7. ваччхаготтасуттам̣

58. атха кхо ваччхаготто [ваччхапутто (ка.)] парибба̄джако йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавата̄ саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо ваччхаготто парибба̄джако бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘сутам̣ метам̣, бхо готама, саман̣о готамо евама̄ха – ‘майхамева да̄нам̣ да̄таббам̣, на̄н̃н̃есам̣ да̄нам̣ да̄таббам̣; майхамева са̄вака̄нам̣ да̄нам̣ да̄таббам̣, на̄н̃н̃есам̣ са̄вака̄нам̣ да̄нам̣ да̄таббам̣; майхамева диннам̣ махаппхалам̣, на̄н̃н̃есам̣ диннам̣ махаппхалам̣; майхамева са̄вака̄нам̣ диннам̣ махаппхалам̣, на̄н̃н̃есам̣ са̄вака̄нам̣ диннам̣ махаппхала’нти. йе те, бхо готама, евама̄хам̣су ‘саман̣о готамо евама̄ха майхамева да̄нам̣ да̄таббам̣, на̄н̃н̃есам̣ да̄нам̣ да̄таббам̣. майхамева са̄вака̄нам̣ да̄нам̣ да̄таббам̣, на̄н̃н̃есам̣ са̄вака̄нам̣ да̄нам̣ да̄таббам̣. майхамева диннам̣ махаппхалам̣, на̄н̃н̃есам̣ диннам̣ махаппхалам̣. майхамева са̄вака̄нам̣ диннам̣ махаппхалам̣, на̄н̃н̃есам̣ са̄вака̄нам̣ диннам̣ махаппхала’нти. каччи те бхото готамасса вуттава̄дино ча бхавантам̣ готамам̣ абхӯтена аббха̄чиккханти, дхаммасса ча̄нудхаммам̣ бйа̄каронти, на ча кочи сахадхаммико ва̄да̄нупа̄то [ва̄да̄нува̄до (ка.)] га̄райхам̣ т̣ха̄нам̣ а̄гаччхати? анаббхаккха̄тука̄ма̄ хи майам̣ бхавантам̣ готама’’нти.

‘‘йе те, ваччха, евама̄хам̣су – ‘саман̣о готамо евама̄ха – майхамева да̄нам̣ да̄таббам̣…пе… на̄н̃н̃есам̣ са̄вака̄нам̣ диннам̣ махаппхала’нти на ме те вуттава̄дино. аббха̄чиккханти ча пана мам̣ [ча пана мам̣ те (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] асата̄ абхӯтена. йо кхо, ваччха, парам̣ да̄нам̣ дадантам̣ ва̄рети со тин̣н̣ам̣ антара̄йакаро хоти, тин̣н̣ам̣ па̄рипантхико. катамесам̣ тин̣н̣ам̣? да̄йакасса пун̃н̃антара̄йакаро хоти, пат̣игга̄хака̄нам̣ ла̄бхантара̄йакаро хоти, пуббева кхо панасса атта̄ кхато ча хоти упахато ча. йо кхо, ваччха, парам̣ да̄нам̣ дадантам̣ ва̄рети со имесам̣ тин̣н̣ам̣ антара̄йакаро хоти, тин̣н̣ам̣ па̄рипантхико.

‘‘ахам̣ кхо пана, ваччха, евам̣ вада̄ми – йе хи те чанданика̄йа ва̄ олигалле ва̄ па̄н̣а̄, татрапи йо тха̄лидхованам̣ [тха̄лакадхованам̣ (ка.)] ва̄ сара̄вадхованам̣ ва̄ чхад̣д̣ети – йе таттха па̄н̣а̄ те тена йа̄пентӯти, тато нида̄нампа̄хам̣, ваччха, пун̃н̃асса а̄гамам̣ вада̄ми. ко пана ва̄до мануссабхӯте! апи ча̄хам̣, ваччха, сӣлавато диннам̣ махаппхалам̣ вада̄ми, но татха̄ дуссӣласса, со ча хоти пан̃чан̇гавиппахӣно пан̃чан̇гасаманна̄гато.

‘‘катама̄ни пан̃чан̇га̄ни пахӣна̄ни хонти? ка̄маччхандо пахӣно хоти, бйа̄па̄до пахӣно хоти, тхинамиддхам̣ пахӣнам̣ хоти, уддхаччакуккуччам̣ пахӣнам̣ хоти, вичикиччха̄ пахӣна̄ хоти. има̄ни пан̃чан̇га̄ни виппахӣна̄ни хонти.

‘‘катамехи пан̃чахи ан̇гехи саманна̄гато хоти? асеккхена сӣлаккхандхена саманна̄гато хоти, асеккхена сама̄дхиккхандхена саманна̄гато хоти, асеккхена пан̃н̃а̄ккхандхена саманна̄гато хоти, асеккхена вимуттиккхандхена саманна̄гато хоти, асеккхена вимуттин̃а̄н̣адассанаккхандхена саманна̄гато хоти; имехи пан̃чахи ан̇гехи саманна̄гато хоти. ити пан̃чан̇гавиппахӣне пан̃чан̇гасаманна̄гате диннам̣ махаппхаланти вада̄мӣ’’ти.

‘‘ити кан̣ха̄су сета̄су, рохин̣ӣсу харӣсу ва̄;

камма̄са̄су сарӯпа̄су, госу па̄ревата̄су ва̄.

‘‘йа̄су ка̄сучи ета̄су, данто джа̄йати пун̇гаво;

дхорайхо баласампанно, калйа̄н̣аджаваниккамо;

тамева бха̄ре йун̃джанти, на̄сса ван̣н̣ам̣ париккхаре.

‘‘евамевам̣ мануссесу, йасмим̣ касмин̃чи джа̄тийе;

кхаттийе бра̄хман̣е вессе, судде чан̣д̣а̄лапуккусе.

‘‘йа̄су ка̄сучи ета̄су, данто джа̄йати суббато;

дхаммат̣т̣хо сӣласампанно, саччава̄дӣ хирӣмано.

‘‘пахӣнаджа̄тимаран̣о, брахмачарийасса кевалӣ;

паннабха̄ро висам̣йутто, катакиччо ана̄саво.

‘‘па̄рагӯ саббадхамма̄нам̣, анупа̄да̄йа ниббуто;

тасмим̣йева [тасмим̣ ве (сйа̄. кам̣.)] вирадже кхетте, випула̄ хоти даккхин̣а̄.

‘‘ба̄ла̄ ча авиджа̄нанта̄, думмедха̄ ассута̄вино;

бахиддха̄ денти да̄на̄ни, на хи санте упа̄саре.

‘‘йе ча санте упа̄санти, саппан̃н̃е дхӣрасаммате;

саддха̄ ча несам̣ сугате, мӯладжа̄та̄ патит̣т̣хита̄.

‘‘девалокан̃ча те йанти, куле ва̄ идха джа̄йаре;

анупуббена нибба̄нам̣, адхигаччханти пан̣д̣ита̄’’ти. саттамам̣;