадосам̣ читтанти паджа̄неййам̣, самохам̣ ва̄ читтам̣ самохам̣ читтанти паджа̄неййам̣, вӣтамохам̣ ва̄ читтам̣… сам̣кхиттам̣ ва̄ читтам̣… виккхиттам̣ ва̄ читтам̣… махаггатам̣ ва̄ читтам̣… амахаггатам̣ ва̄ читтам̣… сауттарам̣ ва̄ читтам̣… ануттарам̣ ва̄ читтам̣… сама̄хитам̣ ва̄ читтам̣… асама̄хитам̣ ва̄ читтам̣… вимуттам̣ ва̄ читтам̣… авимуттам̣ ва̄ читтам̣ авимуттам̣ читтанти паджа̄неййа’нти, татра татрева саккхибхаббатам̣ па̄пун̣а̄ти сати сати а̄йатане.
‘‘со саче а̄кан̇кхати – ‘анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссареййам̣, сеййатхидам̣ – екампи джа̄тим̣ двепи джа̄тийо…пе… ити са̄ка̄рам̣ сауддесам̣ анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссареййа’нти, татра татрева саккхибхаббатам̣ па̄пун̣а̄ти сати сати а̄йатане.
‘‘со саче а̄кан̇кхати – ‘диббена чаккхуна̄ висуддхена атиккантама̄нусакена…пе… йатха̄каммӯпаге сатте паджа̄неййа’нти, татра татрева саккхибхаббатам̣ па̄пун̣а̄ти сати сати а̄йатане.
‘‘со саче а̄кан̇кхати – ‘а̄сава̄нам̣ кхайа̄ ана̄савам̣ четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихареййа’нти, татра татрева саккхибхаббатам̣ па̄пун̣а̄ти сати сати а̄йатане’’ти. чатуттхам̣.
5. джха̄насуттам̣
36. ‘‘пат̣хамампа̄хам̣, бхиккхаве, джха̄нам̣ нисса̄йа а̄сава̄нам̣ кхайам̣ вада̄ми; дутийампа̄хам̣, бхиккхаве, джха̄нам̣ нисса̄йа а̄сава̄нам̣ кхайам̣ вада̄ми; татийампа̄хам̣, бхиккхаве, джха̄нам̣ нисса̄йа а̄сава̄нам̣ кхайам̣ вада̄ми; чатуттхампа̄хам̣, бхиккхаве, джха̄нам̣ нисса̄йа а̄сава̄нам̣ кхайам̣ вада̄ми; а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанампа̄хам̣, бхиккхаве, нисса̄йа а̄сава̄нам̣ кхайам̣ вада̄ми; вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанампа̄хам̣, бхиккхаве, нисса̄йа а̄сава̄нам̣ кхайам̣ вада̄ми; а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанампа̄хам̣, бхиккхаве, нисса̄йа а̄сава̄нам̣ кхайам̣ вада̄ми; невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанампа̄хам̣, бхиккхаве, нисса̄йа а̄сава̄нам̣ кхайам̣ вада̄ми; сан̃н̃а̄ведайитаниродхампа̄хам̣, бхиккхаве, нисса̄йа а̄сава̄нам̣ кхайам̣ вада̄ми.
‘‘‘пат̣хамампа̄хам̣, бхиккхаве, джха̄нам̣ нисса̄йа а̄сава̄нам̣ кхайам̣ вада̄мӣ’ти, ити кхо панетам̣ вуттам̣. кин̃четам̣ пат̣ичча вуттам̣? идха, бхиккхаве, бхиккху вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. со йадева таттха хоти рӯпагатам̣ ведана̄гатам̣ сан̃н̃а̄гатам̣ сан̇кха̄рагатам̣ вин̃н̃а̄н̣агатам̣, те дхамме аниччато дуккхато рогато ган̣д̣ато саллато агхато а̄ба̄дхато парато палокато сун̃н̃ато анаттато саманупассати. со техи дхаммехи читтам̣ пат̣ива̄пети [патит̣т̣ха̄пети (сйа̄.), пат̣ипа̄дети (ка.) ма. ни. 2.133 пасситаббам̣]. со техи дхаммехи читтам̣ пат̣ива̄петва̄ [патит̣т̣ха̄петва̄ (сйа̄.), пат̣ипа̄детва̄ (ка.)] амата̄йа дха̄туйа̄ читтам̣ упасам̣харати – ‘етам̣ сантам̣ етам̣ пан̣ӣтам̣ йадидам̣ саббасан̇кха̄расаматхо саббӯпадхипат̣иниссагго тан̣ха̄ккхайо вира̄го ниродхо нибба̄на’нти. со таттха т̣хито а̄сава̄нам̣ кхайам̣ па̄пун̣а̄ти. но че а̄сава̄нам̣ кхайам̣ па̄пун̣а̄ти, тенева дхаммара̄гена та̄йа дхамманандийа̄ пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ опапа̄тико хоти таттха паринибба̄йӣ ана̄ваттидхаммо тасма̄ лока̄.
‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, исса̄со ва̄ исса̄сантева̄сӣ ва̄ тин̣апурисарӯпаке ва̄ маттика̄пун̃дже ва̄ йоггам̣ каритва̄, со апарена самайена дӯрепа̄тӣ ча хоти аккхан̣аведхӣ ча махато ча ка̄йасса пада̄лета̄ [пада̄лита̄ (ка.) а. ни. 3.134; 4.181]; евамевам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккху вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. со йадева таттха хоти рӯпагатам̣ ведана̄гатам̣ сан̃н̃а̄гатам̣ сан̇кха̄рагатам̣ вин̃н̃а̄н̣агатам̣, те дхамме аниччато дуккхато рогато ган̣д̣ато саллато агхато а̄ба̄дхато парато палокато сун̃н̃ато анаттато саманупассати. со техи дхаммехи читтам̣ пат̣ива̄пети. со техи дхаммехи читтам̣ пат̣ива̄петва̄ амата̄йа дха̄туйа̄ читтам̣ упасам̣харати – ‘етам̣ сантам̣ етам̣ пан̣ӣтам̣ йадидам̣ саббасан̇кха̄расаматхо саббӯпадхипат̣иниссагго тан̣ха̄ккхайо вира̄го ниродхо нибба̄на’нти. со таттха т̣хито а̄сава̄нам̣ кхайам̣ па̄пун̣а̄ти. но че а̄сава̄нам̣ кхайам̣ па̄пун̣а̄ти, тенева дхаммара̄гена та̄йа дхамманандийа̄ пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ опапа̄тико хоти таттха паринибба̄йӣ ана̄ваттидхаммо тасма̄ лока̄. ‘пат̣хамампа̄хам̣, бхиккхаве, джха̄нам̣ нисса̄йа а̄сава̄нам̣ кхайам̣ вада̄мӣ’ти, ити йам̣ там̣ вуттам̣, идаметам̣ пат̣ичча вуттам̣.
‘‘дутийампа̄хам̣, бхиккхаве, джха̄нам̣ нисса̄йа…пе… татийампа̄хам̣, бхиккхаве, джха̄нам̣ нисса̄йа… ‘чатуттхампа̄хам̣, бхиккхаве, джха̄нам̣ нисса̄йа а̄сава̄нам̣ кхайам̣ вада̄мӣ’ти, ити кхо панетам̣ вуттам̣. кин̃четам̣ пат̣ичча вуттам̣? идха, бхиккхаве, бхиккху сукхасса ча паха̄на̄ дуккхасса ча паха̄на̄ пуббева соманассадоманасса̄нам̣ аттхан̇гама̄ адуккхамасукхам̣ упеккха̄сатипа̄рисуддхим̣ чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. со йадева таттха хоти рӯпагатам̣ ведана̄гатам̣ сан̃н̃а̄гатам̣ сан̇кха̄рагатам̣ вин̃н̃а̄н̣агатам̣, те дхамме аниччато дуккхато рогато ган̣д̣ато саллато агхато а̄ба̄дхато парато палокато сун̃н̃ато анаттато саманупассати. со техи дхаммехи читтам̣ пат̣ива̄пети. со техи дхаммехи читтам̣ пат̣ива̄петва̄ амата̄йа дха̄туйа̄ читтам̣ упасам̣харати – ‘етам̣ сантам̣ етам̣ пан̣ӣтам̣ йадидам̣ саббасан̇кха̄расаматхо саббӯпадхипат̣иниссагго тан̣ха̄ккхайо вира̄го ниродхо нибба̄на’нти. со таттха т̣хито а̄сава̄нам̣ кхайам̣ па̄пун̣а̄ти. но че а̄сава̄нам̣ кхайам̣ па̄пун̣а̄ти, тенева дхаммара̄гена та̄йа дхамманандийа̄ пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ опапа̄тико хоти таттха паринибба̄йӣ ана̄ваттидхаммо тасма̄ лока̄.
‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, исса̄со ва̄ исса̄сантева̄сӣ ва̄ тин̣апурисарӯпаке ва̄ маттика̄пун̃дже ва̄ йоггам̣ каритва̄, со апарена самайена дӯрепа̄тӣ ча хоти аккхан̣аведхӣ ча махато ча ка̄йасса пада̄лета̄; евамевам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккху сукхасса ча паха̄на̄, дуккхасса ча паха̄на̄, пуббева соманассадоманасса̄нам̣ аттхан̇гама̄ адуккхамасукхам̣ упеккха̄сатипа̄рисуддхим̣ чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. со йадева таттха хоти рӯпагатам̣ ведана̄гатам̣…пе… ана̄ваттидхаммо тасма̄ лока̄. ‘чатуттхампа̄хам̣, бхиккхаве, джха̄нам̣ нисса̄йа а̄сава̄нам̣ кхайам̣ вада̄мӣ’ти, ити йам̣ там̣ вуттам̣, идаметам̣ пат̣ичча вуттам̣.
