1. пат̣хамаурувеласуттам̣
21. евам̣ ме сутам̣ [сам̣. ни. 1.173 а̄гатам̣] – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. татра кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘бхиккхаво’’ти. ‘‘бхаданте’’ти те бхиккхӯ бхагавато паччассосум̣. бхагава̄ етадавоча –
‘‘екамида̄хам̣, бхиккхаве, самайам̣ урувела̄йам̣ вихара̄ми наджджа̄ неран̃джара̄йа тӣре аджапа̄ланигродхе пат̣хама̄бхисамбуддхо. тасса майхам̣, бхиккхаве, рахогатасса пат̣исаллӣнасса евам̣ четасо паривитакко удапа̄ди – ‘дуккхам̣ кхо ага̄раво вихарати аппатиссо. ким̣ ну кхо ахам̣ саман̣ам̣ ва̄ бра̄хман̣ам̣ ва̄ саккатва̄ гарум̣ катва̄ [гарукатва̄ (сӣ. пӣ.)] упанисса̄йа вихареййа’’’нти?
‘‘тасса майхам̣, бхиккхаве, етадахоси – апарипӯрасса кхо ахам̣ сӣлаккхандхасса па̄рипӯрийа̄ ан̃н̃ам̣ саман̣ам̣ ва̄ бра̄хман̣ам̣ ва̄ саккатва̄ гарум̣ катва̄ упанисса̄йа вихареййам̣. на кхо пана̄хам̣ пасса̄ми садеваке локе сама̄раке сабрахмаке сассаман̣абра̄хман̣ийа̄ паджа̄йа садеваманусса̄йа ан̃н̃ам̣ саман̣ам̣ ва̄ бра̄хман̣ам̣ ва̄ аттана̄ сӣласампаннатарам̣, йамахам̣ саккатва̄ гарум̣ катва̄ упанисса̄йа вихареййам̣.
‘‘апарипӯрасса кхо ахам̣ сама̄дхиккхандхасса па̄рипӯрийа̄ ан̃н̃ам̣ саман̣ам̣ ва̄ бра̄хман̣ам̣ ва̄ саккатва̄ гарум̣ катва̄ упанисса̄йа вихареййам̣. на кхо пана̄хам̣ пасса̄ми садеваке локе сама̄раке сабрахмаке сассаман̣абра̄хман̣ийа̄ паджа̄йа садеваманусса̄йа ан̃н̃ам̣ саман̣ам̣ ва̄ бра̄хман̣ам̣ ва̄ аттана̄ сама̄дхисампаннатарам̣, йамахам̣ саккатва̄ гарум̣ катва̄ упанисса̄йа вихареййам̣.
‘‘апарипӯрасса кхо ахам̣ пан̃н̃а̄ккхандхасса па̄рипӯрийа̄ ан̃н̃ам̣ саман̣ам̣ ва̄ бра̄хман̣ам̣ ва̄ саккатва̄ гарум̣ катва̄ упанисса̄йа вихареййам̣. на кхо пана̄хам̣ пасса̄ми садеваке локе сама̄раке сабрахмаке сассаман̣абра̄хман̣ийа̄ паджа̄йа садеваманусса̄йа ан̃н̃ам̣ саман̣ам̣ ва̄ бра̄хман̣ам̣ ва̄ аттана̄ пан̃н̃а̄сампаннатарам̣, йамахам̣ саккатва̄ гарум̣ катва̄ упанисса̄йа вихареййам̣.
‘‘апарипӯрасса кхо ахам̣ вимуттиккхандхасса па̄рипӯрийа̄ ан̃н̃ам̣ саман̣ам̣ ва̄ бра̄хман̣ам̣ ва̄ саккатва̄ гарум̣ катва̄ упанисса̄йа вихареййам̣. на кхо пана̄хам̣ пасса̄ми садеваке локе сама̄раке сабрахмаке сассаман̣абра̄хман̣ийа̄ паджа̄йа садеваманусса̄йа ан̃н̃ам̣ саман̣ам̣ ва̄ бра̄хман̣ам̣ ва̄ аттана̄ вимуттисампаннатарам̣, йамахам̣ саккатва̄ гарум̣ катва̄ упанисса̄йа вихареййа’’нти.
