(10) 5. лон̣акапаллавагго

1. ачча̄йикасуттам̣

93. ‘‘тӣн̣има̄ни, бхиккхаве, кассакасса гахапатисса ачча̄йика̄ни каран̣ӣйа̄ни. катама̄ни тӣн̣и? идха, бхиккхаве, кассако гахапати сӣгхам̣ сӣгхам̣ кхеттам̣ сукат̣т̣хам̣ кароти суматикатам̣. сӣгхам̣ сӣгхам̣ кхеттам̣ сукат̣т̣хам̣ каритва̄ суматикатам̣ сӣгхам̣ сӣгхам̣ бӣджа̄ни патит̣т̣ха̄пети. сӣгхам̣ сӣгхам̣ бӣджа̄ни патит̣т̣ха̄петва̄ сӣгхам̣ сӣгхам̣ удакам̣ абхинетипи апанетипи. има̄ни кхо, бхиккхаве, тӣн̣и кассакасса гахапатисса ачча̄йика̄ни каран̣ӣйа̄ни. тасса кхо там̣, бхиккхаве, кассакасса гахапатисса наттхи са̄ иддхи ва̄ а̄нубха̄во ва̄ – ‘аджджева ме дхан̃н̃а̄ни джа̄йанту, свева габбхӣни хонту, уттарасвева паччантӯ’ти. атха кхо, бхиккхаве, хоти со самайо йам̣ тасса кассакасса гахапатисса та̄ни дхан̃н̃а̄ни утупарин̣а̄мӣни джа̄йантипи габбхӣнипи хонти паччантипи.

‘‘евамевам̣ кхо, бхиккхаве, тӣн̣има̄ни бхиккхусса ачча̄йика̄ни каран̣ӣйа̄ни. катама̄ни тӣн̣и? адхисӣласиккха̄сама̄да̄нам̣, адхичиттасиккха̄сама̄да̄нам̣, адхипан̃н̃а̄сиккха̄сама̄да̄нам̣ – има̄ни кхо, бхиккхаве, тӣн̣и бхиккхусса ачча̄йика̄ни каран̣ӣйа̄ни. тасса кхо там̣, бхиккхаве, бхиккхуно наттхи са̄ иддхи ва̄ анубха̄во ва̄ – ‘аджджева ме анупа̄да̄йа а̄савехи читтам̣ вимуччату све ва̄ уттарасве ва̄’ти. атха кхо, бхиккхаве, хоти со самайо йам̣ тасса бхиккхуно адхисӣлампи сиккхато адхичиттампи сиккхато адхипан̃н̃ампи сиккхато анупа̄да̄йа а̄савехи читтам̣ вимуччати.

‘‘тасма̄тиха, бхиккхаве, евам̣ сиккхитаббам̣ – ‘тиббо но чхандо бхависсати адхисӣласиккха̄сама̄да̄не, тиббо чхандо бхависсати адхичиттасиккха̄сама̄да̄не, тиббо чхандо бхависсати адхипан̃н̃а̄сиккха̄сама̄да̄не’ти. еван̃хи во, бхиккхаве, сиккхитабба’’нти. пат̣хамам̣.

2. павивекасуттам̣

94. ‘‘тӣн̣има̄ни, бхиккхаве, ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ павивека̄ни пан̃н̃а̄пенти. катама̄ни тӣн̣и? чӣварапавивекам̣, пин̣д̣апа̄тапавивекам̣, сена̄санапавивекам̣.

‘‘татридам̣, бхиккхаве, ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ чӣварапавивекасмим̣ пан̃н̃а̄пенти, са̄н̣а̄нипи дха̄ренти, маса̄н̣а̄нипи дха̄ренти, чхавадусса̄нипи дха̄ренти, пам̣сукӯла̄нипи дха̄ренти, тирӣт̣а̄нипи дха̄ренти, аджинампи дха̄ренти, аджинаккхипампи дха̄ренти, кусачӣрампи дха̄ренти, ва̄качӣрампи дха̄ренти, пхалакачӣрампи дха̄ренти, кесакамбалампи дха̄ренти, ва̄лакамбалампи дха̄ренти, улӯкапаккхикампи дха̄ренти. идам̣ кхо, бхиккхаве, ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ чӣварапавивекасмим̣ пан̃н̃а̄пенти.

‘‘татридам̣, бхиккхаве, ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ пин̣д̣апа̄тапавивекасмим̣ пан̃н̃а̄пенти. са̄кабхаккха̄пи хонти, са̄ма̄кабхаккха̄пи хонти, нӣва̄рабхаккха̄пи хонти, даддулабхаккха̄пи хонти, хат̣абхаккха̄пи хонти, кан̣абхаккха̄пи хонти, а̄ча̄мабхаккха̄пи хонти, пин̃н̃а̄кабхаккха̄пи хонти, тин̣абхаккха̄пи хонти, гомайабхаккха̄пи хонти, ванамӯлапхала̄ха̄ра̄ йа̄пенти паваттапхалабходжӣ. идам̣ кхо, бхиккхаве, ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ пин̣д̣апа̄тапавивекасмим̣ пан̃н̃а̄пенти.

‘‘татридам̣, бхиккхаве, ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ сена̄санапавивекасмим̣ пан̃н̃а̄пенти аран̃н̃ам̣ руккхамӯлам̣ суса̄нам̣ [руккхамӯлам̣ бхуса̄га̄рам̣ суса̄нам̣ (ка.)] ванапаттхам̣ аббхока̄сам̣ пала̄лапун̃джам̣ бхуса̄га̄рам̣ [сун̃н̃а̄га̄рам̣ (ка.)]. идам̣ кхо, бхиккхаве, ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ сена̄санапавивекасмим̣ пан̃н̃а̄пенти. има̄ни кхо, бхиккхаве, тӣн̣и ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ павивека̄ни пан̃н̃а̄пенти.

‘‘тӣн̣и кхо панима̄ни, бхиккхаве, имасмим̣ дхаммавинайе бхиккхуно павивека̄ни. катама̄ни тӣн̣и? идха, бхиккхаве, бхиккху сӣлава̄ ча хоти, дуссӣлйан̃часса пахӣнам̣ хоти, тена ча вивитто хоти; самма̄дит̣т̣хико ча хоти, миччха̄дит̣т̣хи часса пахӣна̄ хоти, та̄йа ча вивитто хоти; кхӣн̣а̄саво ча хоти, а̄сава̄ часса пахӣна̄ хонти, техи ча вивитто хоти. йато кхо, бхиккхаве, бхиккху сӣлава̄ хоти, дуссӣлйан̃часса пахӣнам̣ хоти, тена ча вивитто хоти; самма̄дит̣т̣хико ча хоти, миччха̄дит̣т̣хи часса пахӣна̄ хоти, та̄йа ча вивитто хоти; кхӣн̣а̄саво ча хоти, а̄сава̄ часса пахӣна̄ хонти, техи ча вивитто хоти. айам̣ вуччати, бхиккхаве, ‘бхиккху аггаппатто са̄раппатто суддхо са̄ре патит̣т̣хито’’’.

‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, кассакасса гахапатисса сампаннам̣ са̄ликкхеттам̣. таменам̣ кассако гахапати сӣгхам̣ сӣгхам̣ [сӣгхасӣгхам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] лава̄пеййа. сӣгхам̣ сӣгхам̣ лава̄петва̄ сӣгхам̣ сӣгхам̣ сан̇гхара̄пеййа. сӣгхам̣ сӣгхам̣ сан̇гхара̄петва̄ сӣгхам̣ сӣгхам̣ уббаха̄пеййа [убба̄ха̄пеййа (сйа̄. кам̣.)]. сӣгхам̣ сӣгхам̣ уббаха̄петва̄ сӣгхам̣ сӣгхам̣ пун̃джам̣ ка̄ра̄пеййа. сӣгхам̣ сӣгхам̣ пун̃джам̣ ка̄ра̄петва̄ сӣгхам̣ сӣгхам̣ мадда̄пеййа. сӣгхам̣ сӣгхам̣ мадда̄петва̄ сӣгхам̣ сӣгхам̣ пала̄ла̄ни уддхара̄пеййа. сӣгхам̣ сӣгхам̣ пала̄ла̄ни уддхара̄петва̄ сӣгхам̣ сӣгхам̣ бхусикам̣ уддхара̄пеййа. сӣгхам̣ сӣгхам̣ бхусикам̣ уддхара̄петва̄ сӣгхам̣ сӣгхам̣ опуна̄пеййа. сӣгхам̣ сӣгхам̣ опуна̄петва̄ сӣгхам̣ сӣгхам̣ атихара̄пеййа. сӣгхам̣ сӣгхам̣ атихара̄петва̄ сӣгхам̣ сӣгхам̣ кот̣т̣а̄пеййа. сӣгхам̣ сӣгхам̣ кот̣т̣а̄петва̄ сӣгхам̣ сӣгхам̣ тхуса̄ни уддхара̄пеййа. евамассу [евассу (ка.)] та̄ни, бхиккхаве, кассакасса гахапатисса дхан̃н̃а̄ни аггаппатта̄ни са̄раппатта̄ни суддха̄ни са̄ре патит̣т̣хита̄ни.

