1. секхабалавагго
1. сам̣кхиттасуттам̣
1. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. татра кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘бхиккхаво’’ти. ‘‘бхаданте’’ти те бхиккхӯ бхагавато паччассосум̣. бхагава̄ етадавоча –
‘‘пан̃чима̄ни, бхиккхаве, секхабала̄ни [секкхабала̄ни (ка.)]. катама̄ни пан̃ча? саддха̄балам̣, хирӣбалам̣ [хирибалам̣ (сӣ. пӣ.)], оттаппабалам̣, вӣрийабалам̣ [вирийабалам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)], пан̃н̃а̄балам̣ – има̄ни кхо, бхиккхаве, пан̃ча секхабала̄ни.
‘‘тасма̄тиха, бхиккхаве, евам̣ сиккхитаббам̣ – ‘саддха̄балена саманна̄гата̄ бхависса̄ма секхабалена, хирӣбалена саманна̄гата̄ бхависса̄ма секхабалена, оттаппабалена саманна̄гата̄ бхависса̄ма секхабалена, вӣрийабалена саманна̄гата̄ бхависса̄ма секхабалена, пан̃н̃а̄балена саманна̄гата̄ бхависса̄ма секхабалена̄’ти. еван̃хи во, бхиккхаве, сиккхитабба’’нти. идамавоча бхагава̄. аттамана̄ те бхиккхӯ бхагавато бха̄ситам̣ абхинандунти. пат̣хамам̣.
2. виттхатасуттам̣
2. ‘‘пан̃чима̄ни, бхиккхаве, секхабала̄ни. катама̄ни пан̃ча? саддха̄балам̣, хирӣбалам̣, оттаппабалам̣, вӣрийабалам̣, пан̃н̃а̄балам̣. катаман̃ча, бхиккхаве, саддха̄балам̣? идха, бхиккхаве, арийаса̄вако саддхо хоти, саддахати татха̄гатасса бодхим̣ – ‘итипи со бхагава̄ арахам̣ самма̄самбуддхо виджджа̄чаран̣асампанно сугато локавидӯ ануттаро пурисадаммаса̄ратхи саттха̄ деваманусса̄нам̣ буддхо бхагава̄’ти. идам̣ вуччати, бхиккхаве, саддха̄балам̣.
‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, хирӣбалам̣? идха, бхиккхаве, арийаса̄вако хирима̄ хоти, хирӣйати ка̄йадуччаритена вачӣдуччаритена манодуччаритена, хирӣйати па̄пака̄нам̣ акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ сама̄паттийа̄. идам̣ вуччати, бхиккхаве, хирӣбалам̣.
‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, оттаппабалам̣? идха, бхиккхаве, арийаса̄вако оттаппӣ хоти, оттаппати ка̄йадуччаритена вачӣдуччаритена манодуччаритена, оттаппати па̄пака̄нам̣ акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ сама̄паттийа̄. идам̣ вуччати, бхиккхаве, оттаппабалам̣.
‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, вӣрийабалам̣? идха, бхиккхаве, арийаса̄вако а̄раддхавӣрийо вихарати акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ паха̄на̄йа, кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ упасампада̄йа, тха̄мава̄ дал̣хапараккамо аниккхиттадхуро кусалесу дхаммесу. идам̣ вуччати, бхиккхаве, вӣрийабалам̣.
‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, пан̃н̃а̄балам̣? идха, бхиккхаве, арийаса̄вако пан̃н̃ава̄ хоти удайаттхага̄минийа̄ пан̃н̃а̄йа саманна̄гато арийа̄йа ниббедхика̄йа самма̄ дуккхаккхайага̄минийа̄. идам̣ вуччати, бхиккхаве, пан̃н̃а̄балам̣. има̄ни кхо, бхиккхаве, пан̃ча секхабала̄ни.
‘‘тасма̄тиха, бхиккхаве, евам̣ сиккхитаббам̣ – ‘саддха̄балена саманна̄гата̄ бхависса̄ма секхабалена, хирӣбалена… оттаппабалена … вӣрийабалена… пан̃н̃а̄балена саманна̄гата̄ бхависса̄ма секхабалена̄’ти. еван̃хи кхо, бхиккхаве, сиккхитабба’’нти. дутийам̣.
