4. самачиттавагго
33. ‘‘асаппурисабхӯмин̃ча во, бхиккхаве, десесса̄ми саппурисабхӯмин̃ча. там̣ сун̣а̄тха, са̄дхукам̣ манаси каротха. бха̄сисса̄мӣ’’ти. ‘‘евам̣, бханте’’ти кхо те бхиккхӯ бхагавато паччассосум̣. бхагава̄ етадавоча –
‘‘катама̄ ча, бхиккхаве, асаппурисабхӯми? асаппурисо, бхиккхаве, акатан̃н̃ӯ хоти акатаведӣ. асаббхи хетам̣, бхиккхаве, упан̃н̃а̄там̣ йадидам̣ акатан̃н̃ута̄ акатаведита̄. кевала̄ еса̄, бхиккхаве, асаппурисабхӯми йадидам̣ акатан̃н̃ута̄ акатаведита̄. саппурисо ча кхо, бхиккхаве, катан̃н̃ӯ хоти катаведӣ. саббхи хетам̣, бхиккхаве, упан̃н̃а̄там̣ йадидам̣ катан̃н̃ута̄ катаведита̄. кевала̄ еса̄, бхиккхаве, саппурисабхӯми йадидам̣ катан̃н̃ута̄ катаведита̄’’ти.
34. ‘‘двинна̄хам̣, бхиккхаве, на суппатика̄рам̣ вада̄ми. катамесам̣ двиннам̣? ма̄ту ча питу ча. екена, бхиккхаве, ам̣сена ма̄тарам̣ парихареййа, екена ам̣сена питарам̣ парихареййа вассасата̄йуко вассасатаджӣвӣ со ча несам̣ уччха̄данапаримаддананха̄панасамба̄ханена. те ча таттхева муттакарӣсам̣ чаджеййум̣. на твева, бхиккхаве, ма̄та̄питӯнам̣ катам̣ ва̄ хоти пат̣икатам̣ ва̄. имисса̄ ча, бхиккхаве, маха̄патхавийа̄ пахӯтараттаратана̄йа [пахӯтасаттаратана̄йа (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.) тиканипа̄те маха̄вагге дасамасуттат̣ӣка̄йам̣ дасситапа̄л̣ийа̄ самети] ма̄та̄питаро иссара̄дхипачче радждже патит̣т̣ха̄пеййа, на твева, бхиккхаве, ма̄та̄питӯнам̣ катам̣ ва̄ хоти пат̣икатам̣ ва̄. там̣ кисса хету? бахука̄ра̄ [бахӯпака̄ра̄ (ка.)], бхиккхаве, ма̄та̄питаро путта̄нам̣ а̄па̄дака̄ посака̄ имасса локасса дассета̄ро. йо ча кхо, бхиккхаве, ма̄та̄питаро ассаддхе саддха̄сампада̄йа сама̄дапети нивесети патит̣т̣ха̄пети, дуссӣле сӣласампада̄йа сама̄дапети нивесети патит̣т̣ха̄пети, маччхарӣ ча̄гасампада̄йа сама̄дапети нивесети патит̣т̣ха̄пети, дуппан̃н̃е пан̃н̃а̄сампада̄йа сама̄дапети нивесети патит̣т̣ха̄пети, етта̄вата̄ кхо, бхиккхаве, ма̄та̄питӯнам̣ катан̃ча хоти пат̣икатан̃ча̄’’ти [пат̣икатан̃ча атикатан̃ча̄ти (сӣ. пӣ.)].
35. атха кхо ан̃н̃атаро бра̄хман̣о йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавата̄ саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣…пе… екамантам̣ нисинно кхо со бра̄хман̣о бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘ким̣ва̄дӣ бхавам̣ готамо кимаккха̄йӣ’’ти? ‘‘кирийава̄дӣ ча̄хам̣, бра̄хман̣а, акирийава̄дӣ ча̄’’ти. ‘‘йатха̄катхам̣ пана бхавам̣ готамо кирийава̄дӣ ча акирийава̄дӣ ча̄’’ти?
