(9) 4. саман̣авагго
1. саман̣асуттам̣
82. ‘‘тӣн̣има̄ни, бхиккхаве, саман̣асса саман̣ийа̄ни саман̣акаран̣ӣйа̄ни. катама̄ни тӣн̣и? адхисӣласиккха̄сама̄да̄нам̣, адхичиттасиккха̄сама̄да̄нам̣, адхипан̃н̃а̄сиккха̄сама̄да̄нам̣ – има̄ни кхо, бхиккхаве, тӣн̣и саман̣асса саман̣ийа̄ни саман̣акаран̣ӣйа̄ни.
‘‘тасма̄тиха, бхиккхаве, евам̣ сиккхитаббам̣ – ‘тиббо но чхандо бхависсати адхисӣласиккха̄сама̄да̄не, тиббо но чхандо бхависсати адхичиттасиккха̄сама̄да̄не, тиббо но чхандо бхависсати адхипан̃н̃а̄сиккха̄сама̄да̄не’ти. еван̃хи во, бхиккхаве, сиккхитабба’’нти. пат̣хамам̣.
2. гадрабхасуттам̣
83. ‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, гадрабхо гоган̣ам̣ пит̣т̣хито пит̣т̣хито анубандхо хоти – ‘ахампи даммо, ахампи даммо’ти [ахампи го амха̄ ахампи го амха̄ти (сӣ.), ахампи амха̄ ахампи амха̄ти (сйа̄. кам̣. пӣ.), ахампи го ахампи готи (?)]. тасса на та̄дисо ван̣н̣о хоти сеййатха̄пи гуннам̣, на та̄дисо саро хоти сеййатха̄пи гуннам̣, на та̄дисам̣ падам̣ хоти сеййатха̄пи гуннам̣. со гоган̣ам̣йева пит̣т̣хито пит̣т̣хито анубандхо хоти – ‘ахампи даммо, ахампи даммо’’’ти.
‘‘евамевам̣ кхо, бхиккхаве, идхекаччо бхиккху бхиккхусан̇гхам̣ пит̣т̣хито пит̣т̣хито анубандхо хоти – ‘ахампи бхиккху, ахампи бхиккхӯ’ти. тасса на та̄дисо чхандо хоти адхисӣласиккха̄сама̄да̄не сеййатха̄пи ан̃н̃есам̣ бхиккхӯнам̣, на та̄дисо чхандо хоти адхичиттасиккха̄сама̄да̄не сеййатха̄пи ан̃н̃есам̣ бхиккхӯнам̣, на та̄дисо чхандо хоти адхипан̃н̃а̄сиккха̄сама̄да̄не сеййатха̄пи ан̃н̃есам̣ бхиккхӯнам̣. со бхиккхусан̇гхам̣йева пит̣т̣хито пит̣т̣хито анубандхо хоти – ‘ахампи бхиккху, ахампи бхиккхӯ’’’ти.
‘‘тасма̄тиха, бхиккхаве, евам̣ сиккхитаббам̣ – ‘тиббо но чхандо бхависсати адхисӣласиккха̄сама̄да̄не, тиббо но чхандо бхависсати адхичиттасиккха̄сама̄да̄не, тиббо но чхандо бхависсати адхипан̃н̃а̄сиккха̄сама̄да̄не’ти. еван̃хи во, бхиккхаве, сиккхитабба’’нти. дутийам̣.
3. кхеттасуттам̣
84. ‘‘тӣн̣има̄ни, бхиккхаве, кассакасса гахапатисса пуббе каран̣ӣйа̄ни. катама̄ни тӣн̣и? идха, бхиккхаве, кассако гахапати пат̣икаччева [пат̣игаччева (сӣ. пӣ.)] кхеттам̣ сукат̣т̣хам̣ кароти суматикатам̣ [суматтикатам̣ (ка.), еттха матисаддо кат̣т̣хакхеттасса самӣкаран̣аса̄дхане да̄рубхан̣д̣е ваттатӣти саккатаабхидха̄несу а̄гатам̣. там̣ ‘‘матийа̄ сут̣т̣ху самӣката’’нти ат̣т̣хакатха̄йа самети]. пат̣икаччева кхеттам̣ сукат̣т̣хам̣ каритва̄ суматикатам̣ ка̄лена бӣджа̄ни патит̣т̣ха̄пети. ка̄лена бӣджа̄ни патит̣т̣ха̄петва̄ самайена удакам̣ абхинетипи апанетипи. има̄ни кхо, бхиккхаве, тӣн̣и кассакасса гахапатисса пуббе каран̣ӣйа̄ни.
