(7) 2. паттакаммавагго
1. паттакаммасуттам̣
61. атха кхо ана̄тхапин̣д̣ико гахапати йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо ана̄тхапин̣д̣икам̣ гахапатим̣ бхагава̄ етадавоча –
‘‘чатта̄роме, гахапати, дхамма̄ ит̣т̣ха̄ канта̄ мана̄па̄ дуллабха̄ локасмим̣. катаме чатта̄ро? бхога̄ ме уппаджджанту сахадхаммена̄ти, айам̣ пат̣хамо дхаммо ит̣т̣хо канто мана̄по дуллабхо локасмим̣.
‘‘бхоге ладдха̄ сахадхаммена йасо ме а̄гаччхату саха н̃а̄тӣхи саха упаджджха̄йехӣти, айам̣ дутийо дхаммо ит̣т̣хо канто мана̄по дуллабхо локасмим̣.
‘‘бхоге ладдха̄ сахадхаммена йасам̣ ладдха̄ саха н̃а̄тӣхи саха упаджджха̄йехи чирам̣ джӣва̄ми дӣгхама̄йум̣ па̄лемӣти, айам̣ татийо дхаммо ит̣т̣хо канто мана̄по дуллабхо локасмим̣.
‘‘бхоге ладдха̄ сахадхаммена йасам̣ ладдха̄ саха н̃а̄тӣхи саха упаджджха̄йехи чирам̣ джӣвитва̄ дӣгхама̄йум̣ па̄летва̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджа̄мӣти, айам̣ чатуттхо дхаммо ит̣т̣хо канто мана̄по дуллабхо локасмим̣. име кхо, гахапати, чатта̄ро дхамма̄ ит̣т̣ха̄ канта̄ мана̄па̄ дуллабха̄ локасмим̣.
‘‘имесам̣ кхо, гахапати, чатуннам̣ дхамма̄нам̣ ит̣т̣ха̄нам̣ канта̄нам̣ мана̄па̄нам̣ дуллабха̄нам̣ локасмим̣ чатта̄ро дхамма̄ пат̣ила̄бха̄йа сам̣ваттанти. катаме чатта̄ро? саддха̄сампада̄, сӣласампада̄, ча̄гасампада̄, пан̃н̃а̄сампада̄.
‘‘катама̄ ча, гахапати, саддха̄сампада̄? идха, гахапати, арийаса̄вако саддхо хоти, саддахати татха̄гатасса бодхим̣ – ‘итипи со бхагава̄ арахам̣ самма̄самбуддхо виджджа̄чаран̣асампанно сугато локавидӯ ануттаро пурисадаммаса̄ратхи, саттха̄ деваманусса̄нам̣ буддхо бхагава̄’ти. айам̣ вуччати, гахапати, саддха̄сампада̄.
‘‘катама̄ ча, гахапати, сӣласампада̄? идха, гахапати, арийаса̄вако па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирато хоти…пе… сура̄мерайамаджджапама̄дат̣т̣ха̄на̄ пат̣ивирато хоти. айам̣ вуччати, гахапати, сӣласампада̄.
‘‘катама̄ ча, гахапати, ча̄гасампада̄? идха, гахапати, арийаса̄вако вигатамаламаччхерена четаса̄ ага̄рам̣ аджджха̄васати муттача̄го пайатапа̄н̣и восаггарато йа̄чайого да̄насам̣вибха̄гарато. айам̣ вуччати, гахапати, ча̄гасампада̄.
‘‘катама̄ ча, гахапати, пан̃н̃а̄сампада̄? абхиджджха̄висамалобха̄бхибхӯтена, гахапати, четаса̄ вихаранто акиччам̣ кароти, киччам̣ апара̄дхети. акиччам̣ каронто киччам̣ апара̄дхенто йаса̄ ча сукха̄ ча дхам̣сати. бйа̄па̄да̄бхибхӯтена, гахапати, четаса̄ вихаранто акиччам̣ кароти, киччам̣ апара̄дхети. акиччам̣ каронто киччам̣ апара̄дхенто йаса̄ ча сукха̄ ча дхам̣сати. тхинамиддха̄бхибхӯтена, гахапати, четаса̄ вихаранто акиччам̣ кароти киччам̣ апара̄дхети. акиччам̣ каронто киччам̣ апара̄дхенто йаса̄ ча сукха̄ ча дхам̣сати. уддхаччакуккучча̄бхибхӯтена, гахапати, четаса̄ вихаранто акиччам̣ кароти, киччам̣ апара̄дхети. акиччам̣ каронто киччам̣ апара̄дхенто йаса̄ ча сукха̄ ча дхам̣сати. вичикиччха̄бхибхӯтена, гахапати, четаса̄ вихаранто акиччам̣ кароти, киччам̣ апара̄дхети. акиччам̣ каронто киччам̣ апара̄дхенто йаса̄ ча сукха̄ ча дхам̣сати.
