4. дутийааггисуттам̣

47. тена кхо пана самайена уггатасарӣрасса бра̄хман̣асса маха̄йан̃н̃о упаккхат̣о хоти. пан̃ча усабхасата̄ни тхӯн̣ӯпанӣта̄ни хонти йан̃н̃аттха̄йа, пан̃ча ваччхатарасата̄ни тхӯн̣ӯпанӣта̄ни хонти йан̃н̃аттха̄йа, пан̃ча ваччхатарисата̄ни тхӯн̣ӯпанӣта̄ни хонти йан̃н̃аттха̄йа, пан̃ча аджасата̄ни тхӯн̣ӯпанӣта̄ни хонти йан̃н̃аттха̄йа, пан̃ча ураббхасата̄ни тхӯн̣ӯпанӣта̄ни хонти йан̃н̃аттха̄йа. атха кхо уггатасарӣро бра̄хман̣о йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавата̄ саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо уггатасарӣро бра̄хман̣о бхагавантам̣ етадавоча –

‘‘сутам̣ метам̣, бхо готама, аггисса а̄да̄нам̣ [а̄дха̄нам̣ (сӣ. сйа̄.)] йӯпасса усса̄панам̣ махаппхалам̣ хоти маха̄нисам̣са’’нти. ‘‘майа̄пи кхо етам̣, бра̄хман̣а, сутам̣ аггисса а̄да̄нам̣ йӯпасса усса̄панам̣ махаппхалам̣ хоти маха̄нисам̣са’’нти. дутийампи кхо уггатасарӣро бра̄хман̣о…пе… татийампи кхо уггатасарӣро бра̄хман̣о бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘сутам̣ метам̣, бхо готама, аггисса а̄да̄нам̣ йӯпасса усса̄панам̣ махаппхалам̣ хоти маха̄нисам̣са’’нти. ‘‘майа̄пи кхо етам̣, бра̄хман̣а, сутам̣ аггисса а̄да̄нам̣ йӯпасса усса̄панам̣ махаппхалам̣ хоти маха̄нисам̣са’’нти. ‘‘тайидам̣, бхо готама, самети бхото чева готамасса амха̄кан̃ча, йадидам̣ саббена саббам̣’’.

евам̣ вутте а̄йасма̄ а̄нандо уггатасарӣрам̣ бра̄хман̣ам̣ етадавоча – ‘‘на кхо, бра̄хман̣а, татха̄гата̄ евам̣ пуччхитабба̄ – ‘сутам̣ метам̣, бхо готама, аггисса а̄да̄нам̣ йӯпасса усса̄панам̣ махаппхалам̣ хоти маха̄нисам̣са’нти. евам̣ кхо, бра̄хман̣а, татха̄гата̄ пуччхитабба̄ – ‘ахан̃хи, бханте, аггим̣ [аггисса (ка.)] а̄да̄тука̄мо, [а̄дха̄тука̄мо (сӣ. сйа̄.)] йӯпам̣ усса̄петука̄мо. овадату мам̣, бханте, бхагава̄. ануса̄сату мам̣, бханте, бхагава̄ йам̣ мама асса дӣгхараттам̣ хита̄йа сукха̄йа̄’’’ти.

атха кхо уггатасарӣро бра̄хман̣о бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘ахан̃хи, бхо готама, аггим̣ а̄да̄тука̄мо йӯпам̣ усса̄петука̄мо. овадату мам̣ бхавам̣ готамо. ануса̄сату мам̣ бхавам̣ готамо йам̣ мама асса дӣгхараттам̣ хита̄йа сукха̄йа̄’’ти.

‘‘аггим̣, бра̄хман̣а, а̄денто [а̄дхенто (сӣ. сйа̄.)] йӯпам̣ усса̄пенто пуббева йан̃н̃а̄ тӣн̣и саттха̄ни усса̄пети акусала̄ни дуккхудрайа̄ни [дуккхуддайа̄ни (сӣ.)] дуккхавипа̄ка̄ни. катама̄ни тӣн̣и? ка̄йасаттхам̣, вачӣсаттхам̣, маносаттхам̣. аггим̣, бра̄хман̣а, а̄денто йӯпам̣ усса̄пенто пуббева йан̃н̃а̄ евам̣ читтам̣ уппа̄деси – ‘еттака̄ усабха̄ хан̃н̃анту йан̃н̃аттха̄йа, еттака̄ ваччхатара̄ хан̃н̃анту йан̃н̃аттха̄йа, еттака̄ ваччхатарийо хан̃н̃анту йан̃н̃аттха̄йа, еттака̄ аджа̄ хан̃н̃анту йан̃н̃аттха̄йа, еттака̄ ураббха̄ хан̃н̃анту йан̃н̃аттха̄йа̄’ти. со ‘пун̃н̃ам̣ каромӣ’ти апун̃н̃ам̣ кароти, ‘кусалам̣ каромӣ’ти акусалам̣ кароти, ‘сугатийа̄ маггам̣ парийеса̄мӣ’ти дуггатийа̄ маггам̣ парийесати. аггим̣, бра̄хман̣а, а̄денто йӯпам̣ усса̄пенто пуббева йан̃н̃а̄ идам̣ пат̣хамам̣ маносаттхам̣ усса̄пети акусалам̣ дуккхудрайам̣ дуккхавипа̄кам̣.