‘‘евамевам̣ кхо, бхиккхаве, тӣн̣има̄ни бхиккхусса пуббе каран̣ӣйа̄ни. катама̄ни тӣн̣и? адхисӣласиккха̄сама̄да̄нам̣, адхичиттасиккха̄сама̄да̄нам̣, адхипан̃н̃а̄сиккха̄сама̄да̄нам̣ – има̄ни кхо, бхиккхаве, тӣн̣и бхиккхусса пуббе каран̣ӣйа̄ни.
‘‘тасма̄тиха, бхиккхаве, евам̣ сиккхитаббам̣ – ‘тиббо но чхандо бхависсати адхисӣласиккха̄сама̄да̄не, тиббо но чхандо бхависсати адхичиттасиккха̄сама̄да̄не, тиббо но чхандо бхависсати адхипан̃н̃а̄сиккха̄сама̄да̄не’ти. еван̃хи во, бхиккхаве, сиккхитабба’’нти. татийам̣.
4. ваджджипуттасуттам̣
85. екам̣ самайам̣ бхагава̄ веса̄лийам̣ вихарати маха̄ване кӯт̣а̄га̄раса̄ла̄йам̣. атха кхо ан̃н̃атаро ваджджипуттако бхиккху йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо со ваджджипуттако бхиккху бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘са̄дхикамидам̣, бханте, дийад̣д̣хасиккха̄падасатам̣ [дийад̣д̣хам̣ сиккха̄падасатам̣ (сӣ.)] анваддхама̄сам̣ уддесам̣ а̄гаччхати. на̄хам̣, бханте, еттха саккоми сиккхиту’’нти. ‘‘саккхиссаси пана твам̣, бхиккху, тӣсу сиккха̄су сиккхитум̣ – адхисӣласиккха̄йа, адхичиттасиккха̄йа адхипан̃н̃а̄сиккха̄йа̄’’ти? ‘‘саккомахам̣, бханте, тӣсу сиккха̄су сиккхитум̣ – адхисӣласиккха̄йа, адхичиттасиккха̄йа, адхипан̃н̃а̄сиккха̄йа̄’’ти. ‘‘тасма̄тиха твам̣, бхиккху, тӣсу сиккха̄су сиккхассу – адхисӣласиккха̄йа, адхичиттасиккха̄йа, адхипан̃н̃а̄сиккха̄йа’’.
‘‘йато кхо твам̣, бхиккху, адхисӣлампи сиккхиссаси, адхичиттампи сиккхиссаси, адхипан̃н̃ампи сиккхиссаси, тасса туйхам̣ бхиккху адхисӣлампи сиккхато адхичиттампи сиккхато адхипан̃н̃ампи сиккхато ра̄го пахӣйиссати, досо пахӣйиссати, мохо пахӣйиссати. со твам̣ ра̄гасса паха̄на̄ досасса паха̄на̄ мохасса паха̄на̄ йам̣ акусалам̣ на там̣ кариссаси, йам̣ па̄пам̣ на там̣ севиссасӣ’’ти.
атха кхо со бхиккху апарена самайена адхисӣлампи сиккхи, адхичиттампи сиккхи, адхипан̃н̃ампи сиккхи. тасса адхисӣлампи сиккхато адхичиттампи сиккхато адхипан̃н̃ампи сиккхато ра̄го пахӣйи, досо пахӣйи, мохо пахӣйи. со ра̄гасса паха̄на̄ досасса паха̄на̄ мохасса паха̄на̄ йам̣ акусалам̣ там̣ на̄ка̄си, йам̣ па̄пам̣ там̣ на севӣти. чатуттхам̣.
5. секкхасуттам̣
86. атха кхо ан̃н̃атаро бхиккху йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо со бхиккху бхагавантам̣ етадавоча –
‘‘‘секхо, секхо’ти, бханте, вуччати. китта̄вата̄ ну кхо, бханте, секхо хотӣ’’ти? ‘‘сиккхатӣти кхо, бхиккху, тасма̄ секхоти вуччати. кин̃ча сиккхати? адхисӣлампи сиккхати, адхичиттампи сиккхати, адхипан̃н̃ампи сиккхати. сиккхатӣти кхо, бхиккху, тасма̄ секхоти вуччатӣ’’ти.
‘‘секхасса сиккхама̄насса, уджумагга̄нуса̄рино;
кхайасмим̣ пат̣хамам̣ н̃а̄н̣ам̣, тато ан̃н̃а̄ анантара̄.
‘‘тато ан̃н̃а̄вимуттасса [ан̃н̃а̄вимуттийа̄ (ка.)], н̃а̄н̣ам̣ ве [н̃а̄н̣ан̃ча (ка.)] хоти та̄дино;
акуппа̄ ме вимуттӣти, бхавасам̣йоджанаккхайе’’ти. пан̃чамам̣; ( ) [(ат̣т̣хамам̣ бха̄н̣ава̄рам̣ нит̣т̣хитам̣) (ка.)]