‘‘тасса майхам̣, бхиккхаве, етадахоси – ‘йам̣нӯна̄хам̣ йва̄йам̣ [йопа̄йам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] дхаммо майа̄ абхисамбуддхо тамева дхаммам̣ саккатва̄ гарум̣ катва̄ упанисса̄йа вихареййа’’’нти.
‘‘атха кхо, бхиккхаве, брахма̄ сахампати мама четаса̄ четопаривитаккаман̃н̃а̄йа – сеййатха̄пи на̄ма балава̄ пурисо самин̃джитам̣ [саммин̃джитам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] ва̄ ба̄хам̣ паса̄реййа, паса̄ритам̣ ва̄ ба̄хам̣ самин̃джеййа, евамевам̣ – брахмалоке антарахито мама пурато па̄турахоси. атха кхо, бхиккхаве, брахма̄ сахампати екам̣сам̣ уттара̄сан̇гам̣ каритва̄ даккхин̣ам̣ джа̄н̣уман̣д̣алам̣ патхавийам̣ нихантва̄ йена̄хам̣ тенан̃джалим̣ пан̣а̄метва̄ мам̣ етадавоча – ‘еваметам̣ бхагава̄, еваметам̣ сугата! йепи те, бханте, ахесум̣ атӣтамаддха̄нам̣ араханто самма̄самбуддха̄ тепи бхагаванто дхаммам̣йева саккатва̄ гарум̣ катва̄ упанисса̄йа вихарим̣су; йепи те, бханте, бхависсанти ана̄гатамаддха̄нам̣ араханто самма̄самбуддха̄ тепи бхагаванто дхаммам̣йева саккатва̄ гарум̣ катва̄ упанисса̄йа вихариссанти; бхагава̄пи, бханте, етарахи арахам̣ самма̄самбуддхо дхаммам̣йева саккатва̄ гарум̣ катва̄ упанисса̄йа вихаратӯ’’’ти. идамавоча брахма̄ сахампати. идам̣ ватва̄ атха̄парам̣ етадавоча –
‘‘йе ча атӣта̄ [йе чаббхатӣта̄ (сӣ. пӣ. ка.)] самбуддха̄, йе ча буддха̄ ана̄гата̄;
йо четарахи самбуддхо, бахӯнам̣ [бахуннам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.) сам̣. ни. 1.173] сокана̄сано.
‘‘саббе саддхаммагаруно, вихам̣су [вихарим̣су (сйа̄. кам̣.)] вихаранти ча;
атхопи вихариссанти, еса̄ буддха̄на дхаммата̄.
‘‘тасма̄ хи аттака̄мена [аттхака̄мена (сӣ. ка.)], махаттамабхикан̇кхата̄;
саддхаммо гарука̄таббо, сарам̣ буддха̄на са̄сана’’нти.
‘‘идамавоча, бхиккхаве, брахма̄ сахампати. идам̣ ватва̄ мам̣ абхива̄детва̄ падаккхин̣ам̣ катва̄ таттхевантарадха̄йи. атха кхва̄хам̣, бхиккхаве, брахмуно ча аджджхесанам̣ видитва̄ аттано ча патирӯпам̣ йва̄йам̣ [йопа̄йам̣ (саббаттха)] дхаммо майа̄ абхисамбуддхо тамева дхаммам̣ саккатва̄ гарум̣ катва̄ упанисса̄йа виха̄сим̣. йато ча кхо, бхиккхаве, сан̇гхопи махаттена саманна̄гато, атха ме сан̇гхепи га̄раво’’ти. пат̣хамам̣.