3. дуккхасуттам̣
3. ‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато бхиккху дит̣т̣хева дхамме дуккхам̣ вихарати савигха̄там̣ саупа̄йа̄сам̣ сапарил̣а̄хам̣, ка̄йасса ча бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ дуггати па̄т̣икан̇кха̄. катамехи пан̃чахи? идха, бхиккхаве, бхиккху ассаддхо хоти, ахирико хоти, аноттаппӣ хоти, кусӣто хоти, дуппан̃н̃о хоти. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахи дхаммехи саманна̄гато бхиккху дит̣т̣хева дхамме дуккхам̣ вихарати савигха̄там̣ саупа̄йа̄сам̣ сапарил̣а̄хам̣, ка̄йасса ча бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ дуггати па̄т̣икан̇кха̄.
‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато бхиккху дит̣т̣хева дхамме сукхам̣ вихарати авигха̄там̣ анупа̄йа̄сам̣ апарил̣а̄хам̣, ка̄йасса ча бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугати па̄т̣икан̇кха̄. катамехи пан̃чахи? идха, бхиккхаве, бхиккху саддхо хоти, хирӣма̄ хоти, оттаппӣ хоти, а̄раддхавӣрийо хоти, пан̃н̃ава̄ хоти. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахи дхаммехи саманна̄гато бхиккху дит̣т̣хева дхамме сукхам̣ вихарати авигха̄там̣ анупа̄йа̄сам̣ апарил̣а̄хам̣, ка̄йасса ча бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугати па̄т̣икан̇кха̄’’ти. татийам̣.
4. йатха̄бхатасуттам̣
4. ‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато бхиккху йатха̄бхатам̣ никкхитто евам̣ нирайе. катамехи пан̃чахи? идха, бхиккхаве, бхиккху ассаддхо хоти, ахирико хоти, аноттаппӣ хоти, кусӣто хоти, дуппан̃н̃о хоти. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахи дхаммехи саманна̄гато бхиккху йатха̄бхатам̣ никкхитто евам̣ нирайе.
‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато бхиккху йатха̄бхатам̣ никкхитто евам̣ сагге. катамехи пан̃чахи? идха, бхиккхаве, бхиккху саддхо хоти, хирӣма̄ хоти, оттаппӣ хоти, а̄раддхавӣрийо хоти, пан̃н̃ава̄ хоти. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахи дхаммехи саманна̄гато бхиккху йатха̄бхатам̣ никкхитто евам̣ сагге’’ти. чатуттхам̣.
5. сиккха̄суттам̣
5. ‘‘йо хи кочи, бхиккхаве, бхиккху ва̄ бхиккхунӣ ва̄ сиккхам̣ паччаккха̄йа хӣна̄йа̄ваттати, тасса дит̣т̣хева [дит̣т̣хе чева (сӣ.)] дхамме пан̃ча сахадхаммика̄ ва̄да̄нупа̄та̄ [ва̄да̄нува̄да̄ (а. ни. 8.12; а. ни. 3.58)] га̄райха̄ т̣ха̄на̄ а̄гаччханти. катаме пан̃ча? саддха̄пи на̄ма те на̄хоси кусалесу дхаммесу, хирӣпи на̄ма те на̄хоси кусалесу дхаммесу, оттаппампи на̄ма те на̄хоси кусалесу дхаммесу, вӣрийампи на̄ма те на̄хоси кусалесу дхаммесу, пан̃н̃а̄пи на̄ма те на̄хоси кусалесу дхаммесу. йо хи кочи, бхиккхаве, бхиккху ва̄ бхиккхунӣ ва̄ сиккхам̣ паччаккха̄йа хӣна̄йа̄ваттати, тасса дит̣т̣хева дхамме име пан̃ча сахадхаммика̄ ва̄да̄нупа̄та̄ га̄райха̄ т̣ха̄на̄ а̄гаччханти.
‘‘йо хи кочи, бхиккхаве, бхиккху ва̄ бхиккхунӣ ва̄ саха̄пи дуккхена саха̄пи доманассена ассумукхо [ассумукхопи (сйа̄.)] рудама̄но парипун̣н̣ам̣ парисуддхам̣ брахмачарийам̣ чарати, тасса дит̣т̣хева дхамме пан̃ча сахадхаммика̄ па̄сам̣са̄ т̣ха̄на̄ [па̄сам̣сам̣ т̣ха̄нам̣ (сйа̄.)] а̄гаччханти. катаме пан̃ча? саддха̄пи на̄ма те ахоси кусалесу дхаммесу, хирӣпи на̄ма те ахоси кусалесу дхаммесу, оттаппампи на̄ма те ахоси кусалесу дхаммесу, вӣрийампи на̄ма те ахоси кусалесу дхаммесу, пан̃н̃а̄пи на̄ма те ахоси кусалесу дхаммесу. йо хи кочи, бхиккхаве, бхиккху ва̄ бхиккхунӣ ва̄ саха̄пи дуккхена саха̄пи доманассена ассумукхо рудама̄но парипун̣н̣ам̣ парисуддхам̣ брахмачарийам̣ чарати, тасса дит̣т̣хева дхамме име пан̃ча сахадхаммика̄ па̄сам̣са̄ т̣ха̄на̄ а̄гаччхантӣ’’ти. пан̃чамам̣.