‘‘‘а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанампа̄хам̣, бхиккхаве, джха̄нам̣ нисса̄йа а̄сава̄нам̣ кхайам̣ вада̄мӣ’ти, ити кхо панетам̣ вуттам̣. кин̃четам̣ пат̣ичча вуттам̣? идха, бхиккхаве, бхиккху саббасо рӯпасан̃н̃а̄нам̣ саматиккама̄ пат̣игхасан̃н̃а̄нам̣ аттхан̇гама̄ на̄наттасан̃н̃а̄нам̣ аманасика̄ра̄ ‘ананто а̄ка̄со’ти а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. со йадева таттха хоти ведана̄гатам̣ сан̃н̃а̄гатам̣ сан̇кха̄рагатам̣ вин̃н̃а̄н̣агатам̣, те дхамме аниччато дуккхато рогато ган̣д̣ато саллато агхато а̄ба̄дхато парато палокато сун̃н̃ато анаттато саманупассати. со техи дхаммехи читтам̣ пат̣ива̄пети. со техи дхаммехи читтам̣ пат̣ива̄петва̄ амата̄йа дха̄туйа̄ читтам̣ упасам̣харати – ‘етам̣ сантам̣ етам̣ пан̣ӣтам̣ йадидам̣ саббасан̇кха̄расаматхо саббӯпадхипат̣иниссагго тан̣ха̄ккхайо вира̄го ниродхо нибба̄на’нти. со таттха т̣хито а̄сава̄нам̣ кхайам̣ па̄пун̣а̄ти. но че а̄сава̄нам̣ кхайам̣ па̄пун̣а̄ти, тенева дхаммара̄гена та̄йа дхамманандийа̄ пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ опапа̄тико хоти таттха паринибба̄йӣ ана̄ваттидхаммо тасма̄ лока̄.
‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, исса̄со ва̄ исса̄сантева̄сӣ ва̄ тин̣апурисарӯпаке ва̄ маттика̄пун̃дже ва̄ йоггам̣ каритва̄, со апарена самайена дӯрепа̄тӣ ча хоти аккхан̣аведхӣ ча махато ча ка̄йасса пада̄лета̄; евамевам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккху саббасо рӯпасан̃н̃а̄нам̣ саматиккама̄ пат̣игхасан̃н̃а̄нам̣ аттхан̇гама̄ на̄наттасан̃н̃а̄нам̣ аманасика̄ра̄ ‘ананто а̄ка̄со’ти а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. со йадева таттха хоти ведана̄гатам̣ сан̃н̃а̄гатам̣…пе… ана̄ваттидхаммо тасма̄ лока̄. ‘а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанампа̄хам̣, бхиккхаве, нисса̄йа а̄сава̄нам̣ кхайам̣ вада̄мӣ’ти, ити йам̣ там̣ вуттам̣, идаметам̣ пат̣ичча вуттам̣.
‘‘‘вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанампа̄хам̣, бхиккхаве, нисса̄йа…пе… а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанампа̄хам̣, бхиккхаве, нисса̄йа а̄сава̄нам̣ кхайам̣ вада̄мӣ’ти, ити кхо панетам̣ вуттам̣. кин̃четам̣ пат̣ичча вуттам̣? идха, бхиккхаве, бхиккху саббасо вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма ‘наттхи кин̃чӣ’ти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. со йадева таттха хоти ведана̄гатам̣ сан̃н̃а̄гатам̣ сан̇кха̄рагатам̣ вин̃н̃а̄н̣агатам̣, те дхамме аниччато дуккхато рогато ган̣д̣ато саллато агхато а̄ба̄дхато парато палокато сун̃н̃ато анаттато саманупассати. со техи дхаммехи читтам̣ пат̣ива̄пети. со техи дхаммехи читтам̣ пат̣ива̄петва̄ амата̄йа дха̄туйа̄ читтам̣ упасам̣харати – ‘етам̣ сантам̣ етам̣ пан̣ӣтам̣ йадидам̣ саббасан̇кха̄расаматхо саббӯпадхипат̣иниссагго тан̣ха̄ккхайо вира̄го ниродхо нибба̄на’нти. со таттха т̣хито а̄сава̄нам̣ кхайам̣ па̄пун̣а̄ти. но че а̄сава̄нам̣ кхайам̣ па̄пун̣а̄ти, тенева дхаммара̄гена та̄йа дхамманандийа̄ пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ опапа̄тико хоти таттха паринибба̄йӣ ана̄ваттидхаммо тасма̄ лока̄.
‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, исса̄со ва̄ исса̄сантева̄сӣ ва̄ тин̣апурисарӯпаке ва̄ маттика̄пун̃дже ва̄ йоггам̣ каритва̄, со апарена самайена дӯрепа̄тӣ ча хоти аккхан̣аведхӣ ча махато ча ка̄йасса пада̄лета̄; евамевам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккху саббасо вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма ‘наттхи кин̃чӣ’ти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. со йадева таттха хоти ведана̄гатам̣ сан̃н̃а̄гатам̣ сан̇кха̄рагатам̣ вин̃н̃а̄н̣агатам̣, те дхамме аниччато дуккхато рогато ган̣д̣ато саллато агхато а̄ба̄дхато парато палокато сун̃н̃ато анаттато саманупассати. со техи дхаммехи читтам̣ пат̣ива̄пети. со техи дхаммехи читтам̣ пат̣ива̄петва̄ амата̄йа дха̄туйа̄ читтам̣ упасам̣харати – ‘етам̣ сантам̣ етам̣ пан̣ӣтам̣ йадидам̣ саббасан̇кха̄расаматхо саббӯпадхипат̣иниссагго тан̣ха̄ккхайо вира̄го ниродхо нибба̄на’нти. со таттха т̣хито а̄сава̄нам̣ кхайам̣ па̄пун̣а̄ти. но че а̄сава̄нам̣ кхайам̣ па̄пун̣а̄ти, тенева дхаммара̄гена та̄йа дхамманандийа̄ пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ опапа̄тико хоти таттха паринибба̄йӣ ана̄ваттидхаммо тасма̄ лока̄. ‘а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанампа̄хам̣, нисса̄йа а̄сава̄нам̣ кхайам̣ вада̄мӣ’ти, ити йам̣ там̣ вуттам̣, идаметам̣ пат̣ичча вуттам̣.
‘‘ити кхо, бхиккхаве, йа̄вата̄ сан̃н̃а̄сама̄патти та̄вата̄ ан̃н̃а̄пат̣иведхо. йа̄ни ча кхо има̄ни, бхиккхаве, нисса̄йа две а̄йатана̄ни – невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанасама̄патти ча сан̃н̃а̄ведайитаниродхо ча, джха̄йӣхете, бхиккхаве, сама̄паттикусалехи сама̄паттивут̣т̣ха̄накусалехи сама̄паджджитва̄ вут̣т̣хахитва̄ самма̄ аккха̄табба̄нӣти вада̄мӣ’’ти. пан̃чамам̣.
6. а̄нандасуттам̣
37. екам̣ самайам̣ а̄йасма̄ а̄нандо косамбийам̣ вихарати гхосита̄ра̄ме. татра кхо а̄йасма̄ а̄нандо бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘а̄вусо бхиккхаве’’ти. ‘‘а̄вусо’’ти кхо те бхиккхӯ а̄йасмато а̄нандасса паччассосум̣. а̄йасма̄ а̄нандо етадавоча –
‘‘аччхарийам̣, а̄вусо, аббхутам̣, а̄вусо! йа̄ван̃чидам̣ тена бхагавата̄ джа̄ната̄ пассата̄ арахата̄ самма̄самбуддхена самба̄дхе ока̄са̄дхигамо анубуддхо сатта̄нам̣ висуддхийа̄ сокапаридева̄нам̣ саматиккама̄йа дуккхадоманасса̄нам̣ аттхан̇гама̄йа н̃а̄йасса адхигама̄йа нибба̄насса саччхикирийа̄йа. тадева на̄ма чаккхум̣ бхависсати те рӯпа̄ тан̃ча̄йатанам̣ но пат̣исам̣ведиссати [пат̣исам̣ведайати (ка.)]. тадева на̄ма сотам̣ бхависсати те садда̄ тан̃ча̄йатанам̣ но пат̣исам̣ведиссати. тадева на̄ма гха̄нам̣ бхависсати те гандха̄ тан̃ча̄йатанам̣ но пат̣исам̣ведиссати. са̄ва на̄ма дживха̄ бхависсати те раса̄ тан̃ча̄йатанам̣ но пат̣исам̣ведиссати. сова на̄ма ка̄йо бхависсати те пхот̣т̣хабба̄ тан̃ча̄йатанам̣ но пат̣исам̣ведиссатӣ’’ти.
евам̣ вутте а̄йасма̄ уда̄йӣ а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ етадавоча – ‘‘сан̃н̃ӣмева ну кхо, а̄вусо а̄нанда, тада̄йатанам̣ но пат̣исам̣ведети уда̄ху асан̃н̃ӣ’’ти? ‘‘сан̃н̃ӣмева кхо, а̄вусо, тада̄йатанам̣ но пат̣исам̣ведети, но асан̃н̃ӣ’’ти.
