2. сӣхана̄давагго

1. сӣхана̄дасуттам̣

11. екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. атха кхо а̄йасма̄ са̄рипутто йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ са̄рипутто бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘вуттхо ме, бханте, са̄ваттхийам̣ васса̄ва̄со. иччха̄махам̣, бханте, джанападача̄рикам̣ паккамиту’’нти. ‘‘йассада̄ни твам̣, са̄рипутта, ка̄лам̣ ман̃н̃асӣ’’ти. атха кхо а̄йасма̄ са̄рипутто ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ падаккхин̣ам̣ катва̄ пакка̄ми. атха кхо ан̃н̃атаро бхиккху ачирапакканте а̄йасманте са̄рипутте бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘а̄йасма̄ мам̣, бханте, са̄рипутто а̄саджджа аппат̣иниссаджджа ча̄рикам̣ пакканто’’ти. атха кхо бхагава̄ ан̃н̃атарам̣ бхиккхум̣ а̄мантеси – ‘‘ехи твам̣, бхиккху, мама вачанена са̄рипуттам̣ а̄мантехи – ‘саттха̄ там̣, а̄вусо са̄рипутта, а̄мантетӣ’’’ти. ‘‘евам̣, бханте’’ти кхо со бхиккху бхагавато пат̣иссутва̄ йена̄йасма̄ са̄рипутто тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ а̄йасмантам̣ са̄рипуттам̣ етадавоча – ‘‘саттха̄ там̣, а̄вусо са̄рипутта, а̄мантетӣ’’ти. ‘‘евама̄вусо’’ти кхо а̄йасма̄ са̄рипутто тасса бхиккхуно паччассоси.

тена кхо пана самайена а̄йасма̄ ча маха̄моггалла̄но [маха̄моггала̄но (ка.)] а̄йасма̄ ча а̄нандо ава̄пуран̣ам̣ [апа̄пуран̣ам̣ (сйа̄. ка.)] а̄да̄йа виха̄ре а̄хин̣д̣анти [виха̄рена виха̄рам̣ анва̄хин̣д̣анти (сӣ. пӣ.), виха̄рам̣ а̄хин̣д̣анти (сйа̄.)] – ‘‘абхиккаматха̄йасманто, абхиккаматха̄йасманто! ида̄на̄йасма̄ са̄рипутто бхагавато саммукха̄ сӣхана̄дам̣ надиссатӣ’’ти. атха кхо а̄йасма̄ са̄рипутто йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо а̄йасмантам̣ са̄рипуттам̣ бхагава̄ етадавоча – ‘‘идха те, са̄рипутта, ан̃н̃атаро сабрахмача̄рӣ кхӣйанадхаммам̣ а̄панно – ‘а̄йасма̄ мам̣, бханте, са̄рипутто а̄саджджа аппат̣иниссаджджача̄рикам̣ пакканто’’’ти.

‘‘йасса нӯна, бханте, ка̄йе ка̄йагата̄сати анупат̣т̣хита̄ асса, со идха ан̃н̃атарам̣ сабрахмача̄рим̣ а̄саджджа аппат̣иниссаджджа ча̄рикам̣ паккамеййа.

‘‘сеййатха̄пи, бханте, патхавийам̣ сучимпи никкхипанти асучимпи никкхипанти гӯтхагатампи никкхипанти муттагатампи никкхипанти кхел̣агатампи никкхипанти пуббагатампи никкхипанти лохитагатампи никкхипанти, на ча тена патхавӣ ат̣т̣ӣйати ва̄ хара̄йати ва̄ джигуччхати ва̄; евамевам̣ кхо ахам̣, бханте, патхавӣсамена четаса̄ вихара̄ми випулена махаггатена аппама̄н̣ена аверена абйа̄паджджена. йасса нӯна, бханте, ка̄йе ка̄йагата̄сати анупат̣т̣хита̄ асса, со идха ан̃н̃атарам̣ сабрахмача̄рим̣ а̄саджджа аппат̣иниссаджджа ча̄рикам̣ паккамеййа.

‘‘сеййатха̄пи, бханте, а̄пасмим̣ сучимпи дхованти асучимпи дхованти гӯтхагатампи… муттагатампи… кхел̣агатампи… пуббагатампи… лохитагатампи дхованти, на ча тена а̄по ат̣т̣ӣйати ва̄ хара̄йати ва̄ джигуччхати ва̄; евамевам̣ кхо ахам̣, бханте, а̄посамена четаса̄ вихара̄ми випулена махаггатена аппама̄н̣ена аверена абйа̄паджджена. йасса нӯна, бханте, ка̄йе ка̄йагата̄сати анупат̣т̣хита̄ асса, со идха ан̃н̃атарам̣ сабрахмача̄рим̣ а̄саджджа аппат̣иниссаджджа ча̄рикам̣ паккамеййа.

‘‘сеййатха̄пи, бханте, теджо сучимпи д̣ахати асучимпи д̣ахати гӯтхагатампи… муттагатампи… кхел̣агатампи… пуббагатампи… лохитагатампи д̣ахати, на ча тена теджо ат̣т̣ӣйати ва̄ хара̄йати ва̄ джигуччхати ва̄; евамевам̣ кхо ахам̣, бханте, теджосамена четаса̄ вихара̄ми випулена махаггатена аппама̄н̣ена аверена абйа̄паджджена. йасса нӯна, бханте, ка̄йе ка̄йагата̄сати анупат̣т̣хита̄ асса, со идха ан̃н̃атарам̣ сабрахмача̄рим̣ а̄саджджа аппат̣иниссаджджа ча̄рикам̣ паккамеййа.

‘‘сеййатха̄пи, бханте, ва̄йо сучимпи упава̄йати асучимпи упава̄йати гӯтхагатампи… муттагатампи… кхел̣агатампи… пуббагатампи… лохитагатампи упава̄йати, на ча тена ва̄йо ат̣т̣ӣйати ва̄ хара̄йати ва̄ джигуччхати ва̄; евамевам̣ кхо ахам̣, бханте, ва̄йосамена четаса̄ вихара̄ми випулена махаггатена аппама̄н̣ена аверена абйа̄паджджена. йасса нӯна, бханте, ка̄йе ка̄йагата̄сати анупат̣т̣хита̄ асса, со идха ан̃н̃атарам̣ сабрахмача̄рим̣ а̄саджджа аппат̣иниссаджджа ча̄рикам̣ паккамеййа.

‘‘сеййатха̄пи, бханте, раджохаран̣ам̣ сучимпи пун̃чхати асучимпи пун̃чхати гӯтхагатампи… муттагатампи… кхел̣агатампи… пуббагатампи… лохитагатампи пун̃чхати, на ча тена раджохаран̣ам̣ ат̣т̣ӣйати ва̄ хара̄йати ва̄ джигуччхати ва̄; евамевам̣ кхо ахам̣, бханте, раджохаран̣асамена четаса̄ вихара̄ми випулена махаггатена аппама̄н̣ена аверена абйа̄паджджена. йасса нӯна, бханте, ка̄йе ка̄йагата̄сати анупат̣т̣хита̄ асса, со идха ан̃н̃атарам̣ сабрахмача̄рим̣ а̄саджджа аппат̣иниссаджджа ча̄рикам̣ паккамеййа.