‘‘акирийам̣ кхо ахам̣, бра̄хман̣а, вада̄ми ка̄йадуччаритасса вачӣдуччаритасса манодуччаритасса, анекавихита̄нам̣ па̄пака̄нам̣ акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ акирийам̣ вада̄ми. кирийан̃ча кхо ахам̣, бра̄хман̣а, вада̄ми ка̄йасучаритасса вачӣсучаритасса маносучаритасса, анекавихита̄нам̣ кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ кирийам̣ вада̄ми. евам̣ кхо ахам̣, бра̄хман̣а, кирийава̄дӣ ча акирийава̄дӣ ча̄’’ти.
‘‘абхиккантам̣, бхо готама…пе… упа̄сакам̣ мам̣ бхавам̣ готамо дха̄рету аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гата’’нти.
36. атха кхо ана̄тхапин̣д̣ико гахапати йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо ана̄тхапин̣д̣ико гахапати бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘кати ну кхо, бханте, локе даккхин̣еййа̄, каттха ча да̄нам̣ да̄табба’’нти? ‘‘две кхо, гахапати, локе даккхин̣еййа̄ – секхо ча асекхо ча. име кхо, гахапати, две локе даккхин̣еййа̄, еттха ча да̄нам̣ да̄табба’’нти.
идамавоча бхагава̄. идам̣ ватва̄на [ватва̄ (сӣ. пӣ.) евамӣдисесу т̣ха̄несу] сугато атха̄парам̣ етадавоча саттха̄ –
‘‘секхо асекхо ча имасмим̣ локе,
а̄хунеййа̄ йаджама̄на̄нам̣ хонти;
те уджджубхӯта̄ [уджубхӯта̄ (сйа̄. кам̣. ка.)] ка̄йена, ва̄ча̄йа уда четаса̄;
кхеттам̣ там̣ йаджама̄на̄нам̣, еттха диннам̣ махаппхала’’нти.
37. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. тена кхо пана самайена а̄йасма̄ са̄рипутто са̄ваттхийам̣ вихарати пубба̄ра̄ме мига̄рама̄тупа̄са̄де. татра кхо а̄йасма̄ са̄рипутто бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘а̄вусо бхиккхаве’’ти. ‘‘а̄вусо’’ти кхо те бхиккхӯ а̄йасмато са̄рипуттасса паччассосум̣. а̄йасма̄ са̄рипутто етадавоча – ‘‘аджджхаттасам̣йоджанан̃ча, а̄вусо, пуггалам̣ десесса̄ми бахиддха̄сам̣йоджанан̃ча. там̣ сун̣а̄тха, са̄дхукам̣ манаси каротха; бха̄сисса̄мӣ’’ти. ‘‘евама̄вусо’’ти кхо те бхиккхӯ а̄йасмато са̄рипуттасса паччассосум̣. а̄йасма̄ са̄рипутто етадавоча –
‘‘катамо ча̄вусо, аджджхаттасам̣йоджано пуггало? идха̄вусо, бхиккху сӣлава̄ хоти, па̄тимоккхасам̣варасам̣вуто вихарати а̄ча̄рагочарасампанно, ан̣уматтесу ваджджесу бхайадасса̄вӣ, сама̄да̄йа сиккхати сиккха̄падесу. со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ ан̃н̃атарам̣ деваника̄йам̣ упападжджати. со тато чуто а̄га̄мӣ хоти, а̄ганта̄ иттхаттам̣. айам̣ вуччати, а̄вусо, аджджхаттасам̣йоджано пуггало а̄га̄мӣ хоти, а̄ганта̄ иттхаттам̣.
