(19) 4. бра̄хман̣авагго

1. йодха̄джӣвасуттам̣

181. ‘‘чатӯхи, бхиккхаве, ан̇гехи саманна̄гато йодха̄джӣво ра̄джа̄рахо хоти ра̄джабхогго, ран̃н̃о ан̇гантева сан̇кхам̣ гаччхати. катамехи чатӯхи? идха, бхиккхаве, йодха̄джӣво т̣ха̄накусало ча хоти, дӯрепа̄тӣ ча, аккхан̣аведхӣ ча, махато ча ка̄йасса пада̄лета̄. имехи кхо, бхиккхаве, чатӯхи ан̇гехи саманна̄гато йодха̄джӣво ра̄джа̄рахо хоти ра̄джабхогго, ран̃н̃о ан̇гантева сан̇кхам̣ гаччхати. евамевам̣ кхо, бхиккхаве, чатӯхи дхаммехи саманна̄гато бхиккху а̄хунеййо хоти па̄хунеййо даккхин̣еййо ан̃джаликаран̣ӣйо ануттарам̣ пун̃н̃аккхеттам̣ локасса. катамехи чатӯхи? идха, бхиккхаве, бхиккху т̣ха̄накусало ча хоти, дӯрепа̄тӣ ча, аккхан̣аведхӣ ча, махато ча ка̄йасса пада̄лета̄.

‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, бхиккху т̣ха̄накусало хоти? идха, бхиккхаве, бхиккху сӣлава̄ хоти…пе… сама̄да̄йа сиккхати сиккха̄падесу. евам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккху т̣ха̄накусало хоти.

‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, бхиккху дӯрепа̄тӣ хоти? идха, бхиккхаве, бхиккху йам̣ кин̃чи рӯпам̣ атӣта̄на̄гатапаччуппаннам̣ аджджхаттам̣ ва̄ бахиддха̄ ва̄ ол̣а̄рикам̣ ва̄ сукхумам̣ ва̄ хӣнам̣ ва̄ пан̣ӣтам̣ ва̄ йам̣ дӯре сантике ва̄, саббам̣ рӯпам̣ ‘нетам̣ мама, несохамасми, на месо атта̄’ти еваметам̣ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа пассати. йа̄ ка̄чи ведана̄…пе… йа̄ ка̄чи сан̃н̃а̄… йе кечи сан̇кха̄ра̄… йам̣ кин̃чи вин̃н̃а̄н̣ам̣ атӣта̄на̄гатапаччуппаннам̣ аджджхаттам̣ ва̄ бахиддха̄ ва̄ ол̣а̄рикам̣ ва̄ сукхумам̣ ва̄ хӣнам̣ ва̄ пан̣ӣтам̣ ва̄ йам̣ дӯре сантике ва̄, саббам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ ‘нетам̣ мама, несохамасми, на месо атта̄’ти еваметам̣ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа пассати. евам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккху дӯрепа̄тӣ хоти.

‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, бхиккху аккхан̣аведхӣ хоти? идха, бхиккхаве, бхиккху ‘идам̣ дуккха’нти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти…пе… ‘айам̣ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄’ти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти. евам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккху аккхан̣аведхӣ хоти.

‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, бхиккху махато ка̄йасса пада̄лета̄ хоти? идха, бхиккхаве, бхиккху махантам̣ авиджджа̄ккхандхам̣ пада̄лета̄. евам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккху махато ка̄йасса пада̄лета̄ хоти. имехи кхо, бхиккхаве, чатӯхи дхаммехи саманна̄гато бхиккху а̄хунеййо хоти…пе… ануттарам̣ пун̃н̃аккхеттам̣ локасса̄’’ти. пат̣хамам̣.

2. па̄т̣ибхогасуттам̣

182. [катха̄. 624] ‘‘чатуннам̣, бхиккхаве, дхамма̄нам̣ наттхи кочи па̄т̣ибхого – саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ дево ва̄ ма̄ро ва̄ брахма̄ ва̄ кочи ва̄ локасмим̣.

‘‘катамесам̣ чатуннам̣? ‘джара̄дхаммам̣ ма̄ джӣрӣ’ти наттхи кочи па̄т̣ибхого – саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ дево ва̄ ма̄ро ва̄ брахма̄ ва̄ кочи ва̄ локасмим̣; ‘бйа̄дхидхаммам̣ ма̄ бйа̄дхийӣ’ти наттхи кочи па̄т̣ибхого – саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ дево ва̄ ма̄ро ва̄ брахма̄ ва̄ кочи ва̄ локасмим̣; ‘маран̣адхаммам̣ ма̄ мӣйӣ’ти наттхи кочи па̄т̣ибхого – саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ дево ва̄ ма̄ро ва̄ брахма̄ ва̄ кочи ва̄ локасмим̣; ‘йа̄ни кхо пана та̄ни пуббе аттана̄ ката̄ни па̄пака̄ни камма̄ни сам̣килесика̄ни понобхавика̄ни садара̄ни дуккхавипа̄ка̄ни а̄йатим̣ джа̄тиджара̄маран̣ика̄ни, тесам̣ випа̄ко ма̄ ниббаттӣ’ти наттхи кочи па̄т̣ибхого – саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ дево ва̄ ма̄ро ва̄ брахма̄ ва̄ кочи ва̄ локасмим̣.

‘‘имесам̣ кхо, бхиккхаве, чатуннам̣ дхамма̄нам̣ наттхи кочи па̄т̣ибхого – саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ дево ва̄ ма̄ро ва̄ брахма̄ ва̄ кочи ва̄ локасми’’нти. дутийам̣.

3. сутасуттам̣

183. екам̣ самайам̣ бхагава̄ ра̄джагахе вихарати вел̣уване каландаканива̄пе. атха кхо вассака̄ро бра̄хман̣о магадхамаха̄матто йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавата̄ саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо вассака̄ро бра̄хман̣о магадхамаха̄матто бхагавантам̣ етадавоча –

‘‘ахан̃хи, бхо готама, евам̣ва̄дӣ евам̣дит̣т̣хи [евам̣дит̣т̣хӣ (саббаттха)] – ‘йо кочи дит̣т̣хам̣ бха̄сати – евам̣ ме дит̣т̣ханти, наттхи тато досо; йо кочи сутам̣ бха̄сати – евам̣ ме сутанти, наттхи тато досо; йо кочи мутам̣ бха̄сати – евам̣ ме мутанти, наттхи тато досо; йо кочи вин̃н̃а̄там̣ бха̄сати – евам̣ ме вин̃н̃а̄танти, наттхи тато досо’’’ти.