‘‘пуна чапарам̣, бра̄хман̣а, аггим̣ а̄денто йӯпам̣ усса̄пенто пуббева йан̃н̃а̄ евам̣ ва̄чам̣ бха̄сати – ‘еттака̄ усабха̄ хан̃н̃анту йан̃н̃аттха̄йа, еттака̄ ваччхатара̄ хан̃н̃анту йан̃н̃аттха̄йа, еттака̄ ваччхатарийо хан̃н̃анту йан̃н̃аттха̄йа, еттака̄ аджа̄ хан̃н̃анту йан̃н̃аттха̄йа, еттака̄ ураббха̄ хан̃н̃анту йан̃н̃аттха̄йа̄’ти. со ‘пун̃н̃ам̣ каромӣ’ти апун̃н̃ам̣ кароти, ‘кусалам̣ каромӣ’ти акусалам̣ кароти, ‘сугатийа̄ маггам̣ парийеса̄мӣ’ти дуггатийа̄ маггам̣ парийесати. аггим̣, бра̄хман̣а, а̄денто йӯпам̣ усса̄пенто пуббева йан̃н̃а̄ идам̣ дутийам̣ вачӣсаттхам̣ усса̄пети акусалам̣ дуккхудрайам̣ дуккхавипа̄кам̣.

‘‘пуна чапарам̣, бра̄хман̣а, аггим̣ а̄денто йӯпам̣ усса̄пенто пуббева йан̃н̃а̄ сайам̣ пат̣хамам̣ сама̄рамбхати [сама̄раббхати (сӣ. ка.), сама̄рабхати (сйа̄.)] усабха̄ хантум̣ [хан̃н̃анту (сӣ. сйа̄.)] йан̃н̃аттха̄йа, сайам̣ пат̣хамам̣ сама̄рамбхати ваччхатара̄ хантум̣ йан̃н̃аттха̄йа, сайам̣ пат̣хамам̣ сама̄рамбхати ваччхатарийо хантум̣ йан̃н̃аттха̄йа, сайам̣ пат̣хамам̣ сама̄рамбхати аджа̄ хантум̣ йан̃н̃аттха̄йа, сайам̣ пат̣хамам̣ сама̄рамбхати ураббха̄ хантум̣ йан̃н̃аттха̄йа [хан̃н̃анту йан̃н̃аттха̄йа̄ти (сӣ. сйа̄.)]. со ‘пун̃н̃ам̣ каромӣ’ти апун̃н̃ам̣ кароти, ‘кусалам̣ каромӣ’ти акусалам̣ кароти, ‘сугатийа̄ маггам̣ парийеса̄мӣ’ти дуггатийа̄ маггам̣ парийесати. аггим̣, бра̄хман̣а, а̄денто йӯпам̣ усса̄пенто пуббева йан̃н̃а̄ идам̣ татийам̣ ка̄йасаттхам̣ усса̄пети акусалам̣ дуккхудрайам̣ дуккхавипа̄кам̣. аггим̣, бра̄хман̣а, а̄денто йӯпам̣ усса̄пенто пуббева йан̃н̃а̄ има̄ни тӣн̣и саттха̄ни усса̄пети акусала̄ни дуккхудрайа̄ни дуккхавипа̄ка̄ни.

‘‘тайоме, бра̄хман̣а, аггӣ паха̄табба̄ париваджджетабба̄, на севитабба̄. катаме тайо? ра̄гагги, досагги, мохагги.

‘‘касма̄ ча̄йам̣, бра̄хман̣а, ра̄гагги паха̄таббо париваджджетаббо, на севитаббо? ратто кхо, бра̄хман̣а, ра̄гена абхибхӯто парийа̄динначитто ка̄йена дуччаритам̣ чарати, ва̄ча̄йа дуччаритам̣ чарати, манаса̄ дуччаритам̣ чарати. со ка̄йена дуччаритам̣ чаритва̄, ва̄ча̄йа дуччаритам̣ чаритва̄, манаса̄ дуччаритам̣ чаритва̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджати. тасма̄йам̣ ра̄гагги паха̄таббо париваджджетаббо, на севитаббо.