‘‘евамевам̣ кхо, бхиккхаве, йато бхиккху сӣлава̄ ча хоти, дуссӣлйан̃часса пахӣнам̣ хоти, тена ча вивитто хоти; самма̄дит̣т̣хико ча хоти, миччха̄дит̣т̣хи часса пахӣна̄ хоти, та̄йа ча вивитто хоти; кхӣн̣а̄саво ча хоти, а̄сава̄ часса пахӣна̄ хонти, техи ча вивитто хоти. айам̣ вуччати, бхиккхаве, ‘бхиккху аггаппатто са̄раппатто суддхо са̄ре патит̣т̣хито’’’ти. дутийам̣.

3. сарадасуттам̣

95. ‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, сарадасамайе виддхе вигатавала̄хаке деве а̄диччо набхам̣ аббхуссаккама̄но [аббхуссуккама̄но (сӣ. пӣ.)] саббам̣ а̄ка̄сагатам̣ тамагатам̣ абхивихачча бха̄сате ча тапате ча вирочати ча.

‘‘евамевам̣ кхо, бхиккхаве, йато арийаса̄вакасса вираджам̣ вӣтамалам̣ дхаммачаккхум̣ уппаджджати [удапа̄ди (саббаттха)], саха дассануппа̄да̄, бхиккхаве, арийаса̄вакасса тӣн̣и сам̣йоджана̄ни пахӣйанти – сакка̄йадит̣т̣хи, вичикиччха̄, сӣлаббатапара̄ма̄со.

‘‘атха̄парам̣ двӣхи дхаммехи ниййа̄ти абхиджджха̄йа ча бйа̄па̄дена ча. со вивиччева ка̄мехи вивичча акусалехи дхаммехи савитаккам̣ савича̄рам̣ вивекаджам̣ пӣтисукхам̣ пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. тасмим̣ че, бхиккхаве, самайе арийаса̄вако ка̄лам̣ кареййа, наттхи там̣ [тасса (ка.)] сам̣йоджанам̣ йена сам̣йоджанена сам̣йутто арийаса̄вако пуна имам̣ [пунайимам̣ (сйа̄. кам̣. ка.)] локам̣ а̄гаччхеййа̄’’ти. татийам̣.

4. париса̄суттам̣

96. ‘‘тиссо има̄, бхиккхаве, париса̄. катама̄ тиссо? аггаватӣ париса̄, вагга̄ париса̄, самагга̄ париса̄.

‘‘катама̄ ча, бхиккхаве, аггаватӣ париса̄? идха, бхиккхаве, йассам̣ париса̄йам̣ тхера̄ бхиккхӯ на ба̄хулика̄ хонти на са̄тхалика̄, оккамане никкхиттадхура̄ павивеке пуббан̇гама̄, вӣрийам̣ а̄рабханти аппаттасса паттийа̄ анадхигатасса адхигама̄йа асаччхикатасса саччхикирийа̄йа, тесам̣ паччхима̄ джаната̄ дит̣т̣ха̄нугатим̣ а̄паджджати. са̄пи хоти на ба̄хулика̄ на са̄тхалика̄ оккамане никкхиттадхура̄ павивеке пуббан̇гама̄, вӣрийам̣ а̄рабхати аппаттасса паттийа̄ анадхигатасса адхигама̄йа асаччхикатасса саччхикирийа̄йа. айам̣ вуччати, бхиккхаве, аггаватӣ париса̄.

‘‘катама̄ ча, бхиккхаве, вагга̄ париса̄? идха, бхиккхаве, йассам̣ париса̄йам̣ бхиккхӯ бхан̣д̣анаджа̄та̄ калахаджа̄та̄ вива̄да̄панна̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ мукхасаттӣхи витуданта̄ вихаранти, айам̣ вуччати, бхиккхаве, вагга̄ париса̄.

‘‘катама̄ ча, бхиккхаве, самагга̄ париса̄? идха, бхиккхаве, йассам̣ париса̄йам̣ бхиккхӯ самагга̄ саммодама̄на̄ авивадама̄на̄ кхӣродакӣбхӯта̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ пийачаккхӯхи сампассанта̄ вихаранти, айам̣ вуччати, бхиккхаве, самагга̄ париса̄.

‘‘йасмим̣, бхиккхаве, самайе бхиккхӯ самагга̄ саммодама̄на̄ авивадама̄на̄ кхӣродакӣбхӯта̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ пийачаккхӯхи сампассанта̄ вихаранти, бахум̣, бхиккхаве, бхиккхӯ тасмим̣ самайе пун̃н̃ам̣ пасаванти. брахмам̣, бхиккхаве, виха̄рам̣ тасмим̣ самайе бхиккхӯ вихаранти, йадидам̣ мудита̄йа четовимуттийа̄. памудитасса пӣти джа̄йати, пӣтиманасса ка̄йо пассамбхати, пассаддхака̄йо сукхам̣ ведийати, сукхино читтам̣ сама̄дхийати.

‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, упарипаббате тхуллапхуситаке деве вассанте там̣ удакам̣ йатха̄ниннам̣ паваттама̄нам̣ паббатакандарападараса̄кха̄ парипӯрети, паббатакандарападараса̄кха̄ парипӯра̄ кусоббхе [куссумбхе (сӣ. пӣ.), кусумбхе (сйа̄. кам̣. ка.)] парипӯренти, кусоббха̄ парипӯра̄ маха̄соббхе парипӯренти, маха̄соббха̄ парипӯра̄ куннадийо парипӯренти, куннадийо парипӯра̄ маха̄надийо парипӯренти, маха̄надийо парипӯра̄ самуддам̣ [самуддаса̄гаре (ка.)] парипӯренти.

‘‘евамевам̣ кхо, бхиккхаве, йасмим̣ самайе бхиккхӯ самагга̄ саммодама̄на̄ авивадама̄на̄ кхӣродакӣбхӯта̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ пийачаккхӯхи сампассанта̄ вихаранти, бахум̣, бхиккхаве, бхиккхӯ тасмим̣ самайе пун̃н̃ам̣ пасаванти. брахмам̣, бхиккхаве, виха̄рам̣ тасмим̣ самайе бхиккхӯ вихаранти, йадидам̣ мудита̄йа четовимуттийа̄. памудитасса пӣти джа̄йати, пӣтиманасса ка̄йо пассамбхати, пассаддхака̄йо сукхам̣ ведийати, сукхино читтам̣ сама̄дхийати. има̄ кхо, бхиккхаве, тиссо париса̄’’ти. чатуттхам̣.

5. пат̣хамаа̄джа̄нӣйасуттам̣

97. ‘‘тӣхи, бхиккхаве, ан̇гехи саманна̄гато ран̃н̃о бхадро [бхаддо (ка.)] асса̄джа̄нӣйо ра̄джа̄рахо хоти ра̄джабхогго, ран̃н̃о ан̇гантева сан̇кхйам̣ [сан̇кхам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] гаччхати. катамехи тӣхи? идха, бхиккхаве, ран̃н̃о бхадро асса̄джа̄нӣйо ван̣н̣асампанно ча хоти баласампанно ча джавасампанно ча. имехи кхо, бхиккхаве, тӣхи ан̇гехи саманна̄гато ран̃н̃о бхадро асса̄джа̄нӣйо ра̄джа̄рахо хоти ра̄джабхогго, ран̃н̃о ан̇гантева сан̇кхйам̣ гаччхати. евамевам̣ кхо, бхиккхаве, тӣхи дхаммехи саманна̄гато бхиккху а̄хунеййо хоти па̄хунеййо даккхин̣еййо ан̃джаликаран̣ӣйо ануттарам̣ пун̃н̃аккхеттам̣ локасса. катамехи тӣхи? идха, бхиккхаве, бхиккху ван̣н̣асампанно ча хоти баласампанно ча джавасампанно ча.

‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, бхиккху ван̣н̣асампанно хоти? идха, бхиккхаве, бхиккху сӣлава̄ хоти, па̄тимоккхасам̣варасам̣вуто вихарати а̄ча̄рагочарасампанно ан̣уматтесу ваджджесу бхайадасса̄вӣ, сама̄да̄йа сиккхати сиккха̄падесу. евам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккху ван̣н̣асампанно хоти.

‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, бхиккху баласампанно хоти? идха, бхиккхаве, бхиккху а̄раддхавӣрийо вихарати акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ паха̄на̄йа кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ упасампада̄йа тха̄мава̄ дал̣хапараккамо аниккхиттадхуро кусалесу дхаммесу. евам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккху баласампанно хоти.

‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, бхиккху джавасампанно хоти? идха, бхиккхаве, бхиккху ‘идам̣ дуккха’нти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти; ‘айам̣ дуккхасамудайо’ти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти; ‘айам̣ дуккханиродхо’ти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти; ‘айам̣ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄’ти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти. евам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккху джавасампанно хоти. имехи кхо, бхиккхаве, тӣхи дхаммехи саманна̄гато бхиккху а̄хунеййо хоти па̄хунеййо даккхин̣еййо ан̃джаликаран̣ӣйо ануттарам̣ пун̃н̃аккхеттам̣ локасса̄’’ти. пан̃чамам̣.

6. дутийаа̄джа̄нӣйасуттам̣

98. ‘‘тӣхи, бхиккхаве, ан̇гехи саманна̄гато ран̃н̃о бхадро асса̄джа̄нӣйо ра̄джа̄рахо хоти ра̄джабхогго, ран̃н̃о ан̇гантева сан̇кхайам̣ гаччхати. катамехи тӣхи? идха, бхиккхаве, ран̃н̃о бхадро асса̄джа̄нӣйо ван̣н̣асампанно ча хоти баласампанно ча джавасампанно ча. имехи кхо, бхиккхаве, тӣхи ан̇гехи саманна̄гато ран̃н̃о бхадро асса̄джа̄нӣйо ра̄джа̄рахо хоти ра̄джабхогго, ран̃н̃о ан̇гантева сан̇кхйам̣ гаччхати. евамевам̣ кхо, бхиккхаве, тӣхи дхаммехи саманна̄гато бхиккху а̄хунеййо хоти…пе… ануттарам̣ пун̃н̃аккхеттам̣ локасса. катамехи тӣхи? идха, бхиккхаве, бхиккху ван̣н̣асампанно ча хоти баласампанно ча джавасампанно ча.

‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, бхиккху ван̣н̣асампанно хоти? идха, бхиккхаве, бхиккху сӣлава̄ хоти…пе… сама̄да̄йа сиккхати сиккха̄падесу. евам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккху ван̣н̣асампанно хоти.

‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, бхиккху баласампанно хоти? идха, бхиккхаве, бхиккху а̄раддхавӣрийо вихарати акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ паха̄на̄йа кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ упасампада̄йа тха̄мава̄ дал̣хапараккамо аниккхиттадхуро кусалесу дхаммесу. евам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккху баласампанно хоти.

‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, бхиккху джавасампанно хоти? идха, бхиккхаве, бхиккху пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ опапа̄тико хоти таттха паринибба̄йӣ ана̄ваттидхаммо тасма̄ лока̄. евам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккху джавасампанно хоти. имехи кхо, бхиккхаве, тӣхи дхаммехи саманна̄гато бхиккху а̄хунеййо хоти…пе… ануттарам̣ пун̃н̃аккхеттам̣ локасса̄’’ти. чхат̣т̣хам̣.

7. татийаа̄джа̄нӣйасуттам̣

99. ‘‘тӣхи, бхиккхаве, ан̇гехи саманна̄гато ран̃н̃о бхадро асса̄джа̄нӣйо ра̄джа̄рахо хоти ра̄джабхогго, ран̃н̃о ан̇гантева сан̇кхайам̣ гаччхати. катамехи тӣхи? идха, бхиккхаве, ран̃н̃о бхадро асса̄джа̄нӣйо ван̣н̣асампанно ча хоти баласампанно ча джавасампанно ча. имехи кхо, бхиккхаве, тӣхи ан̇гехи саманна̄гато ран̃н̃о бхадро асса̄джа̄нӣйо ра̄джа̄рахо хоти ра̄джабхогго, ран̃н̃о ан̇гантева сан̇кхйам̣ гаччхати. евамевам̣ кхо, бхиккхаве, тӣхи дхаммехи саманна̄гато бхиккху а̄хунеййо хоти па̄хунеййо даккхин̣еййо ан̃джаликаран̣ӣйо ануттарам̣ пун̃н̃аккхеттам̣ локасса. катамехи тӣхи? идха, бхиккхаве, бхиккху ван̣н̣асампанно ча хоти баласампанно ча джавасампанно ча.

‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, бхиккху ван̣н̣асампанно хоти? идха, бхиккхаве, бхиккху сӣлава̄ хоти, па̄тимоккхасам̣варасам̣вуто вихарати а̄ча̄рагочарасампанно ан̣уматтесу ваджджесу бхайадасса̄вӣ, сама̄да̄йа сиккхати сиккха̄падесу. евам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккху ван̣н̣асампанно хоти.

‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, бхиккху баласампанно хоти? идха, бхиккхаве, бхиккху а̄раддхавӣрийо вихарати акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ паха̄на̄йа кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ упасампада̄йа тха̄мава̄ дал̣хапараккамо аниккхиттадхуро кусалесу дхаммесу. евам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккху баласампанно хоти.

‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, бхиккху джавасампанно хоти? идха, бхиккхаве, бхиккху а̄сава̄нам̣ кхайа̄ ана̄савам̣ четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихарати. евам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккху джавасампанно хоти. имехи кхо, бхиккхаве, тӣхи дхаммехи саманна̄гато бхиккху а̄хунеййо хоти…пе… ануттарам̣ пун̃н̃аккхеттам̣ локасса̄’’ти. саттамам̣.

8. поттхакасуттам̣

100. ‘‘навопи, бхиккхаве, поттхако дуббан̣н̣о ча хоти дуккхасампхассо ча аппаггхо ча; маджджхимопи, бхиккхаве, поттхако дуббан̣н̣о ча хоти дуккхасампхассо ча аппаггхо ча; джин̣н̣опи, бхиккхаве, поттхако дуббан̣н̣о ча хоти дуккхасампхассо ча аппаггхо ча. джин̣н̣ампи, бхиккхаве, поттхакам̣ уккхалипаримаджджанам̣ ва̄ каронти сан̇ка̄ракӯт̣е ва̄ нам̣ [там̣ (сӣ.), т̣ха̄не (ка.)] чхад̣д̣енти.