‘‘катамо ча̄вусо, бахиддха̄сам̣йоджано пуггало? идха̄вусо, бхиккху сӣлава̄ хоти, па̄тимоккхасам̣варасам̣вуто вихарати а̄ча̄рагочарасампанно, ан̣уматтесу ваджджесу бхайадасса̄вӣ, сама̄да̄йа сиккхати сиккха̄падесу. со ан̃н̃атарам̣ сантам̣ четовимуттим̣ упасампаджджа вихарати. со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ ан̃н̃атарам̣ деваника̄йам̣ упападжджати. со тато чуто ана̄га̄мӣ хоти, ана̄ганта̄ иттхаттам̣. айам̣ вуччата̄вусо, бахиддха̄сам̣йоджано пуггало ана̄га̄мӣ хоти, ана̄ганта̄ иттхаттам̣.
‘‘пуна чапарам̣, а̄вусо, бхиккху сӣлава̄ хоти…пе… сама̄да̄йа сиккхати сиккха̄падесу. со ка̄ма̄нам̣йева ниббида̄йа вира̄га̄йа ниродха̄йа пат̣ипанно хоти. со бхава̄нам̣йева ниббида̄йа вира̄га̄йа ниродха̄йа пат̣ипанно хоти. со тан̣ха̄ккхайа̄йа пат̣ипанно хоти. со лобхаккхайа̄йа пат̣ипанно хоти. со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ ан̃н̃атарам̣ деваника̄йам̣ упападжджати. со тато чуто ана̄га̄мӣ хоти, ана̄ганта̄ иттхаттам̣. айам̣ вуччата̄вусо, бахиддха̄сам̣йоджано пуггало ана̄га̄мӣ хоти, ана̄ганта̄ иттхатта’’нти.
атха кхо самбахула̄ самачитта̄ девата̄ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ ат̣т̣хам̣су. екамантам̣ т̣хита̄ кхо та̄ девата̄ бхагавантам̣ етадавочум̣ – ‘‘есо, бханте, а̄йасма̄ са̄рипутто пубба̄ра̄ме мига̄рама̄тупа̄са̄де бхиккхӯнам̣ аджджхаттасам̣йоджанан̃ча пуггалам̣ десети бахиддха̄сам̣йоджанан̃ча. хат̣т̣ха̄, бханте, париса̄. са̄дху, бханте, бхагава̄ йена̄йасма̄ са̄рипутто тенупасан̇камату анукампам̣ упа̄да̄йа̄’’ти. адхива̄сеси бхагава̄ тун̣хӣбха̄вена. атха кхо бхагава̄ – сеййатха̄пи на̄ма балава̄ пурисо самин̃джитам̣ [саммин̃джитам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] ва̄ ба̄хам̣ паса̄реййа, паса̄ритам̣ ва̄ ба̄хам̣ самин̃джеййа, евамевам̣ – джетаване антарахито пубба̄ра̄ме мига̄рама̄тупа̄са̄де а̄йасмато са̄рипуттасса саммукхе па̄турахоси. нисӣди бхагава̄ пан̃н̃атте а̄сане. а̄йасма̄пи кхо са̄рипутто бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо а̄йасмантам̣ са̄рипуттам̣ бхагава̄ етадавоча –
‘‘идха, са̄рипутта, самбахула̄ самачитта̄ девата̄ йена̄хам̣ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ мам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ ат̣т̣хам̣су. екамантам̣ т̣хита̄ кхо, са̄рипутта, та̄ девата̄ мам̣ етадавочум̣ – ‘есо, бханте, а̄йасма̄ са̄рипутто пубба̄ра̄ме мига̄рама̄тупа̄са̄де бхиккхӯнам̣ аджджхаттасам̣йоджанан̃ча пуггалам̣ десети бахиддха̄сам̣йоджанан̃ча. хат̣т̣ха̄, бханте, париса̄. са̄дху, бханте, бхагава̄ йена а̄йасма̄ са̄рипутто тенупасан̇камату анукампам̣ упа̄да̄йа̄’ти. та̄ кхо пана, са̄рипутта, девата̄ дасапи хутва̄ вӣсампи хутва̄ тим̣сампи хутва̄ чатта̄лӣсампи хутва̄ пан̃н̃а̄сампи хутва̄ сат̣т̣хипи хутва̄ а̄раггакот̣инитуданаматтепи тит̣т̣ханти, на ча ан̃н̃аман̃н̃ам̣ бйа̄ба̄дхенти [бйа̄ба̄дхентӣти (саббаттха)]. сийа̄ кхо пана [пана те (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)], са̄рипутта, евамасса – ‘таттха нӯна та̄сам̣ девата̄нам̣ татха̄ читтам̣ бха̄витам̣ йена та̄ девата̄ дасапи хутва̄ вӣсампи хутва̄ тим̣сампи хутва̄ чатта̄лӣсампи хутва̄ пан̃н̃а̄сампи хутва̄ сат̣т̣хипи хутва̄ а̄раггакот̣инитуданаматтепи тит̣т̣ханти на ча ан̃н̃аман̃н̃ам̣ бйа̄ба̄дхентӣ’ти. на кхо панетам̣, са̄рипутта, евам̣ дат̣т̣хаббам̣. идхева кхо, са̄рипутта, та̄сам̣ девата̄нам̣ татха̄ читтам̣ бха̄витам̣, йена та̄ девата̄ дасапи хутва̄…пе… на ча ан̃н̃аман̃н̃ам̣ бйа̄ба̄дхенти. тасма̄тиха, са̄рипутта, евам̣ сиккхитаббам̣ – ‘сантиндрийа̄ бхависса̄ма сантама̄наса̄’ти. еван̃хи во, са̄рипутта, сиккхитаббам̣. ‘сантиндрийа̄нан̃хи во, са̄рипутта, сантама̄наса̄нам̣ сантам̣йева ка̄йакаммам̣ бхависсати сантам̣ вачӣкаммам̣ сантам̣ манокаммам̣. сантам̣йева упаха̄рам̣ упахарисса̄ма сабрахмача̄рӣсӯ’ти. ‘еван̃хи во, са̄рипутта, сиккхитаббам̣. анассум̣ кхо, са̄рипутта, ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ йе имам̣ дхаммапарийа̄йам̣ на̄ссосу’’’нти.
38. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ а̄йасма̄ маха̄качча̄но варан̣а̄йам̣ вихарати бхаддаса̄ритӣре [каддамадахатӣре (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)]. атха кхо а̄ра̄мадан̣д̣о бра̄хман̣о йена̄йасма̄ маха̄качча̄но тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ а̄йасмата̄ маха̄качча̄нена саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄ра̄мадан̣д̣о бра̄хман̣о а̄йасмантам̣ маха̄качча̄нам̣ етадавоча – ‘‘ко ну кхо, бхо качча̄на, хету ко паччайо йена кхаттийа̄пи кхаттийехи виваданти, бра̄хман̣а̄пи бра̄хман̣ехи виваданти, гахапатика̄пи гахапатикехи вивадантӣ’’ти? ‘‘ка̄мара̄га̄бхинивесавинибандха [ка̄мара̄гавинивесавинибаддха (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] палигедхапарийут̣т̣ха̄наджджхоса̄нахету кхо, бра̄хман̣а, кхаттийа̄пи кхаттийехи виваданти, бра̄хман̣а̄пи бра̄хман̣ехи виваданти, гахапатика̄пи гахапатикехи вивадантӣ’’ти.
‘‘ко пана, бхо качча̄на, хету ко паччайо йена саман̣а̄пи саман̣ехи вивадантӣ’’ти? ‘‘дит̣т̣хира̄га̄бхинивесавинибандхапалигедхапарийут̣т̣ха̄наджджхоса̄нахету кхо, бра̄хман̣а, саман̣а̄пи саман̣ехи вивадантӣ’’ти.