‘‘са кхо со, гахапати, арийаса̄вако абхиджджха̄висамалобхо читтасса упаккилесоти, ити видитва̄ абхиджджха̄висамалобхам̣ читтасса упаккилесам̣ паджахати. бйа̄па̄до читтасса упаккилесоти, ити видитва̄ бйа̄па̄дам̣ читтасса упаккилесам̣ паджахати. тхинамиддхам̣ читтасса упаккилесоти, ити видитва̄ тхинамиддхам̣ читтасса упаккилесам̣ паджахати. уддхаччакуккуччам̣ читтасса упаккилесоти, ити видитва̄ уддхаччакуккуччам̣ читтасса упаккилесам̣ паджахати. вичикиччха̄ читтасса упаккилесоти, ити видитва̄ вичикиччхам̣ читтасса упаккилесам̣ паджахати.
‘‘йато ча кхо, гахапати, арийаса̄вакасса абхиджджха̄висамалобхо читтасса упаккилесоти, ити видитва̄ абхиджджха̄висамалобхо читтасса упаккилесо пахӣно хоти. бйа̄па̄до читтасса упаккилесоти, ити видитва̄ бйа̄па̄до читтасса упаккилесо пахӣно хоти. тхинамиддхам̣ читтасса упаккилесоти, ити видитва̄ тхинамиддхам̣ читтасса упаккилесо пахӣно хоти. уддхаччакуккуччам̣ читтасса упаккилесоти, ити видитва̄ уддхаччакуккуччам̣ читтасса упаккилесо пахӣно хоти. вичикиччха̄ читтасса упаккилесоти, ити видитва̄ вичикиччха̄ читтасса упаккилесо пахӣно хоти. айам̣ вуччати, гахапати, арийаса̄вако маха̄пан̃н̃о путхупан̃н̃о а̄па̄тадасо [а̄па̄тхадасо (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] пан̃н̃а̄сампанно [ха̄сапан̃н̃о (ка.)]. айам̣ вуччати, гахапати, пан̃н̃а̄сампада̄. имесам̣ кхо, гахапати, чатуннам̣ дхамма̄нам̣ ит̣т̣ха̄нам̣ канта̄нам̣ мана̄па̄нам̣ дуллабха̄нам̣ локасмим̣ име чатта̄ро дхамма̄ пат̣ила̄бха̄йа сам̣ваттанти.
‘‘са кхо со, гахапати, арийаса̄вако ут̣т̣ха̄навӣрийа̄дхигатехи бхогехи ба̄ха̄балапаричитехи седа̄ваккхиттехи дхаммикехи дхаммаладдхехи чатта̄ри паттакамма̄ни катта̄ хоти. катама̄ни чатта̄ри? идха гахапати, арийаса̄вако ут̣т̣ха̄навӣрийа̄дхигатехи бхогехи ба̄ха̄балапаричитехи седа̄ваккхиттехи дхаммикехи дхаммаладдхехи атта̄нам̣ сукхети пӣн̣ети самма̄ сукхам̣ парихарати. ма̄та̄питаро сукхети пӣн̣ети самма̄ сукхам̣ парихарати. путтада̄рада̄сакаммакарапорисе сукхети пӣн̣ети самма̄ сукхам̣ парихарати. митта̄мачче сукхети пӣн̣ети самма̄ сукхам̣ парихарати. идамасса пат̣хамам̣ т̣ха̄нагатам̣ хоти паттагатам̣ а̄йатанасо парибхуттам̣.
‘‘пуна чапарам̣, гахапати, арийаса̄вако ут̣т̣ха̄навӣрийа̄дхигатехи бхогехи ба̄ха̄балапаричитехи седа̄ваккхиттехи дхаммикехи дхаммаладдхехи йа̄ та̄ хонти а̄пада̄ аггито ва̄ удакато ва̄ ра̄джато ва̄ чорато ва̄ аппийато ва̄ да̄йа̄дато [а. ни. 5.41], татха̄рӯпа̄су а̄пада̄су парийодха̄йа сам̣ваттати. соттхим̣ атта̄нам̣ кароти. идамасса дутийам̣ т̣ха̄нагатам̣ хоти паттагатам̣ а̄йатанасо парибхуттам̣.
