1. каммакаран̣авагго

1. ваджджасуттам̣

1. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. татра кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘бхиккхаво’’ти. ‘‘бхаданте’’ти те бхиккхӯ бхагавато паччассосум̣. бхагава̄ етадавоча –

‘‘двема̄ни, бхиккхаве, ваджджа̄ни. катама̄ни две? дит̣т̣хадхаммикан̃ча ваджджам̣ сампара̄йикан̃ча ваджджам̣. катаман̃ча, бхиккхаве, дит̣т̣хадхаммикам̣ ваджджам̣? идха, бхиккхаве, екаччо пассати чорам̣ а̄гуча̄рим̣ ра̄джа̄но гахетва̄ вивидха̄ каммака̄ран̣а̄ [вивидха̄ни каммакаран̣а̄ни (ка.)] ка̄ренте; каса̄хипи та̄л̣енте, веттехипи та̄л̣енте, аддхадан̣д̣акехипи та̄л̣енте, хаттхампи чхинданте, па̄дампи чхинданте, хаттхапа̄дампи чхинданте, кан̣н̣ампи чхинданте, на̄сампи чхинданте, кан̣н̣ана̄сампи чхинданте, билан̇гатха̄ликампи каронте, сан̇кхамун̣д̣икампи каронте, ра̄хумукхампи каронте, джотима̄ликампи каронте, хаттхападжджотикампи каронте, еракаваттикампи каронте, чӣракава̄сикампи каронте, ен̣еййакампи каронте, бал̣исамам̣сикампи каронте, каха̄пан̣икампи каронте, кха̄ра̄патаччхикампи [кха̄ра̄пат̣иччхакампи (сйа̄. кам̣. ка.)] каронте, палигхапариваттикампи каронте, пала̄лапӣт̣хакампи [пала̄лапит̣т̣хикампи (сӣ.)] каронте, таттенапи телена осин̃чанте, сунакхехипи кха̄да̄пенте, джӣвантампи сӯле утта̄сенте, асина̄пи сӣсам̣ чхинданте.

‘‘тасса евам̣ хоти – ‘йатха̄рӯпа̄нам̣ кхо па̄пака̄нам̣ камма̄нам̣ хету чорам̣ а̄гуча̄рим̣ ра̄джа̄но гахетва̄ вивидха̄ каммака̄ран̣а̄ ка̄ренти; каса̄хипи та̄л̣енти, веттехипи та̄л̣енти, аддхадан̣д̣акехипи та̄л̣енти, хаттхампи чхинданти, па̄дампи чхинданти, хаттхапа̄дампи чхинданти, кан̣н̣ампи чхинданти, на̄сампи чхинданти, кан̣н̣ана̄сампи чхинданти, билан̇гатха̄ликампи каронти, сан̇кхамун̣д̣икампи каронти, ра̄хумукхампи каронти, джотима̄ликампи каронти, хаттхападжджотикампи каронти, еракаваттикампи каронти, чӣракава̄сикампи каронти, ен̣еййакампи каронти, бал̣исамам̣сикампи каронти, каха̄пан̣икампи каронти, кха̄ра̄патаччхикампи каронти, палигхапариваттикампи каронти, пала̄лапӣт̣хакампи каронти, таттенапи телена осин̃чанти, сунакхехипи кха̄да̄пенти, джӣвантампи сӯле утта̄сенти, асина̄пи сӣсам̣ чхинданти. ахан̃чева [ахан̃че (?)] кхо пана еварӯпам̣ па̄пакаммам̣ кареййам̣, мампи ра̄джа̄но гахетва̄ еварӯпа̄ вивидха̄ каммака̄ран̣а̄ ка̄реййум̣; каса̄хипи та̄л̣еййум̣…пе… асина̄пи сӣсам̣ чхиндеййу’нти. со дит̣т̣хадхаммикасса ваджджасса бхӣто на паресам̣ па̄бхатам̣ вилумпанто чарати. идам̣ вуччати, бхиккхаве, дит̣т̣хадхаммикам̣ ваджджам̣.

‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, сампара̄йикам̣ ваджджам̣? идха, бхиккхаве, екаччо ити пат̣исан̃чиккхати – ‘ка̄йадуччаритасса кхо пана па̄пако дуккхо випа̄ко абхисампара̄йам̣, вачӣдуччаритасса па̄пако дуккхо випа̄ко абхисампара̄йам̣, манодуччаритасса па̄пако дуккхо випа̄ко абхисампара̄йам̣. ахан̃чева кхо пана ка̄йена дуччаритам̣ чареййам̣, ва̄ча̄йа дуччаритам̣ чареййам̣, манаса̄ дуччаритам̣ чареййам̣. кин̃ча там̣ йа̄хам̣ на ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджеййа’нти. со сампара̄йикасса ваджджасса бхӣто ка̄йадуччаритам̣ паха̄йа ка̄йасучаритам̣ бха̄вети, вачӣдуччаритам̣ паха̄йа вачӣсучаритам̣ бха̄вети, манодуччаритам̣ паха̄йа маносучаритам̣ бха̄вети, суддхам̣ атта̄нам̣ парихарати. идам̣ вуччати, бхиккхаве, сампара̄йикам̣ ваджджам̣. ‘‘има̄ни кхо, бхиккхаве, две ваджджа̄ни. тасма̄тиха, бхиккхаве, евам̣ сиккхитаббам̣ – ‘дит̣т̣хадхаммикасса ваджджасса бха̄йисса̄ма, сампара̄йикасса ваджджасса бха̄йисса̄ма, ваджджабхӣруно бхависса̄ма ваджджабхайадасса̄вино’ти. еван̃хи во, бхиккхаве, сиккхитаббам̣. ваджджабхӣруно, бхиккхаве, ваджджабхайадасса̄вино етам̣ па̄т̣икан̇кхам̣ йам̣ паримуччиссати саббаваджджехӣ’’ти. пат̣хамам̣.

2. падха̄насуттам̣

2. ‘‘двема̄ни, бхиккхаве, падха̄на̄ни дурабхисамбхава̄ни локасмим̣. катама̄ни две? йан̃ча гихӣнам̣ ага̄рам̣ аджджха̄васатам̣ чӣварапин̣д̣апа̄тасена̄санагила̄напаччайабхесаджджапариккха̄ра̄нуппада̄наттхам̣ падха̄нам̣, йан̃ча ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджита̄нам̣ саббӯпадхипат̣иниссаггаттхам̣ падха̄нам̣. има̄ни кхо, бхиккхаве, две падха̄на̄ни дурабхисамбхава̄ни локасмим̣.

‘‘етадаггам̣, бхиккхаве, имесам̣ двиннам̣ падха̄на̄нам̣ йадидам̣ саббӯпадхипат̣иниссаггаттхам̣ падха̄нам̣. тасма̄тиха, бхиккхаве, евам̣ сиккхитаббам̣ – ‘саббӯпадхипат̣иниссаггаттхам̣ падха̄нам̣ падахисса̄ма̄’ти. еван̃хи во, бхиккхаве, сиккхитабба’’нти. дутийам̣.

3. тапанӣйасуттам̣

3. ‘‘двеме, бхиккхаве, дхамма̄ тапанӣйа̄. катаме две? идха, бхиккхаве, екаччасса ка̄йадуччаритам̣ катам̣ хоти, акатам̣ хоти ка̄йасучаритам̣; вачӣдуччаритам̣ катам̣ хоти; акатам̣ хоти вачӣсучаритам̣; манодуччаритам̣ катам̣ хоти, акатам̣ хоти маносучаритам̣. со ‘ка̄йадуччаритам̣ ме ката’нти таппати, ‘акатам̣ ме ка̄йасучарита’нти таппати; ‘вачӣдуччаритам̣ ме ката’нти таппати, ‘акатам̣ ме вачӣсучарита’нти таппати; ‘манодуччаритам̣ ме ката’нти таппати, ‘акатам̣ ме маносучарита’нти таппати. име кхо, бхиккхаве, две дхамма̄ тапанӣйа̄’’ти. татийам̣.

4. атапанӣйасуттам̣

4. ‘‘двеме, бхиккхаве, дхамма̄ атапанӣйа̄. катаме две? идха, бхиккхаве, екаччасса ка̄йасучаритам̣ катам̣ хоти, акатам̣ хоти ка̄йадуччаритам̣; вачӣсучаритам̣ катам̣ хоти, акатам̣ хоти вачӣдуччаритам̣; маносучаритам̣ катам̣ хоти, акатам̣ хоти манодуччаритам̣. со ‘ка̄йасучаритам̣ ме ката’нти на таппати, ‘акатам̣ ме ка̄йадуччарита’нти на таппати; ‘вачӣсучаритам̣ ме ката’нти на таппати, ‘акатам̣ ме вачӣдуччарита’нти на таппати; ‘маносучаритам̣ ме ката’нти на таппати, ‘акатам̣ ме манодуччарита’нти на таппати. име кхо, бхиккхаве, две дхамма̄ атапанӣйа̄’’ти. чатуттхам̣.

