2. адхикаран̣авагго

11. ‘‘двема̄ни, бхиккхаве, бала̄ни. катама̄ни две? пат̣исан̇кха̄набалан̃ча бха̄вана̄балан̃ча. катаман̃ча, бхиккхаве, пат̣исан̇кха̄набалам̣? идха, бхиккхаве, екаччо ити пат̣исан̃чиккхати – ‘ка̄йадуччаритасса кхо па̄пако випа̄ко дит̣т̣хе чева дхамме абхисампара̄йан̃ча, вачӣдуччаритасса па̄пако випа̄ко дит̣т̣хе чева дхамме абхисампара̄йан̃ча, манодуччаритасса па̄пако випа̄ко дит̣т̣хе чева дхамме абхисампара̄йан̃ча̄’ти. со ити пат̣исан̇кха̄йа ка̄йадуччаритам̣ паха̄йа ка̄йасучаритам̣ бха̄вети, вачӣдуччаритам̣ паха̄йа вачӣсучаритам̣ бха̄вети, манодуччаритам̣ паха̄йа маносучаритам̣ бха̄вети, суддхам̣ атта̄нам̣ парихарати. идам̣ вуччати, бхиккхаве, пат̣исан̇кха̄набалам̣.

‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, бха̄вана̄балам̣. татра, бхиккхаве, йамидам̣ [йадидам̣ (сӣ.)] бха̄вана̄балам̣ секха̄наметам̣ [секхаметам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣.)] балам̣. секхан̃хи со, бхиккхаве, балам̣ а̄гамма ра̄гам̣ паджахати, досам̣ паджахати, мохам̣ паджахати. ра̄гам̣ паха̄йа, досам̣ паха̄йа, мохам̣ паха̄йа йам̣ акусалам̣ на там̣ кароти, йам̣ па̄пам̣ на там̣ севати. идам̣ вуччати, бхиккхаве, бха̄вана̄балам̣. има̄ни кхо, бхиккхаве, две бала̄нӣ’’ти.

12. ‘‘двема̄ни, бхиккхаве, бала̄ни. катама̄ни две? пат̣исан̇кха̄набалан̃ча бха̄вана̄балан̃ча. катаман̃ча, бхиккхаве, пат̣исан̇кха̄набалам̣? идха, бхиккхаве, екаччо ити пат̣исан̃чиккхати – ‘ка̄йадуччаритасса кхо па̄пако випа̄ко дит̣т̣хе чева дхамме абхисампара̄йан̃ча, вачӣдуччаритасса па̄пако випа̄ко дит̣т̣хе чева дхамме абхисампара̄йан̃ча, манодуччаритасса па̄пако випа̄ко дит̣т̣хе чева дхамме абхисампара̄йан̃ча̄’ти. со ити пат̣исан̇кха̄йа ка̄йадуччаритам̣ паха̄йа ка̄йасучаритам̣ бха̄вети, вачӣдуччаритам̣ паха̄йа вачӣсучаритам̣ бха̄вети, манодуччаритам̣ паха̄йа маносучаритам̣ бха̄вети, суддхам̣ атта̄нам̣ парихарати. идам̣ вуччати, бхиккхаве, пат̣исан̇кха̄набалам̣.

‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, бха̄вана̄балам̣? идха, бхиккхаве, бхиккху сатисамбоджджхан̇гам̣ бха̄вети вивеканисситам̣ вира̄ганисситам̣ ниродханисситам̣ восаггапарин̣а̄мим̣, дхаммавичайасамбоджджхан̇гам̣ бха̄вети… вӣрийасамбоджджхан̇гам̣ бха̄вети… пӣтисамбоджджхан̇гам̣ бха̄вети… пассаддхисамбоджджхан̇гам̣ бха̄вети… сама̄дхисамбоджджхан̇гам̣ бха̄вети… упеккха̄самбоджджхан̇гам̣ бха̄вети вивеканисситам̣ вира̄ганисситам̣ ниродханисситам̣ восаггапарин̣а̄мим̣. идам̣ вуччати, бхиккхаве, бха̄вана̄балам̣. има̄ни кхо, бхиккхаве, две бала̄нӣ’’ти.

