5. са̄ман̃н̃авагго

1. самба̄дхасуттам̣

42. екам̣ самайам̣ а̄йасма̄ а̄нандо косамбийам̣ вихарати гхосита̄ра̄ме. атха кхо а̄йасма̄ уда̄йӣ йена̄йасма̄ а̄нандо тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ а̄йасмата̄ а̄нандена саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ уда̄йӣ а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ етадавоча – ‘‘вуттамидам̣, а̄вусо, пан̃ча̄лачан̣д̣ена девапуттена –

‘‘самба̄дхе гатам̣ [самба̄дхе вата (сӣ.)] ока̄сам̣, авидва̄ бхӯримедхасо;

йо джха̄намабуджджхи буддхо, пат̣илӣнанисабхо мунӣ’’ти.

‘‘катамо, а̄вусо, самба̄дхо, катамо самба̄дхе ока̄са̄дхигамо вутто бхагавата̄’’ти? ‘‘пан̃чиме, а̄вусо, ка̄магун̣а̄ самба̄дхо вутто бхагавата̄. катаме пан̃ча? чаккхувин̃н̃еййа̄ рӯпа̄ ит̣т̣ха̄ канта̄ мана̄па̄ пийарӯпа̄ ка̄мӯпасам̣хита̄ раджанӣйа̄, сотавин̃н̃еййа̄ садда̄…пе… гха̄навин̃н̃еййа̄ гандха̄… дживха̄вин̃н̃еййа̄ раса̄… ка̄йавин̃н̃еййа̄ пхот̣т̣хабба̄ ит̣т̣ха̄ канта̄ мана̄па̄ пийарӯпа̄ ка̄мӯпасам̣хита̄ раджанӣйа̄. име кхо, а̄вусо, пан̃ча ка̄магун̣а̄ самба̄дхо вутто бхагавата̄.

‘‘идха̄вусо, бхиккху вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. етта̄вата̄пи кхо, а̄вусо, самба̄дхе ока̄са̄дхигамо вутто бхагавата̄ парийа̄йена. татра̄паттхи самба̄дхо. кин̃ча таттха самба̄дхо? йадева таттха витаккавича̄ра̄ анируддха̄ хонти, айаметтха самба̄дхо.

‘‘пуна чапарам̣, а̄вусо, бхиккху витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄…пе… дутийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. етта̄вата̄пи кхо, а̄вусо, самба̄дхе ока̄са̄дхигамо вутто бхагавата̄ парийа̄йена. татра̄паттхи самба̄дхо. кин̃ча таттха самба̄дхо? йадева таттха пӣти анируддха̄ хоти, айаметтха самба̄дхо.

‘‘пуна чапарам̣, а̄вусо, бхиккху пӣтийа̄ ча вира̄га̄…пе… татийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. етта̄вата̄пи кхо, а̄вусо, самба̄дхе ока̄са̄дхигамо вутто бхагавата̄ парийа̄йена. татра̄паттхи самба̄дхо. кин̃ча таттха самба̄дхо? йадева таттха упеккха̄сукхам̣ анируддхам̣ хоти, айаметтха самба̄дхо.

‘‘пуна чапарам̣, а̄вусо, бхиккху сукхасса ча паха̄на̄…пе… чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. етта̄вата̄пи кхо, а̄вусо, самба̄дхе ока̄са̄дхигамо вутто бхагавата̄ парийа̄йена. татра̄паттхи самба̄дхо. кин̃ча таттха самба̄дхо? йадева таттха рӯпасан̃н̃а̄ анируддха̄ хоти, айаметтха самба̄дхо.

‘‘пуна чапарам̣, а̄вусо, бхиккху саббасо рӯпасан̃н̃а̄нам̣ саматиккама̄ пат̣игхасан̃н̃а̄нам̣ аттхан̇гама̄ на̄наттасан̃н̃а̄нам̣ аманасика̄ра̄ ‘ананто а̄ка̄со’ти а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. етта̄вата̄пи кхо, а̄вусо, самба̄дхе ока̄са̄дхигамо вутто бхагавата̄ парийа̄йена. татра̄паттхи самба̄дхо. кин̃ча таттха самба̄дхо? йадева таттха а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанасан̃н̃а̄ анируддха̄ хоти, айаметтха самба̄дхо.

‘‘пуна чапарам̣, а̄вусо, бхиккху саббасо а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма ‘анантам̣ вин̃н̃а̄н̣а’нти вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. етта̄вата̄пи кхо, а̄вусо, самба̄дхе ока̄са̄дхигамо вутто бхагавата̄ парийа̄йена. татра̄паттхи самба̄дхо. кин̃ча таттха самба̄дхо? йадева таттха вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанасан̃н̃а̄ анируддха̄ хоти, айаметтха самба̄дхо.