6. пат̣хамасиккха̄суттам̣
87. ‘‘са̄дхикамидам̣, бхиккхаве, дийад̣д̣хасиккха̄падасатам̣ анваддхама̄сам̣ уддесам̣ а̄гаччхати, йаттха аттака̄ма̄ кулапутта̄ сиккханти. тиссо има̄, бхиккхаве, сиккха̄ йаттхетам̣ саббам̣ самодха̄нам̣ гаччхати. катама̄ тиссо? адхисӣласиккха̄, адхичиттасиккха̄ адхипан̃н̃а̄сиккха̄ – има̄ кхо, бхиккхаве, тиссо сиккха̄, йаттхетам̣ саббам̣ самодха̄нам̣ гаччхати.
‘‘идха, бхиккхаве, бхиккху сӣлесу парипӯрака̄рӣ хоти сама̄дхисмим̣ маттасо ка̄рӣ пан̃н̃а̄йа маттасо ка̄рӣ. со йа̄ни та̄ни кхудда̄нукхуддака̄ни сиккха̄пада̄ни та̄ни а̄паджджатипи вут̣т̣ха̄типи. там̣ кисса хету? на хи меттха, бхиккхаве, абхаббата̄ вутта̄. йа̄ни ча кхо та̄ни сиккха̄пада̄ни а̄дибрахмачарийака̄ни брахмачарийаса̄руппа̄ни, таттха дхувасӣло [дхувасӣлӣ (сӣ.) пу. па. 127-129 (тхокам̣ висадисам̣)] ча хоти т̣хитасӣло [т̣хитасӣлӣ (сӣ.)] ча, сама̄да̄йа сиккхати сиккха̄падесу. со тин̣н̣ам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ сота̄панно хоти авинипа̄тадхаммо нийато самбодхипара̄йан̣о.
‘‘идха пана, бхиккхаве, бхиккху сӣлесу парипӯрака̄рӣ хоти сама̄дхисмим̣ маттасо ка̄рӣ пан̃н̃а̄йа маттасо ка̄рӣ. со йа̄ни та̄ни кхудда̄нукхуддака̄ни сиккха̄пада̄ни та̄ни а̄паджджатипи вут̣т̣ха̄типи. там̣ кисса хету? на хи меттха, бхиккхаве, абхаббата̄ вутта̄. йа̄ни ча кхо та̄ни сиккха̄пада̄ни а̄дибрахмачарийака̄ни брахмачарийаса̄руппа̄ни таттха дхувасӣло ча хоти т̣хитасӣло ча, сама̄да̄йа сиккхати сиккха̄падесу. со тин̣н̣ам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ ра̄гадосамоха̄нам̣ танутта̄ сакада̄га̄мӣ хоти, сакидева имам̣ локам̣ а̄гантва̄ дуккхассантам̣ кароти.
‘‘идха пана, бхиккхаве, бхиккху сӣлесу парипӯрака̄рӣ хоти сама̄дхисмим̣ парипӯрака̄рӣ пан̃н̃а̄йа маттасо ка̄рӣ. со йа̄ни та̄ни кхудда̄нукхуддака̄ни сиккха̄пада̄ни та̄ни а̄паджджатипи вут̣т̣ха̄типи. там̣ кисса хету? на хи меттха, бхиккхаве, абхаббата̄ вутта̄. йа̄ни ча кхо та̄ни сиккха̄пада̄ни а̄дибрахмачарийака̄ни брахмачарийаса̄руппа̄ни таттха дхувасӣло ча хоти т̣хитасӣло ча, сама̄да̄йа сиккхати сиккха̄падесу. со пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ опапа̄тико хоти таттха паринибба̄йӣ ана̄ваттидхаммо тасма̄ лока̄.
‘‘идха пана, бхиккхаве, бхиккху сӣлесу парипӯрака̄рӣ хоти сама̄дхисмим̣ парипӯрака̄рӣ пан̃н̃а̄йа парипӯрака̄рӣ. со йа̄ни та̄ни кхудда̄нукхуддака̄ни сиккха̄пада̄ни та̄ни а̄паджджатипи вут̣т̣ха̄типи. там̣ кисса хету? на хи меттха, бхиккхаве, абхаббата̄ вутта̄. йа̄ни ча кхо та̄ни сиккха̄пада̄ни а̄дибрахмачарийака̄ни брахмачарийаса̄руппа̄ни таттха дхувасӣло ча хоти т̣хитасӣло ча, сама̄да̄йа сиккхати сиккха̄падесу. со а̄сава̄нам̣ кхайа̄ ана̄савам̣ четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихарати.
‘‘ити кхо, бхиккхаве, падесам̣ падесака̄рӣ а̄ра̄дхети парипӯрам̣ парипӯрака̄рӣ. аван̃джха̄ни твева̄хам̣ [аван̃чуванева̄хам̣ (ка.)], бхиккхаве, сиккха̄пада̄ни вада̄мӣ’’ти. чхат̣т̣хам̣.