‘‘пуна чапарам̣, гахапати, арийаса̄вако ут̣т̣ха̄навӣрийа̄дхигатехи бхогехи ба̄ха̄балапаричитехи седа̄ваккхиттехи дхаммикехи дхаммаладдхехи пан̃чабалим̣ катта̄ хоти – н̃а̄тибалим̣, атитхибалим̣, пуббапетабалим̣, ра̄джабалим̣, девата̄балим̣. идамасса татийам̣ т̣ха̄нагатам̣ хоти паттагатам̣ а̄йатанасо парибхуттам̣.
‘‘пуна чапарам̣, гахапати, арийаса̄вако ут̣т̣ха̄навӣрийа̄дхигатехи бхогехи ба̄ха̄балапаричитехи седа̄ваккхиттехи дхаммикехи дхаммаладдхехи йе те саман̣абра̄хман̣а̄ мадаппама̄да̄ пат̣ивирата̄ кхантисорачче нивит̣т̣ха̄ екаматта̄нам̣ даменти, екаматта̄нам̣ саменти, екаматта̄нам̣ паринибба̄пенти, татха̄рӯпесу саман̣абра̄хман̣есу уддхаггикам̣ даккхин̣ам̣ патит̣т̣ха̄пети соваггикам̣ сукхавипа̄кам̣ саггасам̣ваттаникам̣. идамасса чатуттхам̣ т̣ха̄нагатам̣ хоти паттагатам̣ а̄йатанасо парибхуттам̣.
‘‘са кхо со, гахапати, арийаса̄вако ут̣т̣ха̄навӣрийа̄дхигатехи бхогехи ба̄ха̄балапаричитехи седа̄ваккхиттехи дхаммикехи дхаммаладдхехи има̄ни чатта̄ри паттакамма̄ни катта̄ хоти. йасса кассачи, гахапати, ан̃н̃атра имехи чатӯхи паттакаммехи бхога̄ париккхайам̣ гаччханти, име вуччанти, гахапати, бхога̄ ат̣т̣ха̄нагата̄ апаттагата̄ ана̄йатанасо парибхутта̄. йасса кассачи, гахапати, имехи чатӯхи паттакаммехи бхога̄ париккхайам̣ гаччханти, име вуччанти, гахапати, бхога̄ т̣ха̄нагата̄ паттагата̄ а̄йатанасо парибхутта̄’’ти.
‘‘бхутта̄ бхога̄ бхата̄ бхачча̄ [гата̄ бхӯта̄ (ка.) бхат̣а̄ бхачча̄ (сйа̄. кам̣.)], витин̣н̣а̄ а̄пада̄су ме;
уддхагга̄ даккхин̣а̄ динна̄, атхо пан̃чабалӣ ката̄;
упат̣т̣хита̄ сӣлаванто, сан̃н̃ата̄ брахмача̄райо.
‘‘йадаттхам̣ бхогам̣ иччхеййа, пан̣д̣ито гхарама̄васам̣;
со ме аттхо ануппатто, катам̣ ананута̄пийам̣.
‘‘етам̣ [евам̣ (ка.)] ануссарам̣ маччо, арийадхамме т̣хито наро;
идхева нам̣ пасам̣санти, печча сагге памодатӣ’’ти. пат̣хамам̣;
2. а̄нан̣йасуттам̣
62. атха кхо ана̄тхапин̣д̣ико гахапати йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо ана̄тхапин̣д̣икам̣ гахапатим̣ бхагава̄ етадавоча –
‘‘чатта̄рима̄ни, гахапати, сукха̄ни адхигаманӣйа̄ни гихина̄ ка̄мабхогина̄ ка̄лена ка̄лам̣ самайена самайам̣ упа̄да̄йа. катама̄ни чатта̄ри? аттхисукхам̣, бхогасукхам̣, а̄нан̣йасукхам̣ [ан̣ан̣асукхам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)], анаваджджасукхам̣.
‘‘катаман̃ча, гахапати, аттхисукхам̣? идха, гахапати, кулапуттасса бхога̄ хонти ут̣т̣ха̄навӣрийа̄дхигата̄ ба̄ха̄балапаричита̄ седа̄ваккхитта̄ дхаммика̄ дхаммаладдха̄. со ‘бхога̄ ме аттхи ут̣т̣ха̄навӣрийа̄дхигата̄ ба̄ха̄балапаричита̄ седа̄ваккхитта̄ дхаммика̄ дхаммаладдха̄’ти адхигаччхати сукхам̣, адхигаччхати соманассам̣. идам̣ вуччати, гахапати, аттхисукхам̣.