‘‘евамевам̣ кхо, бхиккхаве, наво чепи бхиккху хоти дуссӣло па̄падхаммо. идамасса дуббан̣н̣ата̄йа вада̄ми. сеййатха̄пи со, бхиккхаве, поттхако дуббан̣н̣о татхӯпама̄хам̣, бхиккхаве, имам̣ пуггалам̣ вада̄ми. йе кхо панасса севанти бхаджанти пайирупа̄санти дит̣т̣ха̄нугатим̣ а̄паджджанти, тесам̣ там̣ хоти дӣгхараттам̣ ахита̄йа дуккха̄йа. идамасса дуккхасампхассата̄йа вада̄ми. сеййатха̄пи со, бхиккхаве, поттхако дуккхасампхассо татхӯпама̄хам̣, бхиккхаве, имам̣ пуггалам̣ вада̄ми. йесам̣ кхо пана со [йесам̣ кхо пана (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.), йесам̣ со (ка.) пу. па. 116 пасситаббам̣] пат̣игган̣ха̄ти чӣварапин̣д̣апа̄тасена̄санагила̄наппаччайабхесаджджапариккха̄рам̣, тесам̣ там̣ на махаппхалам̣ хоти на маха̄нисам̣сам̣. идамасса аппаггхата̄йа вада̄ми. сеййатха̄пи со, бхиккхаве, поттхако аппаггхо татхӯпама̄хам̣, бхиккхаве, имам̣ пуггалам̣ вада̄ми. маджджхимо чепи, бхиккхаве, бхиккху хоти…пе… тхеро чепи, бхиккхаве, бхиккху хоти дуссӣло па̄падхаммо, идамасса дуббан̣н̣ата̄йа вада̄ми. сеййатха̄пи со, бхиккхаве, поттхако дуббан̣н̣о татхӯпама̄хам̣, бхиккхаве, имам̣ пуггалам̣ вада̄ми. йе кхо панасса севанти бхаджанти пайирупа̄санти дит̣т̣ха̄нугатим̣ а̄паджджанти, тесам̣ там̣ хоти дӣгхараттам̣ ахита̄йа дуккха̄йа. идамасса дуккхасампхассата̄йа вада̄ми. сеййатха̄пи со, бхиккхаве, поттхако дуккхасампхассо татхӯпама̄хам̣, бхиккхаве, имам̣ пуггалам̣ вада̄ми. йесам̣ кхо пана со пат̣игган̣ха̄ти чӣварапин̣д̣апа̄тасена̄санагила̄наппаччайабхесаджджапариккха̄рам̣, тесам̣ там̣ на махаппхалам̣ хоти на маха̄нисам̣сам̣. идамасса аппаггхата̄йа вада̄ми. сеййатха̄пи со, бхиккхаве, поттхако аппаггхо татхӯпама̄хам̣, бхиккхаве, имам̣ пуггалам̣ вада̄ми.

‘‘еварӯпо ча̄йам̣, бхиккхаве, тхеро бхиккху сан̇гхамаджджхе бхан̣ати. таменам̣ бхиккхӯ евама̄хам̣су – ‘ким̣ ну кхо туйхам̣ ба̄ласса абйаттасса бхан̣итена, твампи на̄ма бхан̣итаббам̣ ман̃н̃асӣ’ти! со купито анаттамано татха̄рӯпим̣ ва̄чам̣ ниччха̄рети йатха̄рӯпа̄йа ва̄ча̄йа сан̇гхо там̣ уккхипати, сан̇ка̄ракӯт̣ева нам̣ поттхакам̣.

‘‘навампи, бхиккхаве, ка̄сикам̣ ваттхам̣ ван̣н̣авантан̃чева хоти сукхасампхассан̃ча махаггхан̃ча; маджджхимампи, бхиккхаве, ка̄сикам̣ ваттхам̣ ван̣н̣авантан̃чева хоти сукхасампхассан̃ча махаггхан̃ча; джин̣н̣ампи, бхиккхаве, ка̄сикам̣ ваттхам̣ ван̣н̣авантан̃чева хоти сукхасампхассан̃ча махаггхан̃ча. джин̣н̣ампи, бхиккхаве, ка̄сикам̣ ваттхам̣ ратанапаливет̣ханам̣ ва̄ кароти гандхакаран̣д̣аке ва̄ нам̣ паккхипанти.

‘‘евамевам̣ кхо, бхиккхаве, наво чепи бхиккху хоти сӣлава̄ калйа̄н̣адхаммо, идамасса суван̣н̣ата̄йа вада̄ми. сеййатха̄пи там̣, бхиккхаве, ка̄сикам̣ ваттхам̣ ван̣н̣авантам̣ татхӯпама̄хам̣, бхиккхаве, имам̣ пуггалам̣ вада̄ми. йе кхо панасса севанти бхаджанти пайирупа̄санти дит̣т̣ха̄нугатим̣ а̄паджджанти, тесам̣ там̣ хоти дӣгхараттам̣ хита̄йа сукха̄йа. идамасса сукхасампхассата̄йа вада̄ми. сеййатха̄пи там̣, бхиккхаве, ка̄сикам̣ ваттхам̣ сукхасампхассам̣ татхӯпама̄хам̣, бхиккхаве, имам̣ пуггалам̣ вада̄ми. йесам̣ кхо пана со пат̣игган̣ха̄ти чӣварапин̣д̣апа̄тасена̄санагила̄наппаччайабхесаджджапариккха̄рам̣, тесам̣ там̣ махаппхалам̣ хоти маха̄нисам̣сам̣. идамасса махаггхата̄йа вада̄ми. сеййатха̄пи там̣, бхиккхаве, ка̄сикам̣ ваттхам̣ махаггхам̣ татхӯпама̄хам̣, бхиккхаве, имам̣ пуггалам̣ вада̄ми. маджджхимо чепи, бхиккхаве, бхиккху хоти…пе… тхеро чепи, бхиккхаве, бхиккху хоти…пе… пуггалам̣ вада̄ми.

‘‘еварӯпо ча̄йам̣, бхиккхаве, тхеро бхиккху сан̇гхамаджджхе бхан̣ати. таменам̣ бхиккхӯ евама̄хам̣су – ‘аппасадда̄ а̄йасманто хотха, тхеро бхиккху дхамман̃ча винайан̃ча бхан̣атӣ’ти. тасма̄тиха, бхиккхаве, евам̣ сиккхитаббам̣ – ‘ка̄сикаваттхӯпама̄ бхависса̄ма, на поттхакӯпама̄’ти [ка̄сикам̣ ваттхам̣ татхӯпама̄хам̣ бхависса̄ми, на поттхакӯпама̄ханти (ка.)]. еван̃хи во, бхиккхаве, сиккхитабба’’нти. ат̣т̣хамам̣.

9. лон̣акапалласуттам̣

101. ‘‘йо [йо кхо (сйа̄. кам̣.), йо ча кхо (ка.)], бхиккхаве, евам̣ вадеййа – ‘йатха̄ йатха̄йам̣ пурисо каммам̣ кароти татха̄ татха̄ там̣ пат̣исам̣ведийатӣ’ти, евам̣ сантам̣, бхиккхаве, брахмачарийава̄со на хоти, ока̄со на пан̃н̃а̄йати самма̄ дуккхасса антакирийа̄йа. йо ча кхо, бхиккхаве, евам̣ вадеййа – ‘йатха̄ йатха̄ веданӣйам̣ айам̣ пурисо каммам̣ кароти татха̄ татха̄сса випа̄кам̣ пат̣исам̣ведийатӣ’ти, евам̣ сантам̣, бхиккхаве, брахмачарийава̄со хоти, ока̄со пан̃н̃а̄йати самма̄ дуккхасса антакирийа̄йа. идха, бхиккхаве, екаччасса пуггаласса аппаматтакампи па̄пакаммам̣ [па̄пам̣ каммам̣ (сӣ. пӣ.)] катам̣ таменам̣ нирайам̣ упанети. идха пана, бхиккхаве, екаччасса пуггаласса та̄дисам̣йева аппаматтакам̣ па̄пакаммам̣ катам̣ дит̣т̣хадхаммаведанӣйам̣ хоти, на̄’н̣упи кха̄йати, ким̣ бахудева.

‘‘катхам̣рӯпасса, бхиккхаве, пуггаласса аппаматтакампи па̄пакаммам̣ катам̣ таменам̣ нирайам̣ упанети? идха пана, бхиккхаве, екаччо пуггало абха̄витака̄йо хоти абха̄витасӣло абха̄витачитто абха̄витапан̃н̃о паритто аппа̄тумо аппадуккхавиха̄рӣ. еварӯпасса, бхиккхаве, пуггаласса аппаматтакампи па̄пакаммам̣ катам̣ таменам̣ нирайам̣ упанети.