‘‘ким̣сан̃н̃ӣ пана̄вусо, тада̄йатанам̣ но пат̣исам̣ведетӣ’’ти? ‘‘идха̄вусо, бхиккху, саббасо рӯпасан̃н̃а̄нам̣ саматиккама̄ пат̣игхасан̃н̃а̄нам̣ аттхан̇гама̄ на̄наттасан̃н̃а̄нам̣ аманасика̄ра̄ ‘ананто а̄ка̄со’ти а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. евам̣сан̃н̃ӣпи кхо, а̄вусо, тада̄йатанам̣ но пат̣исам̣ведети.
‘‘пуна чапарам̣, а̄вусо, бхиккху саббасо а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма ‘анантам̣ вин̃н̃а̄н̣а’нти вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. евам̣сан̃н̃ӣпи кхо, а̄вусо, тада̄йатанам̣ но пат̣исам̣ведети.
‘‘пуна чапарам̣, а̄вусо, бхиккху саббасо вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма ‘наттхи кин̃чӣ’ти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. евам̣сан̃н̃ӣпи кхо, а̄вусо, тада̄йатанам̣ но пат̣исам̣ведетӣ’’ти.
‘‘екамида̄хам̣, а̄вусо, самайам̣ са̄кете вихара̄ми ан̃джанаване мигада̄йе. атха кхо, а̄вусо, джат̣илава̄сика̄ [джат̣илага̄хийа̄ (сӣ. пӣ.), джад̣илабха̄гика̄ (сйа̄.)] бхиккхунӣ йена̄хам̣ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ мам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ ат̣т̣ха̄си. екамантам̣ т̣хита̄ кхо, а̄вусо, джат̣илава̄сика̄ бхиккхунӣ мам̣ етадавоча – ‘йа̄йам̣, бханте а̄нанда, сама̄дхи на ча̄бхинато на ча̄панато на ча сасан̇кха̄раниггайхава̄ритагато [сасан̇кха̄раниггайхава̄ритавато (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.), сасан̇кха̄раниггайхава̄рива̄ват̣о (ка.) а. ни. 3.102; 5.27; дӣ. ни. 3.355], вимуттатта̄ т̣хито, т̣хитатта̄ сантусито, сантуситатта̄ но паритассати. айам̣, бханте а̄нанда, сама̄дхи ким̣пхало вутто бхагавата̄’’’ти?
‘‘евам̣ вутте, сохам̣, а̄вусо, джат̣илава̄сикам̣ бхиккхуним̣ етадавочам̣ – ‘йа̄йам̣, бхагини, сама̄дхи на ча̄бхинато на ча̄панато на ча сасан̇кха̄раниггайхава̄ритагато, вимуттатта̄ т̣хито, т̣хитатта̄ сантусито, сантуситатта̄ но паритассати. айам̣, бхагини, сама̄дхи ан̃н̃а̄пхало вутто бхагавата̄’ти. евам̣сан̃н̃ӣпи кхо, а̄вусо, тада̄йатанам̣ но пат̣исам̣ведетӣ’’ти. чхат̣т̣хам̣.
7. лока̄йатикасуттам̣
38. атха кхо две лока̄йатика̄ бра̄хман̣а̄ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ бхагавата̄ саддхим̣ саммодим̣су. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинна̄ кхо те бра̄хман̣а̄ бхагавантам̣ етадавочум̣ –
‘‘пӯран̣о, бхо готама, кассапо саббан̃н̃ӯ саббадасса̄вӣ апарисесам̣ н̃а̄н̣адассанам̣ пат̣иджа̄на̄ти – ‘чарато ча ме тит̣т̣хато ча суттасса ча джа̄гарасса ча сататам̣ самитам̣ н̃а̄н̣адассанам̣ паччупат̣т̣хита’нти. со евама̄ха – ‘ахам̣ анантена н̃а̄н̣ена анантам̣ локам̣ джа̄нам̣ пассам̣ вихара̄мӣ’ти. айампи [айампи хи (сйа̄. ка.)], бхо готама, ниган̣т̣хо на̄т̣апутто саббан̃н̃ӯ саббадасса̄вӣ апарисесам̣ н̃а̄н̣адассанам̣ пат̣иджа̄на̄ти – ‘чарато ча ме тит̣т̣хато ча суттасса ча джа̄гарасса ча сататам̣ самитам̣ н̃а̄н̣адассанам̣ паччупат̣т̣хита’нти. со [сопи (?)] евама̄ха – ‘ахам̣ анантена н̃а̄н̣ена анантам̣ локам̣ джа̄нам̣ пассам̣ вихара̄мӣ’ти. имесам̣, бхо готама, убхиннам̣ н̃а̄н̣ава̄да̄нам̣ убхиннам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ випаччанӣкава̄да̄нам̣ ко саччам̣ а̄ха ко муса̄’’ти?
‘‘алам̣, бра̄хман̣а̄! тит̣т̣хатетам̣ – ‘имесам̣ убхиннам̣ н̃а̄н̣ава̄да̄нам̣ убхиннам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ випаччанӣкава̄да̄нам̣ ко саччам̣ а̄ха ко муса̄’ти. дхаммам̣ во, бра̄хман̣а̄, десесса̄ми, там̣ сун̣а̄тха, са̄дхукам̣ манаси каротха; бха̄сисса̄мӣ’’ти. ‘‘евам̣, бхо’’ти кхо те бра̄хман̣а̄ бхагавато паччассосум̣. бхагава̄ етадавоча –
‘‘сеййатха̄пи, бра̄хман̣а̄, чатта̄ро пуриса̄ чатуддиса̄ т̣хита̄ парамена джавена ча саманна̄гата̄ парамена ча падавӣтиха̄рена. те еварӯпена джавена саманна̄гата̄ ассу, сеййатха̄пи на̄ма дал̣хадхамма̄ [дал̣хадхаммо (саббаттха) а. ни. 4.45; ма. ни. 1.116 ча, там̣сам̣ван̣н̣ана̄т̣ӣка̄йо ча моггалла̄набйа̄каран̣ан̃ча олокетабба̄] дхануггахо сиккхито катахаттхо катӯпа̄сано лахукена асанена аппакасирена тирийам̣ та̄лаччха̄йам̣ [та̄лаччха̄тим̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.), та̄лаччха̄дим̣ (ка.) а. ни. 4.45; ма. ни. 1.161 пасситаббам̣] атипа̄теййа; еварӯпена ча падавӣтиха̄рена, сеййатха̄пи на̄ма пураттхима̄ самудда̄ паччхимо самуддо атха пураттхима̄йа диса̄йа т̣хито пурисо евам̣ вадеййа – ‘ахам̣ гаманена локасса антам̣ па̄пун̣исса̄мӣ’ти. со ан̃н̃атрева аситапӣтакха̄йитаса̄йита̄ ан̃н̃атра учча̄рапасса̄вакамма̄ ан̃н̃атра нидда̄киламатхапат̣ивинодана̄ вассасата̄йуко вассасатаджӣвӣ вассасатам̣ гантва̄ аппатва̄ва локасса антам̣ антара̄ ка̄лам̣ кареййа. атха паччхима̄йа диса̄йа…пе… атха уттара̄йа диса̄йа… атха даккхин̣а̄йа диса̄йа т̣хито пурисо евам̣ вадеййа – ‘ахам̣ гаманена локасса антам̣ па̄пун̣исса̄мӣ’ти. со ан̃н̃атрева аситапӣтакха̄йитаса̄йита̄ ан̃н̃атра учча̄рапасса̄вакамма̄ ан̃н̃атра нидда̄киламатхапат̣ивинодана̄ вассасата̄йуко вассасатаджӣвӣ вассасатам̣ гантва̄ аппатва̄ва локасса антам̣ антара̄ ка̄лам̣ кареййа. там̣ кисса хету? на̄хам̣, бра̄хман̣а̄, еварӯпа̄йа сандха̄ваника̄йа локасса антам̣ н̃а̄теййам̣ дат̣т̣хеййам̣ паттеййанти вада̄ми. на ча̄хам̣, бра̄хман̣а̄, аппатва̄ва локасса антам̣ дуккхасса антакирийам̣ вада̄ми.
‘‘пан̃чиме, бра̄хман̣а̄, ка̄магун̣а̄ арийасса винайе локоти вуччати. катаме пан̃ча? чаккхувин̃н̃еййа̄ рӯпа̄ ит̣т̣ха̄ канта̄ мана̄па̄ пийарӯпа̄ ка̄мӯпасам̣хита̄ раджанӣйа̄; сотавин̃н̃еййа̄ садда̄…пе… гха̄навин̃н̃еййа̄ гандха̄… дживха̄вин̃н̃еййа̄ раса̄… ка̄йавин̃н̃еййа̄ пхот̣т̣хабба̄ ит̣т̣ха̄ канта̄ мана̄па̄ пийарӯпа̄ ка̄мӯпасам̣хита̄ раджанӣйа̄; име кхо, бра̄хман̣а̄, пан̃ча ка̄магун̣а̄ арийасса винайе локоти вуччати.
‘‘идха, бра̄хман̣а̄, бхиккху вивиччева ка̄мехи вивичча акусалехи дхаммехи савитаккам̣ савича̄рам̣ вивекаджам̣ пӣтисукхам̣ пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. айам̣ вуччати, бра̄хман̣а̄, ‘бхиккху локасса антама̄гамма, локасса анте вихарати’. таман̃н̃е евама̄хам̣су – ‘айампи локапарийа̄панно, айампи аниссат̣о локамха̄’ти. ахампи хи [ахампи (сӣ. пӣ.)], бра̄хман̣а̄, евам̣ вада̄ми – ‘айампи локапарийа̄панно, айампи аниссат̣о локамха̄’’’ти.
