(13) 3. гила̄навагго
1. гила̄насуттам̣
121. екам̣ самайам̣ бхагава̄ веса̄лийам̣ вихарати маха̄ване кӯт̣а̄га̄раса̄ла̄йам̣. атха кхо бхагава̄ са̄йанхасамайам̣ пат̣исалла̄на̄ вут̣т̣хито йена гила̄наса̄ла̄ тенупасан̇ками. аддаса̄ кхо бхагава̄ ан̃н̃атарам̣ бхиккхум̣ дуббалам̣ гила̄накам̣; дисва̄ пан̃н̃атте а̄сане нисӣди. нисаджджа кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси –
‘‘йам̣ кин̃чи [йам̣ кин̃чи (сйа̄. кам̣.)], бхиккхаве, бхиккхум̣ дуббалам̣ [бхиккхаве дуббалам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] гила̄накам̣ пан̃ча дхамма̄ на виджаханти, тассетам̣ па̄т̣икан̇кхам̣ – ‘начирассева а̄сава̄нам̣ кхайа̄ ана̄савам̣ четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихариссатӣ’’’ти.
‘‘катаме пан̃ча? идха, бхиккхаве, бхиккху асубха̄нупассӣ ка̄йе вихарати, а̄ха̄ре пат̣икӯласан̃н̃ӣ, саббалоке анабхиратасан̃н̃ӣ [саббаттхапи евамева диссати], саббасан̇кха̄ресу аничча̄нупассӣ, маран̣асан̃н̃а̄ кхо панасса аджджхаттам̣ сӯпат̣т̣хита̄ хоти. йам̣ кин̃чи, бхиккхаве, бхиккхум̣ дуббалам̣ гила̄накам̣ име пан̃ча дхамма̄ на виджаханти, тассетам̣ па̄т̣икан̇кхам̣ – ‘начирассева а̄сава̄нам̣ кхайа̄…пе… саччхикатва̄ упасампаджджа вихариссатӣ’’’ти. пат̣хамам̣.
2. сатисӯпат̣т̣хитасуттам̣
122. ‘‘йо хи кочи, бхиккхаве, бхиккху ва̄ бхиккхунӣ ва̄ пан̃ча дхамме бха̄вети пан̃ча дхамме бахулӣкароти, тасса двиннам̣ пхала̄нам̣ ан̃н̃атарам̣ пхалам̣ па̄т̣икан̇кхам̣ – дит̣т̣хева дхамме ан̃н̃а̄, сати ва̄ упа̄дисесе ана̄га̄мита̄.
‘‘катаме пан̃ча? идха, бхиккхаве, бхиккхуно аджджхаттан̃н̃ева сати сӯпат̣т̣хита̄ хоти дхамма̄нам̣ удайаттхага̄минийа̄ пан̃н̃а̄йа, асубха̄нупассӣ ка̄йе вихарати, а̄ха̄ре пат̣икӯласан̃н̃ӣ, саббалоке анабхиратасан̃н̃ӣ, саббасан̇кха̄ресу аничча̄нупассӣ. йо хи кочи, бхиккхаве, бхиккху ва̄ бхиккхунӣ ва̄ име пан̃ча дхамме бха̄вети име пан̃ча дхамме бахулӣкароти, тасса двиннам̣ пхала̄нам̣ ан̃н̃атарам̣ пхалам̣ па̄т̣икан̇кхам̣ – дит̣т̣хева дхамме ан̃н̃а̄, сати ва̄ упа̄дисесе ана̄га̄мита̄’’ти. дутийам̣.
3. пат̣хамаупат̣т̣ха̄касуттам̣
123. ‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато гила̄но дӯпат̣т̣ха̄ко [дупат̣т̣ха̄ко (сйа̄. кам̣. пӣ. ка.) маха̄ва. 366] хоти. катамехи пан̃чахи? асаппа̄йака̄рӣ хоти, саппа̄йе маттам̣ на джа̄на̄ти, бхесаджджам̣ наппат̣исевита̄ хоти, аттхака̄масса гила̄нупат̣т̣ха̄касса на йатха̄бхӯтам̣ а̄ба̄дхам̣ а̄викатта̄ хоти абхиккамантам̣ ва̄ абхиккаматӣти пат̣иккамантам̣ ва̄ пат̣иккаматӣти т̣хитам̣ ва̄ т̣хитоти, уппанна̄нам̣ са̄рӣрика̄нам̣ ведана̄нам̣ дуккха̄нам̣ тибба̄нам̣ [типпа̄нам̣ (сӣ.) маха̄ва. 366] кхара̄нам̣ кат̣ука̄нам̣ аса̄та̄нам̣ амана̄па̄нам̣ па̄н̣ахара̄нам̣ анадхива̄сакаджа̄тико хоти. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахи дхаммехи саманна̄гато гила̄но дӯпат̣т̣ха̄ко хоти.
‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато гила̄но сӯпат̣т̣ха̄ко хоти. катамехи пан̃чахи? саппа̄йака̄рӣ хоти, саппа̄йе маттам̣ джа̄на̄ти, бхесаджджам̣ пат̣исевита̄ хоти, аттхака̄масса гила̄нупат̣т̣ха̄касса йатха̄бхӯтам̣ а̄ба̄дхам̣ а̄викатта̄ хоти абхиккамантам̣ ва̄ абхиккаматӣти пат̣иккамантам̣ ва̄ пат̣иккаматӣти т̣хитам̣ ва̄ т̣хитоти, уппанна̄нам̣ са̄рӣрика̄нам̣ ведана̄нам̣ дуккха̄нам̣ тибба̄нам̣ кхара̄нам̣ кат̣ука̄нам̣ аса̄та̄нам̣ амана̄па̄нам̣ па̄н̣ахара̄нам̣ адхива̄сакаджа̄тико хоти. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахи дхаммехи саманна̄гато гила̄но сӯпат̣т̣ха̄ко хотӣ’’ти. татийам̣.
4. дутийаупат̣т̣ха̄касуттам̣
124. ‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато гила̄нупат̣т̣ха̄ко на̄лам̣ гила̄нам̣ упат̣т̣ха̄тум̣. катамехи пан̃чахи? наппат̣ибало хоти бхесаджджам̣ сам̣видха̄тум̣; саппа̄йа̄саппа̄йам̣ на джа̄на̄ти, асаппа̄йам̣ упана̄мети, саппа̄йам̣ апана̄мети; а̄мисантаро гила̄нам̣ упат̣т̣ха̄ти, но меттачитто; джегуччхӣ хоти учча̄рам̣ ва̄ пасса̄вам̣ ва̄ вантам̣ ва̄ кхел̣ам̣ ва̄ нӣхаритум̣; наппат̣ибало хоти гила̄нам̣ ка̄лена ка̄лам̣ дхаммийа̄ катха̄йа сандассетум̣ сама̄дапетум̣ [сама̄да̄петум̣ (?) маха̄ва. 366] самуттеджетум̣ сампахам̣сетум̣. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахи дхаммехи саманна̄гато гила̄нупат̣т̣ха̄ко на̄лам̣ гила̄нам̣ упат̣т̣ха̄тум̣.
‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато гила̄нупат̣т̣ха̄ко алам̣ гила̄нам̣ упат̣т̣ха̄тум̣. катамехи пан̃чахи? пат̣ибало хоти бхесаджджам̣ сам̣видха̄тум̣; саппа̄йа̄саппа̄йам̣ джа̄на̄ти, асаппа̄йам̣ апана̄мети, саппа̄йам̣ упана̄мети; меттачитто гила̄нам̣ упат̣т̣ха̄ти, но а̄мисантаро; аджегуччхӣ хоти учча̄рам̣ ва̄ пасса̄вам̣ ва̄ вантам̣ ва̄ кхел̣ам̣ ва̄ нӣхаритум̣; пат̣ибало хоти гила̄нам̣ ка̄лена ка̄лам̣ дхаммийа̄ катха̄йа сандассетум̣ сама̄дапетум̣ самуттеджетум̣ сампахам̣сетум̣. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахи дхаммехи саманна̄гато гила̄нупат̣т̣ха̄ко алам̣ гила̄нам̣ упат̣т̣ха̄ту’’нти. чатуттхам̣.
5. пат̣хамаана̄йусса̄суттам̣
125. ‘‘пан̃чиме, бхиккхаве, дхамма̄ ана̄йусса̄. катаме пан̃ча? асаппа̄йака̄рӣ хоти, саппа̄йе маттам̣ на джа̄на̄ти, апарин̣атабходжӣ ча хоти, ака̄лача̄рӣ ча хоти, абрахмача̄рӣ ча. име кхо, бхиккхаве, пан̃ча дхамма̄ ана̄йусса̄.
‘‘пан̃чиме, бхиккхаве, дхамма̄ а̄йусса̄. катаме пан̃ча? саппа̄йака̄рӣ хоти, саппа̄йе маттам̣ джа̄на̄ти, парин̣атабходжӣ ча хоти, ка̄лача̄рӣ ча хоти, брахмача̄рӣ ча. име кхо, бхиккхаве, пан̃ча дхамма̄ а̄йусса̄’’ти. пан̃чамам̣.
6. дутийаана̄йусса̄суттам̣
126. ‘‘пан̃чиме, бхиккхаве, дхамма̄ ана̄йусса̄. катаме пан̃ча? асаппа̄йака̄рӣ хоти, саппа̄йе маттам̣ на джа̄на̄ти, апарин̣атабходжӣ ча хоти, дуссӣло ча, па̄памитто ча. име кхо, бхиккхаве, пан̃ча дхамма̄ ана̄йусса̄.
‘‘пан̃чиме, бхиккхаве, дхамма̄ а̄йусса̄. катаме пан̃ча? саппа̄йака̄рӣ хоти, саппа̄йе маттам̣ джа̄на̄ти, парин̣атабходжӣ ча хоти, сӣлава̄ ча, калйа̄н̣амитто ча. име кхо, бхиккхаве, пан̃ча дхамма̄ а̄йусса̄’’ти. чхат̣т̣хам̣.