‘‘на̄хам̣, бра̄хман̣а, саббам̣ дит̣т̣хам̣ бха̄ситаббанти вада̄ми; на пана̄хам̣, бра̄хман̣а, саббам̣ дит̣т̣хам̣ на бха̄ситаббанти вада̄ми; на̄хам̣, бра̄хман̣а, саббам̣ сутам̣ бха̄ситаббанти вада̄ми; на пана̄хам̣, бра̄хман̣а, саббам̣ сутам̣ на бха̄ситаббанти вада̄ми; на̄хам̣, бра̄хман̣а, саббам̣ мутам̣ бха̄ситаббанти вада̄ми; на пана̄хам̣, бра̄хман̣а, саббам̣ мутам̣ на бха̄ситаббанти вада̄ми; на̄хам̣, бра̄хман̣а, саббам̣ вин̃н̃а̄там̣ бха̄ситаббанти вада̄ми; на пана̄хам̣, бра̄хман̣а, саббам̣ вин̃н̃а̄там̣ на бха̄ситаббанти вада̄ми.

‘‘йан̃хи, бра̄хман̣а, дит̣т̣хам̣ бха̄сато акусала̄ дхамма̄ абхивад̣д̣ханти, кусала̄ дхамма̄ париха̄йанти, еварӯпам̣ дит̣т̣хам̣ на бха̄ситаббанти вада̄ми. йан̃ча кхвасса, бра̄хман̣а, дит̣т̣хам̣ абха̄сато кусала̄ дхамма̄ париха̄йанти, акусала̄ дхамма̄ абхивад̣д̣ханти, еварӯпам̣ дит̣т̣хам̣ бха̄ситаббанти вада̄ми.

‘‘йан̃хи, бра̄хман̣а, сутам̣ бха̄сато акусала̄ дхамма̄ абхивад̣д̣ханти, кусала̄ дхамма̄ париха̄йанти, еварӯпам̣ сутам̣ на бха̄ситаббанти вада̄ми. йан̃ча кхвасса, бра̄хман̣а, сутам̣ абха̄сато кусала̄ дхамма̄ париха̄йанти, акусала̄ дхамма̄ абхивад̣д̣ханти, еварӯпам̣ сутам̣ бха̄ситаббанти вада̄ми.

‘‘йан̃хи, бра̄хман̣а, мутам̣ бха̄сато акусала̄ дхамма̄ абхивад̣д̣ханти, кусала̄ дхамма̄ париха̄йанти, еварӯпам̣ мутам̣ на бха̄ситаббанти вада̄ми. йан̃ча кхвасса, бра̄хман̣а, мутам̣ абха̄сато кусала̄ дхамма̄ париха̄йанти, акусала̄ дхамма̄ абхивад̣д̣ханти, еварӯпам̣ мутам̣ бха̄ситаббанти вада̄ми.

‘‘йан̃хи, бра̄хман̣а, вин̃н̃а̄там̣ бха̄сато акусала̄ дхамма̄ абхивад̣д̣ханти, кусала̄ дхамма̄ париха̄йанти, еварӯпам̣ вин̃н̃а̄там̣ на бха̄ситаббанти вада̄ми. йан̃ча кхвасса, бра̄хман̣а, вин̃н̃а̄там̣ абха̄сато кусала̄ дхамма̄ париха̄йанти, акусала̄ дхамма̄ абхивад̣д̣ханти, еварӯпам̣ вин̃н̃а̄там̣ бха̄ситаббанти вада̄мӣ’’ти.

атха кхо вассака̄ро бра̄хман̣о магадхамаха̄матто бхагавато бха̄ситам̣ абхинандитва̄ анумодитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ пакка̄мӣти. татийам̣.

4. абхайасуттам̣

184. атха кхо джа̄н̣уссон̣и бра̄хман̣о йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавата̄ саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо джа̄н̣уссон̣и бра̄хман̣о бхагавантам̣ етадавоча –

‘‘ахан̃хи, бхо готама, евам̣ва̄дӣ евам̣дит̣т̣хи – ‘наттхи йо маран̣адхаммо сама̄но на бха̄йати, на санта̄сам̣ а̄паджджати маран̣асса̄’’’ти. ‘‘аттхи, бра̄хман̣а, маран̣адхаммо сама̄но бха̄йати, санта̄сам̣ а̄паджджати маран̣асса; аттхи пана, бра̄хман̣а, маран̣адхаммо сама̄но на бха̄йати, на санта̄сам̣ а̄паджджати маран̣асса.

‘‘катамо ча, бра̄хман̣а, маран̣адхаммо сама̄но бха̄йати, санта̄сам̣ а̄паджджати маран̣асса? идха, бра̄хман̣а, екаччо ка̄месу авӣтара̄го хоти авигатаччхандо авигатапемо авигатапипа̄со авигатапарил̣а̄хо авигататан̣хо. таменам̣ ан̃н̃атаро га̄л̣хо рога̄тан̇ко пхусати. тасса ан̃н̃атарена га̄л̣хена рога̄тан̇кена пхут̣т̣хасса евам̣ хоти – ‘пийа̄ вата мам̣ ка̄ма̄ джахиссанти, пийе ча̄хам̣ ка̄ме джахисса̄мӣ’ти. со сочати киламати паридевати, уратта̄л̣им̣ кандати, саммохам̣ а̄паджджати. айам̣ кхо, бра̄хман̣а, маран̣адхаммо сама̄но бха̄йати, санта̄сам̣ а̄паджджати маран̣асса.