‘‘аттхи пана, бхо качча̄на, кочи локасмим̣ йо иман̃чева ка̄мара̄га̄бхинивесавинибандхапалигедхапарийут̣т̣ха̄наджджхоса̄нам̣ саматикканто, иман̃ча дит̣т̣хира̄га̄бхинивесавинибандхапалигедхапарийут̣т̣ха̄наджджхоса̄нам̣ саматикканто’’ти? ‘‘аттхи, бра̄хман̣а, локасмим̣ йо иман̃чева ка̄мара̄га̄бхинивесавинибандхапалигедхапарийут̣т̣ха̄наджджхоса̄нам̣ саматикканто, иман̃ча дит̣т̣хира̄га̄бхинивесавинибандхапалигедхапарийут̣т̣ха̄наджджхоса̄нам̣ саматикканто’’ти.
‘‘ко пана со, бхо качча̄на, локасмим̣ йо иман̃чева ка̄гара̄га̄бхинивесавинибандхапалигедхапарийут̣т̣ха̄наджджхоса̄нам̣ саматикканто, иман̃ча дит̣т̣хира̄га̄бхинивесавинибандхапалигедхапарийут̣т̣ха̄наджджхоса̄нам̣ саматикканто’’ти? ‘‘аттхи, бра̄хман̣а, пураттхимесу джанападесу са̄ваттхӣ на̄ма нагарам̣. таттха со бхагава̄ етарахи вихарати арахам̣ самма̄самбуддхо. со хи, бра̄хман̣а, бхагава̄ иман̃чева ка̄мара̄га̄бхинивесавинибандхапалигедхапарийут̣т̣ха̄наджджхоса̄нам̣ саматикканто, иман̃ча дит̣т̣хира̄га̄бхинивесавинибандхапалигедхапарийут̣т̣ха̄наджджхоса̄нам̣ саматикканто’’ти.
евам̣ вутте а̄ра̄мадан̣д̣о бра̄хман̣о ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ екам̣сам̣ уттара̄сан̇гам̣ каритва̄ даккхин̣ам̣ джа̄н̣уман̣д̣алам̣ патхавийам̣ нихантва̄ йена бхагава̄ тенан̃джалим̣ пан̣а̄метва̄ тиккхаттум̣ уда̄нам̣ уда̄неси –
‘‘намо тасса бхагавато арахато самма̄самбуддхасса, намо тасса бхагавато арахато самма̄самбуддхасса, намо тасса бхагавато арахато самма̄самбуддхасса. йо хи со бхагава̄ иман̃чева ка̄мара̄га̄бхинивесавинибандхапалигедхапарийут̣т̣ха̄наджджхоса̄нам̣ саматикканто, иман̃ча дит̣т̣хира̄га̄бхинивесавинибандхапалигедхапарийут̣т̣ха̄наджджхоса̄нам̣ саматикканто’’ти.
‘‘абхиккантам̣, бхо качча̄на, абхиккантам̣, бхо качча̄на! сеййатха̄пи, бхо качча̄на, никкуджджитам̣ ва̄ уккуджджеййа, пат̣иччханнам̣ ва̄ вивареййа, мӯл̣хасса ва̄ маггам̣ а̄чиккхеййа, андхака̄ре ва̄ телападжджотам̣ дха̄реййа – ‘чаккхуманто рӯпа̄ни даккхантӣ’ти, евамевам̣ бхота̄ качча̄нена анекапарийа̄йена дхаммо пака̄сито. еса̄хам̣, бхо качча̄на, там̣ бхавантам̣ готамам̣ саран̣ам̣ гаччха̄ми дхамман̃ча бхиккхусан̇гхан̃ча. упа̄сакам̣ мам̣ бхавам̣ качча̄но дха̄рету аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гата’’нти.
