9. ниббедхикасуттам̣

63. ‘‘ниббедхикапарийа̄йам̣ во, бхиккхаве, дхаммапарийа̄йам̣ десесса̄ми. там̣ сун̣а̄тха, са̄дхукам̣ манаси каротха; бха̄сисса̄мӣ’’ти. ‘‘евам̣, бханте’’ти кхо те бхиккхӯ бхагавато паччассосум̣. бхагава̄ етадавоча –

‘‘катамо ча со, бхиккхаве, ниббедхикапарийа̄йо дхаммапарийа̄йо? ка̄ма̄, бхиккхаве, ведитабба̄, ка̄ма̄нам̣ нида̄насамбхаво ведитаббо, ка̄ма̄нам̣ вематтата̄ ведитабба̄, ка̄ма̄нам̣ випа̄ко ведитаббо, ка̄маниродхо [ка̄ма̄нам̣ ниродхо (ка.) евам̣ ведана̄ниродхо-ичча̄дӣсупи] ведитаббо, ка̄маниродхага̄минӣ [ка̄ма̄нам̣ ниродхага̄минӣ (ка.) евам̣ ведана̄ниродхага̄минӣ-ичча̄дӣсупи] пат̣ипада̄ ведитабба̄.

‘‘ведана̄, бхиккхаве, ведитабба̄, ведана̄нам̣ нида̄насамбхаво ведитаббо, ведана̄нам̣ вематтата̄ ведитабба̄, ведана̄нам̣ випа̄ко ведитаббо, ведана̄ниродхо ведитаббо, ведана̄ниродхага̄минӣ пат̣ипада̄ ведитабба̄.

‘‘сан̃н̃а̄, бхиккхаве, ведитабба̄, сан̃н̃а̄нам̣ нида̄насамбхаво ведитаббо, сан̃н̃а̄нам̣ вематтата̄ ведитабба̄, сан̃н̃а̄нам̣ випа̄ко ведитаббо, сан̃н̃а̄ниродхо ведитаббо, сан̃н̃а̄ниродхага̄минӣ пат̣ипада̄ ведитабба̄.

‘‘а̄сава̄, бхиккхаве, ведитабба̄, а̄сава̄нам̣ нида̄насамбхаво ведитаббо, а̄сава̄нам̣ вематтата̄ ведитабба̄, а̄сава̄нам̣ випа̄ко ведитаббо, а̄саваниродхо ведитаббо, а̄саваниродхага̄минӣ пат̣ипада̄ ведитабба̄.

‘‘каммам̣, бхиккхаве, ведитаббам̣, камма̄нам̣ нида̄насамбхаво ведитаббо, камма̄нам̣ вематтата̄ ведитабба̄, камма̄нам̣ випа̄ко ведитаббо, камманиродхо ведитаббо, камманиродхага̄минӣ пат̣ипада̄ ведитабба̄.

‘‘дуккхам̣, бхиккхаве, ведитаббам̣, дуккхасса нида̄насамбхаво ведитаббо, дуккхасса вематтата̄ ведитабба̄, дуккхасса випа̄ко ведитаббо, дуккханиродхо ведитаббо, дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄ ведитабба̄.

‘‘‘ка̄ма̄, бхиккхаве, ведитабба̄, ка̄ма̄нам̣ нида̄насамбхаво ведитаббо, ка̄ма̄нам̣ вематтата̄ ведитабба̄, ка̄ма̄нам̣ випа̄ко ведитаббо, ка̄маниродхо ведитаббо, ка̄маниродхага̄минӣ пат̣ипада̄ ведитабба̄’ти, ити кхо панетам̣ вуттам̣. кин̃четам̣ пат̣ичча вуттам̣ [ма. ни. 1.166; сам̣. ни. 4.268]? пан̃чиме, бхиккхаве, ка̄магун̣а̄ – чаккхувин̃н̃еййа̄ рӯпа̄ ит̣т̣ха̄ канта̄ мана̄па̄ пийарӯпа̄ ка̄мӯпасам̣хита̄ раджанӣйа̄, сотавин̃н̃еййа̄ садда̄… гха̄навин̃н̃еййа̄ гандха̄… дживха̄вин̃н̃еййа̄ раса̄… ка̄йавин̃н̃еййа̄ пхот̣т̣хабба̄ ит̣т̣ха̄ канта̄ мана̄па̄ пийарӯпа̄ ка̄мӯпасам̣хита̄ раджанӣйа̄. апи ча кхо, бхиккхаве, нете ка̄ма̄ ка̄магун̣а̄ на̄мете [те ка̄магун̣а̄ на̄ма нете ка̄ма̄ (ка.)] арийасса винайе вуччанти –