‘‘катхам̣рӯпасса, бхиккхаве, пуггаласса та̄дисам̣йева аппаматтакам̣ па̄пакаммам̣ катам̣ дит̣т̣хадхаммаведанӣйам̣ хоти, на̄’н̣упи кха̄йати, ким̣ бахудева? идха, бхиккхаве, екаччо пуггало бха̄витака̄йо хоти бха̄витасӣло бха̄витачитто бха̄витапан̃н̃о апаритто махатто [махатта̄ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] аппама̄н̣авиха̄рӣ. еварӯпасса, бхиккхаве, пуггаласса та̄дисам̣йева аппаматтакам̣ па̄пакаммам̣ катам̣ дит̣т̣хадхаммаведанӣйам̣ хоти, на̄н̣упи кха̄йати, ким̣ бахудева.

‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, пурисо лон̣акапаллам̣ [лон̣апхалам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] паритте удакамаллаке [удакакапаллаке (ка.)] паккхипеййа. там̣ ким̣ ман̃н̃атха, бхиккхаве, апи ну там̣ париттам̣ удакам̣ [удакамаллаке удакам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] амуна̄ лон̣акапаллена лон̣ам̣ асса апеййа’’нти? ‘‘евам̣, бханте’’. ‘‘там̣ кисса хету’’? ‘‘адун̃хи, бханте, париттам̣ удакакапаллаке удакам̣, там̣ амуна̄ лон̣акапаллена лон̣ам̣ асса апеййа’’нти. ‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, пурисо лон̣акапаллакам̣ ган̇га̄йа надийа̄ паккхипеййа. там̣ ким̣ ман̃н̃атха, бхиккхаве, апи ну са̄ ган̇га̄ надӣ амуна̄ лон̣акапаллена лон̣ам̣ асса апеййа̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘там̣ кисса хету’’? ‘‘асу хи, бханте, ган̇га̄йа надийа̄ маха̄ удакаккхандхо со амуна̄ лон̣акапаллена лон̣о на асса апеййо’’ти [лон̣ам̣ невасса апеййанти (сӣ.), на лон̣о асса апеййоти (пӣ.)].

‘‘евамевам̣ кхо, бхиккхаве, идхекаччасса пуггаласса аппаматтакампи па̄пакаммам̣ катам̣ таменам̣ нирайам̣ упанети. идха, бхиккхаве, екаччасса пуггаласса та̄дисам̣йева аппаматтакам̣ па̄пакаммам̣ катам̣ дит̣т̣хадхаммаведанӣйам̣ хоти, на̄н̣упи кха̄йати, ким̣ бахудева.

‘‘катхам̣рӯпасса, бхиккхаве, пуггаласса аппаматтакампи па̄пакаммам̣ катам̣ таменам̣ нирайам̣ упанети? идха, бхиккхаве, екаччо пуггало абха̄витака̄йо хоти абха̄витасӣло абха̄витачитто абха̄витапан̃н̃о паритто аппа̄тумо аппадуккхавиха̄рӣ. еварӯпасса, бхиккхаве, пуггаласса аппаматтакампи па̄пакаммам̣ катам̣ таменам̣ нирайам̣ упанети.

‘‘катхам̣рӯпасса, бхиккхаве, пуггаласса та̄дисам̣йева аппаматтакам̣ па̄пакаммам̣ катам̣ дит̣т̣хадхаммаведанӣйам̣ хоти, на̄н̣упи кха̄йати, ким̣ бахудева? идха, бхиккхаве, екаччо пуггало бха̄витака̄йо хоти бха̄витасӣло бха̄витачитто бха̄витапан̃н̃о апаритто махатто аппама̄н̣авиха̄рӣ. еварӯпасса, бхиккхаве, пуггаласса та̄дисам̣йева аппаматтакам̣ па̄пакаммам̣ катам̣ дит̣т̣хадхаммаведанӣйам̣ хоти, на̄н̣упи кха̄йати, ким̣ бахудева.

‘‘идха, бхиккхаве, екаччо ад̣д̣хакаха̄пан̣енапи бандханам̣ нигаччхати, каха̄пан̣енапи бандханам̣ нигаччхати, каха̄пан̣асатенапи бандханам̣ нигаччхати. идха, бхиккхаве, екаччо ад̣д̣хакаха̄пан̣енапи на бандханам̣ нигаччхати, каха̄пан̣енапи на бандханам̣ нигаччхати, каха̄пан̣асатенапи на бандханам̣ нигаччхати.

‘‘катхам̣рӯпо, бхиккхаве, ад̣д̣хакаха̄пан̣енапи бандханам̣ нигаччхати, каха̄пан̣енапи бандханам̣ нигаччхати, каха̄пан̣асатенапи бандханам̣ нигаччхати? идха, бхиккхаве, екаччо далиддо хоти аппассако аппабхого. еварӯпо, бхиккхаве, ад̣д̣хакаха̄пан̣енапи бандханам̣ нигаччхати, каха̄пан̣енапи бандханам̣ нигаччхати, каха̄пан̣асатенапи бандханам̣ нигаччхати.

‘‘катхам̣рӯпо, бхиккхаве, ад̣д̣хакаха̄пан̣енапи на бандханам̣ нигаччхати, каха̄пан̣енапи на бандханам̣ нигаччхати, каха̄пан̣асатенапи на бандханам̣ нигаччхати? идха, бхиккхаве, екаччо ад̣д̣хо хоти махаддхано маха̄бхого. еварӯпо, бхиккхаве, ад̣д̣хакаха̄пан̣енапи на бандханам̣ нигаччхати, каха̄пан̣енапи на бандханам̣ нигаччхати, каха̄пан̣асатенапи на бандханам̣ нигаччхати. евамевам̣ кхо, бхиккхаве, идхекаччасса пуггаласса аппаматтакам̣ па̄пакаммам̣ катам̣. таменам̣ нирайам̣ упанети. идха, бхиккхаве, екаччасса пуггаласса та̄дисам̣йева аппаматтакам̣ па̄пакаммам̣ катам̣ дит̣т̣хадхаммаведанӣйам̣ хоти, на̄н̣упи кха̄йати, ким̣ бахудева.

‘‘катхам̣рӯпасса, бхиккхаве, пуггаласса аппаматтакам̣ па̄пакаммам̣ катам̣, таменам̣ нирайам̣ упанети? идха, бхиккхаве, екаччо пуггало абха̄витака̄йо хоти абха̄витасӣло абха̄витачитто абха̄витапан̃н̃о паритто аппа̄тумо аппадуккхавиха̄рӣ. еварӯпасса, бхиккхаве, пуггаласса та̄дисам̣йева аппаматтакам̣ па̄пакаммам̣ катам̣ таменам̣ нирайам̣ упанети.

‘‘катхам̣рӯпасса, бхиккхаве, пуггаласса та̄дисам̣йева аппаматтакам̣ па̄пакаммам̣ катам̣ дит̣т̣хадхаммаведанӣйам̣ хоти, на̄н̣упи кха̄йати, ким̣ бахудева? идха, бхиккхаве, екаччо пуггало бха̄витака̄йо хоти бха̄витасӣло бха̄витачитто бха̄витапан̃н̃о апаритто махатто аппама̄н̣авиха̄рӣ. еварӯпасса, бхиккхаве, пуггаласса та̄дисам̣йева аппаматтакам̣ па̄пакаммам̣ катам̣ дит̣т̣хадхаммаведанӣйам̣ хоти, на̄н̣упи кха̄йати, ким̣ бахудева.

‘‘идха, бхиккхаве, екаччо пуггало бха̄витака̄йо хоти бха̄витасӣло бха̄витачитто бха̄витапан̃н̃о апаритто махатто аппама̄н̣авиха̄рӣ. еварӯпасса, бхиккхаве, пуггаласса та̄дисам̣йева аппаматтакам̣ па̄пакаммам̣ катам̣ дит̣т̣хадхаммаведанӣйам̣ хоти, на̄н̣упи кха̄йати, ким̣ бахудева. сеййатха̄пи, бхиккхаве, ораббхико ва̄ ураббхагха̄тако ва̄ аппекаччам̣ ураббхам̣ адиннам̣ а̄дийама̄нам̣ пахоти хантум̣ ва̄ бандхитум̣ ва̄ джа̄петум̣ ва̄ йатха̄паччайам̣ ва̄ ка̄тум̣, аппекаччам̣ ураббхам̣ адиннам̣ а̄дийама̄нам̣ наппахоти хантум̣ ва̄ бандхитум̣ ва̄ джа̄петум̣ ва̄ йатха̄паччайам̣ ва̄ ка̄тум̣.