7. дутийасиккха̄суттам̣
88. ‘‘са̄дхикамидам̣, бхиккхаве, дийад̣д̣хасиккха̄падасатам̣ анваддхама̄сам̣ уддесам̣ а̄гаччхати йаттха аттака̄ма̄ кулапутта̄ сиккханти. тиссо има̄, бхиккхаве, сиккха̄ йаттхетам̣ саббам̣ самодха̄нам̣ гаччхати. катама̄ тиссо? адхисӣласиккха̄, адхичиттасиккха̄, адхипан̃н̃а̄сиккха̄ – има̄ кхо, бхиккхаве, тиссо сиккха̄ йаттхетам̣ саббам̣ самодха̄нам̣ гаччхати.
‘‘идха, бхиккхаве, бхиккху сӣлесу парипӯрака̄рӣ хоти сама̄дхисмим̣ маттасо ка̄рӣ пан̃н̃а̄йа маттасо ка̄рӣ. со йа̄ни та̄ни кхудда̄нукхуддака̄ни сиккха̄пада̄ни та̄ни а̄паджджатипи вут̣т̣ха̄типи. там̣ кисса хету? на хи меттха, бхиккхаве, абхаббата̄ вутта̄. йа̄ни ча кхо та̄ни сиккха̄пада̄ни а̄дибрахмачарийака̄ни брахмачарийаса̄руппа̄ни таттха дхувасӣло ча хоти т̣хитасӣло ча, сама̄да̄йа сиккхати сиккха̄падесу. со тин̣н̣ам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ саттаккхаттупарамо хоти. саттаккхаттупарамам̣ деве ча мануссе ча сандха̄витва̄ сам̣саритва̄ дуккхассантам̣ кароти. со тин̣н̣ам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ колам̣коло хоти, две ва̄ тӣн̣и ва̄ кула̄ни сандха̄витва̄ сам̣саритва̄ дуккхассантам̣ кароти. со тин̣н̣ам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ екабӣджӣ хоти, екам̣йева ма̄нусакам̣ бхавам̣ ниббаттетва̄ дуккхассантам̣ кароти. со тин̣н̣ам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ ра̄гадосамоха̄нам̣ танутта̄ сакада̄га̄мӣ хоти, сакидева имам̣ локам̣ а̄гантва̄ дуккхассантам̣ кароти.
‘‘идха пана, бхиккхаве, бхиккху сӣлесу парипӯрака̄рӣ хоти сама̄дхисмим̣ парипӯрака̄рӣ пан̃н̃а̄йа маттасо ка̄рӣ. со йа̄ни та̄ни кхудда̄нукхуддака̄ни сиккха̄пада̄ни та̄ни а̄паджджатипи вут̣т̣ха̄типи. там̣ кисса хету? на хи меттха, бхиккхаве, абхаббата̄ вутта̄. йа̄ни ча кхо та̄ни сиккха̄пада̄ни а̄дибрахмачарийака̄ни брахмачарийаса̄руппа̄ни таттха дхувасӣло ча хоти т̣хитасӣло ча, сама̄да̄йа сиккхати сиккха̄падесу. со пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ уддхам̣сото аканит̣т̣хага̄мӣ. со пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ сасан̇кха̄рапаринибба̄йӣ хоти. со пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ асан̇кха̄рапаринибба̄йӣ хоти. со пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ упахаччапаринибба̄йӣ хоти. со пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ антара̄паринибба̄йӣ хоти.
‘‘идха пана, бхиккхаве, бхиккху сӣлесу парипӯрака̄рӣ хоти сама̄дхисмим̣ парипӯрака̄рӣ пан̃н̃а̄йа парипӯрака̄рӣ. со йа̄ни та̄ни дхувасӣло ча хоти т̣хитасӣло ча, сама̄да̄йа сиккхати сиккха̄падесу. со а̄сава̄нам̣ кхайа̄ ана̄савам̣ четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихарати.
‘‘ити кхо, бхиккхаве, падесам̣ падесака̄рӣ а̄ра̄дхети, парипӯрам̣ парипӯрака̄рӣ, аван̃джха̄ни твева̄хам̣, бхиккхаве, сиккха̄пада̄ни вада̄мӣ’’ти. саттамам̣.
8. татийасиккха̄суттам̣
89. ‘‘са̄дхикамидам̣, бхиккхаве, дийад̣д̣хасиккха̄падасатам̣ анваддхама̄сам̣ уддесам̣ а̄гаччхати йаттха аттака̄ма̄ кулапутта̄ сиккханти. тиссо има̄, бхиккхаве, сиккха̄ йаттхетам̣ саббам̣ самодха̄нам̣ гаччхати. катама̄ тиссо? адхисӣласиккха̄, адхичиттасиккха̄, адхипан̃н̃а̄сиккха̄ – има̄ кхо, бхиккхаве, тиссо сиккха̄ йаттхетам̣ саббам̣ самодха̄нам̣ гаччхати.