13. ‘‘двема̄ни, бхиккхаве, бала̄ни. катама̄ни две? пат̣исан̇кха̄набалан̃ча бха̄вана̄балан̃ча. катаман̃ча, бхиккхаве, пат̣исан̇кха̄набалам̣? идха, бхиккхаве, екаччо ити пат̣исан̃чиккхати – ‘ка̄йадуччаритасса кхо па̄пако випа̄ко дит̣т̣хе чева дхамме абхисампара̄йан̃ча, вачӣдуччаритасса кхо па̄пако випа̄ко дит̣т̣хе чева дхамме абхисампара̄йан̃ча, манодуччаритасса кхо па̄пако випа̄ко дит̣т̣хе чева дхамме абхисампара̄йан̃ча̄’ти. со ити пат̣исан̇кха̄йа ка̄йадуччаритам̣ паха̄йа ка̄йасучаритам̣ бха̄вети, вачӣдуччаритам̣ паха̄йа вачӣсучаритам̣ бха̄вети, манодуччаритам̣ паха̄йа маносучаритам̣ бха̄вети, суддхам̣ атта̄нам̣ парихарати. идам̣ вуччати, бхиккхаве, пат̣исан̇кха̄набалам̣.

‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, бха̄вана̄балам̣? идха, бхиккхаве, бхиккху вивиччева ка̄мехи, вивичча акусалехи дхаммехи савитаккам̣ савича̄рам̣ вивекаджам̣ пӣтисукхам̣ пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄ аджджхаттам̣ сампаса̄данам̣ четасо екодибха̄вам̣ авитаккам̣ авича̄рам̣ сама̄дхиджам̣ пӣтисукхам̣ дутийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. пӣтийа̄ ча вира̄га̄ упеккхако ча вихарати сато ча сампаджа̄но, сукхан̃ча ка̄йена пат̣исам̣ведети, йам̣ там̣ арийа̄ а̄чиккханти – ‘упеккхако сатима̄ сукхавиха̄рӣ’ти татийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. сукхасса ча паха̄на̄ дуккхасса ча паха̄на̄ пуббева соманассадоманасса̄нам̣ аттхан̇гама̄ адуккхамасукхам̣ упеккха̄сатипа̄рисуддхим̣ чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. идам̣ вуччати, бхиккхаве, бха̄вана̄балам̣. има̄ни кхо, бхиккхаве, две бала̄нӣ’’ти.

14. ‘‘двема̄, бхиккхаве, татха̄гатасса дхаммадесана̄. катама̄ две? сам̣кхиттена ча виттха̄рена ча. има̄ кхо, бхиккхаве, две татха̄гатасса дхаммадесана̄’’ти.

15. ‘‘йасмим̣, бхиккхаве, адхикаран̣е а̄панно [а̄патта̄панно (ка.)] ча бхиккху чодако ча бхиккху на са̄дхукам̣ аттана̄ва атта̄нам̣ паччавеккхати тасметам̣, бхиккхаве, адхикаран̣е па̄т̣икан̇кхам̣ дӣгхатта̄йа кхаратта̄йа ва̄л̣атта̄йа сам̣ваттиссати, бхиккхӯ ча на пха̄сум̣ [на пха̄су (ка.)] вихариссантӣти [вихариссанти (сӣ. сйа̄. кам̣. ка.)]. йасмин̃ча кхо, бхиккхаве, адхикаран̣е а̄панно ча бхиккху чодако ча бхиккху са̄дхукам̣ аттана̄ва атта̄нам̣ паччавеккхати тасметам̣, бхиккхаве, адхикаран̣е па̄т̣икан̇кхам̣ на дӣгхатта̄йа кхаратта̄йа ва̄л̣атта̄йа сам̣ваттиссати, бхиккхӯ ча пха̄сум̣ вихариссантӣти.

‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, а̄панно бхиккху са̄дхукам̣ аттана̄ва атта̄нам̣ паччавеккхати? идха, бхиккхаве, а̄панно бхиккху ити пат̣исан̃чиккхати – ‘ахам̣ кхо акусалам̣ а̄панно кан̃чидева [кин̃чидева (ка.)] десам̣ ка̄йена. мам̣ со [тасма̄ мам̣ со (сӣ. сйа̄.)] бхиккху аддаса акусалам̣ а̄паджджама̄нам̣ кин̃чидева десам̣ ка̄йена. но че ахам̣ акусалам̣ а̄паджджеййам̣ кин̃чидева десам̣ ка̄йена, на мам̣ со бхиккху пассеййа акусалам̣ а̄паджджама̄нам̣ кин̃чидева десам̣ ка̄йена. йасма̄ ча кхо, ахам̣ акусалам̣ а̄панно кин̃чидева десам̣ ка̄йена, тасма̄ мам̣ со бхиккху аддаса акусалам̣ а̄паджджама̄нам̣ кин̃чидева десам̣ ка̄йена. дисва̄ ча пана мам̣ со бхиккху акусалам̣ а̄паджджама̄нам̣ кин̃чидева десам̣ ка̄йена анаттамано ахоси. анаттамано сама̄но анаттаманавачанам̣ [анаттаманава̄чам̣ (ка.)] мам̣ со бхиккху авача. анаттаманавачана̄хам̣ [анаттаманава̄чам̣ на̄хам̣ (ка.)] тена бхиккхуна̄ вутто сама̄но анаттамано [аттамано (ка.)] ахосим̣. анаттамано сама̄но паресам̣ а̄рочесим̣. ити мамева таттха аччайо аччагама̄ сун̇када̄йакам̣ва бхан̣д̣асминти. евам̣ кхо, бхиккхаве, а̄панно бхиккху са̄дхукам̣ аттана̄ва атта̄нам̣ паччавеккхати.

‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, чодако бхиккху са̄дхукам̣ аттана̄ва атта̄нам̣ паччавеккхати? идха, бхиккхаве, чодако бхиккху ити пат̣исан̃чиккхати – ‘айам̣ кхо бхиккху акусалам̣ а̄панно кин̃чидева десам̣ ка̄йена. ахам̣ имам̣ бхиккхум̣ аддасам̣ акусалам̣ а̄паджджама̄нам̣ кин̃чидева десам̣ ка̄йена. но че айам̣ бхиккху акусалам̣ а̄паджджеййа кин̃чидева десам̣ ка̄йена, на̄хам̣ имам̣ бхиккхум̣ пассеййам̣ акусалам̣ а̄паджджама̄нам̣ кин̃чидева десам̣ ка̄йена. йасма̄ ча кхо, айам̣ бхиккху акусалам̣ а̄панно кин̃чидева десам̣ ка̄йена, тасма̄ ахам̣ имам̣ бхиккхум̣ аддасам̣ акусалам̣ а̄паджджама̄нам̣ кин̃чидева десам̣ ка̄йена. дисва̄ ча пана̄хам̣ имам̣ бхиккхум̣ акусалам̣ а̄паджджама̄нам̣ кин̃чидева десам̣ ка̄йена анаттамано ахосим̣. анаттамано сама̄но анаттаманавачана̄хам̣ имам̣ бхиккхум̣ авачам̣. анаттаманавачана̄йам̣ бхиккху майа̄ вутто сама̄но анаттамано ахоси. анаттамано сама̄но паресам̣ а̄рочеси. ити мамева таттха аччайо аччагама̄ сун̇када̄йакам̣ва бхан̣д̣асминти. евам̣ кхо, бхиккхаве, чодако бхиккху са̄дхукам̣ аттана̄ва атта̄нам̣ паччавеккхати.