‘‘пуна чапарам̣, бра̄хман̣а̄, бхиккху витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄…пе… дутийам̣ джха̄нам̣… татийам̣ джха̄нам̣… чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. айам̣ вуччати, бра̄хман̣а̄, ‘бхиккху локасса антама̄гамма локасса анте вихарати’. таман̃н̃е евама̄хам̣су – ‘айампи локапарийа̄панно, айампи аниссат̣о локамха̄’ти. ахампи хи, бра̄хман̣а̄, евам̣ вада̄ми – ‘айампи локапарийа̄панно, айампи аниссат̣о локамха̄’’’ти.
‘‘пуна чапарам̣, бра̄хман̣а̄, бхиккху саббасо рӯпасан̃н̃а̄нам̣ саматиккама̄ пат̣игхасан̃н̃а̄нам̣ аттхан̇гама̄ на̄наттасан̃н̃а̄нам̣ аманасика̄ра̄ ‘ананто а̄ка̄со’ти а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. айам̣ вуччати, бра̄хман̣а̄, ‘бхиккху локасса антама̄гамма локасса анте вихарати’. таман̃н̃е евама̄хам̣су – ‘айампи локапарийа̄панно, айампи аниссат̣о локамха̄’ти. ахампи хи, бра̄хман̣а̄, евам̣ вада̄ми – ‘айампи локапарийа̄панно, айампи аниссат̣о локамха̄’’’ти.
‘‘пуна чапарам̣, бра̄хман̣а̄, бхиккху саббасо а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма ‘анантам̣ вин̃н̃а̄н̣а’нти вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати…пе… саббасо вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма ‘наттхи кин̃чӣ’ти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати…пе… саббасо а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. айам̣ вуччати, бра̄хман̣а̄, ‘бхиккху локасса антама̄гамма локасса анте вихарати’. таман̃н̃е евама̄хам̣су – ‘айампи локапарийа̄панно, айампи аниссат̣о локамха̄’ти. ахампи хи, бра̄хман̣а̄, евам̣ вада̄ми – ‘айампи локапарийа̄панно, айампи аниссат̣о локамха̄’’’ти.
‘‘пуна чапарам̣, бра̄хман̣а̄, бхиккху саббасо невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма сан̃н̃а̄ведайитаниродхам̣ упасампаджджа вихарати, пан̃н̃а̄йа часса дисва̄ а̄сава̄ париккхӣн̣а̄ хонти. айам̣ вуччати, бра̄хман̣а̄, ‘бхиккху локасса антама̄гамма локасса анте вихарати тин̣н̣о локе висаттика’’’нти. саттамам̣.
8. дева̄сурасан̇га̄масуттам̣
39. ‘‘бхӯтапуббам̣, бхиккхаве, дева̄сурасан̇га̄мо самупабйӯл̣хо [самупаббӯл̣хо (сӣ. пӣ.)] ахоси. тасмим̣ кхо пана, бхиккхаве, сан̇га̄ме асура̄ джиним̣су, дева̄ пара̄джайим̣су [пара̄джийим̣су (сӣ. сйа̄. ка.)]. пара̄джита̄ ча, бхиккхаве, дева̄ [дева̄ бхӣта̄ (пӣ.)] апайим̣суйева [апайам̣свева (сӣ.)] уттарена̄бхимукха̄, абхийим̣су [абхийам̣су (сӣ.)] асура̄. атха кхо, бхиккхаве, дева̄нам̣ етадахоси – ‘абхийантева кхо асура̄. йам̣нӯна майам̣ дутийампи асурехи сан̇га̄меййа̄ма̄’ти. дутийампи кхо, бхиккхаве, дева̄ асурехи сан̇га̄месум̣. дутийампи кхо, бхиккхаве, асура̄ва джиним̣су, дева̄ пара̄джайим̣су. пара̄джита̄ ча, бхиккхаве, дева̄ апайим̣суйева уттарена̄бхимукха̄, абхийим̣су асура̄’’.
атха кхо, бхиккхаве, дева̄нам̣ етадахоси – ‘абхийантева кхо асура̄. йам̣нӯна майам̣ татийампи асурехи сан̇га̄меййа̄ма̄’ти. татийампи кхо, бхиккхаве, дева̄ асурехи сан̇га̄месум̣. татийампи кхо, бхиккхаве, асура̄ва джиним̣су, дева̄ пара̄джайим̣су. пара̄джита̄ ча, бхиккхаве, дева̄ бхӣта̄ девапурам̣йева пависим̣су. девапурагата̄нан̃ча пана [пуна (ка.)], бхиккхаве, дева̄нам̣ етадахоси – ‘бхӣрутта̄нагатена кхо да̄ни майам̣ етарахи аттана̄ вихара̄ма акаран̣ӣйа̄ асурехӣ’ти. асура̄нампи, бхиккхаве, етадахоси – ‘бхӣрутта̄нагатена кхо да̄ни дева̄ етарахи аттана̄ вихаранти акаран̣ӣйа̄ амхехӣ’ти.
‘‘бхӯтапуббам̣, бхиккхаве, дева̄сурасан̇га̄мо самупабйӯл̣хо ахоси. тасмим̣ кхо пана, бхиккхаве, сан̇га̄ме дева̄ джиним̣су, асура̄ пара̄джайим̣су. пара̄джита̄ ча, бхиккхаве, асура̄ апайим̣суйева даккхин̣ена̄бхимукха̄, абхийим̣су дева̄. атха кхо, бхиккхаве, асура̄нам̣ етадахоси – ‘абхийантева кхо дева̄. йам̣нӯна майам̣ дутийампи девехи сан̇га̄меййа̄ма̄’ти. дутийампи кхо, бхиккхаве, асура̄ девехи сан̇га̄месум̣. дутийампи кхо, бхиккхаве, дева̄ джиним̣су, асура̄ пара̄джайим̣су. пара̄джита̄ ча, бхиккхаве, асура̄ апайим̣суйева даккхин̣ена̄бхимукха̄, абхийим̣су дева̄’’.
атха кхо, бхиккхаве, асура̄нам̣ етадахоси – ‘абхийантева кхо дева̄. йам̣нӯна майам̣ татийампи девехи сан̇га̄меййа̄ма̄’ти. татийампи кхо, бхиккхаве, асура̄ девехи сан̇га̄месум̣. татийампи кхо, бхиккхаве, дева̄ джиним̣су, асура̄ пара̄джайим̣су. пара̄джита̄ ча, бхиккхаве, асура̄ бхӣта̄ асурапурам̣йева пависим̣су. асурапурагата̄нан̃ча пана, бхиккхаве, асура̄нам̣ етадахоси – ‘бхӣрутта̄нагатена кхо да̄ни майам̣ етарахи аттана̄ вихара̄ма акаран̣ӣйа̄ девехӣ’ти. дева̄нампи, бхиккхаве, етадахоси – ‘бхӣрутта̄нагатена кхо да̄ни асура̄ етарахи аттана̄ вихаранти акаран̣ӣйа̄ амхехӣ’ти.
‘‘евамевам̣ кхо, бхиккхаве, йасмим̣ самайе бхиккху вивиччева ка̄мехи вивичча акусалехи дхаммехи савитаккам̣ савича̄рам̣ вивекаджам̣ пӣтисукхам̣ пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати, тасмим̣, бхиккхаве, самайе бхиккхусса евам̣ хоти – ‘бхӣрутта̄нагатена кхо да̄на̄хам̣ етарахи аттана̄ вихара̄ми акаран̣ӣйо ма̄расса̄’ти. ма̄расса̄пи, бхиккхаве, па̄пимато евам̣ хоти – ‘бхӣрутта̄нагатена кхо да̄ни бхиккху етарахи аттана̄ вихарати акаран̣ӣйо майха’’’нти.
‘‘йасмим̣, бхиккхаве, самайе бхиккху витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄…пе… дутийам̣ джха̄нам̣… татийам̣ джха̄нам̣… чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати, тасмим̣, бхиккхаве, самайе бхиккхусса евам̣ хоти – ‘бхӣрутта̄нагатена кхо да̄на̄хам̣ етарахи аттана̄ вихара̄ми акаран̣ӣйо ма̄расса̄’ти. ма̄расса̄пи, бхиккхаве, па̄пимато евам̣ хоти – ‘бхӣрутта̄нагатена кхо да̄ни бхиккху етарахи аттана̄ вихарати, акаран̣ӣйо майха’’’нти.
‘‘йасмим̣, бхиккхаве, самайе бхиккху саббасо рӯпасан̃н̃а̄нам̣ саматиккама̄ пат̣игхасан̃н̃а̄нам̣ аттхан̇гама̄ на̄наттасан̃н̃а̄нам̣ аманасика̄ра̄ ‘ананто а̄ка̄со’ти а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. айам̣ вуччати, бхиккхаве, ‘бхиккху антамака̄си ма̄рам̣, ападам̣ вадхитва̄ ма̄рачаккхум̣ адассанам̣ гато па̄пимато тин̣н̣о локе висаттика’’’нти.
‘‘йасмим̣, бхиккхаве, самайе бхиккху саббасо а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма ‘анантам̣ вин̃н̃а̄н̣а’нти вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати… саббасо вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма ‘наттхи кин̃чӣ’ти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати… саббасо а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати… саббасо невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма сан̃н̃а̄ведайитаниродхам̣ упасампаджджа вихарати, пан̃н̃а̄йа часса дисва̄ а̄сава̄ париккхӣн̣а̄ хонти. айам̣ вуччати, бхиккхаве, ‘бхиккху антамака̄си ма̄рам̣, ападам̣ вадхитва̄ ма̄рачаккхум̣ адассанам̣ гато па̄пимато тин̣н̣о локе висаттика’’’нти. ат̣т̣хамам̣.