‘‘касма̄ ча̄йам̣, бра̄хман̣а, досагги паха̄таббо париваджджетаббо, на севитаббо? дут̣т̣хо кхо, бра̄хман̣а, досена абхибхӯто парийа̄динначитто ка̄йена дуччаритам̣ чарати, ва̄ча̄йа дуччаритам̣ чарати, манаса̄ дуччаритам̣ чарати. со ка̄йена дуччаритам̣ чаритва̄, ва̄ча̄йа дуччаритам̣ чаритва̄, манаса̄ дуччаритам̣ чаритва̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджати. тасма̄йам̣ досагги паха̄таббо париваджджетаббо, на севитаббо.

‘‘касма̄ ча̄йам̣, бра̄хман̣а, мохагги паха̄таббо париваджджетаббо, на севитаббо? мӯл̣хо кхо, бра̄хман̣а, мохена абхибхӯто парийа̄динначитто ка̄йена дуччаритам̣ чарати, ва̄ча̄йа дуччаритам̣ чарати, манаса̄ дуччаритам̣ чарати. со ка̄йена дуччаритам̣ чаритва̄, ва̄ча̄йа дуччаритам̣ чаритва̄, манаса̄ дуччаритам̣ чаритва̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджати. тасма̄йам̣ мохагги паха̄таббо париваджджетаббо, на севитаббо. име кхо тайо, бра̄хман̣а, аггӣ паха̄табба̄ париваджджетабба̄, на севитабба̄.

‘‘тайо кхо, бра̄хман̣а, аггӣ саккатва̄ гарум̣ катва̄ ма̄нетва̄ пӯджетва̄ самма̄ сукхам̣ париха̄табба̄. катаме тайо? а̄хунеййагги, гахапатагги, даккхин̣еййагги.

‘‘катамо ча, бра̄хман̣а, а̄хунеййагги? идха, бра̄хман̣а, йасса те хонти ма̄та̄ти ва̄ пита̄ти ва̄, айам̣ вуччати, бра̄хман̣а, а̄хунеййагги. там̣ кисса хету? атохайам̣ [итопа̄йам̣ (ка.)], бра̄хман̣а, а̄хуто самбхӯто, тасма̄йам̣ а̄хунеййагги саккатва̄ гарум̣ катва̄ ма̄нетва̄ пӯджетва̄ самма̄ сукхам̣ париха̄таббо.

‘‘катамо ча, бра̄хман̣а, гахапатагги? идха, бра̄хман̣а, йасса те хонти путта̄ти ва̄ да̄ра̄ти ва̄ да̄са̄ти ва̄ песса̄ти ва̄ каммакара̄ти ва̄, айам̣ вуччати, бра̄хман̣а, гахапатагги. тасма̄йам̣ гахапатагги саккатва̄ гарум̣ катва̄ ма̄нетва̄ пӯджетва̄ самма̄ сукхам̣ париха̄таббо.

‘‘катамо ча, бра̄хман̣а, даккхин̣еййагги? идха, бра̄хман̣а, йе те саман̣абра̄хман̣а̄ параппава̄да̄ пат̣ивирата̄ кхантисорачче нивит̣т̣ха̄ екаматта̄нам̣ даменти, екаматта̄нам̣ саменти, екаматта̄нам̣ паринибба̄пенти, айам̣ вуччати, бра̄хман̣а, даккхин̣еййагги. тасма̄йам̣ даккхин̣еййагги саккатва̄ гарум̣ катва̄ ма̄нетва̄ пӯджетва̄ самма̄ сукхам̣ париха̄таббо. име кхо, бра̄хман̣а, тайо аггӣ саккатва̄ гарум̣ катва̄ ма̄нетва̄ пӯджетва̄ самма̄ сукхам̣ париха̄табба̄.

‘‘айам̣ кхо пана, бра̄хман̣а, кат̣т̣хагги ка̄лена ка̄лам̣ уджджалетаббо, ка̄лена ка̄лам̣ аджджхупеккхитаббо, ка̄лена ка̄лам̣ нибба̄петаббо, ка̄лена ка̄лам̣ никкхипитаббо’’ти.

евам̣ вутте уггатасарӣро бра̄хман̣о бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘абхиккантам̣, бхо готама; абхиккантам̣, бхо готама…пе… упа̄сакам̣ мам̣ бхавам̣ готамо дха̄рету аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гатанти. еса̄хам̣, бхо готама, пан̃ча усабхасата̄ни мун̃ча̄ми джӣвитам̣ деми, пан̃ча ваччхатарасата̄ни мун̃ча̄ми джӣвитам̣ деми, пан̃ча ваччхатарисата̄ни мун̃ча̄ми джӣвитам̣ деми, пан̃ча аджасата̄ни мун̃ча̄ми джӣвитам̣ деми, пан̃ча ураббхасата̄ни мун̃ча̄ми джӣвитам̣ деми. харита̄ни чева тин̣а̄ни кха̄данту, сӣта̄ни ча па̄нӣйа̄ни пиванту, сӣто ча несам̣ ва̄то упава̄йата’’нти [упава̄йатӯти (ка.)]. чатуттхам̣.