‘‘пуна чапарам̣, бра̄хман̣а, идхекаччо ка̄йе авӣтара̄го хоти авигатаччхандо авигатапемо авигатапипа̄со авигатапарил̣а̄хо авигататан̣хо. таменам̣ ан̃н̃атаро га̄л̣хо рога̄тан̇ко пхусати. тасса ан̃н̃атарена га̄л̣хена рога̄тан̇кена пхут̣т̣хасса евам̣ хоти – ‘пийо вата мам̣ ка̄йо джахиссати, пийан̃ча̄хам̣ ка̄йам̣ джахисса̄мӣ’ти. со сочати киламати паридевати, уратта̄л̣им̣ кандати, саммохам̣ а̄паджджати. айампи кхо, бра̄хман̣а, маран̣адхаммо сама̄но бха̄йати, санта̄сам̣ а̄паджджати маран̣асса.

‘‘пуна чапарам̣, бра̄хман̣а, идхекаччо акатакалйа̄н̣о хоти акатакусало акатабхӣрутта̄н̣о катапа̄по каталуддо катакиббисо. таменам̣ ан̃н̃атаро га̄л̣хо рога̄тан̇ко пхусати. тасса ан̃н̃атарена га̄л̣хена рога̄тан̇кена пхут̣т̣хасса евам̣ хоти – ‘акатам̣ вата ме калйа̄н̣ам̣, акатам̣ кусалам̣, акатам̣ бхӣрутта̄н̣ам̣; катам̣ па̄пам̣, катам̣ луддам̣, катам̣ киббисам̣. йа̄вата̄, бхо, акатакалйа̄н̣а̄нам̣ акатакусала̄нам̣ акатабхӣрутта̄н̣а̄нам̣ катапа̄па̄нам̣ каталудда̄нам̣ катакиббиса̄нам̣ гати там̣ гатим̣ печча гаччха̄мӣ’ти. со сочати киламати паридевати, уратта̄л̣им̣ кандати, саммохам̣ а̄паджджати. айампи кхо, бра̄хман̣а, маран̣адхаммо сама̄но бха̄йати, санта̄сам̣ а̄паджджати маран̣асса.

‘‘пуна чапарам̣, бра̄хман̣а, идхекаччо кан̇кхӣ хоти вичикиччхӣ анит̣т̣хан̇гато саддхамме. таменам̣ ан̃н̃атаро га̄л̣хо рога̄тан̇ко пхусати. тасса ан̃н̃атарена га̄л̣хена рога̄тан̇кена пхут̣т̣хасса евам̣ хоти – ‘кан̇кхӣ ватамхи вичикиччхӣ анит̣т̣хан̇гато саддхамме’ти. со сочати киламати паридевати, уратта̄л̣им̣ кандати, саммохам̣ а̄паджджати. айампи кхо, бра̄хман̣а, маран̣адхаммо сама̄но бха̄йати, санта̄сам̣ а̄паджджати маран̣асса. име кхо, бра̄хман̣а, чатта̄ро маран̣адхамма̄ сама̄на̄ бха̄йанти, санта̄сам̣ а̄паджджанти маран̣асса.

‘‘катамо ча, бра̄хман̣а, маран̣адхаммо сама̄но на бха̄йати, на санта̄сам̣ а̄паджджати маран̣асса? идха, бра̄хман̣а, екаччо ка̄месу вӣтара̄го хоти вигатаччхандо вигатапемо вигатапипа̄со вигатапарил̣а̄хо вигататан̣хо. таменам̣ ан̃н̃атаро га̄л̣хо рога̄тан̇ко пхусати. тасса ан̃н̃атарена га̄л̣хена рога̄тан̇кена пхут̣т̣хасса на евам̣ хоти – ‘пийа̄ вата мам̣ ка̄ма̄ джахиссанти, пийе ча̄хам̣ ка̄ме джахисса̄мӣ’ти. со на сочати на киламати на паридевати, на уратта̄л̣им̣ кандати, на саммохам̣ а̄паджджати. айам̣ кхо, бра̄хман̣а, маран̣адхаммо сама̄но на бха̄йати, на санта̄сам̣ а̄паджджати маран̣асса.

‘‘пуна чапарам̣, бра̄хман̣а, идхекаччо ка̄йе вӣтара̄го хоти вигатаччхандо вигатапемо вигатапипа̄со вигатапарил̣а̄хо вигататан̣хо. таменам̣ ан̃н̃атаро га̄л̣хо рога̄тан̇ко пхусати. тасса ан̃н̃атарена га̄л̣хена рога̄тан̇кена пхут̣т̣хасса на евам̣ хоти – ‘пийо вата мам̣ ка̄йо джахиссати, пийан̃ча̄хам̣ ка̄йам̣ джахисса̄мӣ’ти. со на сочати на киламати на паридевати, на уратта̄л̣им̣ кандати, на саммохам̣ а̄паджджати. айампи кхо, бра̄хман̣а, маран̣адхаммо сама̄но на бха̄йати, на санта̄сам̣ а̄паджджати маран̣асса.

‘‘пуна чапарам̣, бра̄хман̣а, идхекаччо акатапа̄по хоти акаталуддо акатакиббисо катакалйа̄н̣о катакусало катабхӣрутта̄н̣о. таменам̣ ан̃н̃атаро га̄л̣хо рога̄тан̇ко пхусати. тасса ан̃н̃атарена га̄л̣хена рога̄тан̇кена пхут̣т̣хасса евам̣ хоти – ‘акатам̣ вата ме па̄пам̣, акатам̣ луддам̣, акатам̣ киббисам̣; катам̣ калйа̄н̣ам̣, катам̣ кусалам̣, катам̣ бхӣрутта̄н̣ам̣. йа̄вата̄, бхо, акатапа̄па̄нам̣ акаталудда̄нам̣ акатакиббиса̄нам̣ катакалйа̄н̣а̄нам̣ катакусала̄нам̣ катабхӣрутта̄н̣а̄нам̣ гати там̣ гатим̣ печча гаччха̄мӣ’ти. со на сочати на киламати на паридевати, на уратта̄л̣им̣ кандати, на саммохам̣ а̄паджджати. айампи кхо, бра̄хман̣а, маран̣адхаммо сама̄но на бха̄йати, на санта̄сам̣ а̄паджджати маран̣асса.