9. на̄гасуттам̣
40. ‘‘йасмим̣, бхиккхаве, самайе а̄ран̃н̃икасса на̄гасса гочарапасутасса хаттхӣпи хаттхинийопи хаттхикалабха̄пи хаттхиччха̄па̄пи пурато пурато гантва̄ тин̣агга̄ни чхинданти, тена, бхиккхаве, а̄ран̃н̃ико на̄го ат̣т̣ӣйати хара̄йати джигуччхати. йасмим̣, бхиккхаве, самайе а̄ран̃н̃икасса на̄гасса гочарапасутасса хаттхӣпи хаттхинийопи хаттхикалабха̄пи хаттхиччха̄па̄пи обхаггобхаггам̣ са̄кха̄бхан̇гам̣ кха̄данти, тена, бхиккхаве, а̄ран̃н̃ико на̄го ат̣т̣ӣйати хара̄йати джигуччхати. йасмим̣, бхиккхаве, самайе а̄ран̃н̃икасса на̄гасса ога̄хам̣ отин̣н̣асса хаттхӣпи хаттхинийопи хаттхикалабха̄пи хаттхиччха̄па̄пи пурато пурато гантва̄ сон̣д̣а̄йа удакам̣ а̄лол̣енти, тена, бхиккхаве, а̄ран̃н̃ико на̄го ат̣т̣ӣйати хара̄йати джигуччхати. йасмим̣, бхиккхаве, самайе а̄ран̃н̃икасса на̄гасса ога̄ха̄ уттин̣н̣асса хаттхинийо ка̄йам̣ упанигхам̣сантийо гаччханти, тена, бхиккхаве, а̄ран̃н̃ико на̄го ат̣т̣ӣйати хара̄йати джигуччхати.
‘‘тасмим̣, бхиккхаве, самайе а̄ран̃н̃икасса на̄гасса евам̣ хоти – ‘ахам̣ кхо етарахи а̄кин̣н̣о вихара̄ми хаттхӣхи хаттхинӣхи хаттхикалабхехи хаттхиччха̄пехи. чхиннагга̄ни чева тин̣а̄ни кха̄да̄ми, обхаггобхагган̃ча ме са̄кха̄бхан̇гам̣ кха̄данти [кха̄дитам̣ (сйа̄. ка.) маха̄ва. 467 пасситаббам̣], а̄вила̄ни ча па̄нӣйа̄ни пива̄ми, ога̄ха̄ ча [ога̄ха̄пи ча (сйа̄. ка.) маха̄ва. 467 пасситаббам̣] ме уттин̣н̣асса хаттхинийо ка̄йам̣ упанигхам̣сантийо гаччханти. йам̣нӯна̄хам̣ еко ган̣асма̄ вӯпакат̣т̣хо вихареййа’нти. со апарена самайена еко ган̣асма̄ вӯпакат̣т̣хо вихарати, аччхиннагга̄ни чева тин̣а̄ни кха̄дати, обхаггобхагган̃часса са̄кха̄бхан̇гам̣ на кха̄данти [на обхаггобхагган̃ча са̄кха̄бхан̇га кха̄дати (сйа̄. ка.)], ана̄вила̄ни ча па̄нӣйа̄ни пивати, ога̄ха̄ часса уттин̣н̣асса на хаттхинийо ка̄йам̣ упанигхам̣сантийо гаччханти.
‘‘тасмим̣, бхиккхаве, самайе а̄ран̃н̃икасса на̄гасса евам̣ хоти – ‘ахам̣ кхо пуббе а̄кин̣н̣о виха̄сим̣ хаттхӣхи хаттхинӣхи хаттхикалабхехи хаттхиччха̄пехи, чхиннагга̄ни чева тин̣а̄ни кха̄дим̣, обхаггобхагган̃ча ме са̄кха̄бхан̇гам̣ кха̄дим̣су, а̄вила̄ни ча па̄нӣйа̄ни апа̄йим̣, ога̄ха̄ [еттха писаддо саббаттхапи наттхи] ча ме уттин̣н̣асса хаттхинийо ка̄йам̣ упанигхам̣сантийо агамам̣су. сохам̣ етарахи еко ган̣асма̄ вӯпакат̣т̣хо вихара̄ми, аччхиннагга̄ни чева тин̣а̄ни кха̄да̄ми, обхаггобхагган̃ча ме са̄кха̄бхан̇гам̣ на кха̄данти, ана̄вила̄ни ча па̄нӣйа̄ни пива̄ми, ога̄ха̄ ча ме уттин̣н̣асса на хаттхинийо ка̄йам̣ упанигхам̣сантийо гаччхантӣ’ти. со сон̣д̣а̄йа са̄кха̄бхан̇гам̣ бхан̃джитва̄ са̄кха̄бхан̇гена ка̄йам̣ паримаджджитва̄ аттамано сон̣д̣ам̣ сам̣харати [кан̣д̣ум̣ сам̣ханти (сӣ. пӣ.) кан̣д̣ум̣ сам̣ханати (сйа̄.), еттха кан̣д̣уванадуккхам̣ винетӣти аттхо],.
‘‘евамевам̣ кхо, бхиккхаве, йасмим̣ самайе бхиккху а̄кин̣н̣о вихарати бхиккхӯхи бхиккхунӣхи упа̄сакехи упа̄сика̄хи ран̃н̃а̄ ра̄джамаха̄маттехи титтхийехи титтхийаса̄вакехи, тасмим̣, бхиккхаве, самайе бхиккхусса евам̣ хоти – ‘ахам̣ кхо етарахи а̄кин̣н̣о вихара̄ми бхиккхӯхи бхиккхунӣхи упа̄сакехи упа̄сика̄хи ран̃н̃а̄ ра̄джамаха̄маттехи титтхийехи титтхийаса̄вакехи. йам̣нӯна̄хам̣ еко ган̣асма̄ вӯпакат̣т̣хо вихареййа’нти. со вивиттам̣ сена̄санам̣ бхаджати аран̃н̃ам̣ руккхамӯлам̣ паббатам̣ кандарам̣ гиригухам̣ суса̄нам̣ ванапаттхам̣ аббхока̄сам̣ пала̄лапун̃джам̣. со аран̃н̃агато ва̄ руккхамӯлагато ва̄ сун̃н̃а̄га̄рагато ва̄ нисӣдати паллан̇кам̣ а̄бхуджитва̄ уджум̣ ка̄йам̣ пан̣идха̄йа паримукхам̣ сатим̣ упат̣т̣хапетва̄.
‘‘со абхиджджхам̣ локе паха̄йа вигата̄бхиджджхена четаса̄ вихарати, абхиджджха̄йа читтам̣ парисодхети; бйа̄па̄дападосам̣ паха̄йа абйа̄панначитто вихарати саббапа̄н̣абхӯтахита̄нукампӣ, бйа̄па̄дападоса̄ читтам̣ парисодхети; тхинамиддхам̣ паха̄йа вигататхинамиддхо вихарати а̄локасан̃н̃ӣ сато сампаджа̄но, тхинамиддха̄ читтам̣ парисодхети; уддхаччакуккуччам̣ паха̄йа ануддхато вихарати аджджхаттам̣ вӯпасантачитто, уддхаччакуккучча̄ читтам̣ парисодхети; вичикиччхам̣ паха̄йа тин̣н̣авичикиччхо вихарати акатхам̣катхӣ кусалесу дхаммесу, вичикиччха̄йа читтам̣ парисодхети. со име пан̃ча нӣваран̣е паха̄йа четасо упаккилесе пан̃н̃а̄йа дуббалӣкаран̣е вивиччева ка̄мехи вивичча акусалехи дхаммехи савитаккам̣ савича̄рам̣ вивекаджам̣ пӣтисукхам̣ пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. со аттамано сон̣д̣ам̣ сам̣харати [кан̣д̣ум̣ сам̣ханти (сӣ. пӣ.), кан̣д̣ум̣ сам̣ханати (сйа̄.), еттха кан̣д̣уванасадисам̣ джха̄напат̣ипаккхам̣ килесадуккхам̣ винетӣти аттхо]. витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄…пе… дутийам̣ джха̄нам̣… татийам̣ джха̄нам̣… чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. со аттамано сон̣д̣ам̣ сам̣харати.
‘‘саббасо рӯпасан̃н̃а̄нам̣ саматиккама̄ пат̣игхасан̃н̃а̄нам̣ аттхан̇гама̄ на̄наттасан̃н̃а̄нам̣ аманасика̄ра̄ ‘ананто а̄ка̄со’ти а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. со аттамано сон̣д̣ам̣ сам̣харати. саббасо а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма ‘анантам̣ вин̃н̃а̄н̣а’нти вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати… саббасо вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма ‘наттхи кин̃чӣ’ти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати… саббасо а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати… саббасо невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма сан̃н̃а̄ведайитаниродхам̣ упасампаджджа вихарати, пан̃н̃а̄йа часса дисва̄ а̄сава̄ париккхӣн̣а̄ хонти. со аттамано сон̣д̣ам̣ сам̣харатӣ’’ти. навамам̣.