‘‘катхам̣рӯпам̣, бхиккхаве, ораббхико ва̄ ураббхагха̄тако ва̄ ураббхам̣ адиннам̣ а̄дийама̄нам̣ пахоти хантум̣ ва̄ бандхитум̣ ва̄ джа̄петум̣ ва̄ йатха̄паччайам̣ ва̄ ка̄тум̣? идха, бхиккхаве, екаччо далиддо хоти аппассако аппабхого. еварӯпам̣, бхиккхаве, ораббхико ва̄ ураббхагха̄тако ва̄ ураббхам̣ адиннам̣ а̄дийама̄нам̣ пахоти хантум̣ ва̄ бандхитум̣ ва̄ джа̄петум̣ ва̄ йатха̄паччайам̣ ва̄ ка̄тум̣.

‘‘катхам̣рӯпам̣, бхиккхаве, ораббхико ва̄ ураббхагха̄тако ва̄ ураббхам̣ адиннам̣ а̄дийама̄нам̣ наппахоти хантум̣ ва̄ бандхитум̣ ва̄ джа̄петум̣ ва̄ йатха̄паччайам̣ ва̄ ка̄тум̣. идха, бхиккхаве, екаччо ад̣д̣хо хоти махаддхано маха̄бхого ра̄джа̄ ва̄ ра̄джамаха̄матто ва̄. еварӯпам̣, бхиккхаве, ораббхико ва̄ ураббхагха̄тако ва̄ ураббхам̣ адиннам̣ а̄дийама̄нам̣ наппахоти хантум̣ ва̄ бандхитум̣ ва̄ джа̄петум̣ ва̄ йатха̄паччайам̣ ва̄ ка̄тум̣. ан̃н̃адаттху пан̃джаликова [пан̃джалико (ка.)] нам̣ [парам̣ (ка.)] йа̄чати – ‘дехи ме, ма̄риса, ураббхам̣ ва̄ ураббхадханам̣ ва̄’ти. евамевам̣ кхо, бхиккхаве, идхекаччасса пуггаласса та̄дисам̣йева аппаматтакампи па̄пакаммам̣ катам̣ таменам̣ нирайам̣ упанети. идха пана, бхиккхаве, екаччасса пуггаласса та̄дисам̣йева аппаматтакам̣ па̄пакаммам̣ катам̣ дит̣т̣хадхаммаведанӣйам̣ хоти, на̄н̣упи кха̄йати, ким̣ бахудева.

‘‘катхам̣рӯпасса, бхиккхаве, пуггаласса аппаматтакампи па̄пакаммам̣ катам̣ таменам̣ нирайам̣ упанети? идха, бхиккхаве, екаччо пуггало абха̄витака̄йо хоти абха̄витасӣло абха̄витачитто абха̄витапан̃н̃о паритто аппа̄тумо аппадуккхавиха̄рӣ. еварӯпасса, бхиккхаве, пуггаласса аппаматтакампи па̄пакаммам̣ катам̣ таменам̣ нирайам̣ упанети.

‘‘катхам̣рӯпасса, бхиккхаве, пуггаласса та̄дисам̣йева аппаматтакам̣ па̄пакаммам̣ катам̣ дит̣т̣хадхаммаведанӣйам̣ хоти, на̄н̣упи кха̄йати, ким̣ бахудева? идха, бхиккхаве, екаччо пуггало бха̄витака̄йо хоти бха̄витасӣло бха̄витачитто бха̄витапан̃н̃о апаритто махатто аппама̄н̣авиха̄рӣ. еварӯпасса, бхиккхаве, пуггаласса та̄дисам̣йева аппаматтакам̣ па̄пакаммам̣ катам̣ дит̣т̣хадхаммаведанӣйам̣ хоти, на̄н̣упи кха̄йати, ким̣ бахудева.

‘‘йо, бхиккхаве, евам̣ вадеййа – ‘йатха̄ йатха̄йам̣ пурисо каммам̣ кароти татха̄ татха̄ там̣ пат̣исам̣ведетӣ’ти, евам̣ сантам̣, бхиккхаве, брахмачарийава̄со на хоти, ока̄со на пан̃н̃а̄йати самма̄ дуккхасса антакирийа̄йа. йо ча кхо, бхиккхаве, евам̣ вадеййа – ‘йатха̄ йатха̄ веданӣйам̣ айам̣ пурисо каммам̣ кароти татха̄ татха̄ тасса випа̄кам̣ пат̣исам̣ведетӣ’ти, евам̣ сантам̣, бхиккхаве, брахмачарийава̄со хоти, ока̄со пан̃н̃а̄йати самма̄ дуккхасса антакирийа̄йа̄’’ти. навамам̣.

10. пам̣судховакасуттам̣

102. ‘‘санти, бхиккхаве, джа̄тарӯпасса ол̣а̄рика̄ упаккилеса̄ пам̣сува̄лука̄ [пам̣сува̄лика̄ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] саккхаракат̣хала̄. таменам̣ пам̣судховако ва̄ пам̣судховакантева̄сӣ ва̄ дон̣ийам̣ а̄киритва̄ дховати сандховати ниддховати. тасмим̣ пахӣне тасмим̣ бйантӣкате санти джа̄тарӯпасса маджджхимасахагата̄ упаккилеса̄ сукхумасаккхара̄ тхӯлава̄лука̄ [тхӯлава̄лика̄ (сӣ. пӣ.), тхуллава̄лика̄ (сйа̄. кам̣.)]. таменам̣ пам̣судховако ва̄ пам̣судховакантева̄сӣ ва̄ дховати сандховати ниддховати. тасмим̣ пахӣне тасмим̣ бйантӣкате санти джа̄тарӯпасса сукхумасахагата̄ упаккилеса̄ сукхумава̄лука̄ ка̄л̣аджаллика̄. таменам̣ пам̣судховако ва̄ пам̣судховакантева̄сӣ ва̄ дховати сандховати ниддховати. тасмим̣ пахӣне тасмим̣ бйантӣкате атха̄парам̣ суван̣н̣асиката̄васиссанти [суван̣н̣аджа̄тарӯпака̄васиссанти (ка.)]. таменам̣ суван̣н̣ака̄ро ва̄ суван̣н̣ака̄рантева̄сӣ ва̄ джа̄тарӯпам̣ мӯса̄йам̣ паккхипитва̄ дхамати сандхамати ниддхамати. там̣ хоти джа̄тарӯпам̣ дхантам̣ сандхантам̣ [адхантам̣ асандхантам̣ (сйа̄. кам̣.)] ниддхантам̣ аниддхантакаса̄вам̣ [аниддхантам̣ анихитам̣ аниннӣтакаса̄вам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)], на чева муду хоти на ча камманийам̣, на ча пабхассарам̣ пабхан̇гу ча, на ча самма̄ упети камма̄йа. хоти со, бхиккхаве, самайо йам̣ суван̣н̣ака̄ро ва̄ суван̣н̣ака̄рантева̄сӣ ва̄ там̣ джа̄тарӯпам̣ дхамати сандхамати ниддхамати. там̣ хоти джа̄тарӯпам̣ дхантам̣ сандхантам̣ ниддхантам̣ ниддхантакаса̄вам̣ [нихитам̣ ниннӣтакаса̄вам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)], муду ча хоти камманийан̃ча пабхассаран̃ча, на ча пабхан̇гу, самма̄ упети камма̄йа. йасса̄ йасса̄ ча пиландханавикатийа̄ а̄кан̇кхати – йади пат̣т̣ика̄йа [муддика̄йа (а. ни. 5.23], йади кун̣д̣ала̄йа, йади гӣвеййаке [гӣвеййакена (ка.), гӣвеййака̄йа (?)], йади суван̣н̣ама̄ла̄йа – тан̃часса аттхам̣ анубхоти.