‘‘пуна чапарам̣, бра̄хман̣а, идхекаччо акан̇кхӣ хоти авичикиччхӣ нит̣т̣хан̇гато саддхамме. таменам̣ ан̃н̃атаро га̄л̣хо рога̄тан̇ко пхусати. тасса ан̃н̃атарена га̄л̣хена рога̄тан̇кена пхут̣т̣хасса евам̣ хоти – ‘акан̇кхӣ ватамхи авичикиччхӣ нит̣т̣хан̇гато саддхамме’ти. со на сочати на киламати на паридевати, на уратта̄л̣им̣ кандати, на саммохам̣ а̄паджджати. айампи кхо, бра̄хман̣а, маран̣адхаммо сама̄но на бха̄йати, на санта̄сам̣ а̄паджджати маран̣асса. име кхо, бра̄хман̣а, чатта̄ро маран̣адхамма̄ сама̄на̄ на бха̄йанти, на санта̄сам̣ а̄паджджанти маран̣асса̄’’ти.

‘‘абхиккантам̣, бхо готама, абхиккантам̣, бхо готама…пе… упа̄сакам̣ мам̣ бхавам̣ готамо дха̄рету аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гата’’нти. чатуттхам̣.

5. бра̄хман̣асаччасуттам̣

185. екам̣ самайам̣ бхагава̄ ра̄джагахе вихарати гиджджхакӯт̣е паббате. тена кхо пана самайена самбахула̄ абхин̃н̃а̄та̄ абхин̃н̃а̄та̄ парибба̄джака̄ сиппиника̄тӣре парибба̄джака̄ра̄ме пат̣ивасанти, сеййатхидам̣ аннабха̄ро варадхаро сакулуда̄йӣ ча парибба̄джако ан̃н̃е ча абхин̃н̃а̄та̄ абхин̃н̃а̄та̄ парибба̄джака̄. атха кхо бхагава̄ са̄йанхасамайам̣ пат̣исалла̄на̄ вут̣т̣хито йена сиппиника̄тӣре парибба̄джака̄ра̄мо тенупасан̇ками.

тена кхо пана самайена тесам̣ ан̃н̃атиттхийа̄нам̣ парибба̄джака̄нам̣ саннисинна̄нам̣ саннипатита̄нам̣ айамантара̄ катха̄ удапа̄ди – ‘‘итипи бра̄хман̣асачча̄ни, итипи бра̄хман̣асачча̄нӣ’’ти. атха кхо бхагава̄ йена те парибба̄джака̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ пан̃н̃атте а̄сане нисӣди. нисаджджа кхо бхагава̄ те парибба̄джаке етадавоча –

‘‘ка̄йа нуттха, парибба̄джака̄, етарахи катха̄йа саннисинна̄, ка̄ ча пана во антара̄катха̄ виппаката̄’’ти? ‘‘идха, бхо готама, амха̄кам̣ саннисинна̄нам̣ саннипатита̄нам̣ айамантара̄катха̄ удапа̄ди – ‘итипи бра̄хман̣асачча̄ни, итипи бра̄хман̣асачча̄нӣ’’’ти.

‘‘чатта̄рима̄ни, парибба̄джака̄, бра̄хман̣асачча̄ни майа̄ сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ паведита̄ни. катама̄ни чатта̄ри? идха, парибба̄джака̄, бра̄хман̣о евама̄ха – ‘саббе па̄н̣а̄ аваджджха̄’ти. ити вадам̣ бра̄хман̣о саччам̣ а̄ха, но муса̄. со тена на саман̣оти ман̃н̃ати, на бра̄хман̣оти ман̃н̃ати, на сеййохамасмӣти ман̃н̃ати, на садисохамасмӣти ман̃н̃ати, на хӣнохамасмӣти ман̃н̃ати. апи ча йадева таттха саччам̣ тадабхин̃н̃а̄йа па̄н̣а̄нам̣йева ануддайа̄йа [тадабхин̃н̃а̄йа анудайа̄йа (ка.)] анукампа̄йа пат̣ипанно хоти.

‘‘пуна чапарам̣, парибба̄джака̄, бра̄хман̣о евама̄ха – ‘саббе ка̄ма̄ аничча̄ дуккха̄ випарин̣а̄мадхамма̄’ти. ити вадам̣ бра̄хман̣о саччама̄ха, но муса̄. со тена на саман̣оти ман̃н̃ати, на бра̄хман̣оти ман̃н̃ати, на сеййохамасмӣти ман̃н̃ати, на садисохамасмӣти ман̃н̃ати, на хӣнохамасмӣти ман̃н̃ати. апи ча йадева таттха саччам̣ тадабхин̃н̃а̄йа ка̄ма̄нам̣йева ниббида̄йа вира̄га̄йа ниродха̄йа пат̣ипанно хоти.

‘‘пуна чапарам̣, парибба̄джака̄, бра̄хман̣о евама̄ха – ‘саббе бхава̄ аничча̄…пе… бхава̄нам̣йева ниббида̄йа вира̄га̄йа ниродха̄йа пат̣ипанно хоти.

‘‘пуна чапарам̣, парибба̄джака̄, бра̄хман̣о евама̄ха – ‘на̄хам̣ квачани [квачана (сӣ. сйа̄.)] кассачи кин̃чанатасмим̣ на ча мама квачани каттхачи кин̃чанататтхӣ’ти. ити вадам̣ бра̄хман̣о саччам̣ а̄ха, но муса̄. со тена на саман̣оти ман̃н̃ати, на бра̄хман̣оти ман̃н̃ати, на сеййохамасмӣти ман̃н̃ати, на садисохамасмӣти ман̃н̃ати, на хӣнохамасмӣти ман̃н̃ати. апи ча йадева таттха саччам̣ тадабхин̃н̃а̄йа а̄кин̃чан̃н̃ам̣йева пат̣ипадам̣ пат̣ипанно хоти. има̄ни кхо, парибба̄джака̄, чатта̄ри бра̄хман̣асачча̄ни майа̄ сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ паведита̄нӣ’’ти. пан̃чамам̣.

6. уммаггасуттам̣

186. атха кхо ан̃н̃атаро бхиккху йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо со бхиккху бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘кена ну кхо, бханте, локо нӣйати, кена локо парикассати, касса ча уппаннасса васам̣ гаччхатӣ’’ти?