‘‘сеййатха̄пи, бханте, чан̣д̣а̄лакума̄рако ва̄ чан̣д̣а̄лакума̄рика̄ ва̄ кал̣опихаттхо нантакава̄сӣ га̄мам̣ ва̄ нигамам̣ ва̄ пависанто нӣчачиттам̣йева упат̣т̣хапетва̄ пависати; евамевам̣ кхо ахам̣, бханте, чан̣д̣а̄лакума̄ракачан̣д̣а̄лакума̄рика̄самена четаса̄ вихара̄ми випулена махаггатена аппама̄н̣ена аверена абйа̄паджджена. йасса нӯна, бханте, ка̄йе ка̄йагата̄сати анупат̣т̣хита̄ асса, со идха ан̃н̃атарам̣ сабрахмача̄рим̣ а̄саджджа аппат̣иниссаджджа ча̄рикам̣ паккамеййа.

‘‘сеййатха̄пи, бханте, усабхо чхиннависа̄н̣о сӯрато суданто сувинӣто ратхийа̄йа ратхийам̣ син̇гха̄т̣акена син̇гха̄т̣акам̣ анва̄хин̣д̣анто на кин̃чи хим̣сати па̄дена ва̄ виса̄н̣ена ва̄; евамевам̣ кхо ахам̣, бханте, усабхачхиннависа̄н̣асамена четаса̄ вихара̄ми випулена махаггатена аппама̄н̣ена аверена абйа̄паджджена. йасса нӯна, бханте, ка̄йе ка̄йагата̄сати анупат̣т̣хита̄ асса, со идха ан̃н̃атарам̣ сабрахмача̄рим̣ а̄саджджа аппат̣иниссаджджа ча̄рикам̣ паккамеййа.

‘‘сеййатха̄пи, бханте, иттхӣ ва̄ пурисо ва̄ дахаро йува̄ ман̣д̣анакаджа̄тико сӣсам̣нха̄то ахикун̣апена ва̄ куккуракун̣апена ва̄ мануссакун̣апена ва̄ кан̣т̣хе а̄саттена ат̣т̣ӣйеййа хара̄йеййа джигуччхеййа; евамевам̣ кхо ахам̣, бханте, имина̄ пӯтика̄йена ат̣т̣ӣйа̄ми хара̄йа̄ми джигуччха̄ми. йасса нӯна, бханте, ка̄йе ка̄йагата̄сати анупат̣т̣хита̄ асса, со идха ан̃н̃атарам̣ сабрахмача̄рим̣ а̄саджджа аппат̣иниссаджджа ча̄рикам̣ паккамеййа.

‘‘сеййатха̄пи, бханте, пурисо медакатха̄ликам̣ парихареййа чхидда̄вачхиддам̣ уггхарантам̣ паггхарантам̣; евамевам̣ кхо ахам̣, бханте, имам̣ ка̄йам̣ парихара̄ми чхидда̄вачхиддам̣ уггхарантам̣ паггхарантам̣. йасса нӯна, бханте, ка̄йе ка̄йагата̄сати анупат̣т̣хита̄ асса, со идха ан̃н̃атарам̣ сабрахмача̄рим̣ а̄саджджа аппат̣иниссаджджа ча̄рикам̣ паккамеййа̄’’ти.

атха кхо со бхиккху ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ екам̣сам̣ уттара̄сан̇гам̣ каритва̄ бхагавато па̄десу сираса̄ нипатитва̄ бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘аччайо мам̣, бханте, аччагама̄ йатха̄ба̄лам̣ йатха̄мӯл̣хам̣ йатха̄акусалам̣, йо ахам̣ а̄йасмантам̣ са̄рипуттам̣ асата̄ туччха̄ муса̄ абхӯтена аббха̄чиккхим̣. тасса ме, бханте, бхагава̄ аччайам̣ аччайато пат̣игган̣хату а̄йатим̣ сам̣вара̄йа̄’’ти. ‘‘таггха там̣ [твам̣ (сӣ. пӣ.)], бхиккху, аччайо аччагама̄ йатха̄ба̄лам̣ йатха̄мӯл̣хам̣ йатха̄акусалам̣, йо твам̣ са̄рипуттам̣ асата̄ туччха̄ муса̄ абхӯтена аббха̄чиккхи. йато ча кхо твам̣, бхиккху, аччайам̣ аччайато дисва̄ йатха̄дхаммам̣ пат̣икароси, там̣ те майам̣ пат̣игган̣ха̄ма. вуд̣д̣хихеса̄, бхиккху, арийасса винайе йо аччайам̣ аччайато дисва̄ йатха̄дхаммам̣ пат̣икароти а̄йатим̣ сам̣варам̣ а̄паджджатӣ’’ти.

атха кхо бхагава̄ а̄йасмантам̣ са̄рипуттам̣ а̄мантеси – ‘‘кхама, са̄рипутта, имасса могхапурисасса, пура̄ тасса таттхева саттадха̄ муддха̄ пхалатӣ’’ти [пхалиссатӣти (ка. сӣ. сйа̄. пӣ. ка.) ат̣т̣хакатха̄су пана ‘‘пхалатӣти’’ итвева диссати]. ‘‘кхама̄махам̣, бханте, тасса а̄йасмато саче мам̣ со а̄йасма̄ евама̄ха – ‘кхамату ча ме со а̄йасма̄’’’ти. пат̣хамам̣.

2. саупа̄дисесасуттам̣

12. екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. атха кхо а̄йасма̄ са̄рипутто пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа са̄ваттхим̣ пин̣д̣а̄йа па̄виси. атха кхо а̄йасмато са̄рипуттасса етадахоси – ‘‘атиппаго кхо та̄ва са̄ваттхийам̣ пин̣д̣а̄йа чаритум̣, йам̣нӯна̄хам̣ йена ан̃н̃атиттхийа̄нам̣ парибба̄джака̄нам̣ а̄ра̄мо тенупасан̇камеййа’’нти. атха кхо а̄йасма̄ са̄рипутто йена ан̃н̃атиттхийа̄нам̣ парибба̄джака̄нам̣ а̄ра̄мо тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ техи ан̃н̃атиттхийехи парибба̄джакехи саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди.

тена кхо пана самайена тесам̣ ан̃н̃атиттхийа̄нам̣ парибба̄джака̄нам̣ саннисинна̄нам̣ саннипатита̄нам̣ айамантара̄катха̄ удапа̄ди – ‘‘йо хи кочи, а̄вусо, саупа̄дисесо ка̄лам̣ кароти, саббо со апаримутто нирайа̄ апаримутто тираччха̄найонийа̄ апаримутто петтивисайа̄ апаримутто апа̄йадуггативинипа̄та̄’’ти. атха кхо а̄йасма̄ са̄рипутто тесам̣ ан̃н̃атиттхийа̄нам̣ парибба̄джака̄нам̣ бха̄ситам̣ нева абхинанди наппат̣иккоси. анабхинандитва̄ аппат̣иккоситва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ пакка̄ми – ‘‘бхагавато сантике етасса бха̄ситасса аттхам̣ а̄джа̄нисса̄мӣ’’ти. атха кхо а̄йасма̄ са̄рипутто са̄ваттхийам̣ пин̣д̣а̄йа чаритва̄ паччха̄бхаттам̣ пин̣д̣апа̄тапат̣икканто йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ са̄рипутто бхагавантам̣ етадавоча –