10. тапуссасуттам̣
41. екам̣ самайам̣ бхагава̄ маллесу вихарати урувелакаппам̣ на̄ма малла̄нам̣ нигамо. атха кхо бхагава̄ пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа урувелакаппам̣ пин̣д̣а̄йа па̄виси. урувелакаппе пин̣д̣а̄йа чаритва̄ паччха̄бхаттам̣ пин̣д̣апа̄тапат̣икканто а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ а̄мантеси – ‘‘идхева та̄ва твам̣, а̄нанда, хохи, йа̄ва̄хам̣ маха̄ванам̣ аджджхога̄ха̄ми дива̄виха̄ра̄йа̄’’ти. ‘‘евам̣, бханте’’ти кхо а̄йасма̄ а̄нандо бхагавато паччассоси. атха кхо бхагава̄ маха̄ванам̣ аджджхога̄хетва̄ ан̃н̃атарасмим̣ руккхамӯле дива̄виха̄рам̣ нисӣди.
атха кхо тапуссо гахапати йена̄йасма̄ а̄нандо тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо тапуссо гахапати а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ етадавоча –
‘‘майам̣, бханте а̄нанда, гихӣ ка̄мабхогино ка̄ма̄ра̄ма̄ ка̄марата̄ ка̄масаммудита̄. тесам̣ но, бханте, амха̄кам̣ гихӣнам̣ ка̄мабхогӣнам̣ ка̄ма̄ра̄ма̄нам̣ ка̄марата̄нам̣ ка̄масаммудита̄нам̣ папа̄то вийа кха̄йати, йадидам̣ неккхаммам̣. сутам̣ метам̣, бханте, ‘имасмим̣ дхаммавинайе дахара̄нам̣ дахара̄нам̣ бхиккхӯнам̣ неккхамме читтам̣ паккхандати пасӣдати сантит̣т̣хати вимуччати етам̣ сантанти пассато’ [пассатам̣ (?)]. тайидам̣, бханте, имасмим̣ дхаммавинайе бхиккхӯнам̣ бахуна̄ джанена висабха̄го, йадидам̣ неккхамма’’нти.
‘‘аттхи кхо етам̣, гахапати, катха̄па̄бхатам̣ бхагавантам̣ дассана̄йа. а̄йа̄ма, гахапати, йена бхагава̄ тенупасан̇камисса̄ма; упасан̇камитва̄ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесса̄ма. йатха̄ но бхагава̄ бйа̄кариссати татха̄ нам̣ дха̄ресса̄ма̄’’ти.
‘‘евам̣, бханте’’ти кхо тапуссо гахапати а̄йасмато а̄нандасса паччассоси. атха кхо а̄йасма̄ а̄нандо тапуссена гахапатина̄ саддхим̣ йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ а̄нандо бхагавантам̣ етадавоча –
‘‘айам̣, бханте, тапуссо гахапати евама̄ха – ‘майам̣, бханте а̄нанда, гихӣ ка̄мабхогино ка̄ма̄ра̄ма̄ ка̄марата̄ ка̄масаммудита̄, тесам̣ но бханте, амха̄кам̣ гихӣнам̣ ка̄мабхогӣнам̣ ка̄ма̄ра̄ма̄нам̣ ка̄марата̄нам̣ ка̄масаммудита̄нам̣ папа̄то вийа кха̄йати, йадидам̣ неккхаммам̣’. сутам̣ метам̣, бханте, ‘имасмим̣ дхаммавинайе дахара̄нам̣ дахара̄нам̣ бхиккхӯнам̣ неккхамме читтам̣ паккхандати пасӣдати сантит̣т̣хати вимуччати етам̣ сантанти пассато. тайидам̣, бханте, имасмим̣ дхаммавинайе бхиккхӯнам̣ бахуна̄ джанена висабха̄го йадидам̣ неккхамма’’’нти.
‘‘еваметам̣, а̄нанда, еваметам̣, а̄нанда! майхампи кхо, а̄нанда, пуббева самбодха̄ анабхисамбуддхасса бодхисаттассева сато етадахоси – ‘са̄дху неккхаммам̣, са̄дху павивеко’ти. тасса майхам̣, а̄нанда, неккхамме читтам̣ на паккхандати наппасӣдати на сантит̣т̣хати на вимуччати етам̣ сантанти пассато. тасса майхам̣, а̄нанда, етадахоси – ‘ко ну кхо хету ко паччайо, йена ме неккхамме читтам̣ на паккхандати наппасӣдати на сантит̣т̣хати на вимуччати етам̣ сантанти пассато’? тасса майхам̣, а̄нанда, етадахоси – ‘ка̄месу кхо ме а̄дӣнаво адит̣т̣хо, со ча ме абахулӣкато, неккхамме ча а̄нисам̣со анадхигато, со ча ме ана̄севито. тасма̄ ме неккхамме читтам̣ на паккхандати наппасӣдати на сантит̣т̣хати на вимуччати етам̣ сантанти пассато’. тасса майхам̣, а̄нанда, етадахоси – ‘саче кхо ахам̣ ка̄месу а̄дӣнавам̣ дисва̄ там̣ бахулам̣ кареййам̣ [бахулӣкареййам̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)], неккхамме а̄нисам̣сам̣ адхигамма тама̄севеййам̣, т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣ виджджати йам̣ ме неккхамме читтам̣ паккхандеййа пасӣдеййа сантит̣т̣хеййа вимуччеййа етам̣ сантанти пассато’. со кхо ахам̣, а̄нанда, апарена самайена ка̄месу а̄дӣнавам̣ дисва̄ там̣ бахуламака̄сим̣, неккхамме а̄нисам̣сам̣ адхигамма тама̄севим̣. тасса майхам̣, а̄нанда, неккхамме читтам̣ паккхандати пасӣдати сантит̣т̣хати вимуччати етам̣ сантанти пассато. со кхо ахам̣, а̄нанда, вивиччева ка̄мехи вивичча акусалехи дхаммехи савитаккам̣ савича̄рам̣ вивекаджам̣ пӣтисукхам̣ пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихара̄ми. тасса майхам̣, а̄нанда, имина̄ виха̄рена вихарато ка̄масахагата̄ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄ самуда̄чаранти. свасса ме хоти а̄ба̄дхо. сеййатха̄пи, а̄нанда, сукхино дуккхам̣ уппаджджеййа йа̄вадева а̄ба̄дха̄йа; евамевасса ме ка̄масахагата̄ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄ самуда̄чаранти. свасса ме хоти а̄ба̄дхо.
‘‘тасса майхам̣, а̄нанда, етадахоси – ‘йам̣нӯна̄хам̣ витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄…пе… дутийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихареййа’нти. тасса майхам̣, а̄нанда, авитакке читтам̣ на паккхандати наппасӣдати на сантит̣т̣хати на вимуччати етам̣ сантанти пассато. тасса майхам̣, а̄нанда, етадахоси – ‘ко ну кхо хету ко паччайо, йена ме авитакке читтам̣ на паккхандати наппасӣдати на сантит̣т̣хати на вимуччати етам̣ сантанти пассато’? тасса майхам̣, а̄нанда, етадахоси – ‘витаккесу кхо ме а̄дӣнаво адит̣т̣хо, со ча ме абахулӣкато, авитакке ча а̄нисам̣со анадхигато, со ча ме ана̄севито. тасма̄ ме авитакке читтам̣ на паккхандати наппасӣдати на сантит̣т̣хати на вимуччати етам̣ сантанти пассато’. тасса майхам̣, а̄нанда, етадахоси – ‘саче кхо ахам̣ витаккесу а̄дӣнавам̣ дисва̄ там̣ бахулам̣ кареййам̣, авитакке а̄нисам̣сам̣ адхигамма тама̄севеййам̣, т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣ виджджати йам̣ ме авитакке читтам̣ паккхандеййа пасӣдеййа сантит̣т̣хеййа вимуччеййа етам̣ сантанти пассато’. со кхо ахам̣, а̄нанда, апарена самайена витаккесу а̄дӣнавам̣ дисва̄ там̣ бахуламака̄сим̣, авитакке а̄нисам̣сам̣ адхигамма тама̄севим̣. тасса майхам̣, а̄нанда, авитакке читтам̣ паккхандати пасӣдати сантит̣т̣хати вимуччати етам̣ сантанти пассато. со кхо ахам̣, а̄нанда, витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄…пе… дутийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихара̄ми. тасса майхам̣, а̄нанда, имина̄ виха̄рена вихарато витаккасахагата̄ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄ самуда̄чаранти. свасса ме хоти а̄ба̄дхо. сеййатха̄пи, а̄нанда, сукхино дуккхам̣ уппаджджеййа йа̄вадева а̄ба̄дха̄йа; евамевасса ме витаккасахагата̄ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄ самуда̄чаранти. свасса ме хоти а̄ба̄дхо.