‘‘са̄дху са̄дху, бхиккху! бхаддако кхо те, бхиккху, уммагго [умман̇го (сйа̄. ка.)], бхаддакам̣ пат̣ибха̄нам̣, калйа̄н̣ӣ [калйа̄н̣а̄ (ка.)] парипуччха̄. еван̃хи твам̣, бхиккху, пуччхаси – ‘кена ну кхо, бханте, локо нӣйати, кена локо парикассати, касса ча уппаннасса васам̣ гаччхатӣ’’’ти? ‘‘евам̣, бханте’’. ‘‘читтена кхо, бхиккху, локо нӣйати, читтена парикассати, читтасса уппаннасса васам̣ гаччхатӣ’’ти.

‘‘са̄дху, бханте’’ти кхо со бхиккху бхагавато бха̄ситам̣ абхинандитва̄ анумодитва̄ бхагавантам̣ уттари пан̃хам̣ апуччхи – ‘‘‘бахуссуто дхаммадхаро, бахуссуто дхаммадхаро’ти, бханте, вуччати. китта̄вата̄ ну кхо, бханте, бахуссуто дхаммадхаро хотӣ’’ти?

‘‘са̄дху са̄дху, бхиккху! бхаддако кхо те, бхиккху уммагго, бхаддакам̣ пат̣ибха̄нам̣, калйа̄н̣ӣ парипуччха̄. еван̃хи твам̣, бхиккху, пуччхаси – ‘бахуссуто дхаммадхаро, бахуссуто дхаммадхароти, бханте, вуччати. китта̄вата̄ ну кхо, бханте, бахуссуто дхаммадхаро хотӣ’’’ти? ‘‘евам̣, бханте’’. ‘‘бахӯ кхо, бхиккху, майа̄ дхамма̄ десита̄ [баху кхо бхиккху майа̄ дхаммо десито (ка.)] – суттам̣, геййам̣, веййа̄каран̣ам̣, га̄тха̄, уда̄нам̣, итивуттакам̣, джа̄такам̣, аббхутадхаммам̣, ведаллам̣. чатуппада̄йа чепи, бхиккху, га̄тха̄йа аттхаман̃н̃а̄йа дхаммаман̃н̃а̄йа дхамма̄нудхаммаппат̣ипанно хоти бахуссуто дхаммадхароти алам̣ вачана̄йа̄’’ти.

‘‘са̄дху, бханте’’ти кхо со бхиккху бхагавато бха̄ситам̣ абхинандитва̄ анумодитва̄ бхагавантам̣ уттари пан̃хам̣ апуччхи – ‘‘‘сутава̄ ниббедхикапан̃н̃о, сутава̄ ниббедхикапан̃н̃о’ти, бханте, вуччати. китта̄вата̄ ну кхо, бханте, сутава̄ ниббедхикапан̃н̃о хотӣ’’ти?

‘‘са̄дху са̄дху, бхиккху! бхаддако кхо те, бхиккху, уммагго, бхаддакам̣ пат̣ибха̄нам̣, калйа̄н̣ӣ парипуччха̄. еван̃хи твам̣, бхиккху, пуччхаси – ‘сутава̄ ниббедхикапан̃н̃о, сутава̄ ниббедхикапан̃н̃оти, бханте, вуччати. китта̄вата̄ ну кхо, бханте, сутава̄ ниббедхикапан̃н̃о хотӣ’’’ти? ‘‘евам̣, бханте’’. ‘‘идха, бхиккху, бхиккхуно ‘идам̣ дуккха’нти сутам̣ хоти, пан̃н̃а̄йа часса аттхам̣ ативиджджха пассати; ‘айам̣ дуккхасамудайо’ти сутам̣ хоти, пан̃н̃а̄йа часса аттхам̣ ативиджджха пассати; ‘айам̣ дуккханиродхо’ти сутам̣ хоти, пан̃н̃а̄йа часса аттхам̣ ативиджджха пассати; ‘айам̣ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄’ти сутам̣ хоти, пан̃н̃а̄йа часса аттхам̣ ативиджджха пассати. евам̣ кхо, бхиккху, сутава̄ ниббедхикапан̃н̃о хотӣ’’ти.

‘‘са̄дху, бханте’’ти кхо со бхиккху бхагавато бха̄ситам̣ абхинандитва̄ анумодитва̄ бхагавантам̣ уттари пан̃хам̣ апуччхи – ‘‘‘пан̣д̣ито маха̄пан̃н̃о, пан̣д̣ито маха̄пан̃н̃о’ти, бханте, вуччати. китта̄вата̄ ну кхо, бханте, пан̣д̣ито маха̄пан̃н̃о хотӣ’’ти?

‘‘са̄дху са̄дху бхиккху! бхаддако кхо те, бхиккху, уммагго, бхаддакам̣ пат̣ибха̄нам̣, калйа̄н̣ӣ парипуччха̄. еван̃хи твам̣ бхиккху пуччхаси – ‘пан̣д̣ито маха̄пан̃н̃о, пан̣д̣ито маха̄пан̃н̃оти, бханте, вуччати. китта̄вата̄ ну кхо, бханте, пан̣д̣ито маха̄пан̃н̃о хотӣ’’’ти? ‘‘евам̣, бханте’’. ‘‘идха, бхиккху, пан̣д̣ито маха̄пан̃н̃о неваттабйа̄ба̄дха̄йа четети на парабйа̄ба̄дха̄йа четети на убхайабйа̄ба̄дха̄йа четети аттахитапарахитаубхайахитасаббалокахитамева чинтайама̄но чинтети. евам̣ кхо, бхиккху, пан̣д̣ито маха̄пан̃н̃о хотӣ’’ти. чхат̣т̣хам̣.