‘‘идха, бхиккхаве, бхиккху сӣлесу парипӯрака̄рӣ хоти сама̄дхисмим̣ парипӯрака̄рӣ пан̃н̃а̄йа парипӯрака̄рӣ. со йа̄ни та̄ни кхудда̄нукхуддака̄ни сиккха̄пада̄ни та̄ни а̄паджджатипи вут̣т̣ха̄типи. там̣ кисса хету? на хи меттха, бхиккхаве, абхаббата̄ вутта̄. йа̄ни ча кхо та̄ни сиккха̄пада̄ни а̄дибрахмачарийака̄ни брахмачарийаса̄руппа̄ни таттха дхувасӣло ча хоти т̣хитасӣло ча, сама̄да̄йа сиккхати сиккха̄падесу. со а̄сава̄нам̣ кхайа̄ ана̄савам̣ четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихарати. там̣ ва̄ пана анабхисамбхавам̣ аппат̣ивиджджхам̣ пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ антара̄паринибба̄йӣ хоти. там̣ ва̄ пана анабхисамбхавам̣ аппат̣ивиджджхам̣ пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ упахаччапаринибба̄йӣ хоти. там̣ ва̄ пана анабхисамбхавам̣ аппат̣ивиджджхам̣ пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ асан̇кха̄рапаринибба̄йӣ хоти. там̣ ва̄ пана анабхисамбхавам̣ аппат̣ивиджджхам̣ пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ сасан̇кха̄рапаринибба̄йӣ хоти. там̣ ва̄ пана анабхисамбхавам̣ аппат̣ивиджджхам̣ пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ уддхам̣сото хоти аканит̣т̣хага̄мӣ там̣ ва̄ пана анабхисамбхавам̣ аппат̣ивиджджхам̣ тин̣н̣ам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄, ра̄гадосамоха̄нам̣ танутта̄ сакада̄га̄мӣ хоти, сакидева имам̣ локам̣ а̄гантва̄ дуккхассантам̣ кароти. там̣ ва̄ пана анабхисамбхавам̣ аппат̣ивиджджхам̣ тин̣н̣ам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ екабӣджӣ хоти, екам̣йева ма̄нусакам̣ бхавам̣ ниббаттетва̄ дуккхассантам̣ кароти. там̣ ва̄ пана анабхисамбхавам̣ аппат̣ивиджджхам̣ тин̣н̣ам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ колам̣коло хоти, две ва̄ тӣн̣и ва̄ кула̄ни сандха̄витва̄ сам̣саритва̄ дуккхассантам̣ кароти. там̣ ва̄ пана анабхисамбхавам̣ аппат̣ивиджджхам̣ тин̣н̣ам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ саттаккхаттупарамо хоти, саттаккхаттупарамам̣ деве ча мануссе ча сандха̄витва̄ сам̣саритва̄ дуккхассантам̣ кароти.
‘‘ити кхо, бхиккхаве, парипӯрам̣ парипӯрака̄рӣ а̄ра̄дхети падесам̣ падесака̄рӣ. аван̃джха̄нитвева̄хам̣, бхиккхаве, сиккха̄пада̄ни вада̄мӣ’’ти. ат̣т̣хамам̣.
9. пат̣хамасиккхаттайасуттам̣
90. ‘‘тиссо има̄, бхиккхаве, сиккха̄. катама̄ тиссо? адхисӣласиккха̄, адхичиттасиккха̄, адхипан̃н̃а̄сиккха̄.
‘‘катама̄ ча, бхиккхаве, адхисӣласиккха̄? идха, бхиккхаве, бхиккху сӣлава̄ хоти…пе… сама̄да̄йа сиккхати сиккха̄падесу. айам̣ вуччати, бхиккхаве, адхисӣласиккха̄.
‘‘катама̄ ча, бхиккхаве, адхичиттасиккха̄? идха, бхиккхаве, бхиккху вивиччева ка̄мехи…пе… чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. айам̣ вуччати, бхиккхаве, адхичиттасиккха̄.
‘‘катама̄ ча, бхиккхаве, адхипан̃н̃а̄сиккха̄? идха, бхиккхаве, бхиккху ‘идам̣ дуккха’нти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти…пе… ‘айам̣ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄’ти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти. айам̣ вуччати, бхиккхаве, адхипан̃н̃а̄сиккха̄. има̄ кхо, бхиккхаве, тиссо сиккха̄’’ти. навамам̣.