‘‘евамевам̣ кхо, бхиккхаве, санти адхичиттамануйуттасса бхиккхуно ол̣а̄рика̄ упаккилеса̄ ка̄йадуччаритам̣ вачӣдуччаритам̣ манодуччаритам̣, таменам̣ сачетасо бхиккху даббаджа̄тико паджахати винодети бйантӣкароти анабха̄вам̣ гамети. тасмим̣ пахӣне тасмим̣ бйантӣкате санти адхичиттамануйуттасса бхиккхуно маджджхимасахагата̄ упаккилеса̄ ка̄мавитакко бйа̄па̄давитакко вихим̣са̄витакко, таменам̣ сачетасо бхиккху даббаджа̄тико паджахати винодети бйантӣкароти анабха̄вам̣ гамети. тасмим̣ пахӣне тасмим̣ бйантӣкате санти адхичиттамануйуттасса бхиккхуно сукхумасахагата̄ упаккилеса̄ н̃а̄тивитакко джанападавитакко анаван̃н̃аттипат̣исам̣йутто витакко, таменам̣ сачетасо бхиккху даббаджа̄тико паджахати винодети бйантӣкароти анабха̄вам̣ гамети. тасмим̣ пахӣне тасмим̣ бйантӣкате атха̄парам̣ дхаммавитакка̄васиссати [дхаммавитакковасиссати (ка.)]. со хоти сама̄дхи на чева санто на ча пан̣ӣто наппат̣иппассаддхаладдхо на екодибха̄ва̄дхигато сасан̇кха̄раниггайхава̄ритагато [сасан̇кха̄раниггайхава̄ритавато (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.), сасан̇кха̄раниггайхава̄рива̄вато (ка.), сасан̇кха̄раниггайхава̄рийа̄дхигато (?) а. ни. 9.37; дӣ. ни. 3.355] хоти. со, бхиккхаве, самайо йам̣ там̣ читтам̣ аджджхаттам̣йева сантит̣т̣хати саннисӣдати екоди хоти [екодибха̄вам̣ гаччхати (сӣ.), екодибха̄во хоти (сйа̄. кам̣. ка.), екодихоти (пӣ.)] сама̄дхийати. со хоти сама̄дхи санто пан̣ӣто пат̣иппассаддхиладдхо екодибха̄ва̄дхигато на сасан̇кха̄раниггайхава̄ритагато. йасса йасса ча абхин̃н̃а̄ саччхикаран̣ӣйасса дхаммасса читтам̣ абхининна̄мети абхин̃н̃а̄ саччхикирийа̄йа татра татрева саккхибхаббатам̣ па̄пун̣а̄ти сати сатиа̄йатане.

‘‘со саче а̄кан̇кхати – ‘анекавихитам̣ иддхивидхам̣ паччанубхавеййам̣ – екопи хутва̄ бахудха̄ ассам̣, бахудха̄пи хутва̄ еко ассам̣; а̄вибха̄вам̣, тиробха̄вам̣; тирокут̣т̣ам̣ тиропа̄ка̄рам̣ тиропаббатам̣ асаджджама̄но гаччхеййам̣, сеййатха̄пи а̄ка̄се; патхавийа̄пи уммуджджанимуджджам̣ кареййам̣, сеййатха̄пи удаке; удакепи абхиджджама̄не [абхиджджама̄но (сӣ. пӣ. ка.)] гаччхеййам̣, сеййатха̄пи патхавийам̣; а̄ка̄сепи паллан̇кена камеййам̣, сеййатха̄пи паккхӣ сакун̣о; имепи чандимасӯрийе евам̣махиддхике евам̣маха̄нубха̄ве па̄н̣ина̄ паримасеййам̣ паримаджджеййам̣; йа̄ва брахмалока̄пи ка̄йена васам̣ ваттеййа’нти, татра татрева саккхибхаббатам̣ па̄пун̣а̄ти сати сатиа̄йатане.

‘‘со саче а̄кан̇кхати – ‘дибба̄йа сотадха̄туйа̄ висуддха̄йа атиккантама̄нусика̄йа убхо садде сун̣еййам̣ диббе ча ма̄нусе ча йе дӯре сантике ча̄’ти, татра татрева саккхибхаббатам̣ па̄пун̣а̄ти сати сатиа̄йатане.

‘‘со саче а̄кан̇кхати – ‘парасатта̄нам̣ парапуггала̄нам̣ четаса̄ чето паричча паджа̄неййам̣ – сара̄гам̣ ва̄ читтам̣ сара̄гам̣ читтанти паджа̄неййам̣, вӣтара̄гам̣ ва̄ читтам̣ вӣтара̄гам̣ читтанти паджа̄неййам̣; садосам̣ ва̄ читтам̣ садосам̣ читтанти паджа̄неййам̣, вӣтадосам̣ ва̄ читтам̣ вӣтадосам̣ читтанти паджа̄неййам̣; самохам̣ ва̄ читтам̣ самохам̣ читтанти паджа̄неййам̣, вӣтамохам̣ ва̄ читтам̣ вӣтамохам̣ читтанти паджа̄неййам̣; сам̣кхиттам̣ ва̄ читтам̣ сам̣кхиттам̣ читтанти паджа̄неййам̣, виккхиттам̣ ва̄ читтам̣ виккхиттам̣ читтанти паджа̄неййам̣; махаггатам̣ ва̄ читтам̣ махаггатам̣ читтанти паджа̄неййам̣, амахаггатам̣ ва̄ читтам̣ амахаггатам̣ читтанти паджа̄неййам̣; сауттарам̣ ва̄ читтам̣ сауттарам̣ читтанти паджа̄неййам̣, ануттарам̣ ва̄ читтам̣ ануттарам̣ читтанти паджа̄неййам̣; сама̄хитам̣ ва̄ читтам̣ сама̄хитам̣ читтанти паджа̄неййам̣, асама̄хитам̣ ва̄ читтам̣ асама̄хитам̣ читтанти паджа̄неййам̣; вимуттам̣ ва̄ читтам̣ вимуттам̣ читтанти паджа̄неййам̣, авимуттам̣ ва̄ читтам̣ авимуттам̣ читтанти паджа̄неййа’нти, татра татрева саккхибхаббатам̣ па̄пун̣а̄ти сати сатиа̄йатане.

‘‘со саче а̄кан̇кхати – ‘анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссареййам̣, сеййатхидам̣ – екампи джа̄тим̣ двепи джа̄тийо тиссопи джа̄тийо чатассопи джа̄тийо пан̃чапи джа̄тийо дасапи джа̄тийо вӣсампи джа̄тийо тим̣сампи джа̄тийо чатта̄лӣсампи джа̄тийо пан̃н̃а̄сампи джа̄тийо джа̄тисатампи джа̄тисахассампи джа̄тисатасахассампи анекепи сам̣ват̣т̣акаппе анекепи виват̣т̣акаппе анекепи сам̣ват̣т̣авиват̣т̣акаппе – амутра̄сим̣ евам̣на̄мо евам̣готто евам̣ван̣н̣о евама̄ха̄ро евам̣сукхадуккхаппат̣исам̣ведӣ евама̄йупарийанто, со тато чуто амутра удапа̄дим̣; татра̄па̄сим̣ евам̣на̄мо евам̣готто евам̣ван̣н̣о евама̄ха̄ро евам̣сукхадуккхаппат̣исам̣ведӣ евама̄йупарийанто, со тато чуто идхӯпапанноти, ити са̄ка̄рам̣ сауддесам̣ анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссареййа’нти, татра татрева саккхибхаббатам̣ па̄пун̣а̄ти сати сатиа̄йатане.

‘‘со саче а̄кан̇кхати – ‘диббена чаккхуна̄ висуддхена атиккантама̄нусакена сатте пассеййам̣ чавама̄не упападжджама̄не хӣне пан̣ӣте суван̣н̣е дуббан̣н̣е, сугате дуггате йатха̄каммӯпаге сатте паджа̄неййам̣ – име вата бхонто сатта̄ ка̄йадуччаритена саманна̄гата̄ вачӣдуччаритена саманна̄гата̄ манодуччаритена саманна̄гата̄ арийа̄нам̣ упава̄дака̄ миччха̄дит̣т̣хика̄ миччха̄дит̣т̣хикаммасама̄да̄на̄, те ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упапанна̄; име ва̄ пана бхонто сатта̄ ка̄йасучаритена саманна̄гата̄ вачӣсучаритена саманна̄гата̄ маносучаритена саманна̄гата̄ арийа̄нам̣ анупава̄дака̄ самма̄дит̣т̣хика̄ самма̄дит̣т̣хикаммасама̄да̄на̄, те ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упапанна̄ти, ити диббена чаккхуна̄ висуддхена атиккантама̄нусакена сатте пассеййам̣ чавама̄не упападжджама̄не хӣне пан̣ӣте суван̣н̣е дуббан̣н̣е, сугате дуггате йатха̄каммӯпаге сатте паджа̄неййа’нти, татра татрева саккхибхаббатам̣ па̄пун̣а̄ти сати сатиа̄йатане.