‘‘катаман̃ча, гахапати, бхогасукхам̣? идха, гахапати, кулапутто ут̣т̣ха̄навӣрийа̄дхигатехи бхогехи ба̄ха̄балапаричитехи седа̄ваккхиттехи дхаммикехи дхаммаладдхехи парибхун̃джати пун̃н̃а̄ни ча кароти. со ‘ут̣т̣ха̄навӣрийа̄дхигатехи бхогехи ба̄ха̄балапаричитехи седа̄ваккхиттехи дхаммикехи дхаммаладдхехи парибхун̃джа̄ми пун̃н̃а̄ни ча каромӣ’ти адхигаччхати сукхам̣, адхигаччхати соманассам̣. идам̣ вуччати, гахапати, бхогасукхам̣.
‘‘катаман̃ча, гахапати, а̄нан̣йасукхам̣? идха, гахапати, кулапутто на кассачи кин̃чи дха̄рети аппам̣ ва̄ бахум̣ ва̄. со ‘на кассачи кин̃чи дха̄реми [кин̃чи ва̄ дети (ка.)] аппам̣ ва̄ бахум̣ ва̄’ти адхигаччхати сукхам̣, адхигаччхати соманассам̣. идам̣ вуччати, гахапати, а̄нан̣йасукхам̣.
‘‘катаман̃ча, гахапати, анаваджджасукхам̣? идха, гахапати, арийаса̄вако анаваджджена ка̄йакаммена саманна̄гато хоти, анаваджджена вачӣкаммена саманна̄гато хоти, анаваджджена манокаммена саманна̄гато хоти. со ‘анавадждженамхи ка̄йакаммена саманна̄гато, анаваджджена вачӣкаммена саманна̄гато, анаваджджена манокаммена саманна̄гато’ти адхигаччхати сукхам̣, адхигаччхати соманассам̣. идам̣ вуччати, гахапати, анаваджджасукхам̣. има̄ни кхо, гахапати, чатта̄ри сукха̄ни адхигаманӣйа̄ни гихина̄ ка̄мабхогина̄ ка̄лена ка̄лам̣ самайена самайам̣ упа̄да̄йа̄’’ти.
‘‘а̄нан̣йасукхам̣ н̃атва̄на, атхо аттхисукхам̣ парам̣;
бхун̃джам̣ бхогасукхам̣ маччо, тато пан̃н̃а̄ випассати.
‘‘випассама̄но джа̄на̄ти, убхо бхоге сумедхасо;
анаваджджасукхассетам̣, калам̣ на̄ггхати сол̣аси’’нти. дутийам̣;
3. брахмасуттам̣
63. ‘‘сабрахмака̄ни, бхиккхаве [итиву. 106], та̄ни кула̄ни йесам̣ путта̄нам̣ ма̄та̄питаро аджджха̄га̄ре пӯджита̄ хонти. сапубба̄чарийака̄ни, бхиккхаве, та̄ни кула̄ни, йесам̣ путта̄нам̣ ма̄та̄питаро аджджха̄га̄ре пӯджита̄ хонти. сапуббадевата̄ни [сапуббадева̄ни (сйа̄. кам̣.)], бхиккхаве, та̄ни кула̄ни йесам̣ путта̄нам̣ ма̄та̄питаро аджджха̄га̄ре пӯджита̄ хонти. са̄хунеййака̄ни, бхиккхаве, та̄ни кула̄ни йесам̣ путта̄нам̣ ма̄та̄питаро аджджха̄га̄ре пӯджита̄ хонти.
‘‘брахма̄ти, бхиккхаве, ма̄та̄питӯнам̣ [ма̄та̄питуннам̣ (сӣ. пӣ.)] етам̣ адхивачанам̣. пубба̄чарийа̄ти, бхиккхаве, ма̄та̄питӯнам̣ етам̣ адхивачанам̣. пуббадевата̄ти [пуббадева̄ти (сӣ. сйа̄. кам̣.)], бхиккхаве, ма̄та̄питӯнам̣ етам̣ адхивачанам̣. а̄хунеййа̄ти, бхиккхаве, ма̄та̄питӯнам̣ етам̣ адхивачанам̣. там̣ кисса хету? бахука̄ра̄, бхиккхаве, ма̄та̄питаро, путта̄нам̣ а̄па̄дака̄ посака̄ имасса локасса дассета̄ро’’ти.