7. вассака̄расуттам̣

187. екам̣ самайам̣ бхагава̄ ра̄джагахе вихарати вел̣уване каландаканива̄пе. атха кхо вассака̄ро бра̄хман̣о магадхамаха̄матто йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавата̄ саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо вассака̄ро бра̄хман̣о магадхамаха̄матто бхагавантам̣ етадавоча –

‘‘джа̄неййа ну кхо, бхо готама, асаппурисо асаппурисам̣ – ‘асаппурисо айам̣ бхава’’’нти? ‘‘ат̣т̣ха̄нам̣ кхо етам̣, бра̄хман̣а, анавака̄со йам̣ асаппурисо асаппурисам̣ джа̄неййа – ‘асаппурисо айам̣ бхава’’’нти. ‘‘джа̄неййа пана, бхо готама, асаппурисо саппурисам̣ – ‘саппурисо айам̣ бхава’’’нти? ‘‘етампи кхо, бра̄хман̣а, ат̣т̣ха̄нам̣ анавака̄со йам̣ асаппурисо саппурисам̣ джа̄неййа – ‘саппурисо айам̣ бхава’’’нти. ‘‘джа̄неййа ну кхо, бхо готама, саппурисо саппурисам̣ – ‘саппурисо айам̣ бхава’’’нти? ‘‘т̣ха̄нам̣ кхо етам̣, бра̄хман̣а, виджджати йам̣ саппурисо саппурисам̣ джа̄неййа – ‘саппурисо айам̣ бхава’’’нти. ‘‘джа̄неййа пана, бхо готама, саппурисо асаппурисам̣ – ‘асаппурисо айам̣ бхава’’’нти? ‘‘етампи кхо, бра̄хман̣а, т̣ха̄нам̣ виджджати йам̣ саппурисо асаппурисам̣ джа̄неййа – ‘асаппурисо айам̣ бхава’’’нти.

‘‘аччхарийам̣, бхо готама, аббхутам̣, бхо готама! йа̄ва субха̄ситам̣ чидам̣, бхота̄ готамена – ‘ат̣т̣ха̄нам̣ кхо етам̣, бра̄хман̣а, анавака̄со йам̣ асаппурисо асаппурисам̣ джа̄неййа – асаппурисо айам̣ бхаванти. етампи кхо, бра̄хман̣а, ат̣т̣ха̄нам̣ анавака̄со йам̣ асаппурисо саппурисам̣ джа̄неййа – саппурисо айам̣ бхаванти. т̣ха̄нам̣ кхо етам̣, бра̄хман̣а, виджджати йам̣ саппурисо саппурисам̣ джа̄неййа – саппурисо айам̣ бхаванти. етампи кхо, бра̄хман̣а, т̣ха̄нам̣ виджджати йам̣ саппурисо асаппурисам̣ джа̄неййа – асаппурисо айам̣ бхава’’’нти.

‘‘екамидам̣, бхо готама, самайам̣ тодеййасса бра̄хман̣асса парисати парӯпа̄рамбхам̣ ваттенти – ‘ба̄ло айам̣ ра̄джа̄ ел̣еййо саман̣е ра̄мапутте абхиппасанно, саман̣е ча пана ра̄мапутте еварӯпам̣ параманипаччака̄рам̣ кароти, йадидам̣ абхива̄данам̣ паччут̣т̣ха̄нам̣ ан̃джаликаммам̣ са̄мӣчикамма’нти. имепи ран̃н̃о ел̣еййасса париха̄рака̄ ба̄ла̄ – йамако моггалло [пуггало (ка.)] угго на̄виндакӣ гандхаббо аггивессо, йе саман̣е ра̄мапутте абхиппасанна̄, саман̣е ча пана ра̄мапутте еварӯпам̣ параманипаччака̄рам̣ каронти, йадидам̣ абхива̄данам̣ паччут̣т̣ха̄нам̣ ан̃джаликаммам̣ са̄мӣчикамманти. тйа̄ссудам̣ тодеййо бра̄хман̣о имина̄ найена нети. там̣ ким̣ ман̃н̃анти, бхонто, пан̣д̣ито ра̄джа̄ ел̣еййо каран̣ӣйа̄дхикаран̣ӣйесу вачанӣйа̄дхивачанӣйесу аламаттхадасатарехи аламаттхадасатаро’ти? ‘евам̣, бхо, пан̣д̣ито ра̄джа̄ ел̣еййо каран̣ӣйа̄дхикаран̣ӣйесу вачанӣйа̄дхивачанӣйесу аламаттхадасатарехи аламаттхадасатаро’’’ти.

‘‘йасма̄ ча кхо, бхо, саман̣о ра̄мапутто ран̃н̃а̄ ел̣еййена пан̣д̣итена пан̣д̣итатаро каран̣ӣйа̄дхикаран̣ӣйесу вачанӣйа̄дхивачанӣйесу аламаттхадасатарена аламаттхадасатаро, тасма̄ ра̄джа̄ ел̣еййо саман̣е ра̄мапутте абхиппасанно, саман̣е ча пана ра̄мапутте еварӯпам̣ параманипаччака̄рам̣ кароти, йадидам̣ абхива̄данам̣ паччут̣т̣ха̄нам̣ ан̃джаликаммам̣ са̄мӣчикаммам̣’’.

‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃анти, бхонто, пан̣д̣ита̄ ран̃н̃о ел̣еййасса париха̄рака̄ – йамако моггалло угго на̄виндакӣ гандхаббо аггивессо, каран̣ӣйа̄дхикаран̣ӣйесу вачанӣйа̄дхивачанӣйесу аламаттхадасатарехи аламаттхадасатара̄ти? ‘евам̣, бхо, пан̣д̣ита̄ ран̃н̃о ел̣еййасса париха̄рака̄ – йамако моггалло угго на̄виндакӣ гандхаббо аггивессо, каран̣ӣйа̄дхикаран̣ӣйесу вачанӣйа̄дхивачанӣйесу аламаттхадасатарехи аламаттхадасатара̄’’’ти.

‘‘йасма̄ ча кхо, бхо, саман̣о ра̄мапутто ран̃н̃о ел̣еййасса париха̄ракехи пан̣д̣итехи пан̣д̣итатаро каран̣ӣйа̄дхикаран̣ӣйесу вачанӣйа̄дхивачанӣйесу аламаттхадасатарехи аламаттхадасатаро, тасма̄ ран̃н̃о ел̣еййасса париха̄рака̄ саман̣е ра̄мапутте абхиппасанна̄; саман̣е ча пана ра̄мапутте еварӯпам̣ параманипаччака̄рам̣ каронти, йадидам̣ абхива̄данам̣ паччут̣т̣ха̄нам̣ ан̃джаликаммам̣ са̄мӣчикамма’’нти.