‘‘идха̄хам̣, бханте, пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа са̄ваттхим̣ пин̣д̣а̄йа па̄висим̣. тасса майхам̣, бханте, етадахоси – ‘атиппаго кхо та̄ва са̄ваттхийам̣ пин̣д̣а̄йа чаритум̣; йам̣нӯна̄хам̣ йена ан̃н̃атиттхийа̄нам̣ парибба̄джака̄нам̣ а̄ра̄мо тенупасан̇камеййа’нти. атха кхо ахам̣, бханте, йена ан̃н̃атиттхийа̄нам̣ парибба̄джака̄нам̣ а̄ра̄мо тенупасан̇камим̣; упасан̇камитва̄ техи ан̃н̃атиттхийехи парибба̄джакехи саддхим̣ саммодим̣. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣдим̣. тена кхо пана самайена тесам̣ ан̃н̃атиттхийа̄нам̣ парибба̄джака̄нам̣ саннисинна̄нам̣ саннипатита̄нам̣ айамантара̄катха̄ удапа̄ди – ‘йо хи кочи, а̄вусо, саупа̄дисесо ка̄лам̣ кароти, саббо со апаримутто нирайа̄ апаримутто тираччха̄найонийа̄ апаримутто петтивисайа̄ апаримутто апа̄йадуггативинипа̄та̄’ти. атха кхо ахам̣, бханте, тесам̣ ан̃н̃атиттхийа̄нам̣ парибба̄джака̄нам̣ бха̄ситам̣ нева абхинандим̣ наппат̣иккосим̣. анабхинандитва̄ аппат̣иккоситва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ паккамим̣ – ‘бхагавато сантике етасса бха̄ситасса аттхам̣ а̄джа̄нисса̄мӣ’’’ти.

‘‘ке ча [кечи (сйа̄. пӣ.), те ча (ка.)], са̄рипутта, ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ ба̄ла̄ абйатта̄, ке ча [кечи (сйа̄. пӣ. ка.) а. ни. 6.44 па̄л̣ийа̄ сам̣сандетаббам̣] саупа̄дисесам̣ ва̄ ‘саупа̄дисесо’ти джа̄ниссанти, анупа̄дисесам̣ ва̄ ‘анупа̄дисесо’ти джа̄ниссанти’’!

‘‘навайиме, са̄рипутта, пуггала̄ саупа̄дисеса̄ ка̄лам̣ курума̄на̄ паримутта̄ нирайа̄ паримутта̄ тираччха̄найонийа̄ паримутта̄ петтивисайа̄ паримутта̄ апа̄йадуггативинипа̄та̄. катаме нава? идха, са̄рипутта, екаччо пуггало сӣлесу парипӯрака̄рӣ хоти, сама̄дхисмим̣ парипӯрака̄рӣ, пан̃н̃а̄йа маттасо ка̄рӣ. со пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ антара̄паринибба̄йӣ хоти. айам̣, са̄рипутта, пат̣хамо пуггало саупа̄дисесо ка̄лам̣ курума̄но паримутто нирайа̄ паримутто тираччха̄найонийа̄ паримутто петтивисайа̄ паримутто апа̄йадуггативинипа̄та̄.

‘‘пуна чапарам̣, са̄рипутта, идхекаччо пуггало сӣлесу парипӯрака̄рӣ хоти, сама̄дхисмим̣ парипӯрака̄рӣ, пан̃н̃а̄йа маттасо ка̄рӣ. со пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ упахаччапаринибба̄йӣ хоти…пе… асан̇кха̄рапаринибба̄йӣ хоти…пе… сасан̇кха̄рапаринибба̄йӣ хоти…пе… уддхам̣сото хоти аканит̣т̣хага̄мӣ. айам̣, са̄рипутта, пан̃чамо пуггало саупа̄дисесо ка̄лам̣ курума̄но паримутто нирайа̄ паримутто тираччха̄найонийа̄ паримутто петтивисайа̄ паримутто апа̄йадуггативинипа̄та̄.

‘‘пуна чапарам̣, са̄рипутта, идхекаччо пуггало сӣлесу парипӯрака̄рӣ хоти, сама̄дхисмим̣ маттасо ка̄рӣ, пан̃н̃а̄йа маттасо ка̄рӣ. со тин̣н̣ам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ ра̄гадосамоха̄нам̣ танутта̄ сакада̄га̄мӣ хоти, сакидева имам̣ локам̣ а̄гантва̄ дуккхассантам̣ кароти. айам̣, са̄рипутта, чхат̣т̣хо пуггало саупа̄дисесо ка̄лам̣ курума̄но паримутто нирайа̄…пе… паримутто апа̄йадуггативинипа̄та̄.

‘‘пуна чапарам̣, са̄рипутта, идхекаччо пуггало сӣлесу парипӯрака̄рӣ хоти, сама̄дхисмим̣ маттасо ка̄рӣ, пан̃н̃а̄йа маттасо ка̄рӣ. со тин̣н̣ам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ екабӣджӣ хоти, екам̣йева ма̄нусакам̣ бхавам̣ ниббаттетва̄ дуккхассантам̣ кароти. айам̣, са̄рипутта, саттамо пуггало саупа̄дисесо ка̄лам̣ курума̄но паримутто нирайа̄…пе… паримутто апа̄йадуггативинипа̄та̄.

‘‘пуна чапарам̣, са̄рипутта, идхекаччо пуггало сӣлесу парипӯрака̄рӣ хоти, сама̄дхисмим̣ маттасо ка̄рӣ, пан̃н̃а̄йа маттасо ка̄рӣ. со тин̣н̣ам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ колам̣коло хоти, две ва̄ тӣн̣и ва̄ кула̄ни сандха̄витва̄ сам̣саритва̄ дуккхассантам̣ кароти. айам̣, са̄рипутта, ат̣т̣хамо пуггало саупа̄дисесо ка̄лам̣ курума̄но паримутто нирайа̄…пе… паримутто апа̄йадуггативинипа̄та̄.

‘‘пуна чапарам̣, са̄рипутта, идхекаччо пуггало сӣлесу парипӯрака̄рӣ хоти, сама̄дхисмим̣ маттасо ка̄рӣ, пан̃н̃а̄йа маттасо ка̄рӣ. со тин̣н̣ам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ саттаккхаттупарамо хоти, саттаккхаттупарамам̣ деве ча мануссе ча сандха̄витва̄ сам̣саритва̄ дуккхассантам̣ кароти. айам̣, са̄рипутта, навамо пуггало саупа̄дисесо ка̄лам̣ курума̄но паримутто нирайа̄ паримутто тираччха̄найонийа̄ паримутто петтивисайа̄ паримутто апа̄йадуггативинипа̄та̄.

‘‘ке ча, са̄рипутта, ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ ба̄ла̄ абйатта̄, ке ча саупа̄дисесам̣ ва̄ ‘саупа̄дисесо’ти джа̄ниссанти, анупа̄дисесам̣ ва̄ ‘анупа̄дисесо’ти джа̄ниссанти! име кхо, са̄рипутта, нава пуггала̄ саупа̄дисеса̄ ка̄лам̣ курума̄на̄ паримутта̄ нирайа̄ паримутта̄ тираччха̄найонийа̄ паримутта̄ петтивисайа̄ паримутта̄ апа̄йадуггативинипа̄та̄. на та̄ва̄йам̣, са̄рипутта, дхаммапарийа̄йо пат̣ибха̄си бхиккхӯнам̣ бхиккхунӣнам̣ упа̄сака̄нам̣ упа̄сика̄нам̣. там̣ кисса хету? ма̄йимам̣ дхаммапарийа̄йам̣ сутва̄ пама̄дам̣ а̄харим̣сӯти [а̄харим̣су (сӣ. пӣ.)]. апи ча майа̄ [апи ча̄йам̣ (?)], са̄рипутта, дхаммапарийа̄йо пан̃ха̄дхиппа̄йена бха̄сито’’ти. дутийам̣.