‘‘брахма̄ти ма̄та̄питаро, пубба̄чарийа̄ти вуччаре;
а̄хунеййа̄ ча путта̄нам̣, паджа̄йа анукампака̄.
‘‘тасма̄ хи не намассеййа, саккареййа ча пан̣д̣ито;
аннена атха па̄нена, ваттхена сайанена ча;
уччха̄данена нха̄панена, па̄да̄нам̣ дхованена ча.
‘‘та̄йа нам̣ па̄ричарийа̄йа, ма̄та̄питӯсу пан̣д̣ита̄;
идхева нам̣ пасам̣санти, печча сагге памодатӣ’’ти. татийам̣;
4. нирайасуттам̣
64. ‘‘чатӯхи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато йатха̄бхатам̣ никкхитто евам̣ нирайе. катамехи чатӯхи? па̄н̣а̄типа̄тӣ хоти, адинна̄да̄йӣ хоти, ка̄месумиччха̄ча̄рӣ хоти, муса̄ва̄дӣ хоти – имехи кхо, бхиккхаве, чатӯхи дхаммехи саманна̄гато йатха̄бхатам̣ никкхитто евам̣ нирайе’’ти.
‘‘па̄н̣а̄типа̄то адинна̄да̄нам̣, муса̄ва̄до ча вуччати;
парада̄рагаманан̃ча̄пи, наппасам̣санти пан̣д̣ита̄’’ти. чатуттхам̣;
5. рӯпасуттам̣
65. ‘‘чатта̄роме, бхиккхаве, пуггала̄ санто сам̣виджджама̄на̄ локасмим̣. катаме чатта̄ро? рӯпаппама̄н̣о рӯпаппасанно, гхосаппама̄н̣о гхосаппасанно, лӯкхаппама̄н̣о лӯкхаппасанно, дхаммаппама̄н̣о дхаммаппасанно – име кхо, бхиккхаве, чатта̄ро пуггала̄ санто сам̣виджджама̄на̄ локасми’’нти.
‘‘йе ча рӯпе пама̄н̣им̣су [йе ча рӯпена па̄мим̣су (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)], йе ча гхосена анвагӯ;
чхандара̄гавасӯпета̄, на̄бхиджа̄нанти те джана̄ [на те джа̄нанти там̣ джана̄ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)].
‘‘аджджхаттан̃ча на джа̄на̄ти, бахиддха̄ ча на пассати;
саманта̄варан̣о ба̄ло, са ве гхосена вуйхати.
‘‘аджджхаттан̃ча на джа̄на̄ти, бахиддха̄ ча випассати;
бахиддха̄ пхаладасса̄вӣ, сопи гхосена вуйхати.
‘‘аджджхаттан̃ча паджа̄на̄ти, бахиддха̄ ча випассати;
винӣваран̣адасса̄вӣ, на со гхосена вуйхатӣ’’ти. пан̃чамам̣;
6. сара̄гасуттам̣
66. ‘‘чатта̄роме, бхиккхаве, пуггала̄ санто сам̣виджджама̄на̄ локасмим̣. катаме чатта̄ро? сара̄го, садосо, самохо, сама̄но – име кхо, бхиккхаве, чатта̄ро пуггала̄ санто сам̣виджджама̄на̄ локасми’’нти.
‘‘са̄ратта̄ раджанӣйесу, пийарӯпа̄бхинандино;
мохена а̄вута̄ [адхама̄ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] сатта̄, баддха̄ [бандха̄ (ка.)] вад̣д̣хенти бандханам̣.
‘‘ра̄гаджам̣ досаджан̃ча̄пи, мохаджам̣ ча̄павиддасӯ;
каронта̄кусалам̣ каммам̣ [дхаммам̣ (ка.)], савигха̄там̣ дукхудрайам̣.
‘‘авиджджа̄нивута̄ поса̄, андхабхӯта̄ ачаккхука̄;
йатха̄ дхамма̄ татха̄ санта̄, на тассеванти [нассеванти (сӣ.)] ман̃н̃аре’’ти. чхат̣т̣хам̣;
7. ахира̄джасуттам̣
67. екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. тена кхо пана самайена са̄ваттхийам̣ ан̃н̃атаро бхиккху ахина̄ дат̣т̣хо ка̄лан̇като хоти. атха кхо самбахула̄ бхиккхӯ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинна̄ кхо те бхиккхӯ бхагавантам̣ етадавочум̣ – ‘‘идха, бханте, са̄ваттхийам̣ ан̃н̃атаро бхиккху ахина̄ дат̣т̣хо ка̄лан̇като’’ти.