39. екам̣ самайам̣ а̄йасма̄ маха̄качча̄но мадхура̄йам̣ вихарати гунда̄ване. атха кхо кандара̄йано [кан̣д̣ара̄йано (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] бра̄хман̣о йена̄йасма̄ маха̄качча̄но тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ а̄йасмата̄ маха̄качча̄нена саддхим̣…пе… екамантам̣ нисинно кхо кандара̄йано бра̄хман̣о а̄йасмантам̣ маха̄качча̄нам̣ етадавоча – ‘‘сутам̣ метам̣, бхо качча̄на, ‘на саман̣о качча̄но бра̄хман̣е джин̣н̣е вуддхе махаллаке аддхагате вайоануппатте абхива̄дети ва̄ паччут̣т̣хети ва̄ а̄санена ва̄ нимантетӣ’ти. тайидам̣, бхо качча̄на, татхева? на хи бхавам̣ качча̄но бра̄хман̣е джин̣н̣е вуддхе махаллаке аддхагате вайоануппатте абхива̄дети ва̄ паччут̣т̣хети ва̄ а̄санена ва̄ нимантети. тайидам̣, бхо качча̄на, на сампаннамева̄’’ти.
‘‘аттхи, бра̄хман̣а, тена бхагавата̄ джа̄ната̄ пассата̄ арахата̄ самма̄самбуддхена вуддхабхӯми ча аккха̄та̄ дахарабхӯми ча. вуддхо чепи, бра̄хман̣а, хоти а̄сӣтико ва̄ на̄вутико ва̄ вассасатико ва̄ джа̄тийа̄, со ча ка̄ме парибхун̃джати ка̄мамаджджха̄васати ка̄мапарил̣а̄хена парид̣айхати ка̄мавитаккехи кхаджджати ка̄мапарийесана̄йа уссуко. атха кхо со ба̄ло на тхеротвева сан̇кхйам̣ гаччхати. дахаро чепи, бра̄хман̣а, хоти йува̄ сусука̄л̣акесо бхадрена йоббанена саманна̄гато пат̣хамена вайаса̄. со ча на ка̄ме парибхун̃джати на ка̄мамаджджха̄васати, на ка̄мапарил̣а̄хена парид̣айхати, на ка̄мавитаккехи кхаджджати, на ка̄мапарийесана̄йа уссуко. атха кхо со пан̣д̣ито тхеротвева сан̇кхйам̣ гаччхатӣ’’ти.
евам̣ вутте кандара̄йано бра̄хман̣о ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ екам̣сам̣ уттара̄сан̇гам̣ каритва̄ дахара̄нам̣ сатам̣ [судам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] бхиккхӯнам̣ па̄де сираса̄ вандати – ‘‘вуддха̄ бхаванто, вуддхабхӯмийам̣ т̣хита̄. дахара̄ майам̣, дахарабхӯмийам̣ т̣хита̄’’ти.
‘‘абхиккантам̣, бхо качча̄на…пе… упа̄сакам̣ мам̣ бхавам̣ качча̄но дха̄рету аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гата’’нти.
40. ‘‘йасмим̣, бхиккхаве, самайе чора̄ балаванто хонти, ра̄джа̄но тасмим̣ самайе дуббала̄ хонти. тасмим̣, бхиккхаве, самайе ран̃н̃о на пха̄су хоти атийа̄тум̣ ва̄ ниййа̄тум̣ ва̄ паччантиме ва̄ джанападе анусан̃н̃а̄тум̣. бра̄хман̣агахапатика̄нампи тасмим̣ самайе на пха̄су хоти атийа̄тум̣ ва̄ ниййа̄тум̣ ва̄ ба̄хира̄ни ва̄ камманта̄ни пат̣ивеккхитум̣. евамевам̣ кхо, бхиккхаве, йасмим̣ самайе па̄пабхиккхӯ балаванто хонти, песала̄ бхиккхӯ тасмим̣ самайе дуббала̄ хонти. тасмим̣, бхиккхаве, самайе песала̄ бхиккхӯ тун̣хӣбхӯта̄ тун̣хӣбхӯта̄ва сан̇гхамаджджхе сан̇каса̄йанти [сан̇камма джха̄йанти (ка.), сан̃ча̄йанти (сӣ. ат̣т̣ха.)] паччантиме ва̄ джанападе аччханти [бхаджанти (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)]. тайидам̣, бхиккхаве, хоти бахуджана̄хита̄йа бахуджана̄сукха̄йа, бахуно джанасса анаттха̄йа ахита̄йа дуккха̄йа деваманусса̄нам̣.