10. дутийасиккхаттайасуттам̣
91. ‘‘тиссо има̄, бхиккхаве, сиккха̄. катама̄ тиссо? адхисӣласиккха̄, адхичиттасиккха̄, адхипан̃н̃а̄сиккха̄.
‘‘катама̄ ча, бхиккхаве, адхисӣласиккха̄? идха, бхиккхаве, бхиккху сӣлава̄ хоти…пе… сама̄да̄йа сиккхати сиккха̄падесу. айам̣ вуччати, бхиккхаве, адхисӣласиккха̄.
‘‘катама̄ ча, бхиккхаве, адхичиттасиккха̄? идха, бхиккхаве, бхиккху вивиччева ка̄мехи…пе… чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. айам̣ вуччати, бхиккхаве, адхичиттасиккха̄.
‘‘катама̄ ча, бхиккхаве, адхипан̃н̃а̄сиккха̄? идха, бхиккхаве, бхиккху а̄сава̄нам̣ кхайа̄ ана̄савам̣ четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихарати. айам̣ вуччати, бхиккхаве, адхипан̃н̃а̄ сиккха̄. има̄ кхо, бхиккхаве, тиссо сиккха̄’’ти.
‘‘адхисӣлам̣ адхичиттам̣, адхипан̃н̃ан̃ча вӣрийава̄;
тха̄мава̄ дхитима̄ джха̄йӣ, сато гуттиндрийо [уппаттиндрийо (ка.)] чаре.
‘‘йатха̄ пуре татха̄ паччха̄, йатха̄ паччха̄ татха̄ пуре;
йатха̄ адхо татха̄ уддхам̣, йатха̄ уддхам̣ татха̄ адхо.
‘‘йатха̄ дива̄ татха̄ раттим̣, йатха̄ раттим̣ татха̄ дива̄;
абхибхуййа диса̄ сабба̄, аппама̄н̣асама̄дхина̄.
‘‘тама̄ху секхам̣ пат̣ипадам̣ [па̄т̣ипадам̣ (?) ма. ни. 2.27 пасситаббам̣], атхо сам̣суддхача̄рийам̣ [сам̣суддхача̄ран̣ам̣ (сӣ. пӣ.), сам̣суддхача̄ринам̣ (сйа̄. кам̣.)];
тама̄ху локе самбуддхам̣, дхӣрам̣ пат̣ипадантагум̣.
‘‘вин̃н̃а̄н̣асса ниродхена, тан̣ха̄ккхайавимуттино;
паджджотассева нибба̄нам̣, вимоккхо хоти четасо’’ти. дасамам̣;
11. сан̇кава̄суттам̣
92. екам̣ самайам̣ бхагава̄ косалесу ча̄рикам̣ чарама̄но махата̄ бхиккхусан̇гхена саддхим̣ йена сан̇кава̄ [пан̇кадха̄ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] на̄ма косала̄нам̣ нигамо тадавасари. татра судам̣ бхагава̄ сан̇кава̄йам̣ вихарати. тена кхо пана самайена кассапаготто на̄ма бхиккху сан̇кава̄йам̣ а̄ва̄сико хоти. татра судам̣ бхагава̄ сиккха̄падапат̣исам̣йутта̄йа дхаммийа̄ катха̄йа бхиккхӯ сандассети сама̄дапети самуттеджети сампахам̣сети. атха кхо кассапаготтасса бхиккхуно бхагавати сиккха̄падапат̣исам̣йутта̄йа дхаммийа̄ катха̄йа бхиккхӯ сандассенте сама̄дапенте самуттедженте сампахам̣сенте ахудева аккханти аху аппаччайо – ‘‘адхисалликхатева̄йам̣ [адхисаллекхатева̄йам̣ (сйа̄. кам̣. ка.)] саман̣о’’ти. атха кхо бхагава̄ сан̇кава̄йам̣ йатха̄бхирантам̣ вихаритва̄ йена ра̄джагахам̣ тена ча̄рикам̣ пакка̄ми. анупуббена ча̄рикам̣ чарама̄но йена ра̄джагахам̣ тадавасари. татра судам̣ бхагава̄ ра̄джагахе вихарати.