7. вапака̄сасуттам̣
127. ‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато бхиккху на̄лам̣ сан̇гхамха̄ вапака̄ситум̣ [ви + апа + ка̄ситум̣ = вапака̄ситум̣]. катамехи пан̃чахи? идха, бхиккхаве, бхиккху асантут̣т̣хо хоти итарӣтарена чӣварена, асантут̣т̣хо хоти итарӣтарена пин̣д̣апа̄тена, асантут̣т̣хо хоти итарӣтарена сена̄санена, асантут̣т̣хо хоти итарӣтарена гила̄наппаччайабхесаджджапариккха̄рена, ка̄масан̇каппабахуло ча вихарати. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахи дхаммехи саманна̄гато бхиккху на̄лам̣ сан̇гхамха̄ вапака̄ситум̣.
‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато бхиккху алам̣ сан̇гхамха̄ вапака̄ситум̣. катамехи пан̃чахи? идха, бхиккхаве, бхиккху сантут̣т̣хо хоти итарӣтарена чӣварена, сантут̣т̣хо хоти итарӣтарена пин̣д̣апа̄тена, сантут̣т̣хо хоти итарӣтарена сена̄санена, сантут̣т̣хо хоти итарӣтарена гила̄наппаччайабхесаджджапариккха̄рена, неккхаммасан̇каппабахуло [на ка̄масан̇каппабахуло (ка.)] ча вихарати. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахи дхаммехи саманна̄гато бхиккху алам̣ сан̇гхамха̄ вапака̄ситу’’нти. саттамам̣.
8. саман̣асукхасуттам̣
128. ‘‘пан̃чима̄ни, бхиккхаве, саман̣адуккха̄ни. катама̄ни пан̃ча? идха, бхиккхаве, бхиккху асантут̣т̣хо хоти итарӣтарена чӣварена, асантут̣т̣хо хоти итарӣтарена пин̣д̣апа̄тена, асантут̣т̣хо хоти итарӣтарена сена̄санена, асантут̣т̣хо хоти итарӣтарена гила̄наппаччайабхесаджджапариккха̄рена, анабхирато ча брахмачарийам̣ чарати. има̄ни кхо, бхиккхаве, пан̃ча саман̣адуккха̄ни.
‘‘пан̃чима̄ни, бхиккхаве, саман̣асукха̄ни. катама̄ни пан̃ча? идха, бхиккхаве, бхиккху сантут̣т̣хо хоти итарӣтарена чӣварена, сантут̣т̣хо хоти итарӣтарена пин̣д̣апа̄тена, сантут̣т̣хо хоти итарӣтарена сена̄санена, сантут̣т̣хо хоти итарӣтарена гила̄наппаччайабхесаджджапариккха̄рена, абхирато ча брахмачарийам̣ чарати. има̄ни кхо, бхиккхаве, пан̃ча саман̣асукха̄нӣ’’ти. ат̣т̣хамам̣.
9. парикуппасуттам̣
129. ‘‘пан̃чиме, бхиккхаве, а̄па̄йика̄ нерайика̄ парикуппа̄ атекиччха̄. катаме пан̃ча? ма̄та̄ [ма̄тарам̣ (ка.)] джӣвита̄ воропита̄ хоти, пита̄ [питарам̣ (ка.)] джӣвита̄ воропито [воропита̄ (ка.)] хоти, арахам̣ [арахантам̣ (ка.), араха̄ (сйа̄.)] джӣвита̄ воропито хоти, татха̄гатасса дут̣т̣хена читтена лохитам̣ уппа̄дитам̣ хоти, сан̇гхо бхинно хоти. име кхо, бхиккхаве, пан̃ча а̄па̄йика̄ нерайика̄ парикуппа̄ атекиччха̄’’ти. навамам̣.
10. бйасанасуттам̣
130. ‘‘пан̃чима̄ни, бхиккхаве, бйасана̄ни. катама̄ни пан̃ча? н̃а̄тибйасанам̣, бхогабйасанам̣, рогабйасанам̣, сӣлабйасанам̣, дит̣т̣хибйасанам̣. на, бхиккхаве, сатта̄ н̃а̄тибйасанахету ва̄ бхогабйасанахету ва̄ рогабйасанахету ва̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджанти. сӣлабйасанахету ва̄, бхиккхаве, сатта̄ дит̣т̣хибйасанахету ва̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджанти. има̄ни кхо, бхиккхаве, пан̃ча бйасана̄ни.
‘‘пан̃чима̄, бхиккхаве, сампада̄. катама̄ пан̃ча? н̃а̄тисампада̄, бхогасампада̄, а̄рогйасампада̄, сӣласампада̄, дит̣т̣хисампада̄. на, бхиккхаве, сатта̄ н̃а̄тисампада̄хету ва̄ бхогасампада̄хету ва̄ а̄рогйасампада̄хету ва̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджанти. сӣласампада̄хету ва̄, бхиккхаве, сатта̄ дит̣т̣хисампада̄хету ва̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджанти. има̄ кхо, бхиккхаве, пан̃ча сампада̄’’ти. дасамам̣.
гила̄навагго татийо.