6. сама̄паттисуттам̣
6. ‘‘на та̄ва, бхиккхаве, акусаласса сама̄патти хоти йа̄ва саддха̄ паччупат̣т̣хита̄ хоти кусалесу дхаммесу. йато ча кхо, бхиккхаве, саддха̄ антарахита̄ хоти, асаддхийам̣ парийут̣т̣ха̄йа тит̣т̣хати; атха акусаласса сама̄патти хоти.
‘‘на та̄ва, бхиккхаве, акусаласса сама̄патти хоти йа̄ва хирӣ паччупат̣т̣хита̄ хоти кусалесу дхаммесу. йато ча кхо, бхиккхаве, хирӣ антарахита̄ хоти, ахирикам̣ парийут̣т̣ха̄йа тит̣т̣хати; атха акусаласса сама̄патти хоти.
‘‘на та̄ва, бхиккхаве, акусаласса сама̄патти хоти йа̄ва оттаппам̣ паччупат̣т̣хитам̣ хоти кусалесу дхаммесу. йато ча кхо, бхиккхаве, оттаппам̣ антарахитам̣ хоти, аноттаппам̣ парийут̣т̣ха̄йа тит̣т̣хати; атха акусаласса сама̄патти хоти.
‘‘на та̄ва, бхиккхаве, акусаласса сама̄патти хоти йа̄ва вӣрийам̣ паччупат̣т̣хитам̣ хоти кусалесу дхаммесу. йато ча кхо, бхиккхаве, вӣрийам̣ антарахитам̣ хоти, косаджджам̣ парийут̣т̣ха̄йа тит̣т̣хати; атха акусаласса сама̄патти хоти.
‘‘на та̄ва, бхиккхаве, акусаласса сама̄патти хоти йа̄ва пан̃н̃а̄ паччупат̣т̣хита̄ хоти кусалесу дхаммесу. йато ча кхо, бхиккхаве, пан̃н̃а̄ антарахита̄ хоти, дуппан̃н̃а̄ [дуппан̃н̃ам̣ (ка.)] парийут̣т̣ха̄йа тит̣т̣хати; атха акусаласса сама̄патти хотӣ’’ти. чхат̣т̣хам̣.
7. ка̄масуттам̣
7. ‘‘йебхуййена, бхиккхаве, сатта̄ ка̄месу лал̣ита̄ [пала̄л̣ита̄ (сӣ.)]. аситабйа̄бхан̇гим̣ [аситабйа̄бхан̇ги чепи (?)], бхиккхаве, кулапутто оха̄йа ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджито хоти, ‘саддха̄паббаджито кулапутто’ти алам̣ вачана̄йа. там̣ кисса хету? лаббха̄ [лаббха̄ хи (сйа̄.)], бхиккхаве, йоббанена ка̄ма̄ те ча кхо йа̄диса̄ ва̄ та̄диса̄ ва̄. йе ча, бхиккхаве, хӣна̄ ка̄ма̄ йе ча маджджхима̄ ка̄ма̄ йе ча пан̣ӣта̄ ка̄ма̄, саббе ка̄ма̄ ‘ка̄ма̄’твева сан̇кхам̣ гаччханти. сеййатха̄пи, бхиккхаве, дахаро кума̄ро мандо утта̄насеййако дха̄тийа̄ пама̄даманва̄йа кат̣т̣хам̣ ва̄ кат̣халам̣ [катхалам̣ (ка.)] ва̄ мукхе а̄хареййа. таменам̣ дха̄ти сӣгхам̣ сӣгхам̣ [сӣгхасӣгхам̣ (сӣ.)] манаси кареййа; сӣгхам̣ сӣгхам̣ манаси каритва̄ сӣгхам̣ сӣгхам̣ а̄хареййа. но че саккун̣еййа сӣгхам̣ сӣгхам̣ а̄харитум̣, ва̄мена хаттхена сӣсам̣ париггахетва̄ даккхин̣ена хаттхена ван̇кан̇гулим̣ каритва̄ салохитампи а̄хареййа. там̣ кисса хету? ‘аттхеса̄, бхиккхаве, кума̄расса вихеса̄; неса̄ наттхӣ’ти вада̄ми. каран̣ӣйан̃ча кхо етам̣ [евам̣ (ка.)], бхиккхаве, дха̄тийа̄ аттхака̄ма̄йа хитесинийа̄ анукампика̄йа, анукампам̣ упа̄да̄йа. йато ча кхо, бхиккхаве, со кума̄ро вуддхо хоти алам̣пан̃н̃о, анапеккха̄ да̄ни [анапеккха̄ пана (сӣ. сйа̄. кам̣.)], бхиккхаве, дха̄ти тасмим̣ кума̄ре хоти – ‘аттагутто да̄ни кума̄ро на̄лам̣ пама̄да̄йа̄’ти.