‘‘аччхарийам̣, бхо, готама, аббхутам̣, бхо готама! йа̄ва субха̄ситам̣ чидам̣ бхота̄ готамена – ‘ат̣т̣ха̄нам̣ кхо етам̣, бра̄хман̣а, анавака̄со йам̣ асаппурисо асаппурисам̣ джа̄неййа – асаппурисо айам̣ бхаванти. етампи кхо, бра̄хман̣а, ат̣т̣ха̄нам̣ анавака̄со йам̣ асаппурисо саппурисам̣ джа̄неййа – саппурисо айам̣ бхаванти. т̣ха̄нам̣ кхо етам̣, бра̄хман̣а, виджджати йам̣ саппурисо саппурисам̣ джа̄неййа – саппурисо айам̣ бхаванти. етампи кхо, бра̄хман̣а, т̣ха̄нам̣ виджджати йам̣ саппурисо асаппурисам̣ джа̄неййа – асаппурисо айам̣ бхава’нти. ханда ча да̄ни майам̣, бхо готама, гаччха̄ма. бахукичча̄ майам̣ бахукаран̣ӣйа̄’’ти. ‘‘йассада̄ни твам̣, бра̄хман̣а, ка̄лам̣ ман̃н̃асӣ’’ти. атха кхо вассака̄ро бра̄хман̣о магадхамаха̄матто бхагавато бха̄ситам̣ абхинандитва̄ анумодитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ пакка̄мӣти. саттамам̣.

8. упакасуттам̣

188. екам̣ самайам̣ бхагава̄ ра̄джагахе вихарати гиджджхакӯт̣е паббате. атха кхо упако ман̣д̣ика̄путто йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо упако ман̣д̣ика̄путто бхагавантам̣ етадавоча –

‘‘ахан̃хи, бханте, евам̣ва̄дӣ евам̣дит̣т̣хи – ‘йо кочи парӯпа̄рамбхам̣ ваттети, парӯпа̄рамбхам̣ ваттенто саббо со [саббасо (сӣ. пӣ.)] на упапа̄дети. анупапа̄денто га̄райхо хоти упаваджджо’’’ти. ‘‘парӯпа̄рамбхам̣ че, упака, ваттети парӯпа̄рамбхам̣ ваттенто на упапа̄дети, анупапа̄денто га̄райхо хоти упаваджджо. твам̣ кхо, упака, парӯпа̄рамбхам̣ ваттеси, парӯпа̄рамбхам̣ ваттенто на упапа̄деси, анупапа̄денто га̄райхо хоси упаваджджо’’ти. ‘‘сеййатха̄пи, бханте, уммуджджама̄накам̣йева махата̄ па̄сена бандхеййа; евамевам̣ кхо ахам̣, бханте, уммуджджама̄накойева бхагавата̄ махата̄ ва̄дапа̄сена [махата̄ па̄сена (ка.)] баддхо’’ти.

‘‘идам̣ акусаланти кхо, упака, майа̄ пан̃н̃аттам̣. таттха апарима̄н̣а̄ пада̄ апарима̄н̣а̄ бйан̃джана̄ апарима̄н̣а̄ татха̄гатасса дхаммадесана̄ – итипидам̣ акусаланти. там̣ кхо панидам̣ акусалам̣ паха̄таббанти кхо, упака, майа̄ пан̃н̃аттам̣. таттха апарима̄н̣а̄ пада̄ апарима̄н̣а̄ бйан̃джана̄ апарима̄н̣а̄ татха̄гатасса дхаммадесана̄ – итипидам̣ акусалам̣ паха̄таббанти.

‘‘идам̣ кусаланти кхо, упака, майа̄ пан̃н̃аттам̣. таттха апарима̄н̣а̄ пада̄ апарима̄н̣а̄ бйан̃джана̄ апарима̄н̣а̄ татха̄гатасса дхаммадесана̄ – итипидам̣ кусаланти. там̣ кхо панидам̣ кусалам̣ бха̄ветаббанти кхо, упака, майа̄ пан̃н̃аттам̣. таттха апарима̄н̣а̄ пада̄ апарима̄н̣а̄ бйан̃джана̄ апарима̄н̣а̄ татха̄гатасса дхаммадесана̄ – итипидам̣ кусалам̣ бха̄ветабба’’нти.

атха кхо упако ман̣д̣ика̄путто бхагавато бха̄ситам̣ абхинандитва̄ анумодитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ падаккхин̣ам̣ катва̄ йена ра̄джа̄ ма̄гадхо аджа̄тасатту ведехипутто тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ йа̄ватако ахоси бхагавата̄ саддхим̣ катха̄салла̄по там̣ саббам̣ ран̃н̃о ма̄гадхасса аджа̄тасаттусса ведехипуттасса а̄рочеси.

евам̣ вутте ра̄джа̄ ма̄гадхо аджа̄тасатту ведехипутто купито анаттамано упакам̣ ман̣д̣ика̄путтам̣ етадавоча – ‘‘йа̄ва дхам̣сӣ вата̄йам̣ лон̣ака̄рада̄рако йа̄ва мукхаро йа̄ва пагаббо йатра хи на̄ма там̣ бхагавантам̣ арахантам̣ самма̄самбуддхам̣ а̄са̄детаббам̣ ман̃н̃иссати; апехи твам̣, упака, винасса, ма̄ там̣ аддаса’’нти. ат̣т̣хамам̣.

9. саччхикаран̣ӣйасуттам̣

189. ‘‘чатта̄роме, бхиккхаве, саччхикаран̣ӣйа̄ дхамма̄. катаме чатта̄ро? аттхи, бхиккхаве, дхамма̄ ка̄йена саччхикаран̣ӣйа̄; аттхи, бхиккхаве, дхамма̄ сатийа̄ саччхикаран̣ӣйа̄; аттхи, бхиккхаве, дхамма̄ чаккхуна̄ саччхикаран̣ӣйа̄; аттхи, бхиккхаве, дхамма̄ пан̃н̃а̄йа саччхикаран̣ӣйа̄. катаме ча, бхиккхаве, дхамма̄ ка̄йена саччхикаран̣ӣйа̄? ат̣т̣ха вимоккха̄, бхиккхаве, ка̄йена саччхикаран̣ӣйа̄.