‘‘йасмим̣, бхиккхаве, самайе ра̄джа̄но балаванто хонти, чора̄ тасмим̣ самайе дуббала̄ хонти. тасмим̣, бхиккхаве, самайе ран̃н̃о пха̄су хоти атийа̄тум̣ ва̄ ниййа̄тум̣ ва̄ паччантиме ва̄ джанападе анусан̃н̃а̄тум̣. бра̄хман̣агахапатика̄нампи тасмим̣ самайе пха̄су хоти атийа̄тум̣ ва̄ ниййа̄тум̣ ва̄ ба̄хира̄ни ва̄ камманта̄ни пат̣ивеккхитум̣. евамевам̣ кхо, бхиккхаве, йасмим̣ самайе песала̄ бхиккхӯ балаванто хонти, па̄пабхиккхӯ тасмим̣ самайе дуббала̄ хонти. тасмим̣, бхиккхаве, самайе па̄пабхиккхӯ тун̣хӣбхӯта̄ тун̣хӣбхӯта̄ва сан̇гхамаджджхе сан̇каса̄йанти, йена ва̄ пана тена паккаманти [папатанти (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)]. тайидам̣, бхиккхаве, хоти бахуджанахита̄йа бахуджанасукха̄йа, бахуно джанасса аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа деваманусса̄на’’нти.
41. ‘‘двинна̄хам̣, бхиккхаве, миччха̄пат̣ипаттим̣ на ван̣н̣еми, гихисса ва̄ паббаджитасса ва̄. гихӣ ва̄, бхиккхаве, паббаджито ва̄ миччха̄пат̣ипанно миччха̄пат̣ипатта̄дхикаран̣ахету на а̄ра̄дхако хоти н̃а̄йам̣ дхаммам̣ кусалам̣.
‘‘двинна̄хам̣, бхиккхаве, самма̄пат̣ипаттим̣ ван̣н̣еми, гихисса ва̄ паббаджитасса ва̄. гихӣ ва̄, бхиккхаве, паббаджито ва̄ самма̄пат̣ипанно самма̄пат̣ипатта̄дхикаран̣ахету а̄ра̄дхако хоти н̃а̄йам̣ дхаммам̣ кусала’’нти.
42. ‘‘йе те, бхиккхаве, бхиккхӯ дуггахитехи суттантехи бйан̃джанаппатирӯпакехи аттхан̃ча дхамман̃ча пат̣ива̄ханти те, бхиккхаве, бхиккхӯ бахуджана̄хита̄йа пат̣ипанна̄ бахуджана̄сукха̄йа, бахуно джанасса анаттха̄йа ахита̄йа дуккха̄йа деваманусса̄нам̣. бахун̃ча те, бхиккхаве, бхиккхӯ апун̃н̃ам̣ пасаванти, те чимам̣ саддхаммам̣ антарадха̄пенти.
‘‘йе те, бхиккхаве, бхиккхӯ суггахитехи суттантехи бйан̃джанаппатирӯпакехи аттхан̃ча дхамман̃ча ануломенти те, бхиккхаве, бхиккхӯ бахуджанахита̄йа пат̣ипанна̄ бахуджанасукха̄йа, бахуно джанасса аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа деваманусса̄нам̣. бахун̃ча те, бхиккхаве, бхиккхӯ пун̃н̃ам̣ пасаванти, те чимам̣ саддхаммам̣ т̣хапентӣ’’ти.
самачиттавагго чатуттхо.