‘‘тасса майхам̣, а̄нанда, етадахоси – ‘йам̣нӯна̄хам̣ пӣтийа̄ ча вира̄га̄ упеккхако ча вихареййам̣ сато ча сампаджа̄но сукхан̃ча ка̄йена пат̣исам̣ведеййам̣ йам̣ там̣ арийа̄ а̄чиккханти – упеккхако сатима̄ сукхавиха̄рӣти татийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихареййа’нти. тасса майхам̣, а̄нанда, ниппӣтике читтам̣ на паккхандати наппасӣдати на сантит̣т̣хати на вимуччати етам̣ сантанти пассато. тасса майхам̣, а̄нанда, етадахоси – ‘ко ну кхо хету ко паччайо, йена ме ниппӣтике читтам̣ на паккхандати наппасӣдати на сантит̣т̣хати на вимуччати етам̣ сантанти пассато’? тасса майхам̣, а̄нанда, етадахоси – ‘пӣтийа̄ кхо ме а̄дӣнаво адит̣т̣хо, со ча ме абахулӣкато, ниппӣтике ча а̄нисам̣со анадхигато, со ча ме ана̄севито. тасма̄ ме ниппӣтике читтам̣ на паккхандати наппасӣдати на сантит̣т̣хати на вимуччати етам̣ сантанти пассато’. тасса майхам̣, а̄нанда, етадахоси – ‘саче кхо ахам̣ пӣтийа̄ а̄дӣнавам̣ дисва̄ там̣ бахулам̣ кареййам̣, ниппӣтике а̄нисам̣сам̣ адхигамма тама̄севеййам̣, т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣ виджджати йам̣ ме ниппӣтике читтам̣ паккхандеййа пасӣдеййа сантит̣т̣хеййа вимуччеййа етам̣ сантанти пассато’. со кхо ахам̣, а̄нанда, апарена самайена пӣтийа̄ а̄дӣнавам̣ дисва̄ там̣ бахуламака̄сим̣, ниппӣтике а̄нисам̣сам̣ адхигамма тама̄севим̣. тасса майхам̣, а̄нанда, ниппӣтике читтам̣ паккхандати пасӣдати сантит̣т̣хати вимуччати етам̣ сантанти пассато. со кхо ахам̣, а̄нанда, пӣтийа̄ ча вира̄га̄…пе… татийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихара̄ми. тасса майхам̣, а̄нанда, имина̄ виха̄рена вихарато пӣтисахагата̄ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄ самуда̄чаранти. свасса ме хоти а̄ба̄дхо. сеййатха̄пи, а̄нанда, сукхино дуккхам̣ уппаджджеййа йа̄вадева а̄ба̄дха̄йа; евамевасса ме пӣтисахагата̄ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄ самуда̄чаранти. свасса ме хоти а̄ба̄дхо.
‘‘тасса майхам̣, а̄нанда, етадахоси – ‘йам̣нӯна̄хам̣ сукхасса ча паха̄на̄ дуккхасса ча паха̄на̄ пуббева соманассадоманасса̄нам̣ аттхан̇гама̄ адуккхамасукхам̣ упеккха̄сатипа̄рисуддхим̣ чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихареййа’нти. тасса майхам̣, а̄нанда, адуккхамасукхе читтам̣ на паккхандати наппасӣдати на сантит̣т̣хати на вимуччати етам̣ сантанти пассато. тасса майхам̣, а̄нанда, етадахоси – ‘ко ну кхо хету ко паччайо, йена ме адуккхамасукхе читтам̣ на паккхандати наппасӣдати на сантит̣т̣хати на вимуччати етам̣ сантанти пассато’? тасса майхам̣, а̄нанда, етадахоси – ‘упеккха̄сукхе кхо ме а̄дӣнаво адит̣т̣хо, со ча ме абахулӣкато, адуккхамасукхе ча а̄нисам̣со анадхигато, со ча ме ана̄севито. тасма̄ ме адуккхамасукхе читтам̣ на паккхандати наппасӣдати на сантит̣т̣хати на вимуччати етам̣ сантанти пассато’. тасса майхам̣, а̄нанда, етадахоси – ‘саче кхо ахам̣ упеккха̄сукхе а̄дӣнавам̣ дисва̄ там̣ бахулам̣ кареййам̣, адуккхамасукхе а̄нисам̣сам̣ адхигамма тама̄севеййам̣, т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣ виджджати йам̣ ме адуккхамасукхе читтам̣ паккхандеййа пасӣдеййа сантит̣т̣хеййа вимуччеййа етам̣ сантанти пассато’. со кхо ахам̣, а̄нанда, апарена самайена упеккха̄сукхе а̄дӣнавам̣ дисва̄ там̣ бахуламака̄сим̣ адуккхамасукхе а̄нисам̣сам̣ адхигамма тама̄севим̣. тасса майхам̣, а̄нанда, адуккхамасукхе читтам̣ паккхандати пасӣдати сантит̣т̣хати вимуччати етам̣ сантанти пассато. со кхо ахам̣, а̄нанда, сукхасса ча паха̄на̄…пе… чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихара̄ми. тасса майхам̣, а̄нанда, имина̄ виха̄рена вихарато упеккха̄сахагата̄ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄ самуда̄чаранти. свасса ме хоти а̄ба̄дхо. сеййатха̄пи, а̄нанда, сукхино дуккхам̣ уппаджджеййа йа̄вадева а̄ба̄дха̄йа; евамевасса ме упеккха̄сахагата̄ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄ самуда̄чаранти. свасса ме хоти а̄ба̄дхо.
‘‘тасса майхам̣, а̄нанда, етадахоси – ‘йам̣нӯна̄хам̣ саббасо рӯпасан̃н̃а̄нам̣ саматиккама̄ пат̣игхасан̃н̃а̄нам̣ аттхан̇гама̄ на̄наттасан̃н̃а̄нам̣ аманасика̄ра̄ ‘‘ананто а̄ка̄со’’ти а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ упасампаджджа вихареййа’нти. тасса майхам̣, а̄нанда, а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатане читтам̣ на паккхандати наппасӣдати на сантит̣т̣хати на вимуччати етам̣ сантанти пассато. тасса майхам̣, а̄нанда, етадахоси – ‘ко ну кхо хету ко паччайо, йена ме а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатане читтам̣ на паккхандати наппасӣдати на сантит̣т̣хати на вимуччати етам̣ сантанти пассато’? тасса майхам̣, а̄нанда, етадахоси – ‘рӯпесу кхо ме а̄дӣнаво адит̣т̣хо, со ча абахулӣкато, а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатане ча а̄нисам̣со анадхигато, со ча ме ана̄севито. тасма̄ ме а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатане читтам̣ на паккхандати наппасӣдати на сантит̣т̣хати на вимуччати етам̣ сантанти пассато’. тасса майхам̣, а̄нанда, етадахоси – ‘саче кхо ахам̣ рӯпесу а̄дӣнавам̣ дисва̄ там̣ бахулам̣ кареййам̣, а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатане а̄нисам̣сам̣ адхигамма тама̄севеййам̣, т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣ виджджати йам̣ ме а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатане читтам̣ паккхандеййа пасӣдеййа сантит̣т̣хеййа вимуччеййа етам̣ сантанти пассато’. со кхо ахам̣, а̄нанда, апарена самайена рӯпесу а̄дӣнавам̣ дисва̄ там̣ бахуламака̄сим̣, а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатане а̄нисам̣сам̣ адхигамма тама̄севим̣. тасса майхам̣, а̄нанда, а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатане читтам̣ паккхандати пасӣдати сантит̣т̣хати вимуччати етам̣ сантанти пассато. со кхо ахам̣, а̄нанда, саббасо рӯпасан̃н̃а̄нам̣ саматиккама̄ пат̣игхасан̃н̃а̄нам̣ аттхан̇гама̄ на̄наттасан̃н̃а̄нам̣ аманасика̄ра̄ ‘ананто а̄ка̄со’ти а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ упасампаджджа вихара̄ми. тасса майхам̣, а̄нанда, имина̄ виха̄рена вихарато рӯпасахагата̄ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄ самуда̄чаранти. свасса ме хоти а̄ба̄дхо. сеййатха̄пи, а̄нанда, сукхино дуккхам̣ уппаджджеййа йа̄вадева а̄ба̄дха̄йа; евамевасса ме рӯпасахагата̄ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄ самуда̄чаранти. свасса ме хоти а̄ба̄дхо.
‘‘тасса майхам̣, а̄нанда, етадахоси – ‘йам̣нӯна̄хам̣ саббасо а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма ‘‘анантам̣ вин̃н̃а̄н̣а’’нти вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ упасампаджджа вихареййа’нти. тасса майхам̣, а̄нанда, вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатане читтам̣ на паккхандати наппасӣдати на сантит̣т̣хати на вимуччати етам̣ сантанти пассато. тасса майхам̣, а̄нанда, етадахоси – ‘ко ну кхо хету ко паччайо, йена ме вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатане читтам̣ на паккхандати наппасӣдати на сантит̣т̣хати на вимуччати етам̣ сантанти пассато’? тасса майхам̣, а̄нанда, етадахоси – ‘а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатане кхо ме а̄дӣнаво адит̣т̣хо, со ча абахулӣкато, вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатане ча а̄нисам̣со анадхигато, со ча ме ана̄севито. тасма̄ ме вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатане читтам̣ на паккхандати наппасӣдати на сантит̣т̣хати на вимуччати етам̣ сантанти пассато’. тасса майхам̣, а̄нанда, етадахоси – ‘саче кхо ахам̣ а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатане а̄дӣнавам̣ дисва̄ там̣ бахулам̣ кареййам̣, вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатане а̄нисам̣сам̣ адхигамма тама̄севеййам̣, т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣ виджджати йам̣ ме вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатане читтам̣ паккхандеййа пасӣдеййа сантит̣т̣хеййа вимуччеййа етам̣ сантанти пассато’. со кхо ахам̣, а̄нанда, апарена самайена а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатане а̄дӣнавам̣ дисва̄ там̣ бахуламака̄сим̣, вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатане а̄нисам̣сам̣ адхигамма тама̄севим̣. тасса майхам̣, а̄нанда, вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатане читтам̣ паккхандати пасӣдати сантит̣т̣хати вимуччати етам̣ сантанти пассато. со кхо ахам̣, а̄нанда, саббасо а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма ‘анантам̣ вин̃н̃а̄н̣а’нти вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ упасампаджджа вихара̄ми. тасса майхам̣, а̄нанда, имина̄ виха̄рена вихарато а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанасахагата̄ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄ самуда̄чаранти. свасса ме хоти а̄ба̄дхо. сеййатха̄пи, а̄нанда, сукхино дуккхам̣ уппаджджеййа йа̄вадева а̄ба̄дха̄йа; евамевасса ме а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанасахагата̄ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄ самуда̄чаранти. свасса ме хоти а̄ба̄дхо.