3. кот̣т̣хикасуттам̣

13. атха кхо а̄йасма̄ маха̄кот̣т̣хико [маха̄кот̣т̣хито (сӣ. сйа̄. пӣ.)] йена̄йасма̄ са̄рипутто тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ а̄йасмата̄ са̄рипуттена саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ маха̄кот̣т̣хико а̄йасмантам̣ са̄рипуттам̣ етадавоча – ‘‘ким̣ ну кхо, а̄вусо са̄рипутта, ‘йам̣ каммам̣ дит̣т̣хадхаммаведанӣйам̣, там̣ ме каммам̣ сампара̄йаведанӣйам̣ хотӯ’ти, етасса аттха̄йа бхагавати брахмачарийам̣ вуссатӣ’’ти? ‘‘но хидам̣, а̄вусо’’.

‘‘ким̣ ну кхо, а̄вусо са̄рипутта, ‘йам̣ каммам̣ сукхаведанӣйам̣ [сукхаведанийам̣ (ка.) ма. ни. 3.8 пасситаббам̣], там̣ ме каммам̣ дуккхаведанӣйам̣ [дуккхаведанийам̣ (ка.)] хотӯ’ти, етасса аттха̄йа бхагавати брахмачарийам̣ вуссатӣ’’ти? ‘‘но хидам̣, а̄вусо’’.

‘‘ким̣ ну кхо, а̄вусо са̄рипутта, ‘йам̣ каммам̣ сукхаведанӣйам̣ [сукхаведанийам̣ (ка.) ма. ни. 3.8 пасситаббам̣], там̣ ме каммам̣ дуккхаведанӣйам̣ [дуккхаведанийам̣ (ка.)] хотӯ’ти, етасса аттха̄йа бхагавати брахмачарийам̣ вуссатӣ’’ти? ‘‘но хидам̣, а̄вусо’’.

‘‘ким̣ пана̄вусо, са̄рипутта, ‘йам̣ каммам̣ дуккхаведанӣйам̣, там̣ ме каммам̣ сукхаведанӣйам̣ хотӯ’ти, етасса аттха̄йа бхагавати брахмачарийам̣ вуссатӣ’’ти? ‘‘но хидам̣, а̄вусо’’.

‘‘ким̣ ну кхо, а̄вусо са̄рипутта, ‘йам̣ каммам̣ парипаккаведанӣйам̣, там̣ ме каммам̣ апарипаккаведанӣйам̣ хотӯ’ти, етасса аттха̄йа бхагавати брахмачарийам̣ вуссатӣ’’ти? ‘‘но хидам̣, а̄вусо’’.

‘‘ким̣ пана̄вусо са̄рипутта, ‘йам̣ каммам̣ апарипаккаведанӣйам̣, там̣ ме каммам̣ парипаккаведанӣйам̣ хотӯ’ти, етасса аттха̄йа бхагавати брахмачарийам̣ вуссатӣ’’ти? ‘‘но хидам̣, а̄вусо’’.

‘‘ким̣ ну кхо, а̄вусо са̄рипутта, ‘йам̣ каммам̣ бахуведанӣйам̣, там̣ ме каммам̣ аппаведанӣйам̣ хотӯ’ти, етасса аттха̄йа бхагавати брахмачарийам̣ вуссатӣ’’ти? ‘‘но хидам̣, а̄вусо’’.

‘‘ким̣ пана̄вусо са̄рипутта, ‘йам̣ каммам̣ аппаведанӣйам̣, там̣ ме каммам̣ бахуведанӣйам̣ хотӯ’ти, етасса аттха̄йа бхагавати брахмачарийам̣ вуссатӣ’’ти? ‘‘но хидам̣, а̄вусо’’.

‘‘ким̣ ну кхо, а̄вусо са̄рипутта, ‘йам̣ каммам̣ веданӣйам̣, там̣ ме каммам̣ аведанӣйам̣ хотӯ’ти, етасса аттха̄йа бхагавати брахмачарийам̣ вуссатӣ’’ти? ‘‘но хидам̣, а̄вусо’’.

‘‘ким̣ пана̄вусо са̄рипутта, ‘йам̣ каммам̣ аведанӣйам̣, там̣ ме каммам̣ веданӣйам̣ хотӯ’ти, етасса аттха̄йа бхагавати брахмачарийам̣ вуссатӣ’’ти? ‘‘но хидам̣, а̄вусо’’.

‘‘‘ким̣ ну кхо, а̄вусо са̄рипутта, йам̣ каммам̣ дит̣т̣хадхаммаведанӣйам̣ там̣ ме каммам̣ сампара̄йаведанӣйам̣ хотӯти, етасса аттха̄йа бхагавати брахмачарийам̣ вуссатӣ’ти, ити пут̣т̣хо сама̄но ‘но хидам̣, а̄вусо’ти вадеси.

‘‘‘ким̣ пана̄вусо са̄рипутта, йам̣ каммам̣ сампара̄йаведанӣйам̣ там̣ ме каммам̣ дит̣т̣хадхаммаведанӣйам̣ хотӯти, етасса аттха̄йа бхагавати брахмачарийам̣ вуссатӣ’ти, ити пут̣т̣хо сама̄но ‘но хидам̣, а̄вусо’ти вадеси.

‘‘‘ким̣ ну кхо, а̄вусо са̄рипутта, йам̣ каммам̣ сукхаведанӣйам̣ там̣ ме каммам̣ дуккхаведанӣйам̣ хотӯти, етасса аттха̄йа бхагавати брахмачарийам̣ вуссатӣ’ти, ити пут̣т̣хо сама̄но ‘но хидам̣, а̄вусо’ти вадеси.

‘‘‘ким̣ пана̄вусо са̄рипутта, йам̣ каммам̣ дуккхаведанӣйам̣ там̣ ме каммам̣ сукхаведанӣйам̣ хотӯти, етасса аттха̄йа бхагавати брахмачарийам̣ вуссатӣ’ти, ити пут̣т̣хо сама̄но ‘но хидам̣, а̄вусо’ти вадеси.

‘‘‘ким̣ ну кхо, а̄вусо са̄рипутта, йам̣ каммам̣ парипаккаведанӣйам̣ там̣ ме каммам̣ апарипаккаведанӣйам̣ хотӯти, етасса аттха̄йа бхагавати брахмачарийам̣ вуссатӣ’ти, ити пут̣т̣хо сама̄но ‘но хидам̣, а̄вусо’ти вадеси.

‘‘‘ким̣ пана̄вусо са̄рипутта, йам̣ каммам̣ апарипаккаведанӣйам̣ там̣ ме каммам̣ парипаккаведанӣйам̣ хотӯти, етасса аттха̄йа бхагавати брахмачарийам̣ вуссатӣ’ти, ити пут̣т̣хо сама̄но ‘но хидам̣, а̄вусо’ти вадеси.

‘‘‘ким̣ ну кхо, а̄вусо са̄рипутта, йам̣ каммам̣ бахуведанӣйам̣ там̣ ме каммам̣ аппаведанӣйам̣ хотӯти, етасса аттха̄йа бхагавати брахмачарийам̣ вуссатӣ’ти, ити пут̣т̣хо сама̄но ‘но хидам̣, а̄вусо’ти вадеси.

‘‘‘ким̣ пана̄вусо са̄рипутта, йам̣ каммам̣ аппаведанӣйам̣ там̣ ме каммам̣ бахуведанӣйам̣ хотӯти, етасса аттха̄йа бхагавати брахмачарийам̣ вуссатӣ’ти, ити пут̣т̣хо сама̄но ‘но хидам̣, а̄вусо’ти вадеси.