‘‘на хи нӯна [на ха нӯна (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] со, бхиккхаве, бхиккху чатта̄ри ахира̄джакула̄ни меттена читтена пхари. саче хи со, бхиккхаве, бхиккху чатта̄ри ахира̄джакула̄ни меттена читтена пхареййа, на хи со, бхиккхаве, бхиккху ахина̄ дат̣т̣хо ка̄лан̇кареййа.
‘‘катама̄ни чатта̄ри? вирӯпаккхам̣ ахира̄джакулам̣, ера̄патхам̣ ахира̄джакулам̣, чхабйа̄путтам̣ ахира̄джакулам̣, кан̣ха̄готамакам̣ ахира̄джакулам̣. на хи нӯна со, бхиккхаве, бхиккху има̄ни чатта̄ри ахира̄джакула̄ни меттена читтена пхари. саче хи со, бхиккхаве, бхиккху има̄ни чатта̄ри ахира̄джакула̄ни меттена читтена пхареййа, на хи со, бхиккхаве, бхиккху ахина̄ дат̣т̣хо ка̄лан̇кареййа.
‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, има̄ни чатта̄ри ахира̄джакула̄ни меттена читтена пхаритум̣ аттагуттийа̄ аттараккха̄йа аттапаритта̄йа̄’’ти.
[чӯл̣ава. 251; джа̄. 1.2.105 пасситаббам̣] ‘‘вирӯпаккхехи ме меттам̣, меттам̣ ера̄патхехи ме;
чхабйа̄путтехи ме меттам̣, меттам̣ кан̣ха̄готамакехи ча.
‘‘апа̄дакехи ме меттам̣, меттам̣ двипа̄дакехи [дипа̄дакехи (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] ме;
чатуппадехи ме меттам̣, меттам̣ бахуппадехи ме.
‘‘ма̄ мам̣ апа̄дако хим̣си, ма̄ мам̣ хим̣си двипа̄дако [дипа̄дако (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)];
ма̄ мам̣ чатуппадо хим̣си, ма̄ мам̣ хим̣си бахуппадо.
‘‘саббе сатта̄ саббе па̄н̣а̄, саббе бхӯта̄ ча кевала̄;
саббе бхадра̄ни пассанту, ма̄ кан̃чи [кин̃чи (сйа̄. кам̣. ка.)] па̄пама̄гама̄.
‘‘аппама̄н̣о буддхо, аппама̄н̣о дхаммо;
аппама̄н̣о сан̇гхо, пама̄н̣аванта̄ни сарӣсапа̄ни [сирим̣сапа̄ни (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)].
‘‘ахивиччхика̄ сатападӣ, ун̣н̣ана̄бхӣ сарабӯ мӯсика̄;
ката̄ ме раккха̄ ката̄ ме паритта̄ [катам̣ ме париттам̣ (?)], пат̣иккаманту бхӯта̄ни;
сохам̣ намо бхагавато, намо саттаннам̣ самма̄самбуддха̄на’’нти. саттамам̣;
8. девадаттасуттам̣
68. екам̣ самайам̣ бхагава̄ ра̄джагахе вихарати гиджджхакӯт̣е паббате ачирапакканте девадатте. татра кхо бхагава̄ девадаттам̣ а̄раббха бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘аттавадха̄йа, бхиккхаве [чӯл̣ава. 252; сам̣. ни. 2.184], девадаттасса ла̄бхасакка̄расилоко удапа̄ди. пара̄бхава̄йа, бхиккхаве, девадаттасса ла̄бхасакка̄расилоко удапа̄ди.
‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, кадалӣ аттавадха̄йа пхалам̣ дети, пара̄бхава̄йа пхалам̣ дети; евамевам̣ кхо, бхиккхаве, аттавадха̄йа девадаттасса ла̄бхасакка̄расилоко удапа̄ди, пара̄бхава̄йа девадаттасса ла̄бхасакка̄расилоко удапа̄ди.
‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, вел̣у аттавадха̄йа пхалам̣ дети, пара̄бхава̄йа пхалам̣ дети; евамевам̣ кхо, бхиккхаве, аттавадха̄йа девадаттасса ла̄бхасакка̄расилоко удапа̄ди, пара̄бхава̄йа девадаттасса ла̄бхасакка̄расилоко удапа̄ди.
‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, нал̣о аттавадха̄йа пхалам̣ дети, пара̄бхава̄йа пхалам̣ дети; евамевам̣ кхо, бхиккхаве, аттавадха̄йа девадаттасса ла̄бхасакка̄расилоко удапа̄ди, пара̄бхава̄йа девадаттасса ла̄бхасакка̄расилоко удапа̄ди.
‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, ассатарӣ аттавадха̄йа габбхам̣ ган̣ха̄ти, пара̄бхава̄йа габбхам̣ ган̣ха̄ти; евамевам̣ кхо, бхиккхаве, аттавадха̄йа девадаттасса ла̄бхасакка̄расилоко удапа̄ди, пара̄бхава̄йа девадаттасса ла̄бхасакка̄расилоко удапа̄дӣ’’ти.
‘‘пхалам̣ ве кадалим̣ ханти, пхалам̣ вел̣ум̣ пхалам̣ нал̣ам̣;
сакка̄ро ка̄пурисам̣ ханти, габбхо ассатарим̣ йатха̄’’ти [чӯл̣ава. 335; сам̣. ни. 1.183; 2.184; нетти. 90]. ат̣т̣хамам̣;
9. падха̄насуттам̣
69. ‘‘чатта̄рима̄ни, бхиккхаве, падха̄на̄ни. катама̄ни чатта̄ри? сам̣вараппадха̄нам̣, паха̄наппадха̄нам̣, бха̄вана̄ппадха̄нам̣, анураккхан̣а̄ппадха̄нам̣. катаман̃ча, бхиккхаве, сам̣вараппадха̄нам̣? идха, бхиккхаве, бхиккху ануппанна̄нам̣ па̄пака̄нам̣ акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ ануппа̄да̄йа чхандам̣ джанети ва̄йамати вӣрийам̣ а̄рабхати читтам̣ пагган̣ха̄ти падахати. идам̣ вуччати, бхиккхаве, сам̣вараппадха̄нам̣.
‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, паха̄наппадха̄нам̣? идха, бхиккхаве, бхиккху уппанна̄нам̣ па̄пака̄нам̣ акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ паха̄на̄йа чхандам̣ джанети ва̄йамати вӣрийам̣ а̄рабхати читтам̣ пагган̣ха̄ти падахати. идам̣ вуччати, бхиккхаве, паха̄наппадха̄нам̣.
‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, бха̄вана̄ппадха̄нам̣? идха, бхиккхаве, бхиккху ануппанна̄нам̣ кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ уппа̄да̄йа чхандам̣ джанети ва̄йамати вӣрийам̣ а̄рабхати читтам̣ пагган̣ха̄ти падахати. идам̣ вуччати, бхиккхаве, бха̄вана̄ппадха̄нам̣.
‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, анураккхан̣а̄ппадха̄нам̣? идха, бхиккхаве, бхиккху уппанна̄нам̣ кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ т̣хитийа̄ асаммоса̄йа бхиййобха̄ва̄йа вепулла̄йа бха̄вана̄йа па̄рипӯрийа̄ чхандам̣ джанети ва̄йамати вӣрийам̣ а̄рабхати читтам̣ пагган̣ха̄ти падахати. идам̣ вуччати, бхиккхаве, анураккхан̣а̄ппадха̄нам̣. има̄ни кхо, бхиккхаве, чатта̄ри падха̄на̄нӣ’’ти.