‘‘йасмим̣, бхиккхаве, адхикаран̣е а̄панно ча бхиккху чодако ча бхиккху на са̄дхукам̣ аттана̄ва атта̄нам̣ паччавеккхати тасметам̣, бхиккхаве, адхикаран̣е па̄т̣икан̇кхам̣ дӣгхатта̄йа кхаратта̄йа ва̄л̣атта̄йа сам̣ваттиссати, бхиккхӯ ча на пха̄сум̣ вихариссантӣти. йасмин̃ча кхо, бхиккхаве, адхикаран̣е а̄панно ча бхиккху чодако ча бхиккху са̄дхукам̣ аттана̄ва атта̄нам̣ паччавеккхати тасметам̣, бхиккхаве, адхикаран̣е па̄т̣икан̇кхам̣ на дӣгхатта̄йа кхаратта̄йа ва̄л̣атта̄йа сам̣ваттиссати, бхиккхӯ ча пха̄су вихариссантӣ’’ти.

16. атха кхо ан̃н̃атаро бра̄хман̣о йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавата̄ саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо со бра̄хман̣о бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘ко ну кхо, бхо готама, хету ко паччайо йена мидхекачче сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджантӣ’’ти? ‘‘адхаммачарийа̄висамачарийа̄хету кхо, бра̄хман̣а, евамидхекачче сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджантӣ’’ти.

‘‘ко ну кхо, бхо готама, хету ко паччайо йена мидхекачче сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджантӣ’’ти? ‘‘дхаммачарийа̄самачарийа̄хету кхо, бра̄хман̣а, евамидхекачче сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджантӣ’’ти.

‘‘абхиккантам̣, бхо готама! абхиккантам̣, бхо готама! сеййатха̄пи, бхо готама, никкуджджитам̣ [никуджджитам̣ (ка.)] ва̄ уккуджджеййа, пат̣иччханнам̣ ва̄ вивареййа, мӯл̣хасса ва̄ маггам̣ а̄чиккхеййа, андхака̄ре ва̄ телападжджотам̣ дха̄реййа – ‘чаккхуманто рӯпа̄ни даккхантӣ’ти, евамевам̣ бхота̄ готамена анекапарийа̄йена дхаммо пака̄сито. еса̄хам̣ бхавантам̣ готамам̣ саран̣ам̣ гаччха̄ми дхамман̃ча бхиккхусан̇гхан̃ча. упа̄сакам̣ мам̣ бхавам̣ готамо дха̄рету аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гата’’нти.

17. атха кхо джа̄н̣уссон̣и [джа̄н̣усон̣и (ка.)] бра̄хман̣о йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавата̄ саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо джа̄н̣уссон̣и бра̄хман̣о бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘ко ну кхо, бхо готама, хету ко паччайо йена мидхекачче сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджантӣ’’ти? ‘‘кататта̄ ча, бра̄хман̣а, акататта̄ ча. евамидхекачче сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджантӣ’’ти. ‘‘ко пана, бхо готама, хету ко паччайо йена мидхекачче сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджантӣ’’ти? ‘‘кататта̄ ча, бра̄хман̣а, акататта̄ ча. евамидхекачче сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджантӣ’’ти. ‘‘на кхо ахам̣ имасса бхото готамасса сам̣кхиттена бха̄ситасса виттха̄рена аттхам̣ авибхаттасса виттха̄рена аттхам̣ а̄джа̄на̄ми. са̄дху ме бхавам̣ готамо татха̄ дхаммам̣ десету йатха̄ ахам̣ имасса бхото готамасса сам̣кхиттена бха̄ситасса виттха̄рена аттхам̣ авибхаттасса виттха̄рена аттхам̣ а̄джа̄неййа’’нти. ‘‘тена хи, бра̄хман̣а, сун̣а̄хи, са̄дхукам̣ манаси карохи; бха̄сисса̄мӣ’’ти. ‘‘евам̣ бхо’’ти кхо джа̄н̣уссон̣и бра̄хман̣о бхагавато паччассоси. бхагава̄ етадавоча –