‘‘‘ким̣ ну кхо, а̄вусо са̄рипутта, йам̣ каммам̣ веданӣйам̣ там̣ ме каммам̣ аведанӣйам̣ хотӯти, етасса аттха̄йа бхагавати брахмачарийам̣ вуссатӣ’ти, ити пут̣т̣хо сама̄но ‘но хидам̣, а̄вусо’ти вадеси.

‘‘‘ким̣ пана̄вусо са̄рипутта, йам̣ каммам̣ аведанӣйам̣ там̣ ме каммам̣ веданӣйам̣ хотӯти, етасса аттха̄йа бхагавати брахмачарийам̣ вуссатӣ’ти, ити пут̣т̣хо сама̄но ‘но хидам̣, а̄вусо’ти вадеси. атха киматтхам̣ чараха̄вусо, бхагавати брахмачарийам̣ вуссатӣ’’ти?

‘‘йам̣ кхвасса [йам̣ кхо (ка.)], а̄вусо, ан̃н̃а̄там̣ адит̣т̣хам̣ аппаттам̣ асаччхикатам̣ анабхисаметам̣, тасса н̃а̄н̣а̄йа дассана̄йа паттийа̄ саччхикирийа̄йа абхисамайа̄йа бхагавати брахмачарийам̣ вуссатӣ’’ти [вуссати (сйа̄.)]. (‘‘ким̣ панасса̄вусо, ан̃н̃а̄там̣ адит̣т̣хам̣ аппаттам̣ асаччхикатам̣ анабхисаметам̣, йасса н̃а̄н̣а̄йа дассана̄йа паттийа̄ саччхикирийа̄йа абхисамайа̄йа бхагавати брахмачарийам̣ вуссатӣ’’ти?) [( ) сйа̄. ка. поттхакесу наттхи] ‘‘‘идам̣ дуккха’нти кхвасса [кхо йам̣ (ка.)], а̄вусо, ан̃н̃а̄там̣ адит̣т̣хам̣ аппаттам̣ асаччхикатам̣ анабхисаметам̣. тасса н̃а̄н̣а̄йа дассана̄йа паттийа̄ саччхикирийа̄йа абхисамайа̄йа бхагавати брахмачарийам̣ вуссати. айам̣ ‘дуккхасамудайо’ти кхвасса, а̄вусо…пе… ‘айам̣ дуккханиродхо’ти кхвасса, а̄вусо…пе… ‘айам̣ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄’ти кхвасса, а̄вусо, ан̃н̃а̄там̣ адит̣т̣хам̣ аппаттам̣ асаччхикатам̣ анабхисаметам̣. тасса н̃а̄н̣а̄йа дассана̄йа паттийа̄ саччхикирийа̄йа абхисамайа̄йа бхагавати брахмачарийам̣ вуссати. идам̣ кхвасса [ити кхо йам̣ (ка.)], а̄вусо, ан̃н̃а̄там̣ адит̣т̣хам̣ аппаттам̣ асаччхикатам̣ анабхисаметам̣. тасса [йасса (?)] н̃а̄н̣а̄йа дассана̄йа паттийа̄ саччхикирийа̄йа абхисамайа̄йа бхагавати брахмачарийам̣ вуссатӣ’’ти. татийам̣.

4. самиддхисуттам̣

14. атха кхо а̄йасма̄ самиддхи йена̄йасма̄ са̄рипутто тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ а̄йасмантам̣ са̄рипуттам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо а̄йасмантам̣ самиддхим̣ а̄йасма̄ са̄рипутто етадавоча – ‘‘кима̄рамман̣а̄, самиддхи, пурисасса сан̇каппавитакка̄ уппаджджантӣ’’ти? ‘‘на̄марӯпа̄рамман̣а̄, бханте’’ти. ‘‘те пана, самиддхи, ква на̄наттам̣ гаччхантӣ’’ти? ‘‘дха̄тӯсу, бханте’’ти. ‘‘те пана, самиддхи, ким̣самудайа̄’’ти? ‘‘пхассасамудайа̄, бханте’’ти. ‘‘те пана, самиддхи, ким̣самосаран̣а̄’’ти? ‘‘ведана̄самосаран̣а̄, бханте’’ти. ‘‘те пана, самиддхи, ким̣памукха̄’’ти? ‘‘сама̄дхиппамукха̄, бханте’’ти. ‘‘те пана, самиддхи, ким̣адхипатеййа̄’’ти? ‘‘сата̄дхипатеййа̄, бханте’’ти. ‘‘те пана, самиддхи, ким̣уттара̄’’ти? ‘‘пан̃н̃уттара̄, бханте’’ти. ‘‘те пана, самиддхи, ким̣са̄ра̄’’ти? ‘‘вимуттиса̄ра̄, бханте’’ти. ‘‘те пана, самиддхи, ким̣огадха̄’’ти? ‘‘аматогадха̄, бханте’’ти.

‘‘‘кима̄рамман̣а̄, самиддхи, пурисасса сан̇каппавитакка̄ уппаджджантӣ’ти, ити пут̣т̣хо сама̄но ‘на̄марӯпа̄рамман̣а̄, бханте’ти вадеси. ‘те пана, самиддхи, ква на̄наттам̣ гаччхантӣ’ти, ити пут̣т̣хо сама̄но ‘дха̄тӯсу, бханте’ти вадеси. ‘те пана, самиддхи, ким̣самудайа̄’ти, ити пут̣т̣хо сама̄но ‘пхассасамудайа̄, бханте’ти вадеси. ‘те пана, самиддхи, ким̣самосаран̣а̄’ти, ити пут̣т̣хо сама̄но ‘ведана̄самосаран̣а̄, бханте’ти вадеси. ‘те пана, самиддхи, ким̣памукха̄’ти, ити пут̣т̣хо сама̄но ‘сама̄дхиппамукха̄, бханте’ти вадеси. ‘те пана, самиддхи, ким̣адхипатеййа̄’ти, ити пут̣т̣хо сама̄но ‘сата̄дхипатеййа̄, бханте’ти вадеси. ‘те пана, самиддхи, ким̣уттара̄’ти, ити пут̣т̣хо сама̄но ‘пан̃н̃уттара̄, бханте’ти вадеси. ‘те пана, самиддхи, ким̣са̄ра̄’ти, ити пут̣т̣хо сама̄но ‘вимуттиса̄ра̄, бханте’ти вадеси. ‘те пана, самиддхи, ким̣огадха̄’ти, ити пут̣т̣хо сама̄но ‘аматогадха̄, бханте’ти вадеси. са̄дху са̄дху, самиддхи! са̄дху кхо твам̣, самиддхи, пут̣т̣хо [пан̃хам̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] пут̣т̣хо виссаджджеси, тена ча ма̄ ман̃н̃ӣ’’ти. чатуттхам̣.

5. ган̣д̣асуттам̣

15. ‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, ган̣д̣о анекавассаган̣ико. тассассу ган̣д̣асса нава ван̣амукха̄ни нава абхеданамукха̄ни. тато йам̣ кин̃чи паггхареййа – асучийева паггхареййа, дуггандхам̣йева паггхареййа, джегуччхийам̣йева [джегуччхийева (ка.)] паггхареййа; йам̣ кин̃чи пасавеййа – асучийева пасавеййа, дуггандхам̣йева пасавеййа, джегуччхийам̣йева пасавеййа.