‘‘пуна чапарам̣, а̄вусо, бхиккху саббасо вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма ‘наттхи кин̃чӣ’ти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. етта̄вата̄пи кхо, а̄вусо, самба̄дхе ока̄са̄дхигамо вутто бхагавата̄ парийа̄йена. татра̄паттхи самба̄дхо. кин̃ча таттха самба̄дхо? йадева таттха а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасан̃н̃а̄ анируддха̄ хоти, айаметтха самба̄дхо.

‘‘пуна чапарам̣, а̄вусо, бхиккху саббасо а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. етта̄вата̄пи кхо, а̄вусо, самба̄дхе ока̄са̄дхигамо вутто бхагавата̄ парийа̄йена. татра̄паттхи самба̄дхо. кин̃ча таттха самба̄дхо? йадева таттха невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанасан̃н̃а̄ анируддха̄ хоти, айаметтха самба̄дхо.

‘‘пуна чапарам̣, а̄вусо, бхиккху саббасо невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма сан̃н̃а̄ведайитаниродхам̣ упасампаджджа вихарати, пан̃н̃а̄йа часса дисва̄ а̄сава̄ париккхӣн̣а̄ хонти. етта̄вата̄пи кхо, а̄вусо, самба̄дхе ока̄са̄дхигамо вутто бхагавата̄ ниппарийа̄йена̄’’ти. пат̣хамам̣.

2. ка̄йасаккхӣсуттам̣

43. ‘‘‘ка̄йасаккхӣ ка̄йасаккхӣ’ти, а̄вусо, вуччати. китта̄вата̄ ну кхо, а̄вусо, ка̄йасаккхӣ вутто бхагавата̄’’ти? ‘‘идха̄вусо, бхиккху вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. йатха̄ йатха̄ ча тада̄йатанам̣ татха̄ татха̄ нам̣ ка̄йена пхуситва̄ вихарати. етта̄вата̄пи кхо, а̄вусо, ка̄йасаккхӣ вутто бхагавата̄ парийа̄йена.

‘‘пуна чапарам̣, а̄вусо, бхиккху витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄…пе… дутийам̣ джха̄нам̣… татийам̣ джха̄нам̣… чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. йатха̄ йатха̄ ча тада̄йатанам̣ татха̄ татха̄ нам̣ ка̄йена пхуситва̄ вихарати. етта̄вата̄пи кхо, а̄вусо, ка̄йасаккхӣ вутто бхагавата̄ парийа̄йена.

‘‘пуна чапарам̣, а̄вусо, бхиккху саббасо рӯпасан̃н̃а̄нам̣ саматиккама̄ пат̣игхасан̃н̃а̄нам̣ аттхан̇гама̄ на̄наттасан̃н̃а̄нам̣ аманасика̄ра̄ ‘ананто а̄ка̄со’ти а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. йатха̄ йатха̄ ча тада̄йатанам̣ татха̄ татха̄ нам̣ ка̄йена пхуситва̄ вихарати. етта̄вата̄пи кхо, а̄вусо, ка̄йасаккхӣ вутто бхагавата̄ парийа̄йена…пе….

‘‘пуна чапарам̣, а̄вусо, бхиккху саббасо невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма сан̃н̃а̄ведайитаниродхам̣ упасампаджджа вихарати, пан̃н̃а̄йа часса дисва̄ а̄сава̄ париккхӣн̣а̄ хонти. йатха̄ йатха̄ ча тада̄йатанам̣ татха̄ татха̄ нам̣ ка̄йена пхуситва̄ вихарати. етта̄вата̄пи кхо, а̄вусо, ка̄йасаккхӣ вутто бхагавата̄ ниппарийа̄йена̄’’ти. дутийам̣.

3. пан̃н̃а̄вимуттасуттам̣

44. ‘‘‘пан̃н̃а̄вимутто пан̃н̃а̄вимутто’ти, а̄вусо, вуччати. китта̄вата̄ ну кхо, а̄вусо, пан̃н̃а̄вимутто вутто бхагавата̄’’ти?

‘‘идха̄вусо, бхиккху вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати, пан̃н̃а̄йа ча нам̣ паджа̄на̄ти. етта̄вата̄пи кхо, а̄вусо, пан̃н̃а̄вимутто вутто бхагавата̄ парийа̄йена…пе….

‘‘пуна чапарам̣, а̄вусо, бхиккху саббасо невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма сан̃н̃а̄ведайитаниродхам̣ упасампаджджа вихарати, пан̃н̃а̄йа часса дисва̄ а̄сава̄ париккхӣн̣а̄ хонти, пан̃н̃а̄йа ча нам̣ паджа̄на̄ти. етта̄вата̄пи кхо, а̄вусо, пан̃н̃а̄вимутто вутто бхагавата̄ ниппарийа̄йена̄’’ти. татийам̣.

4. убхатобха̄гавимуттасуттам̣

45. ‘‘‘убхатобха̄гавимутто убхатобха̄гавимутто’ти, а̄вусо, вуччати. китта̄вата̄ ну кхо, а̄вусо, убхатобха̄гавимутто вутто бхагавата̄’’ти?