‘‘евамевам̣ кхо, бхиккхаве, йа̄вакӣван̃ча бхиккхуно саддха̄йа акатам̣ хоти кусалесу дхаммесу, хирийа̄ акатам̣ хоти кусалесу дхаммесу, оттаппена акатам̣ хоти кусалесу дхаммесу, вӣрийена акатам̣ хоти кусалесу дхаммесу, пан̃н̃а̄йа акатам̣ хоти кусалесу дхаммесу, анураккхитаббо та̄ва ме со, бхиккхаве, бхиккху хоти. йато ча кхо, бхиккхаве, бхиккхуно саддха̄йа катам̣ хоти кусалесу дхаммесу, хирийа̄ катам̣ хоти кусалесу дхаммесу, оттаппена катам̣ хоти кусалесу дхаммесу, вӣрийена катам̣ хоти кусалесу дхаммесу, пан̃н̃а̄йа катам̣ хоти кусалесу дхаммесу, анапеккхо да̄на̄хам̣, бхиккхаве [пана̄хам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣.)], тасмим̣ бхиккхусмим̣ хоми – ‘аттагутто да̄ни бхиккху на̄лам̣ пама̄да̄йа̄’’’ти. саттамам̣.
8. чаванасуттам̣
8. ‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато бхиккху чавати, наппатит̣т̣ха̄ти саддхамме. катамехи пан̃чахи? асаддхо, бхиккхаве, бхиккху чавати, наппатит̣т̣ха̄ти саддхамме. ахирико, бхиккхаве, бхиккху чавати, наппатит̣т̣ха̄ти саддхамме. аноттаппӣ, бхиккхаве, бхиккху чавати, наппатит̣т̣ха̄ти саддхамме. кусӣто, бхиккхаве, бхиккху чавати, наппатит̣т̣ха̄ти саддхамме. дуппан̃н̃о, бхиккхаве, бхиккху чавати, наппатит̣т̣ха̄ти саддхамме. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахи дхаммехи саманна̄гато бхиккху чавати, наппатит̣т̣ха̄ти саддхамме.
‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато бхиккху на чавати, патит̣т̣ха̄ти саддхамме. катамехи пан̃чахи? саддхо, бхиккхаве, бхиккху на чавати, патит̣т̣ха̄ти саддхамме. хирӣма̄, бхиккхаве, бхиккху на чавати, патит̣т̣ха̄ти саддхамме. оттаппӣ, бхиккхаве, бхиккху на чавати, патит̣т̣ха̄ти саддхамме. а̄раддхавӣрийо, бхиккхаве, бхиккху на чавати, патит̣т̣ха̄ти саддхамме. пан̃н̃ава̄, бхиккхаве, бхиккху на чавати, патит̣т̣ха̄ти саддхамме. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахи дхаммехи саманна̄гато бхиккху на чавати, патит̣т̣ха̄ти саддхамме’’ти. ат̣т̣хамам̣.