‘‘ган̣д̣оти кхо, бхиккхаве, имассетам̣ ча̄тумаха̄бхӯтикасса [ча̄туммаха̄бхӯтикасса (сӣ. сйа̄. пӣ.)] ка̄йасса адхивачанам̣ ма̄та̄петтикасамбхавасса оданакумма̄сӯпачайасса аниччуччха̄данапаримадданабхеданавиддхам̣санадхаммасса. тассассу ган̣д̣асса нава ван̣амукха̄ни нава абхеданамукха̄ни. тато йам̣ кин̃чи паггхарати – асучийева паггхарати, дуггандхам̣йева паггхарати, джегуччхийам̣йева паггхарати; йам̣ кин̃чи пасавати – асучийева пасавати, дуггандхам̣йева пасавати, джегуччхийам̣йева пасавати. тасма̄тиха, бхиккхаве, имасмим̣ ка̄йе ниббиндатха̄’’ти. пан̃чамам̣.

6. сан̃н̃а̄суттам̣

16. ‘‘навайима̄, бхиккхаве, сан̃н̃а̄ бха̄вита̄ бахулӣката̄ махаппхала̄ хонти маха̄нисам̣са̄ аматогадха̄ аматапарийоса̄на̄. катама̄ нава? асубхасан̃н̃а̄, маран̣асан̃н̃а̄, а̄ха̄ре пат̣икӯласан̃н̃а̄ [пат̣иккӯласан̃н̃а̄ (сӣ. сйа̄. пӣ.)], саббалоке анабхиратасан̃н̃а̄ [анабхиратисан̃н̃а̄ (ка.) а. ни. 5.121-122], аниччасан̃н̃а̄, аничче дуккхасан̃н̃а̄, дуккхе анаттасан̃н̃а̄, паха̄насан̃н̃а̄, вира̄гасан̃н̃а̄ – има̄ кхо, бхиккхаве, нава сан̃н̃а̄, бха̄вита̄ бахулӣката̄ махаппхала̄ хонти маха̄нисам̣са̄ аматогадха̄ аматапарийоса̄на̄’’ти. чхат̣т̣хам̣.

7. куласуттам̣

17. ‘‘навахи, бхиккхаве, ан̇гехи саманна̄гатам̣ кулам̣ анупагантва̄ ва̄ на̄лам̣ упагантум̣, упагантва̄ ва̄ на̄лам̣ нисӣдитум̣. катамехи навахи? на мана̄пена паччут̣т̣хенти, на мана̄пена абхива̄денти, на мана̄пена а̄санам̣ денти, сантамасса паригуханти, бахукампи тхокам̣ денти, пан̣ӣтампи лӯкхам̣ денти, асаккаччам̣ денти но саккаччам̣, на упанисӣданти дхаммассавана̄йа, бха̄ситамасса на суссӯсанти. имехи кхо, бхиккхаве, навахан̇гехи саманна̄гатам̣ кулам̣ анупагантва̄ ва̄ на̄лам̣ упагантум̣ упагантва̄ ва̄ на̄лам̣ нисӣдитум̣.

‘‘навахи, бхиккхаве, ан̇гехи саманна̄гатам̣ кулам̣ анупагантва̄ ва̄ алам̣ упагантум̣, упагантва̄ ва̄ алам̣ нисӣдитум̣. катамехи навахи? мана̄пена паччут̣т̣хенти, мана̄пена абхива̄денти, мана̄пена а̄санам̣ денти, сантамасса на паригуханти, бахукампи бахукам̣ денти, пан̣ӣтампи пан̣ӣтам̣ денти, саккаччам̣ денти но асаккаччам̣, упанисӣданти дхаммассавана̄йа, бха̄ситамасса суссӯсанти. имехи кхо, бхиккхаве, навахан̇гехи саманна̄гатам̣ кулам̣ анупагантва̄ ва̄ алам̣ упагантум̣, упагантва̄ ва̄ алам̣ нисӣдиту’’нти. саттамам̣.

8. наван̇гупосатхасуттам̣

18. ‘‘навахи, бхиккхаве, ан̇гехи саманна̄гато упосатхо упавуттхо махаппхало хоти маха̄нисам̣со маха̄джутико маха̄виппха̄ро. катхам̣ упавуттхо ча, бхиккхаве, навахан̇гехи саманна̄гато упосатхо махаппхало хоти маха̄нисам̣со маха̄джутико маха̄виппха̄ро? идха, бхиккхаве, арийаса̄вако ити пат̣исан̃чиккхати – ‘йа̄ваджӣвам̣ араханто па̄н̣а̄типа̄там̣ паха̄йа па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирата̄ нихитадан̣д̣а̄ нихитасаттха̄ ладжджӣ дайа̄панна̄ саббапа̄н̣абхӯтахита̄нукампино вихаранти; ахампаджджа иман̃ча раттим̣ иман̃ча дивасам̣ па̄н̣а̄типа̄там̣ паха̄йа па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирато нихитадан̣д̣о нихитасаттхо ладжджӣ дайа̄панно саббапа̄н̣абхӯтахита̄нукампӣ вихара̄ми. имина̄пан̇гена [имина̄пи ан̇гена (ка. сӣ.)] арахатам̣ анукароми; упосатхо ча ме упавуттхо бхависсатӣ’ти. имина̄ пат̣хамена ан̇гена саманна̄гато хоти…пе. ….

‘‘‘йа̄ваджӣвам̣ араханто учча̄сайанамаха̄сайанам̣ паха̄йа учча̄сайанамаха̄сайана̄ пат̣ивирата̄ нӣчасеййам̣ каппенти – ман̃чаке ва̄ тин̣асантха̄раке ва̄; ахампаджджа иман̃ча раттим̣ иман̃ча дивасам̣ учча̄сайанамаха̄сайанам̣ паха̄йа учча̄сайанамаха̄сайана̄ пат̣ивирато нӣчасеййам̣ каппеми – ман̃чаке ва̄ тин̣асантха̄раке ва̄. имина̄пан̇гена арахатам̣ анукароми; упосатхо ча ме упавуттхо бхависсатӣ’ти. имина̄ ат̣т̣хамена ан̇гена саманна̄гато хоти.

‘‘метта̄сахагатена четаса̄ екам̣ дисам̣ пхаритва̄ вихарати, татха̄ дутийам̣ татха̄ татийам̣ татха̄ чатуттхам̣. ити уддхамадхо тирийам̣ саббадхи саббаттата̄йа сабба̄вантам̣ локам̣ метта̄сахагатена четаса̄ випулена махаггатена аппама̄н̣ена аверена абйа̄паджджена [абйа̄паджджхена (ка.), абйа̄баджджхена (?)] пхаритва̄ вихарати. имина̄ навамена ан̇гена саманна̄гато хоти. евам̣ упавуттхо кхо, бхиккхаве, навахан̇гехи саманна̄гато упосатхо махаппхало хоти маха̄нисам̣со маха̄джутико маха̄виппха̄ро’’ти. ат̣т̣хамам̣.

9. девата̄суттам̣

19. ‘‘иман̃ча, бхиккхаве, раттим̣ самбахула̄ девата̄ абхикканта̄йа раттийа̄ абхиккантаван̣н̣а̄ кевалакаппам̣ джетаванам̣ обха̄сетва̄ йена̄хам̣ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ мам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ ат̣т̣хам̣су. екамантам̣ т̣хита̄ кхо, бхиккхаве, та̄ девата̄ мам̣ етадавочум̣ – ‘упасан̇камим̣су но, бханте, пуббе мануссабхӯта̄нам̣ паббаджита̄ ага̄ра̄ни. те майам̣, бханте, паччут̣т̣химха, но ча кхо абхива̄димха. та̄ майам̣, бханте, апарипун̣н̣акамманта̄ виппат̣иса̄ринийо пачча̄нута̄пинийо хӣнам̣ ка̄йам̣ упапанна̄’’’ти.