‘‘катаме ча, бхиккхаве, дхамма̄ сатийа̄ саччхикаран̣ӣйа̄? пуббенива̄со, бхиккхаве, сатийа̄ саччхикаран̣ӣйо.

‘‘катаме ча, бхиккхаве, дхамма̄ чаккхуна̄ саччхикаран̣ӣйа̄? сатта̄нам̣ чутӯпапа̄то, бхиккхаве, чаккхуна̄ саччхикаран̣ӣйо.

‘‘катаме ча, бхиккхаве, дхамма̄ пан̃н̃а̄йа саччхикаран̣ӣйа̄? а̄сава̄нам̣ кхайо, бхиккхаве, пан̃н̃а̄йа саччхикаран̣ӣйо. име кхо, бхиккхаве, чатта̄ро саччхикаран̣ӣйа̄ дхамма̄’’ти. навамам̣.

10. упосатхасуттам̣

190. екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати пубба̄ра̄ме мига̄рама̄тупа̄са̄де. тена кхо пана самайена бхагава̄ тадахупосатхе бхиккхусан̇гхапаривуто нисинно хоти. атха кхо бхагава̄ тун̣хӣбхӯтам̣ тун̣хӣбхӯтам̣ бхиккхусан̇гхам̣ анувилокетва̄ бхиккхӯ а̄мантеси –

‘‘апала̄па̄йам̣, бхиккхаве, париса̄ ниппала̄па̄йам̣, бхиккхаве, париса̄ суддха̄ са̄ре патит̣т̣хита̄. татха̄рӯпо айам̣, бхиккхаве, бхиккхусан̇гхо, татха̄рӯпа̄йам̣, бхиккхаве, париса̄. йатха̄рӯпа̄ париса̄ дуллабха̄ дассана̄йапи локасмим̣, татха̄рӯпо айам̣, бхиккхаве, бхиккхусан̇гхо, татха̄рӯпа̄йам̣, бхиккхаве, париса̄. йатха̄рӯпа̄ париса̄ а̄хунеййа̄ па̄хунеййа̄ даккхин̣еййа̄ ан̃джаликаран̣ӣйа̄ ануттарам̣ пун̃н̃аккхеттам̣ локасса, татха̄рӯпо айам̣, бхиккхаве, бхиккхусан̇гхо, татха̄рӯпа̄йам̣, бхиккхаве, париса̄. йатха̄рӯпа̄йа париса̄йа аппам̣ диннам̣ баху хоти баху диннам̣ бахутарам̣, татха̄рӯпо айам̣, бхиккхаве, бхиккхусан̇гхо, татха̄рӯпа̄йам̣, бхиккхаве, париса̄. йатха̄рӯпам̣ парисам̣ алам̣ йоджанаган̣ана̄нипи дассана̄йа гантум̣ апи пут̣осена̄пи, татха̄рӯпо айам̣, бхиккхаве, бхиккхусан̇гхо, (татха̄рӯпа̄йам̣, бхиккхаве, париса̄) [( ) сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ. поттхакесу наттхи].

‘‘санти, бхиккхаве, бхиккхӯ имасмим̣ бхиккхусан̇гхе деваппатта̄ вихаранти; санти, бхиккхаве, бхиккхӯ имасмим̣ бхиккхусан̇гхе брахмаппатта̄ вихаранти; санти, бхиккхаве, бхиккхӯ имасмим̣ бхиккхусан̇гхе а̄нен̃джаппатта̄ вихаранти; санти, бхиккхаве, бхиккхӯ имасмим̣ бхиккхусан̇гхе арийаппатта̄ вихаранти.

‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, бхиккху деваппатто хоти? идха, бхиккхаве, бхиккху вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати; витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄…пе… дутийам̣ джха̄нам̣…пе… татийам̣ джха̄нам̣…пе… чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. евам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккху деваппатто хоти.

‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, бхиккху брахмаппатто хоти? идха, бхиккхаве, бхиккху метта̄сахагатена четаса̄ екам̣ дисам̣ пхаритва̄ вихарати, татха̄ дутийам̣ татха̄ татийам̣ татха̄ чатуттхам̣. ити уддхамадхо тирийам̣ саббадхи саббаттата̄йа сабба̄вантам̣ локам̣ метта̄сахагатена четаса̄ випулена махаггатена аппама̄н̣ена аверена абйа̄паджджена пхаритва̄ вихарати. карун̣а̄… мудита̄… упеккха̄сахагатена четаса̄ екам̣ дисам̣ пхаритва̄ вихарати, татха̄ дутийам̣ татха̄ татийам̣ татха̄ чатуттхам̣. ити уддхамадхо тирийам̣ саббадхи саббаттата̄йа сабба̄вантам̣ локам̣ упеккха̄сахагатена четаса̄ випулена махаггатена аппама̄н̣ена аверена абйа̄паджджена пхаритва̄ вихарати. евам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккху брахмаппатто хоти.

‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, бхиккху а̄нен̃джаппатто хоти? идха, бхиккхаве, бхиккху саббасо рӯпасан̃н̃а̄нам̣ саматиккама̄ пат̣игхасан̃н̃а̄нам̣ аттхан̇гама̄ на̄наттасан̃н̃а̄нам̣ аманасика̄ра̄ ‘ананто а̄ка̄со’ти а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. саббасо а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма ‘анантам̣ вин̃н̃а̄н̣а’нти вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. саббасо вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма ‘наттхи кин̃чӣ’ти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. саббасо а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. евам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккху а̄нен̃джаппатто хоти.

‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, бхиккху арийаппатто хоти? идха, бхиккхаве, бхиккху ‘идам̣ дуккха’нти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти…пе… ‘айам̣ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄’ти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти. евам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккху арийаппатто хотӣ’’ти. дасамам̣.

бра̄хман̣авагго [йодха̄джӣвавагго (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] чатуттхо.