[катха̄. 514] ‘‘сан̇каппара̄го пурисасса ка̄мо,

нете [на те (сйа̄.)] ка̄ма̄ йа̄ни читра̄ни локе;

сан̇каппара̄го пурисасса ка̄мо,

тит̣т̣ханти читра̄ни татхева локе;

атхеттха дхӣра̄ винайанти чханда’’нти.

‘‘катамо ча, бхиккхаве, ка̄ма̄нам̣ нида̄насамбхаво? пхассо, бхиккхаве, ка̄ма̄нам̣ нида̄насамбхаво.

‘‘катама̄ ча, бхиккхаве, ка̄ма̄нам̣ вематтата̄? ан̃н̃о, бхиккхаве, ка̄мо рӯпесу, ан̃н̃о ка̄мо саддесу, ан̃н̃о ка̄мо гандхесу, ан̃н̃о ка̄мо расесу, ан̃н̃о ка̄мо пхот̣т̣хаббесу. айам̣ вуччати, бхиккхаве, ка̄ма̄нам̣ вематтата̄.

‘‘катамо ча, бхиккхаве, ка̄ма̄нам̣ випа̄ко? йам̣ кхо, бхиккхаве, ка̄майама̄но таджджам̣ таджджам̣ аттабха̄вам̣ абхиниббаттети пун̃н̃абха̄гийам̣ ва̄ апун̃н̃абха̄гийам̣ ва̄, айам̣ вуччати, бхиккхаве, ка̄ма̄нам̣ випа̄ко.

‘‘катамо ча, бхиккхаве, ка̄маниродхо? пхассаниродхо [пхассаниродха̄ (сйа̄.)], бхиккхаве, ка̄маниродхо. айамева арийо ат̣т̣хан̇гико магго ка̄маниродхага̄минӣ пат̣ипада̄, сеййатхидам̣ – самма̄дит̣т̣хи, самма̄сан̇каппо, самма̄ва̄ча̄, самма̄камманто, самма̄а̄джӣво, самма̄ва̄йа̄мо, самма̄сати, самма̄сама̄дхи.

‘‘йато кхо [йато ча кхо (бахӯсу)], бхиккхаве, арийаса̄вако евам̣ ка̄ме паджа̄на̄ти, евам̣ ка̄ма̄нам̣ нида̄насамбхавам̣ паджа̄на̄ти, евам̣ ка̄ма̄нам̣ вематтатам̣ паджа̄на̄ти, евам̣ ка̄ма̄нам̣ випа̄кам̣ паджа̄на̄ти, евам̣ ка̄маниродхам̣ паджа̄на̄ти, евам̣ ка̄маниродхага̄миним̣ пат̣ипадам̣ паджа̄на̄ти, со имам̣ ниббедхикам̣ брахмачарийам̣ паджа̄на̄ти ка̄маниродхам̣. ка̄ма̄, бхиккхаве, ведитабба̄…пе… ка̄маниродхага̄минӣ [саббаттхапи евамева диссати] пат̣ипада̄ ведитабба̄ти, ити йам̣ там̣ вуттам̣ идаметам̣ пат̣ичча вуттам̣.

‘‘ведана̄, бхиккхаве, ведитабба̄…пе… ведана̄ниродхага̄минӣ пат̣ипада̄ ведитабба̄ти, ити кхо панетам̣ вуттам̣. кин̃четам̣ пат̣ичча вуттам̣? тиссо има̄, бхиккхаве, ведана̄ – сукха̄ ведана̄, дуккха̄ ведана̄, адуккхамасукха̄ ведана̄.

‘‘катамо ча, бхиккхаве, ведана̄нам̣ нида̄насамбхаво? пхассо, бхиккхаве, ведана̄нам̣ нида̄насамбхаво.