9. пат̣хамаага̄равасуттам̣
9. ‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато бхиккху ага̄раво аппатиссо чавати, наппатит̣т̣ха̄ти саддхамме. катамехи пан̃чахи? ассаддхо, бхиккхаве, бхиккху ага̄раво аппатиссо чавати, наппатит̣т̣ха̄ти саддхамме. ахирико, бхиккхаве, бхиккху ага̄раво аппатиссо чавати, наппатит̣т̣ха̄ти саддхамме. аноттаппӣ, бхиккхаве, бхиккху ага̄раво аппатиссо чавати, наппатит̣т̣ха̄ти саддхамме. кусӣто, бхиккхаве, бхиккху ага̄раво аппатиссо чавати, наппатит̣т̣ха̄ти саддхамме. дуппан̃н̃о, бхиккхаве, бхиккху ага̄раво аппатиссо чавати, наппатит̣т̣ха̄ти саддхамме. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахи дхаммехи саманна̄гато бхиккху ага̄раво аппатиссо чавати, наппатит̣т̣ха̄ти саддхамме.
‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато бхиккху сага̄раво саппатиссо на чавати, патит̣т̣ха̄ти саддхамме. катамехи пан̃чахи? саддхо, бхиккхаве, бхиккху сага̄раво саппатиссо на чавати, патит̣т̣ха̄ти саддхамме. хирима̄, бхиккхаве, бхиккху сага̄раво саппатиссо на чавати, патит̣т̣ха̄ти саддхамме. оттаппӣ, бхиккхаве, бхиккху сага̄раво саппатиссо на чавати, патит̣т̣ха̄ти саддхамме. а̄раддхавӣрийо, бхиккхаве, бхиккху сага̄раво саппатиссо на чавати, патит̣т̣ха̄ти саддхамме. пан̃н̃ава̄, бхиккхаве, бхиккху сага̄раво саппатиссо на чавати, патит̣т̣ха̄ти саддхамме. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахи дхаммехи саманна̄гато бхиккху сага̄раво саппатиссо на чавати, патит̣т̣ха̄ти саддхамме’’ти. навамам̣.
10. дутийаага̄равасуттам̣
10. ‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато бхиккху ага̄раво аппатиссо абхаббо имасмим̣ дхаммавинайе вуддхим̣ вирӯл̣хим̣ вепуллам̣ а̄паджджитум̣. катамехи пан̃чахи? ассаддхо, бхиккхаве, бхиккху ага̄раво аппатиссо абхаббо имасмим̣ дхаммавинайе вуддхим̣ вирӯл̣хим̣ вепуллам̣ а̄паджджитум̣. ахирико, бхиккхаве, бхиккху ага̄раво аппатиссо абхаббо имасмим̣ дхаммавинайе вуддхим̣ вирӯл̣хим̣ вепуллам̣ а̄паджджитум̣. аноттаппӣ, бхиккхаве, бхиккху ага̄раво аппатиссо абхаббо имасмим̣ дхаммавинайе вуддхим̣ вирӯл̣хим̣ вепуллам̣ а̄паджджитум̣. кусӣто, бхиккхаве, бхиккху ага̄раво аппатиссо абхаббо имасмим̣ дхаммавинайе вуддхим̣ вирӯл̣хим̣ вепуллам̣ а̄паджджитум̣. дуппан̃н̃о, бхиккхаве, бхиккху ага̄раво аппатиссо абхаббо имасмим̣ дхаммавинайе вуддхим̣ вирӯл̣хим̣ вепуллам̣ а̄паджджитум̣. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахи дхаммехи саманна̄гато бхиккху ага̄раво аппатиссо абхаббо имасмим̣ дхаммавинайе вуддхим̣ вирӯл̣хим̣ вепуллам̣ а̄паджджитум̣.
‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато бхиккху сага̄раво саппатиссо бхаббо имасмим̣ дхаммавинайе вуддхим̣ вирӯл̣хим̣ вепуллам̣ а̄паджджитум̣. катамехи пан̃чахи? саддхо, бхиккхаве, бхиккху сага̄раво саппатиссо бхаббо имасмим̣ дхаммавинайе вуддхим̣ вирӯл̣хим̣ вепуллам̣ а̄паджджитум̣. хирӣма̄, бхиккхаве, бхиккху…пе… оттаппӣ, бхиккхаве, бхиккху…пе… а̄раддхавӣрийо, бхиккхаве, бхиккху…пе… пан̃н̃ава̄, бхиккхаве, бхиккху сага̄раво саппатиссо бхаббо имасмим̣ дхаммавинайе вуддхим̣ вирӯл̣хим̣ вепуллам̣ а̄паджджитум̣. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахи дхаммехи саманна̄гато бхиккху сага̄раво саппатиссо бхаббо имасмим̣ дхаммавинайе вуддхим̣ вирӯл̣хим̣ вепуллам̣ а̄паджджиту’’нти. дасамам̣.
секхабалавагго пат̣хамо.