‘‘со саче а̄кан̇кхати – ‘а̄сава̄нам̣ кхайа̄ ана̄савам̣ четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихареййа’нти, татра татрева саккхибхаббатам̣ па̄пун̣а̄ти сати сатиа̄йатане’’ти. дасамам̣.

11. нимиттасуттам̣

103. ‘‘адхичиттамануйуттена, бхиккхаве, бхиккхуна̄ тӣн̣и нимитта̄ни ка̄лена ка̄лам̣ манаси ка̄табба̄ни – ка̄лена ка̄лам̣ сама̄дхинимиттам̣ манаси ка̄таббам̣, ка̄лена ка̄лам̣ паггаханимиттам̣ манаси ка̄таббам̣, ка̄лена ка̄лам̣ упеккха̄нимиттам̣ манаси ка̄таббам̣. саче, бхиккхаве, адхичиттамануйутто бхиккху екантам̣ сама̄дхинимиттам̣йева манаси кареййа, т̣ха̄нам̣ там̣ читтам̣ косаджджа̄йа сам̣ваттеййа. саче, бхиккхаве, адхичиттамануйутто бхиккху екантам̣ паггаханимиттам̣йева манаси кареййа, т̣ха̄нам̣ там̣ читтам̣ уддхачча̄йа сам̣ваттеййа. саче, бхиккхаве, адхичиттамануйутто бхиккху екантам̣ упеккха̄нимиттам̣йева манаси кареййа, т̣ха̄нам̣ там̣ читтам̣ на самма̄ сама̄дхийеййа а̄сава̄нам̣ кхайа̄йа. йато ча кхо, бхиккхаве, адхичиттамануйутто бхиккху ка̄лена ка̄лам̣ сама̄дхинимиттам̣ манаси кароти, ка̄лена ка̄лам̣ паггаханимиттам̣ манаси кароти, ка̄лена ка̄лам̣ упеккха̄нимиттам̣ манаси кароти, там̣ хоти читтам̣ мудун̃ча камманийан̃ча пабхассаран̃ча, на ча пабхан̇гу, самма̄ сама̄дхийати а̄сава̄нам̣ кхайа̄йа.

‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, суван̣н̣ака̄ро ва̄ суван̣н̣ака̄рантева̄сӣ ва̄ уккам̣ бандхеййа [бандхати… а̄лимпати (висуддхи. 1.181 там̣т̣ӣка̄йам̣ ча) ма. ни. ат̣т̣ха. 1.76; ма. ни. 3.360 там̣ат̣т̣хакатха̄т̣ӣка̄су ча пасситаббам̣], уккам̣ бандхитва̄ укка̄мукхам̣ а̄лимпеййа, укка̄мукхам̣ а̄лимпетва̄ сан̣д̣а̄сена джа̄тарӯпам̣ гахетва̄ укка̄мукхе паккхипеййа [паккхипати (висуддхи. 1.181)], укка̄мукхе паккхипитва̄ ка̄лена ка̄лам̣ абхидхамати, ка̄лена ка̄лам̣ удакена париппхосети, ка̄лена ка̄лам̣ аджджхупеккхати. саче, бхиккхаве, суван̣н̣ака̄ро ва̄ суван̣н̣ака̄рантева̄сӣ ва̄ там̣ джа̄тарӯпам̣ екантам̣ абхидхамеййа, т̣ха̄нам̣ там̣ джа̄тарӯпам̣ д̣ахеййа. саче, бхиккхаве, суван̣н̣ака̄ро ва̄ суван̣н̣ака̄рантева̄сӣ ва̄ там̣ джа̄тарӯпам̣ екантам̣ удакена париппхосеййа, т̣ха̄нам̣ там̣ джа̄тарӯпам̣ нибба̄пеййа [нибба̄йеййа (сӣ.)]. саче, бхиккхаве, суван̣н̣ака̄ро ва̄ суван̣н̣ака̄рантева̄сӣ ва̄ там̣ джа̄тарӯпам̣ екантам̣ аджджхупеккхеййа, т̣ха̄нам̣ там̣ джа̄тарӯпам̣ на самма̄ парипа̄кам̣ гаччхеййа. йато ча кхо, бхиккхаве, суван̣н̣ака̄ро ва̄ суван̣н̣ака̄рантева̄сӣ ва̄ там̣ джа̄тарӯпам̣ ка̄лена ка̄лам̣ абхидхамати, ка̄лена ка̄лам̣ удакена париппхосети, ка̄лена ка̄лам̣ аджджхупеккхати, там̣ хоти джа̄тарӯпам̣ мудун̃ча камманийан̃ча пабхассаран̃ча, на ча пабхан̇гу, самма̄ упети камма̄йа. йасса̄ йасса̄ ча пиландханавикатийа̄ а̄кан̇кхати – йади пат̣т̣ика̄йа, йади кун̣д̣ала̄йа, йади гӣвеййаке, йади суван̣н̣ама̄ла̄йа – тан̃часса аттхам̣ анубхоти.

‘‘евамевам̣ кхо, бхиккхаве, адхичиттамануйуттена бхиккхуна̄ тӣн̣и нимитта̄ни ка̄лена ка̄лам̣ манаси ка̄табба̄ни – ка̄лена ка̄лам̣ сама̄дхинимиттам̣ манаси ка̄таббам̣, ка̄лена ка̄лам̣ паггаханимиттам̣ манаси ка̄таббам̣, ка̄лена ка̄лам̣ упеккха̄нимиттам̣ манаси ка̄таббам̣. саче, бхиккхаве, адхичиттамануйутто бхиккху екантам̣ сама̄дхинимиттам̣йева манаси кареййа, т̣ха̄нам̣ там̣ читтам̣ косаджджа̄йа сам̣ваттеййа. саче, бхиккхаве, адхичиттамануйутто бхиккху екантам̣ паггаханимиттам̣йева манаси кареййа, т̣ха̄нам̣ там̣ читтам̣ уддхачча̄йа сам̣ваттеййа. саче, бхиккхаве, адхичиттамануйутто бхиккху екантам̣ упеккха̄нимиттам̣йева манаси кареййа, т̣ха̄нам̣ там̣ читтам̣ на самма̄ сама̄дхийеййа а̄сава̄нам̣ кхайа̄йа. йато ча кхо, бхиккхаве, адхичиттамануйутто бхиккху ка̄лена ка̄лам̣ сама̄дхинимиттам̣ манаси кароти, ка̄лена ка̄лам̣ паггаханимиттам̣ манаси кароти, ка̄лена ка̄лам̣ упеккха̄нимиттам̣ манаси кароти, там̣ хоти читтам̣ мудун̃ча камманийан̃ча пабхассаран̃ча, на ча пабхан̇гу, самма̄ сама̄дхийати а̄сава̄нам̣ кхайа̄йа. йасса йасса ча абхин̃н̃а̄саччхикаран̣ӣйасса дхаммасса читтам̣ абхининна̄мети абхин̃н̃а̄саччхикирийа̄йа, татра татрева саккхибхаббатам̣ па̄пун̣а̄ти сати сатиа̄йатане.

‘‘со саче а̄кан̇кхати – ‘анекавихитам̣ иддхивидхам̣ паччанубхавеййам̣…пе… (чха абхин̃н̃а̄ виттха̄ретабба̄) а̄сава̄нам̣ кхайа̄…пе… саччхикатва̄ упасампаджджа вихареййа’нти, татра татрева саккхибхаббатам̣ па̄пун̣а̄ти сати сатиа̄йатане’’ти. ека̄дасамам̣.

лон̣акапаллавагго [лон̣апхалавагго (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] пан̃чамо.