‘‘катама̄ ча, бхиккхаве, ведана̄нам̣ вематтата̄? аттхи, бхиккхаве, са̄миса̄ сукха̄ ведана̄, аттхи нира̄миса̄ сукха̄ ведана̄, аттхи са̄миса̄ дуккха̄ ведана̄, аттхи нира̄миса̄ дуккха̄ ведана̄, аттхи са̄миса̄ адуккхамасукха̄ ведана̄, аттхи нира̄миса̄ адуккхамасукха̄ ведана̄. айам̣ вуччати, бхиккхаве, ведана̄нам̣ вематтата̄.

‘‘катамо ча, бхиккхаве, ведана̄нам̣ випа̄ко? йам̣ кхо, бхиккхаве, ведийама̄но [ведайама̄но (сйа̄. кам̣.) а. ни. 4.233] таджджам̣ таджджам̣ аттабха̄вам̣ абхиниббаттети пун̃н̃абха̄гийам̣ ва̄ апун̃н̃абха̄гийам̣ ва̄, айам̣ вуччати, бхиккхаве, ведана̄нам̣ випа̄ко.

‘‘катамо ча, бхиккхаве, ведана̄ниродхо? пхассаниродхо [пхассаниродха̄ (сйа̄. кам̣. ка.)], бхиккхаве, ведана̄ниродхо. айамева арийо ат̣т̣хан̇гико магго ведана̄ниродхага̄минӣ пат̣ипада̄, сеййатхидам̣ – самма̄дит̣т̣хи…пе… самма̄сама̄дхи.

‘‘йато кхо, бхиккхаве, арийаса̄вако евам̣ веданам̣ паджа̄на̄ти, евам̣ ведана̄нам̣ нида̄насамбхавам̣ паджа̄на̄ти, евам̣ ведана̄нам̣ вематтатам̣ паджа̄на̄ти, евам̣ ведана̄нам̣ випа̄кам̣ паджа̄на̄ти, евам̣ ведана̄ниродхам̣ паджа̄на̄ти, евам̣ ведана̄ниродхага̄миним̣ пат̣ипадам̣ паджа̄на̄ти. со имам̣ ниббедхикам̣ брахмачарийам̣ паджа̄на̄ти ведана̄ниродхам̣. ведана̄, бхиккхаве, ведитабба̄…пе… ведана̄ниродхага̄минӣ пат̣ипада̄ ведитабба̄ти, ити йам̣ там̣ вуттам̣ идаметам̣ пат̣ичча вуттам̣.

‘‘сан̃н̃а̄, бхиккхаве, ведитабба̄…пе… сан̃н̃а̄ниродхага̄минӣ пат̣ипада̄ ведитабба̄ти, ити кхо панетам̣ вуттам̣. кин̃четам̣ пат̣ичча вуттам̣? чхайима̄, бхиккхаве, сан̃н̃а̄ – рӯпасан̃н̃а̄, саддасан̃н̃а̄, гандхасан̃н̃а̄, расасан̃н̃а̄, пхот̣т̣хаббасан̃н̃а̄, дхаммасан̃н̃а̄.

‘‘катамо ча, бхиккхаве, сан̃н̃а̄нам̣ нида̄насамбхаво? пхассо, бхиккхаве, сан̃н̃а̄нам̣ нида̄насамбхаво.

‘‘катама̄ ча, бхиккхаве, сан̃н̃а̄нам̣ вематтата̄? ан̃н̃а̄, бхиккхаве, сан̃н̃а̄ рӯпесу, ан̃н̃а̄ сан̃н̃а̄ саддесу [ан̃н̃а̄ бхиккхаве рӯпесу сан̃н̃а̄ ан̃н̃а̄ саддесу сан̃н̃а̄ (ка.) евам̣ сесесупи], ан̃н̃а̄ сан̃н̃а̄ гандхесу, ан̃н̃а̄ сан̃н̃а̄ расесу, ан̃н̃а̄ сан̃н̃а̄ пхот̣т̣хаббесу, ан̃н̃а̄ сан̃н̃а̄ дхаммесу. айам̣ вуччати, бхиккхаве, сан̃н̃а̄нам̣ вематтата̄.