‘‘апара̄пи мам̣, бхиккхаве, самбахула̄ девата̄ упасан̇камитва̄ етадавочум̣ – ‘упасан̇камим̣су но, бханте, пуббе мануссабхӯта̄нам̣ паббаджита̄ ага̄ра̄ни. те майам̣, бханте, паччут̣т̣химха абхива̄димха [паччут̣т̣химха ча абхива̄димха ча (сйа̄.)], но ча тесам̣ а̄санам̣ адамха. та̄ майам̣, бханте, апарипун̣н̣акамманта̄ виппат̣иса̄ринийо пачча̄нута̄пинийо хӣнам̣ ка̄йам̣ упапанна̄’’’ти.

‘‘апара̄пи мам̣, бхиккхаве, самбахула̄ девата̄ упасан̇камитва̄ етадавочум̣ – ‘упасан̇камим̣су но, бханте, пуббе мануссабхӯта̄нам̣ паббаджита̄ ага̄ра̄ни. те майам̣, бханте, паччут̣т̣химха абхива̄димха [паччут̣т̣химха ча абхива̄димха ча (сйа̄.)] а̄санам̣ [а̄санан̃ча (сӣ. сйа̄.)] адамха, но ча кхо йатха̄сатти йатха̄балам̣ сам̣вибхаджимха…пе… йатха̄сатти йатха̄балам̣ [йатха̄балам̣ ча (?)] сам̣вибхаджимха, но ча кхо упанисӣдимха дхаммассавана̄йа…пе… упанисӣдимха [упанисӣдимха ча (сйа̄.)] дхаммассавана̄йа, но ча кхо охитасота̄ дхаммам̣ сун̣имха…пе… охитасота̄ ча дхаммам̣ сун̣имха, но ча кхо сутва̄ дхаммам̣ дха̄райимха…пе… сутва̄ ча дхаммам̣ дха̄райимха, но ча кхо дха̄та̄нам̣ дхамма̄нам̣ аттхам̣ упапариккхимха…пе… дха̄та̄нан̃ча дхамма̄нам̣ аттхам̣ упапариккхимха, но ча кхо аттхаман̃н̃а̄йа дхаммаман̃н̃а̄йа дхамма̄нудхаммам̣ пат̣ипаджджимха. та̄ майам̣, бханте, апарипун̣н̣акамманта̄ виппат̣иса̄ринийо пачча̄нута̄пинийо хӣнам̣ ка̄йам̣ упапанна̄’’’ти.

‘‘апара̄пи мам̣, бхиккхаве, самбахула̄ девата̄ упасан̇камитва̄ етадавочум̣ – ‘упасан̇камим̣су но, бханте, пуббе мануссабхӯта̄нам̣ паббаджита̄ ага̄ра̄ни. те майам̣, бханте, паччут̣т̣химха абхива̄димха [паччут̣т̣химха ча абхива̄димха ча (сйа̄.)], а̄санам̣ [а̄санан̃ча (сӣ. сйа̄.)] адамха, йатха̄сатти йатха̄балам̣ [йатха̄балам̣ ча (?)] сам̣вибхаджимха, упанисӣдимха [упанисӣдимха ча (сйа̄.)] дхаммассавана̄йа, охитасота̄ ча дхаммам̣ сун̣имха, сутва̄ ча дхаммам̣ дха̄райимха, дха̄та̄нан̃ча дхамма̄нам̣ аттхам̣ упапариккхимха, аттхаман̃н̃а̄йа дхаммаман̃н̃а̄йа дхамма̄нудхаммам̣ [дхамма̄нудхамман̃ча (?)] пат̣ипаджджимха. та̄ майам̣, бханте, парипун̣н̣акамманта̄ авиппат̣иса̄ринийо апачча̄нута̄пинийо пан̣ӣтам̣ ка̄йам̣ упапанна̄’ти. ета̄ни, бхиккхаве, руккхамӯла̄ни ета̄ни сун̃н̃а̄га̄ра̄ни. джха̄йатха, бхиккхаве, ма̄ пама̄даттха, ма̄ паччха̄ виппат̣иса̄рино ахуваттха сеййатха̄пи та̄ пуримика̄ девата̄’’ти. навамам̣.

10. вела̄масуттам̣

20. екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. атха кхо ана̄тхапин̣д̣ико гахапати йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо ана̄тхапин̣д̣икам̣ гахапатим̣ бхагава̄ етадавоча –

‘‘апи ну те, гахапати, куле да̄нам̣ дӣйатӣ’’ти? ‘‘дӣйати ме, бханте, куле да̄нам̣; тан̃ча кхо лӯкхам̣ кан̣а̄джакам̣ бил̣ан̇гадутийа’’нти. ‘‘лӯкхан̃чепи [лӯкхам̣ ва̄пи (сйа̄.), лӯкхан̃ча̄пи (ка.)], гахапати, да̄нам̣ дети пан̣ӣтам̣ ва̄; тан̃ча асаккаччам̣ дети, ачиттӣкатва̄ [ачиттим̣ катва̄ (ка.), апачиттим̣ катва̄ (сйа̄.), ачиттикатва̄ (пӣ.)] дети, асахаттха̄ дети, апавиддхам̣ [апавит̣т̣хам̣ (сйа̄.)] дети, ана̄гаманадит̣т̣хико дети. йаттха йаттха тасса тасса да̄насса випа̄ко ниббаттати, на ул̣а̄ра̄йа бхаттабхога̄йа читтам̣ намати, на ул̣а̄ра̄йа ваттхабхога̄йа читтам̣ намати, на ул̣а̄ра̄йа йа̄набхога̄йа читтам̣ намати, на ул̣а̄ресу пан̃часу ка̄магун̣есу бхога̄йа читтам̣ намати. йеписса те хонти путта̄ти ва̄ да̄ра̄ти ва̄ да̄са̄ти ва̄ песса̄ти ва̄ каммакара̄ти ва̄, тепи на суссӯсанти на сотам̣ одаханти на ан̃н̃а̄ читтам̣ упат̣т̣хапенти. там̣ кисса хету? еван̃хетам̣ [еван̃четам̣ (сйа̄. ка.)], гахапати, хоти асаккаччам̣ ката̄нам̣ камма̄нам̣ випа̄ко’’.

‘‘лӯкхан̃чепи, гахапати, да̄нам̣ дети пан̣ӣтам̣ ва̄; тан̃ча саккаччам̣ дети, читтӣкатва̄ дети, сахаттха̄ дети, анапавиддхам̣ дети, а̄гаманадит̣т̣хико дети. йаттха йаттха тасса тасса да̄насса випа̄ко ниббаттати, ул̣а̄ра̄йа бхаттабхога̄йа читтам̣ намати, ул̣а̄ра̄йа ваттхабхога̄йа читтам̣ намати, ул̣а̄ра̄йа йа̄набхога̄йа читтам̣ намати, ул̣а̄ресу пан̃часу ка̄магун̣есу бхога̄йа читтам̣ намати. йеписса те хонти путта̄ти ва̄ да̄ра̄ти ва̄ да̄са̄ти ва̄ песса̄ти ва̄ каммакара̄ти ва̄, тепи суссӯсанти сотам̣ одаханти ан̃н̃а̄ читтам̣ упат̣т̣хапенти. там̣ кисса хету? еван̃хетам̣, гахапати, хоти саккаччам̣ ката̄нам̣ камма̄нам̣ випа̄ко.