‘‘идха, бра̄хман̣а, екаччасса ка̄йадуччаритам̣ катам̣ хоти, акатам̣ хоти ка̄йасучаритам̣; вачӣдуччаритам̣ катам̣ хоти, акатам̣ хоти вачӣсучаритам̣; манодуччаритам̣ катам̣ хоти, акатам̣ хоти маносучаритам̣. евам̣ кхо, бра̄хман̣а, кататта̄ ча акататта̄ ча евамидхекачче сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджанти. идха пана, бра̄хман̣а, екаччасса ка̄йасучаритам̣ катам̣ хоти, акатам̣ хоти ка̄йадуччаритам̣; вачӣсучаритам̣ катам̣ хоти, акатам̣ хоти вачӣдуччаритам̣; маносучаритам̣ катам̣ хоти, акатам̣ хоти манодуччаритам̣. евам̣ кхо, бра̄хман̣а, кататта̄ ча акататта̄ ча евамидхекачче сатта̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджантӣ’’ти.

‘‘абхиккантам̣, бхо готама…пе… упа̄сакам̣ мам̣ бхавам̣ готамо дха̄рету аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гата’’нти.

18. атха кхо а̄йасма̄ а̄нандо йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ бхагава̄ етадавоча – ‘‘екам̣сена̄хам̣, а̄нанда, акаран̣ӣйам̣ вада̄ми ка̄йадуччаритам̣ вачӣдуччаритам̣ манодуччарита’’нти. ‘‘йамидам̣, бханте, бхагавата̄ екам̣сена акаран̣ӣйам̣ аккха̄там̣ ка̄йадуччаритам̣ вачӣдуччаритам̣ манодуччаритам̣ тасмим̣ акаран̣ӣйе кайирама̄не ко а̄дӣнаво па̄т̣икан̇кхо’’ти? ‘‘йамидам̣, а̄нанда, майа̄ екам̣сена акаран̣ӣйам̣ аккха̄там̣ ка̄йадуччаритам̣ вачӣдуччаритам̣ манодуччаритам̣ тасмим̣ акаран̣ӣйе кайирама̄не айам̣ а̄дӣнаво па̄т̣икан̇кхо – атта̄пи атта̄нам̣ упавадати, анувичча вин̃н̃ӯ гараханти, па̄пако киттисаддо аббхуггаччхати, саммӯл̣хо ка̄лам̣ кароти, ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджати. йамидам̣, а̄нанда, майа̄ екам̣сена акаран̣ӣйам̣ аккха̄там̣ ка̄йадуччаритам̣ вачӣдуччаритам̣ манодуччаритам̣ тасмим̣ акаран̣ӣйе кайирама̄не айам̣ а̄дӣнаво па̄т̣икан̇кхо’’ти.

‘‘екам̣сена̄хам̣, а̄нанда, каран̣ӣйам̣ вада̄ми ка̄йасучаритам̣ вачӣсучаритам̣ маносучарита’’нти. ‘‘йамидам̣, бханте, бхагавата̄ екам̣сена каран̣ӣйам̣ аккха̄там̣ ка̄йасучаритам̣ вачӣсучаритам̣ маносучаритам̣ тасмим̣ каран̣ӣйе кайирама̄не ко а̄нисам̣со па̄т̣икан̇кхо’’ти? ‘‘йамидам̣, а̄нанда, майа̄ екам̣сена каран̣ӣйам̣ аккха̄там̣ ка̄йасучаритам̣ вачӣсучаритам̣ маносучаритам̣ тасмим̣ каран̣ӣйе кайирама̄не айам̣ а̄нисам̣со па̄т̣икан̇кхо – атта̄пи атта̄нам̣ на упавадати, анувичча вин̃н̃ӯ пасам̣санти, калйа̄н̣о киттисаддо аббхуггаччхати, асаммӯл̣хо ка̄лам̣ кароти, ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджати. йамидам̣, а̄нанда, майа̄ екам̣сена каран̣ӣйам̣ аккха̄там̣ ка̄йасучаритам̣ вачӣсучаритам̣ маносучаритам̣ тасмим̣ каран̣ӣйе кайирама̄не айам̣ а̄нисам̣со па̄т̣икан̇кхо’’ти.