‘‘катамо ча, бхиккхаве, сан̃н̃а̄нам̣ випа̄ко? воха̄равепаккам̣ [воха̄равепакка̄хам̣ (сйа̄. пӣ.), воха̄рапакка̄хам̣ (сӣ.)], бхиккхаве, сан̃н̃ам̣ [сан̃н̃а̄ (сйа̄. пӣ.)] вада̄ми. йатха̄ йатха̄ нам̣ сан̃джа̄на̄ти татха̄ татха̄ вохарати, евам̣ сан̃н̃ӣ ахосинти [ахосӣти (ка.)]. айам̣ вуччати, бхиккхаве, сан̃н̃а̄нам̣ випа̄ко.

‘‘катамо ча, бхиккхаве, сан̃н̃а̄ниродхо? пхассаниродхо, [пхассаниродха̄ (сйа̄. ка.)] бхиккхаве, сан̃н̃а̄ниродхо. айамева арийо ат̣т̣хан̇гико магго сан̃н̃а̄ниродхага̄минӣ пат̣ипада̄, сеййатхидам̣ – самма̄дит̣т̣хи…пе… самма̄сама̄дхи.

‘‘йато кхо, бхиккхаве, арийаса̄вако евам̣ сан̃н̃ам̣ паджа̄на̄ти, евам̣ сан̃н̃а̄нам̣ нида̄насамбхавам̣ паджа̄на̄ти, евам̣ сан̃н̃а̄нам̣ вематтатам̣ паджа̄на̄ти, евам̣ сан̃н̃а̄нам̣ випа̄кам̣ паджа̄на̄ти, евам̣ сан̃н̃а̄ниродхам̣ паджа̄на̄ти, евам̣ сан̃н̃а̄ниродхага̄миним̣ пат̣ипадам̣ паджа̄на̄ти, со имам̣ ниббедхикам̣ брахмачарийам̣ паджа̄на̄ти сан̃н̃а̄ниродхам̣. сан̃н̃а̄, бхиккхаве, ведитабба̄…пе… сан̃н̃а̄ниродхага̄минӣ пат̣ипада̄ ведитабба̄ти. ити йам̣ там̣ вуттам̣ идаметам̣ пат̣ичча вуттам̣.

‘‘а̄сава̄, бхиккхаве, ведитабба̄…пе… а̄саваниродхага̄минӣ [саббаттхапи евамева диссати] пат̣ипада̄ ведитабба̄ти, ити кхо панетам̣ вуттам̣. кин̃четам̣ пат̣ичча вуттам̣? тайоме, бхиккхаве, а̄сава̄ – ка̄ма̄саво, бхава̄саво, авиджджа̄саво.

‘‘катамо ча, бхиккхаве, а̄сава̄нам̣ нида̄насамбхаво? авиджджа̄, бхиккхаве, а̄сава̄нам̣ нида̄насамбхаво.

‘‘катама̄ ча, бхиккхаве, а̄сава̄нам̣ вематтата̄? аттхи, бхиккхаве, а̄сава̄ нирайагаманӣйа̄ [нирайага̄минийа̄ (сӣ. ка.)], аттхи а̄сава̄ тираччха̄найонигаманӣйа̄, аттхи а̄сава̄ петтивисайагаманӣйа̄, аттхи а̄сава̄ мануссалокагаманӣйа̄, аттхи а̄сава̄ девалокагаманӣйа̄. айам̣ вуччати, бхиккхаве, а̄сава̄нам̣ вематтата̄.

‘‘катамо ча, бхиккхаве, а̄сава̄нам̣ випа̄ко? йам̣ кхо, бхиккхаве, авиджджа̄гато таджджам̣ таджджам̣ аттабха̄вам̣ абхиниббаттети пун̃н̃абха̄гийам̣ ва̄ апун̃н̃абха̄гийам̣ ва̄, айам̣ вуччати, бхиккхаве, а̄сава̄нам̣ випа̄ко.

‘‘катамо ча, бхиккхаве, а̄саваниродхо? авиджджа̄ниродхо, бхиккхаве, а̄саваниродхо. айамева арийо ат̣т̣хан̇гико магго а̄саваниродхага̄минӣ [саббаттхапи евамева диссати] пат̣ипада̄, сеййатхидам̣ – самма̄дит̣т̣хи…пе… самма̄сама̄дхи.