‘‘сам̣варо ча паха̄нан̃ча, бха̄вана̄ анураккхан̣а̄;
ете падха̄на̄ чатта̄ро, десита̄диччабандхуна̄;
йо хи [йехи (?)] бхиккху идха̄та̄пӣ, кхайам̣ дуккхасса па̄пун̣е’’ти. навамам̣;
10. адхаммикасуттам̣
70. ‘‘йасмим̣, бхиккхаве, самайе ра̄джа̄но адхаммика̄ хонти, ра̄джа̄йутта̄пи тасмим̣ самайе адхаммика̄ хонти. ра̄джа̄йуттесу адхаммикесу бра̄хман̣агахапатика̄пи тасмим̣ самайе адхаммика̄ хонти. бра̄хман̣агахапатикесу адхаммикесу негамаджа̄напада̄пи тасмим̣ самайе адхаммика̄ хонти. негамаджа̄нападесу адхаммикесу висамам̣ чандимасӯрийа̄ париваттанти. висамам̣ чандимасӯрийесу париваттантесу висамам̣ наккхатта̄ни та̄ракарӯпа̄ни париваттанти. висамам̣ наккхаттесу та̄ракарӯпесу париваттантесу висамам̣ раттиндива̄ [раттидива̄ (ка.)] париваттанти. висамам̣ раттиндивесу париваттантесу висамам̣ ма̄саддхама̄са̄ париваттанти. висамам̣ ма̄саддхама̄сесу париваттантесу висамам̣ утусам̣ваччхара̄ париваттанти. висамам̣ утусам̣ваччхаресу париваттантесу висамам̣ ва̄та̄ ва̄йанти висама̄ апан̃джаса̄. висамам̣ ва̄тесу ва̄йантесу висамесу апан̃джасесу девата̄ парикупита̄ бхаванти. девата̄су парикупита̄су дево на самма̄ дха̄рам̣ ануппавеччхати. деве на самма̄ дха̄рам̣ ануппавеччханте висамапа̄ка̄ни [висамапа̄кӣни (сӣ. сйа̄. кам̣.), висамам̣ па̄ка̄ни (ка.)] сасса̄ни бхаванти. висамапа̄ка̄ни, бхиккхаве, сасса̄ни манусса̄ парибхун̃джанта̄ аппа̄йука̄ хонти дуббан̣н̣а̄ ча бавха̄ба̄дха̄ [бахва̄ба̄дха̄ (ка.)] ча.
‘‘йасмим̣, бхиккхаве, самайе ра̄джа̄но дхаммика̄ хонти, ра̄джа̄йутта̄пи тасмим̣ самайе дхаммика̄ хонти. ра̄джа̄йуттесу дхаммикесу бра̄хман̣агахапатика̄пи тасмим̣ самайе дхаммика̄ хонти. бра̄хман̣агахапатикесу дхаммикесу негамаджа̄напада̄пи тасмим̣ самайе дхаммика̄ хонти. негамаджа̄нападесу дхаммикесу самам̣ чандимасӯрийа̄ париваттанти. самам̣ чандимасӯрийесу париваттантесу самам̣ наккхатта̄ни та̄ракарӯпа̄ни париваттанти. самам̣ наккхаттесу та̄ракарӯпесу париваттантесу самам̣ раттиндива̄ париваттанти. самам̣ раттиндивесу париваттантесу самам̣ ма̄саддхама̄са̄ париваттанти. самам̣ ма̄саддхама̄сесу париваттантесу самам̣ утусам̣ваччхара̄ париваттанти. самам̣ утусам̣ваччхаресу париваттантесу самам̣ ва̄та̄ ва̄йанти сама̄ пан̃джаса̄. самам̣ ва̄тесу ва̄йантесу самесу пан̃джасесу девата̄ апарикупита̄ бхаванти. девата̄су апарикупита̄су дево самма̄ дха̄рам̣ ануппавеччхати. деве самма̄ дха̄рам̣ ануппавеччханте самапа̄ка̄ни сасса̄ни бхаванти. самапа̄ка̄ни, бхиккхаве, сасса̄ни манусса̄ парибхун̃джанта̄ дӣгха̄йука̄ ча хонти ван̣н̣аванто ча балаванто ча аппа̄ба̄дха̄ ча̄’’ти.
‘‘гуннам̣ че тарама̄на̄нам̣, джимхам̣ гаччхати пун̇гаво;
сабба̄ та̄ джимхам̣ гаччханти, нетте джимхам̣ гате сати.
‘‘евамевам̣ мануссесу, йо хоти сет̣т̣хасаммато;
со че адхаммам̣ чарати, пагева итара̄ паджа̄;
саббам̣ рат̣т̣хам̣ дуккхам̣ сети, ра̄джа̄ че хоти адхаммико.
‘‘гуннам̣ че тарама̄на̄нам̣, уджум̣ гаччхати пун̇гаво;
сабба̄ та̄ уджум̣ гаччханти, нетте уджум̣ гате сати.
‘‘евамевам̣ мануссесу, йо хоти сет̣т̣хасаммато;
со саче [со чева (сӣ. пӣ.), со че (сйа̄.)] дхаммам̣ чарати, пагева итара̄ паджа̄;
саббам̣ рат̣т̣хам̣ сукхам̣ сети, ра̄джа̄ че хоти дхаммико’’ти. дасамам̣;
паттакаммавагго дутийо.