‘‘идха̄вусо, бхиккху вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. йатха̄ йатха̄ ча тада̄йатанам̣ татха̄ татха̄ нам̣ ка̄йена пхуситва̄ вихарати, пан̃н̃а̄йа ча нам̣ паджа̄на̄ти. етта̄вата̄пи кхо, а̄вусо, убхатобха̄гавимутто вутто бхагавата̄ парийа̄йена…пе….

‘‘пуна чапарам̣, а̄вусо, бхиккху саббасо невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма сан̃н̃а̄ведайитаниродхам̣ упасампаджджа вихарати, пан̃н̃а̄йа часса дисва̄ а̄сава̄ париккхӣн̣а̄ хонти. йатха̄ йатха̄ ча тада̄йатанам̣ татха̄ татха̄ нам̣ ка̄йена пхуситва̄ вихарати, пан̃н̃а̄йа ча нам̣ паджа̄на̄ти. етта̄вата̄пи кхо, а̄вусо, убхатобха̄гавимутто вутто бхагавата̄ ниппарийа̄йена̄’’ти. чатуттхам̣.

5. сандит̣т̣хикадхаммасуттам̣

46. ‘‘‘сандит̣т̣хико дхаммо сандит̣т̣хико дхаммо’ти, а̄вусо, вуччати. китта̄вата̄ ну кхо, а̄вусо, сандит̣т̣хико дхаммо вутто бхагавата̄’’ти?

‘‘идха̄вусо, бхиккху вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. етта̄вата̄пи кхо, а̄вусо, сандит̣т̣хико дхаммо вутто бхагавата̄ парийа̄йена…пе….

‘‘пуна чапарам̣, а̄вусо, бхиккху саббасо невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма сан̃н̃а̄ведайитаниродхам̣ упасампаджджа вихарати, пан̃н̃а̄йа часса дисва̄ а̄сава̄ париккхӣн̣а̄ хонти. етта̄вата̄пи кхо, а̄вусо, сандит̣т̣хико дхаммо вутто бхагавата̄ ниппарийа̄йена̄’’ти. пан̃чамам̣.

6. сандит̣т̣хиканибба̄насуттам̣

47. ‘‘‘сандит̣т̣хикам̣ нибба̄нам̣ сандит̣т̣хикам̣ нибба̄на’нти, а̄вусо, вуччати. китта̄вата̄ ну кхо, а̄вусо, сандит̣т̣хикам̣ нибба̄нам̣ вуттам̣ бхагавата̄’’ти?

‘‘идха̄вусо, бхиккху вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. етта̄вата̄пи кхо, а̄вусо, сандит̣т̣хикам̣ нибба̄нам̣ вуттам̣ бхагавата̄ парийа̄йена…пе….

‘‘пуна чапарам̣, а̄вусо, бхиккху саббасо невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма сан̃н̃а̄ведайитаниродхам̣ упасампаджджа вихарати, пан̃н̃а̄йа часса дисва̄ а̄сава̄ париккхӣн̣а̄ хонти. етта̄вата̄пи кхо, а̄вусо, сандит̣т̣хикам̣ нибба̄нам̣ вуттам̣ бхагавата̄ ниппарийа̄йена̄’’ти. чхат̣т̣хам̣.

7. нибба̄насуттам̣

48. ‘‘‘нибба̄нам̣ нибба̄на’нти, а̄вусо, вуччати…пе…. саттамам̣.

8. паринибба̄насуттам̣

49. ‘‘‘паринибба̄нам̣ паринибба̄на’нти…пе…. ат̣т̣хамам̣.

9. тадан̇ганибба̄насуттам̣

50. ‘‘‘тадан̇ганибба̄нам̣ тадан̇ганибба̄на’нти, а̄вусо, вуччати…пе…. навамам̣.

10. дит̣т̣хадхамманибба̄насуттам̣

51. ‘‘‘дит̣т̣хадхамманибба̄нам̣ дит̣т̣хадхамманибба̄на’нти, а̄вусо, вуччати. китта̄вата̄ ну кхо, а̄вусо дит̣т̣хадхамманибба̄нам̣ вуттам̣ бхагавата̄’’ти?

‘‘идха̄вусо, бхиккху вивиччева ка̄мехи …пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. етта̄вата̄пи кхо, а̄вусо, дит̣т̣хадхамманибба̄нам̣ вуттам̣ бхагавата̄ парийа̄йена …пе….

‘‘пуна чапарам̣, а̄вусо, бхиккху саббасо невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма сан̃н̃а̄ведайитаниродхам̣ упасампаджджа вихарати, пан̃н̃а̄йа часса дисва̄ а̄сава̄ париккхӣн̣а̄ хонти. етта̄вата̄пи кхо, а̄вусо, дит̣т̣хадхамманибба̄нам̣ вуттам̣ бхагавата̄ ниппарийа̄йена̄’’ти. дасамам̣.

са̄ман̃н̃авагго пан̃чамо.