19. ‘‘акусалам̣, бхиккхаве, паджахатха. сакка̄, бхиккхаве, акусалам̣ паджахитум̣. но чедам̣ [но четам̣ (сйа̄. кам̣. пӣ. ка.) сам̣. ни. 3.28 пасситаббам̣], бхиккхаве, сакка̄ абхависса акусалам̣ паджахитум̣, на̄хам̣ евам̣ вадеййам̣ – ‘акусалам̣, бхиккхаве, паджахатха̄’ти. йасма̄ ча кхо, бхиккхаве, сакка̄ акусалам̣ паджахитум̣ тасма̄хам̣ евам̣ вада̄ми – ‘акусалам̣, бхиккхаве, паджахатха̄’ти. акусалан̃ча хидам̣, бхиккхаве [акусалам̣ бхиккхаве (ка.)], пахӣнам̣ ахита̄йа дуккха̄йа сам̣ваттеййа на̄хам̣ евам̣ вадеййам̣ – ‘акусалам̣, бхиккхаве, паджахатха̄’ти. йасма̄ ча кхо, бхиккхаве, акусалам̣ пахӣнам̣ хита̄йа сукха̄йа сам̣ваттати тасма̄хам̣ евам̣ вада̄ми – ‘акусалам̣, бхиккхаве, паджахатха̄’’’ти.

‘‘кусалам̣, бхиккхаве, бха̄ветха. сакка̄, бхиккхаве, кусалам̣ бха̄ветум̣. но чедам̣, бхиккхаве, сакка̄ абхависса кусалам̣ бха̄ветум̣, на̄хам̣ евам̣ вадеййам̣ – ‘кусалам̣, бхиккхаве, бха̄ветха̄’ти. йасма̄ ча кхо, бхиккхаве, сакка̄ кусалам̣ бха̄ветум̣ тасма̄хам̣ евам̣ вада̄ми – ‘кусалам̣, бхиккхаве, бха̄ветха̄’ти. кусалан̃ча хидам̣, бхиккхаве, бха̄витам̣ ахита̄йа дуккха̄йа сам̣ваттеййа, на̄хам̣ евам̣ вадеййам̣ – ‘кусалам̣, бхиккхаве, бха̄ветха̄’ти. йасма̄ ча кхо, бхиккхаве, кусалам̣ бха̄витам̣ хита̄йа сукха̄йа сам̣ваттати тасма̄хам̣ евам̣ вада̄ми – ‘кусалам̣, бхиккхаве, бха̄ветха̄’’’ти.

20. ‘‘двеме, бхиккхаве, дхамма̄ саддхаммасса саммоса̄йа антарадха̄на̄йа сам̣ваттанти. катаме две? дунниккхиттан̃ча падабйан̃джанам̣ аттхо ча дуннӣто. дунниккхиттасса, бхиккхаве, падабйан̃джанасса аттхопи дуннайо хоти. име кхо, бхиккхаве, две дхамма̄ саддхаммасса саммоса̄йа антарадха̄на̄йа сам̣ваттантӣ’’ти.

21. ‘‘двеме, бхиккхаве, дхамма̄ саддхаммасса т̣хитийа̄ асаммоса̄йа анантарадха̄на̄йа сам̣ваттанти. катаме две? суниккхиттан̃ча падабйан̃джанам̣ аттхо ча сунӣто. суниккхиттасса, бхиккхаве, падабйан̃джанасса аттхопи сунайо хоти. име кхо, бхиккхаве, две дхамма̄ саддхаммасса т̣хитийа̄ асаммоса̄йа анантарадха̄на̄йа сам̣ваттантӣ’’ти.

адхикаран̣авагго дутийо.