‘‘тасса майхам̣, а̄нанда, етадахоси – ‘йам̣нӯна̄хам̣ саббасо вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма наттхи кин̃чӣти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ упасампаджджа вихареййа’нти. тасса майхам̣, а̄нанда, а̄кин̃чан̃н̃а̄йатане читтам̣ на паккхандати наппасӣдати на сантит̣т̣хати на вимуччати етам̣ сантанти пассато. тасса майхам̣, а̄нанда, етадахоси – ‘ко ну кхо хету ко паччайо, йена ме а̄кин̃чан̃н̃а̄йатане читтам̣ на паккхандати наппасӣдати на сантит̣т̣хати на вимуччати етам̣ сантанти пассато’? тасса майхам̣, а̄нанда, етадахоси – ‘вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатане кхо ме а̄дӣнаво адит̣т̣хо, со ча ме абахулӣкато, а̄кин̃чан̃н̃а̄йатане ча а̄нисам̣со анадхигато, со ча ме ана̄севито. тасма̄ ме а̄кин̃чан̃н̃а̄йатане читтам̣ на паккхандати наппасӣдати на сантит̣т̣хати на вимуччати етам̣ сантанти пассато’. тасса майхам̣, а̄нанда, етадахоси – ‘саче кхо ахам̣ вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатане а̄дӣнавам̣ дисва̄ там̣ бахулам̣ кареййам̣, а̄кин̃чан̃н̃а̄йатане а̄нисам̣сам̣ адхигамма тама̄севеййам̣, т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣ виджджати йам̣ ме а̄кин̃чан̃н̃а̄йатане читтам̣ паккхандеййа пасӣдеййа сантит̣т̣хеййа вимуччеййа етам̣ сантанти пассато’. со кхо ахам̣, а̄нанда, апарена самайена вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатане а̄дӣнавам̣ дисва̄ там̣ бахуламака̄сим̣, а̄кин̃чан̃н̃а̄йатане а̄нисам̣сам̣ адхигамма тама̄севим̣. тасса майхам̣, а̄нанда, а̄кин̃чан̃н̃а̄йатане читтам̣ паккхандати пасӣдати сантит̣т̣хати вимуччати етам̣ сантанти пассато. со кхо ахам̣, а̄нанда, саббасо вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма ‘наттхи кин̃чӣ’ти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ упасампаджджа вихара̄ми. тасса майхам̣, а̄нанда, имина̄ виха̄рена вихарато вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанасахагата̄ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄ самуда̄чаранти. свасса ме хоти а̄ба̄дхо. сеййатха̄пи, а̄нанда, сукхино дуккхам̣ уппаджджеййа йа̄вадева а̄ба̄дха̄йа; евамевасса ме вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанасахагата̄ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄ самуда̄чаранти. свасса ме хоти а̄ба̄дхо.
‘‘тасса майхам̣, а̄нанда, етадахоси – ‘йам̣нӯна̄хам̣ саббасо а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ упасампаджджа вихареййа’нти. тасса майхам̣, а̄нанда, невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатане читтам̣ на паккхандати наппасӣдати на сантит̣т̣хати на вимуччати етам̣ сантанти пассато. тасса майхам̣, а̄нанда, етадахоси – ‘ко ну кхо хету ко паччайо, йена ме невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатане читтам̣ на паккхандати наппасӣдати на сантит̣т̣хати на вимуччати етам̣ сантанти пассато’? тасса майхам̣, а̄нанда, етадахоси – ‘а̄кин̃чан̃н̃а̄йатане кхо ме а̄дӣнаво адит̣т̣хо, со ча ме абахулӣкато, невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатане ча а̄нисам̣со анадхигато, со ча ме ана̄севито. тасма̄ ме невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатане читтам̣ на паккхандати наппасӣдати на сантит̣т̣хати на вимуччати етам̣ сантанти пассато’. тасса майхам̣, а̄нанда, етадахоси – ‘саче кхо ахам̣ а̄кин̃чан̃н̃а̄йатане а̄дӣнавам̣ дисва̄ там̣ бахулам̣ кареййам̣, невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатане а̄нисам̣сам̣ адхигамма тама̄севеййам̣, т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣ виджджати йам̣ ме невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатане читтам̣ паккхандеййа пасӣдеййа сантит̣т̣хеййа вимуччеййа етам̣ сантанти пассато’. со кхо ахам̣, а̄нанда, апарена самайена а̄кин̃чан̃н̃а̄йатане а̄дӣнавам̣ дисва̄ там̣ бахуламака̄сим̣, невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатане а̄нисам̣сам̣ адхигамма тама̄севим̣. тасса майхам̣, а̄нанда, невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатане читтам̣ паккхандати пасӣдати сантит̣т̣хати вимуччати етам̣ сантанти пассато. со кхо ахам̣, а̄нанда, саббасо а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ упасампаджджа вихара̄ми. тасса майхам̣, а̄нанда, имина̄ виха̄рена вихарато а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасахагата̄ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄ самуда̄чаранти. свасса ме хоти а̄ба̄дхо. сеййатха̄пи, а̄нанда, сукхино дуккхам̣ уппаджджеййа йа̄вадева а̄ба̄дха̄йа; евамевасса ме а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасахагата̄ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄ самуда̄чаранти. свасса ме хоти а̄ба̄дхо.
‘‘тасса майхам̣, а̄нанда, етадахоси – ‘йам̣нӯна̄хам̣ невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма сан̃н̃а̄ведайитаниродхам̣ упасампаджджа вихареййа’нти. тасса майхам̣, а̄нанда, сан̃н̃а̄ведайитаниродхе читтам̣ на паккхандати наппасӣдати на сантит̣т̣хати на вимуччати етам̣ сантанти пассато. тасса майхам̣, а̄нанда, етадахоси – ‘ко ну кхо хету, ко паччайо, йена ме сан̃н̃а̄ведайитаниродхе читтам̣ на паккхандати наппасӣдати на сантит̣т̣хати на вимуччати етам̣ сантанти пассато’? тасса майхам̣, а̄нанда, етадахоси – ‘невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатане кхо ме а̄дӣнаво адит̣т̣хо, со ча ме абахулӣкато, сан̃н̃а̄ведайитаниродхе ча а̄нисам̣со анадхигато, со ча ме ана̄севито. тасма̄ ме сан̃н̃а̄ведайитаниродхе читтам̣ на паккхандати наппасӣдати на сантит̣т̣хати на вимуччати етам̣ сантанти пассато’. тасса майхам̣, а̄нанда, етадахоси – ‘саче кхо ахам̣ невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатане а̄дӣнавам̣ дисва̄ там̣ бахулам̣ кареййам̣, сан̃н̃а̄ведайитаниродхе а̄нисам̣сам̣ адхигамма тама̄севеййам̣, т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣ виджджати йам̣ ме сан̃н̃а̄ведайитаниродхе читтам̣ паккхандеййа пасӣдеййа сантит̣т̣хеййа вимуччеййа етам̣ сантанти пассато’. со кхо ахам̣, а̄нанда, апарена самайена невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатане а̄дӣнавам̣ дисва̄ там̣ бахуламака̄сим̣, сан̃н̃а̄ведайитаниродхе а̄нисам̣сам̣ адхигамма тама̄севим̣. тасса майхам̣, а̄нанда, сан̃н̃а̄ведайитаниродхе читтам̣ паккхандати пасӣдати сантит̣т̣хати вимуччати етам̣ сантанти пассато. со кхо ахам̣, а̄нанда, саббасо невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма сан̃н̃а̄ведайитаниродхам̣ упасампаджджа вихара̄ми, пан̃н̃а̄йа ча ме дисва̄ а̄сава̄ париккхайам̣ агамам̣су.
‘‘йа̄вакӣван̃ча̄хам̣, а̄нанда, има̄ нава анупуббавиха̄расама̄паттийо на евам̣ ануломапат̣иломам̣ сама̄паджджимпи вут̣т̣хахимпи, нева та̄ва̄хам̣, а̄нанда, садеваке локе сама̄раке сабрахмаке сассаман̣абра̄хман̣ийа̄ паджа̄йа садеваманусса̄йа ‘ануттарам̣ самма̄самбодхим̣ абхисамбуддхо’ти паччан̃н̃а̄сим̣. йато ча кхо ахам̣, а̄нанда, има̄ нава анупуббавиха̄расама̄паттийо евам̣ ануломапат̣иломам̣ сама̄паджджимпи вут̣т̣хахимпи, атха̄хам̣, а̄нанда, садеваке локе сама̄раке сабрахмаке сассаман̣абра̄хман̣ийа̄ паджа̄йа садеваманусса̄йа ‘ануттарам̣ самма̄самбодхим̣ абхисамбуддхо’ти паччан̃н̃а̄сим̣. н̃а̄н̣ан̃ча пана ме дассанам̣ удапа̄ди – ‘акуппа̄ ме четовимутти [вимутти (ка. сӣ. ка.)], айамантима̄ джа̄ти, наттхи да̄ни пунаббхаво’’’ти. дасамам̣.
маха̄вагго чатуттхо.