атха кхо кассапаготтасса бхиккхуно ачирапаккантасса бхагавато ахудева куккуччам̣ аху виппат̣иса̄ро – ‘‘ала̄бха̄ вата ме, на вата ме ла̄бха̄; дулладдхам̣ вата ме, на вата ме суладдхам̣; йасса ме бхагавати сиккха̄падапат̣исам̣йутта̄йа дхаммийа̄ катха̄йа бхиккхӯ сандассенте сама̄дапенте самуттедженте сампахам̣сенте ахудева аккханти аху аппаччайо – ‘адхисалликхатева̄йам̣ саман̣о’ти. йам̣нӯна̄хам̣ йена бхагава̄ тенупасан̇камеййам̣; упасан̇камитва̄ бхагавато сантике аччайам̣ аччайато десеййа’’нти. атха кхо кассапаготто бхиккху сена̄санам̣ сам̣са̄метва̄ паттачӣварама̄да̄йа йена ра̄джагахам̣ тена пакка̄ми. анупуббена йена ра̄джагахам̣ йена гиджджхакӯт̣о паббато йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо кассапаготто бхиккху бхагавантам̣ етадавоча –
‘‘екамидам̣, бханте, самайам̣ бхагава̄ сан̇кава̄йам̣ вихарати, сан̇кава̄ на̄ма косала̄нам̣ нигамо. татра, бханте, бхагава̄ сиккха̄падапат̣исам̣йутта̄йа дхаммийа̄ катха̄йа бхиккхӯ сандассеси сама̄дапеси самуттеджеси сампахам̣сеси. тасса майхам̣ бхагавати сиккха̄падапат̣исам̣йутта̄йа дхаммийа̄ катха̄йа бхиккхӯ сандассенте сама̄дапенте самуттедженте сампахам̣сенте ахудева аккханти аху аппаччайо – ‘адхисалликхатева̄йам̣ саман̣о’ти. атха кхо бхагава̄ сан̇кава̄йам̣ йатха̄бхирантам̣ вихаритва̄ йена ра̄джагахам̣ тена ча̄рикам̣ пакка̄ми. ( ) [(анупуббена ча̄рикам̣ чарама̄но йена ра̄джагахам̣ тадавасари. татра судам̣ бхагава̄ ра̄джагахе вихарати. атха кхо (ка.)] тасса майхам̣, бханте, ачирапаккантасса бхагавато ахудева куккуччам̣ аху виппат̣иса̄ро – ала̄бха̄ вата ме, на вата ме ла̄бха̄; дулладдхам̣ вата ме, на вата ме суладдхам̣; йасса ме бхагавати сиккха̄падапат̣исам̣йутта̄йа дхаммийа̄ катха̄йа бхиккхӯ сандассенте сама̄дапенте самуттедженте сампахам̣сенте ахудева аккханти аху аппаччайо – ‘адхисалликхатева̄йам̣ саман̣о’ти. йам̣нӯна̄хам̣ йена бхагава̄ тенупасан̇камеййам̣; упасан̇камитва̄ бхагавато сантике аччайам̣ аччайато десеййанти. аччайо мам̣, бханте, аччагама̄ йатха̄ба̄лам̣ йатха̄мӯл̣хам̣ йатха̄акусалам̣ йасса ме бхагавати сиккха̄падапат̣исам̣йутта̄йа дхаммийа̄ катха̄йа бхиккхӯ сандассенте сама̄дапенте самуттедженте сампахам̣сенте ахудева аккханти аху аппаччайо – ‘адхисалликхатева̄йам̣ саман̣о’ти. тасса ме, бханте, бхагава̄ аччайам̣ аччайато пат̣игган̣ха̄ту, а̄йатим̣ сам̣вара̄йа̄’’ти.
‘‘таггха там̣ [таггха твам̣ (сӣ. пӣ.)], кассапа, аччайо аччагама̄ йатха̄ба̄лам̣ йатха̄мӯл̣хам̣ йатха̄акусалам̣, йасса те майи сиккха̄падапат̣исам̣йутта̄йа дхаммийа̄ катха̄йа бхиккхӯ сандассенте сама̄дапенте самуттедженте сампахам̣сенте ахудева аккханти аху аппаччайо – ‘адхисалликхатева̄йам̣ саман̣о’ти. йато ча кхо твам̣, кассапа, аччайам̣ аччайато дисва̄ йатха̄дхаммам̣ пат̣икароси, там̣ те майам̣ пат̣игган̣ха̄ма. вуддхихеса̄, кассапа, арийасса винайе йо аччайам̣ аччайато дисва̄ йатха̄дхаммам̣ пат̣икароти, а̄йатим̣ сам̣варам̣ а̄паджджати.
‘‘тхеро чепи, кассапа, бхиккху хоти на сиккха̄ка̄мо на сиккха̄сама̄да̄насса ван̣н̣ава̄дӣ, йе чан̃н̃е бхиккхӯ на сиккха̄ка̄ма̄ те ча на сиккха̄йа сама̄дапети, йе чан̃н̃е бхиккхӯ сиккха̄ка̄ма̄ тесан̃ча на ван̣н̣ам̣ бхан̣ати бхӯтам̣ таччхам̣ ка̄лена, еварӯпасса̄хам̣, кассапа, тхерасса бхиккхуно на ван̣н̣ам̣ бхан̣а̄ми. там̣ кисса хету? саттха̄ хисса ван̣н̣ам̣ бхан̣атӣти ан̃н̃е нам̣ [там̣ (сӣ. пӣ.)] бхиккхӯ бхаджеййум̣, йе нам̣ бхаджеййум̣ тйа̄сса дит̣т̣ха̄нугатим̣ а̄паджджеййум̣, ййа̄сса дит̣т̣ха̄нугатим̣ а̄паджджеййум̣ тесам̣ там̣ асса дӣгхараттам̣ ахита̄йа дуккха̄йа̄ти. тасма̄хам̣, кассапа, еварӯпасса тхерасса бхиккхуно на ван̣н̣ам̣ бхан̣а̄ми.