‘‘йато кхо, бхиккхаве, арийаса̄вако евам̣ а̄саве паджа̄на̄ти, евам̣ а̄сава̄нам̣ нида̄насамбхавам̣ паджа̄на̄ти, евам̣ а̄сава̄нам̣ вематтатам̣ паджа̄на̄ти, евам̣ а̄сава̄нам̣ випа̄кам̣ паджа̄на̄ти, евам̣ а̄сава̄нам̣ ниродхам̣ паджа̄на̄ти, евам̣ а̄сава̄нам̣ ниродхага̄миним̣ пат̣ипадам̣ паджа̄на̄ти, со имам̣ ниббедхикам̣ брахмачарийам̣ паджа̄на̄ти а̄саваниродхам̣. а̄сава̄, бхиккхаве, ведитабба̄…пе… а̄саваниродхага̄минӣ [саббаттхапи евамева диссати] пат̣ипада̄ ведитабба̄ти. ити йам̣ там̣ вуттам̣ идаметам̣ пат̣ичча вуттам̣.

‘‘каммам̣, бхиккхаве, ведитаббам̣…пе… камманиродхага̄минӣ [саббаттхапи евамева диссати] пат̣ипада̄ ведитабба̄ти, ити кхо панетам̣ вуттам̣. кин̃четам̣ пат̣ичча вуттам̣? [катха̄. 539] четана̄хам̣, бхиккхаве, каммам̣ вада̄ми. четайитва̄ каммам̣ кароти – ка̄йена ва̄ча̄йа манаса̄.

‘‘катамо ча, бхиккхаве, камма̄нам̣ нида̄насамбхаво? пхассо, бхиккхаве, камма̄нам̣ нида̄насамбхаво.

‘‘катама̄ ча, бхиккхаве, камма̄нам̣ вематтата̄? аттхи, бхиккхаве, каммам̣ нирайаведанӣйам̣, аттхи каммам̣ тираччха̄найониведанӣйам̣, аттхи каммам̣ петтивисайаведанӣйам̣, аттхи каммам̣ мануссалокаведанӣйам̣, аттхи каммам̣ девалокаведанӣйам̣. айам̣ вуччати, бхиккхаве, камма̄нам̣ вематтата̄.

‘‘катамо ча, бхиккхаве, камма̄нам̣ випа̄ко? тивидха̄хам̣ [има̄хам̣ (ка.)], бхиккхаве, камма̄нам̣ випа̄кам̣ вада̄ми – дит̣т̣хева [дит̣т̣хе ва̄ (сӣ.)] дхамме, упападждже ва̄ [упападжджам̣ ва̄ (ка. сӣ., а. ни. 10.217), упападжджа ва̄ (?), ма. ни. 3.303 па̄л̣ийа̄ тадаттхаван̣н̣ана̄йа ча сам̣саддетаббам̣], апаре ва̄ парийа̄йе. айам̣ вуччати, бхиккхаве, камма̄нам̣ випа̄ко.

‘‘катамо ча, бхиккхаве, камманиродхо? пхассаниродхо, [пхассаниродха̄ (ка. сӣ. сйа̄. ка.)] бхиккхаве, камманиродхо. айамева арийо ат̣т̣хан̇гико магго камманиродхага̄минӣ [саббаттхапи евамева диссати] пат̣ипада̄, сеййатхидам̣ – самма̄дит̣т̣хи…пе… самма̄сама̄дхи.

‘‘йато кхо, бхиккхаве, арийаса̄вако евам̣ каммам̣ паджа̄на̄ти, евам̣ камма̄нам̣ нида̄насамбхавам̣ паджа̄на̄ти, евам̣ камма̄нам̣ вематтатам̣ паджа̄на̄ти, евам̣ камма̄нам̣ випа̄кам̣ паджа̄на̄ти, евам̣ камманиродхам̣ паджа̄на̄ти, евам̣ камманиродхага̄миним̣ пат̣ипадам̣ паджа̄на̄ти, со имам̣ ниббедхикам̣ брахмачарийам̣ паджа̄на̄ти камманиродхам̣. каммам̣, бхиккхаве, ведитаббам̣…пе… камманиродхага̄минӣ пат̣ипада̄ ведитабба̄ти, ити йам̣ там̣ вуттам̣ идаметам̣ пат̣ичча вуттам̣.