‘‘бхӯтапуббам̣, гахапати, вела̄мо на̄ма бра̄хман̣о ахоси. со еварӯпам̣ да̄нам̣ ада̄си маха̄да̄нам̣. чатура̄сӣти суван̣н̣апа̄тисахасса̄ни ада̄си рӯпийапӯра̄ни, чатура̄сӣти рӯпийапа̄тисахасса̄ни ада̄си суван̣н̣апӯра̄ни, чатура̄сӣти кам̣сапа̄тисахасса̄ни ада̄си хиран̃н̃апӯра̄ни, чатура̄сӣти хаттхисахасса̄ни ада̄си сован̣н̣а̄лан̇ка̄ра̄ни сован̣н̣адхаджа̄ни хемаджа̄лаппат̣иччханна̄ни [хемаджа̄ласан̃чханна̄ни (сӣ. пӣ.)], чатура̄сӣти ратхасахасса̄ни ада̄си сӣхачаммапарива̄ра̄ни бйаггхачаммапарива̄ра̄ни дӣпичаммапарива̄ра̄ни пан̣д̣укамбалапарива̄ра̄ни сован̣н̣а̄лан̇ка̄ра̄ни сован̣н̣адхаджа̄ни хемаджа̄лаппат̣иччханна̄ни, чатура̄сӣти дхенусахасса̄ни ада̄си дукӯласандхана̄ни [дукӯласандассана̄ни (сӣ.), дукӯласан̣т̣хана̄ни (сйа̄.), дукӯласантхана̄ни (пӣ.), духасандана̄ни (дӣ. ни. 2.263), дукӯласандана̄ни (таттха па̄т̣хантарам̣)] кам̣сӯпадха̄ран̣а̄ни, чатура̄сӣти кан̃н̃а̄сахасса̄ни ада̄си а̄муттаман̣икун̣д̣ала̄йо [а̄муккаман̣икун̣д̣ала̄йо (?)], чатура̄сӣти паллан̇касахасса̄ни ада̄си гонакаттхата̄ни пат̣икаттхата̄ни пат̣аликаттхата̄ни кадалимигапаварапаччаттхаран̣а̄ни сауттараччхада̄ни убхатолохитакӯпадха̄на̄ни, чатура̄сӣти ваттхакот̣исахасса̄ни ада̄си кхомасукхума̄нам̣ косеййасукхума̄нам̣ камбаласукхума̄нам̣ каппа̄сикасукхума̄нам̣, ко пана ва̄до аннасса па̄насса кхаджджасса бходжджасса леййасса пеййасса, наджджо ман̃н̃е виссанданти [виссандати (сӣ. пӣ.)].

‘‘сийа̄ кхо пана те, гахапати, евамасса – ‘ан̃н̃о нӯна тена самайена вела̄мо бра̄хман̣о ахоси, со [йо (?)] там̣ да̄нам̣ ада̄си маха̄да̄на’нти. на кхо панетам̣, гахапати, евам̣ дат̣т̣хаббам̣. ахам̣ тена самайена вела̄мо бра̄хман̣о ахосим̣. ахам̣ там̣ да̄нам̣ ада̄сим̣ маха̄да̄нам̣. тасмим̣ кхо пана, гахапати, да̄не на кочи даккхин̣еййо ахоси, на там̣ кочи даккхин̣ам̣ висодхети.

‘‘йам̣, гахапати, вела̄мо бра̄хман̣о да̄нам̣ ада̄си маха̄да̄нам̣, йо чекам̣ дит̣т̣хисампаннам̣ бходжеййа, идам̣ тато махаппхалатарам̣.

( ) [(йан̃ча гахапати вела̄мо бра̄хман̣о да̄нам̣ ада̄си маха̄да̄нам̣) (сӣ. пӣ.)] ‘‘йо ча сатам̣ дит̣т̣хисампанна̄нам̣ бходжеййа, йо чекам̣ сакада̄га̄мим̣ бходжеййа, идам̣ тато махаппхалатарам̣.

( ) [(йан̃ча гахапати вела̄мо бра̄хман̣о да̄нам̣ ада̄си маха̄да̄нам̣) (сӣ. пӣ.)] ‘‘йо ча сатам̣ сакада̄га̄мӣнам̣ бходжеййа, йо чекам̣ ана̄га̄мим̣ бходжеййа…пе… йо ча сатам̣ ана̄га̄мӣнам̣ бходжеййа, йо чекам̣ арахантам̣ бходжеййа… йо ча сатам̣ араханта̄нам̣ бходжеййа, йо чекам̣ паччекабуддхам̣ бходжеййа … йо ча сатам̣ паччекабуддха̄нам̣ бходжеййа, йо ча татха̄гатам̣ арахантам̣ самма̄самбуддхам̣ бходжеййа… йо ча буддхаппамукхам̣ бхиккхусан̇гхам̣ бходжеййа… йо ча ча̄туддисам̣ сан̇гхам̣ уддисса виха̄рам̣ ка̄ра̄пеййа… йо ча пасанначитто буддхан̃ча дхамман̃ча сан̇гхан̃ча саран̣ам̣ гаччхеййа… йо ча пасанначитто сиккха̄пада̄ни сама̄дийеййа – па̄н̣а̄типа̄та̄ вераман̣им̣, адинна̄да̄на̄ вераман̣им̣, ка̄месумиччха̄ча̄ра̄ вераман̣им̣, муса̄ва̄да̄ вераман̣им̣, сура̄мерайамаджджапама̄дат̣т̣ха̄на̄ вераман̣им̣, йо ча антамасо гандхоханаматтампи [гандхӯханаматтампи (сӣ.), гаддӯханаматтампи (сйа̄. пӣ.) ма. ни. 3.211] меттачиттам̣ бха̄веййа, ( ) [(йо ча аччхара̄сан̇гха̄таматтампи аниччасан̃н̃ам̣ бха̄веййа) (ка.)] идам̣ тато махаппхалатарам̣.

‘‘йан̃ча, гахапати, вела̄мо бра̄хман̣о да̄нам̣ ада̄си маха̄да̄нам̣, йо чекам̣ дит̣т̣хисампаннам̣ бходжеййа… йо ча сатам̣ дит̣т̣хисампанна̄нам̣ бходжеййа, йо чекам̣ сакада̄га̄мим̣ бходжеййа… йо ча сатам̣ сакада̄га̄мӣнам̣ бходжеййа, йо чекам̣ ана̄га̄мим̣ бходжеййа… йо ча сатам̣ ана̄га̄мӣнам̣ бходжеййа, йо чекам̣ арахантам̣ бходжеййа… йо ча сатам̣ араханта̄нам̣ бходжеййа, йо чекам̣ паччекабуддхам̣ бходжеййа… йо ча сатам̣ паччекабуддха̄нам̣ бходжеййа, йо ча татха̄гатам̣ арахантам̣ самма̄самбуддхам̣ бходжеййа… йо ча буддхаппамукхам̣ бхиккхусан̇гхам̣ бходжеййа, йо ча ча̄туддисам̣ сан̇гхам̣ уддисса виха̄рам̣ ка̄ра̄пеййа… йо ча пасанначитто буддхан̃ча дхамман̃ча сан̇гхан̃ча саран̣ам̣ гаччхеййа, йо ча пасанначитто сиккха̄пада̄ни сама̄дийеййа – па̄н̣а̄типа̄та̄ вераман̣им̣… сура̄мерайамаджджапама̄дат̣т̣ха̄на̄ вераман̣им̣, йо ча антамасо гандхоханаматтампи меттачиттам̣ бха̄веййа, йо ча аччхара̄сан̇гха̄таматтампи аниччасан̃н̃ам̣ бха̄веййа, идам̣ тато махаппхалатара’’нти. дасамам̣.

сӣхана̄давагго дутийо.