‘‘маджджхимо чепи, кассапа, бхиккху хоти…пе… наво чепи, кассапа, бхиккху хоти на сиккха̄ка̄мо на сиккха̄сама̄да̄насса ван̣н̣ава̄дӣ, йе чан̃н̃е бхиккхӯ на сиккха̄ка̄ма̄ те ча на сиккха̄йа сама̄дапети, йе чан̃н̃е бхиккхӯ сиккха̄ка̄ма̄ тесан̃ча на ван̣н̣ам̣ бхан̣ати бхӯтам̣ таччхам̣ ка̄лена, еварӯпасса̄хам̣, кассапа, навасса бхиккхуно на ван̣н̣ам̣ бхан̣а̄ми. там̣ кисса хету? саттха̄ хисса ван̣н̣ам̣ бхан̣атӣти ан̃н̃е нам̣ бхиккхӯ бхаджеййум̣, йе нам̣ бхаджеййум̣ тйа̄сса дит̣т̣ха̄нугатим̣ а̄паджджеййум̣, ййа̄сса дит̣т̣ха̄нугатим̣ а̄паджджеййум̣ тесам̣ там̣ асса дӣгхараттам̣ ахита̄йа дуккха̄йа̄ти. тасма̄хам̣, кассапа, еварӯпасса навасса бхиккхуно на ван̣н̣ам̣ бхан̣а̄ми.
‘‘тхеро чепи, кассапа, бхиккху хоти сиккха̄ка̄мо сиккха̄сама̄да̄насса ван̣н̣ава̄дӣ, йе чан̃н̃е бхиккхӯ на сиккха̄ка̄ма̄ те ча сиккха̄йа сама̄дапети, йе чан̃н̃е бхиккхӯ сиккха̄ка̄ма̄ тесан̃ча ван̣н̣ам̣ бхан̣ати бхӯтам̣ таччхам̣ ка̄лена, еварӯпасса̄хам̣, кассапа, тхерасса бхиккхуно ван̣н̣ам̣ бхан̣а̄ми. там̣ кисса хету? саттха̄ хисса ван̣н̣ам̣ бхан̣атӣти ан̃н̃е нам̣ бхиккхӯ бхаджеййум̣, йе нам̣ бхаджеййум̣ тйа̄сса дит̣т̣ха̄нугатим̣ а̄паджджеййум̣, ййа̄сса дит̣т̣ха̄нугатим̣ а̄паджджеййум̣ тесам̣ там̣ асса дӣгхараттам̣ хита̄йа сукха̄йа̄ти. тасма̄хам̣, кассапа, еварӯпасса тхерасса бхиккхуно ван̣н̣ам̣ бхан̣а̄ми.
‘‘маджджхимо чепи, кассапа, бхиккху хоти сиккха̄ка̄мо…пе… наво чепи, кассапа, бхиккху хоти сиккха̄ка̄мо сиккха̄сама̄да̄насса ван̣н̣ава̄дӣ, йе чан̃н̃е бхиккхӯ на сиккха̄ка̄ма̄ те ча сиккха̄йа сама̄дапети, йе чан̃н̃е бхиккхӯ сиккха̄ка̄ма̄ тесан̃ча ван̣н̣ам̣ бхан̣ати бхӯтам̣ таччхам̣ ка̄лена, еварӯпасса̄хам̣, кассапа, навасса бхиккхуно ван̣н̣ам̣ бхан̣а̄ми. там̣ кисса хету? саттха̄ хисса ван̣н̣ам̣ бхан̣атӣти ан̃н̃е нам̣ бхиккхӯ бхаджеййум̣, йе нам̣ бхаджеййум̣ тйа̄сса дит̣т̣ха̄нугатим̣ а̄паджджеййум̣, ййа̄сса дит̣т̣ха̄нугатим̣ а̄паджджеййум̣ тесам̣ там̣ асса дӣгхараттам̣ хита̄йа сукха̄йа̄ти. тасма̄хам̣, кассапа, еварӯпасса навасса бхиккхуно ван̣н̣ам̣ бхан̣а̄мӣ’’ти. ека̄дасамам̣.
саман̣авагго навамо.