‘‘дуккхам̣, бхиккхаве, ведитаббам̣, дуккхасса нида̄насамбхаво ведитаббо, дуккхасса вематтата̄ ведитабба̄, дуккхасса випа̄ко ведитаббо, дуккханиродхо ведитаббо, дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄ ведитабба̄ти. ити кхо панетам̣ вуттам̣, кин̃четам̣ пат̣ичча вуттам̣? джа̄типи дуккха̄, джара̄пи дуккха̄, бйа̄дхипи дуккхо [бйа̄дхипи дуккха̄ (сйа̄. пӣ. ка.)], маран̣ампи дуккхам̣, сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄пи дуккха̄, йампиччхам̣ на лабхати тампи дуккхам̣, сам̣кхиттена пан̃чупа̄да̄наккхандха̄ [пан̃чупа̄да̄наккхандха̄пи (ка.)] дуккха̄.

‘‘катамо ча, бхиккхаве, дуккхасса нида̄насамбхаво? тан̣ха̄, бхиккхаве, дуккхасса нида̄насамбхаво.

‘‘катама̄ ча, бхиккхаве, дуккхасса вематтата̄? аттхи, бхиккхаве, дуккхам̣ адхиматтам̣, аттхи париттам̣, аттхи дандхавира̄ги, аттхи кхиппавира̄ги. айам̣ вуччати, бхиккхаве, дуккхасса вематтата̄.

‘‘катамо ча, бхиккхаве, дуккхасса випа̄ко? идха, бхиккхаве, екаччо йена дуккхена абхибхӯто парийа̄динначитто [парийа̄дин̣н̣ачитто (ка.)] сочати киламати паридевати, уратта̄л̣им̣ кандати, саммохам̣ а̄паджджати, йена ва̄ пана дуккхена абхибхӯто парийа̄динначитто бахиддха̄ парийет̣т̣хим̣ а̄паджджати – ‘ко [со на (ка.)] екападам̣ двипадам̣ джа̄на̄ти [паджа̄на̄ти (ка.)] имасса дуккхасса ниродха̄йа̄’ти? саммохавепаккам̣ ва̄хам̣, бхиккхаве, дуккхам̣ вада̄ми парийет̣т̣хивепаккам̣ ва̄. айам̣ вуччати, бхиккхаве, дуккхасса випа̄ко.

‘‘катамо ча, бхиккхаве, дуккханиродхо? тан̣ха̄ниродхо, [тан̣ха̄ниродха̄ (ка. сӣ. сйа̄. ка.)] бхиккхаве, дуккханиродхо. айамева арийо ат̣т̣хан̇гико магго дуккхасса ниродхага̄минӣ пат̣ипада̄, сеййатхидам̣ – самма̄дит̣т̣хи…пе… самма̄сама̄дхи.

‘‘йато кхо, бхиккхаве, арийаса̄вако евам̣ дуккхам̣ паджа̄на̄ти, евам̣ дуккхасса нида̄насамбхавам̣ паджа̄на̄ти, евам̣ дуккхасса вематтатам̣ паджа̄на̄ти, евам̣ дуккхасса випа̄кам̣ паджа̄на̄ти, евам̣ дуккханиродхам̣ паджа̄на̄ти, евам̣ дуккханиродхага̄миним̣ пат̣ипадам̣ паджа̄на̄ти, со имам̣ ниббедхикам̣ брахмачарийам̣ паджа̄на̄ти дуккханиродхам̣. дуккхам̣, бхиккхаве, ведитаббам̣, дуккхасса нида̄насамбхаво ведитаббо, дуккхасса вематтата̄ ведитабба̄, дуккхасса випа̄ко ведитаббо, дуккханиродхо ведитаббо, дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄ ведитабба̄ти. ити йам̣ там̣ вуттам̣ идаметам̣ пат̣ичча вуттам̣.

‘‘айам̣ кхо со, бхиккхаве, ниббедхикапарийа̄йо дхаммапарийа̄йо’’ти. навамам̣.