5. упан̃н̃а̄тасуттам̣

5. ‘‘двинна̄хам̣, бхиккхаве, дхамма̄нам̣ упан̃н̃а̄сим̣ – йа̄ ча асантут̣т̣хита̄ кусалесу дхаммесу, йа̄ ча аппат̣ива̄нита̄ падха̄насмим̣. аппат̣ива̄нӣ суда̄хам̣, бхиккхаве, падаха̄ми – ‘ка̄мам̣ тачо ча нха̄ру [наха̄ру (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] ча ат̣т̣хи ча авасиссату, сарӣре упасуссату мам̣салохитам̣, йам̣ там̣ пурисатха̄мена пурисавӣрийена пурисапараккамена паттаббам̣ на там̣ апа̄пун̣итва̄ вӣрийасса сан̣т̣ха̄нам̣ бхависсатӣ’ти. тасса майхам̣, бхиккхаве, аппама̄да̄дхигата̄ самбодхи, аппама̄да̄дхигато ануттаро йогаккхемо. тумхе чепи, бхиккхаве, аппат̣ива̄нам̣ падахеййа̄тха – ‘ка̄мам̣ тачо ча нха̄ру ча ат̣т̣хи ча авасиссату, сарӣре упасуссату мам̣салохитам̣, йам̣ там̣ пурисатха̄мена пурисавӣрийена пурисапараккамена паттаббам̣ на там̣ апа̄пун̣итва̄ вӣрийасса сан̣т̣ха̄нам̣ бхависсатӣ’ти, тумхепи, бхиккхаве, начирассева – йассаттха̄йа кулапутта̄ саммадева ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджанти тадануттарам̣ – брахмачарийапарийоса̄нам̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихариссатха. тасма̄тиха, бхиккхаве, евам̣ сиккхитаббам̣ – ‘аппат̣ива̄нам̣ падахисса̄ма. ка̄мам̣ тачо ча нха̄ру ча ат̣т̣хи ча авасиссату, сарӣре упасуссату мам̣салохитам̣, йам̣ там̣ пурисатха̄мена пурисавӣрийена пурисапараккамена паттаббам̣ на там̣ апа̄пун̣итва̄ вӣрийасса сан̣т̣ха̄нам̣ бхависсатӣ’ти. еван̃хи во, бхиккхаве, сиккхитабба’’нти. пан̃чамам̣.

6. сам̣йоджанасуттам̣

6. ‘‘двеме, бхиккхаве, дхамма̄. катаме две? йа̄ ча сам̣йоджанийесу дхаммесу асса̄да̄нупассита̄, йа̄ ча сам̣йоджанийесу дхаммесу ниббида̄нупассита̄. сам̣йоджанийесу, бхиккхаве, дхаммесу асса̄да̄нупассӣ вихаранто ра̄гам̣ на паджахати, досам̣ на паджахати, мохам̣ на паджахати. ра̄гам̣ аппаха̄йа, досам̣ аппаха̄йа, мохам̣ аппаха̄йа на паримуччати джа̄тийа̄ джара̄йа маран̣ена сокехи паридевехи дуккхехи доманассехи упа̄йа̄сехи. на паримуччати дуккхасма̄ти вада̄ми.

‘‘сам̣йоджанийесу, бхиккхаве, дхаммесу ниббида̄нупассӣ вихаранто ра̄гам̣ паджахати, досам̣ паджахати, мохам̣ паджахати. ра̄гам̣ паха̄йа, досам̣ паха̄йа, мохам̣ паха̄йа, паримуччати джа̄тийа̄ джара̄йа маран̣ена сокехи паридевехи дуккхехи доманассехи упа̄йа̄сехи. паримуччати дуккхасма̄ти вада̄ми. име кхо, бхиккхаве, две дхамма̄’’ти. чхат̣т̣хам̣.

7. кан̣хасуттам̣

7. ‘‘двеме, бхиккхаве, дхамма̄ кан̣ха̄. катаме две? ахирикан̃ча аноттаппан̃ча. име кхо, бхиккхаве, две дхамма̄ кан̣ха̄’’ти. саттамам̣.

8. суккасуттам̣

8. ‘‘двеме, бхиккхаве, дхамма̄ сукка̄. катаме две? хирӣ [хири (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] ча оттаппан̃ча. име кхо, бхиккхаве, две дхамма̄ сукка̄’’ти. ат̣т̣хамам̣.

9. чарийасуттам̣

9. ‘‘двеме, бхиккхаве, дхамма̄ сукка̄ локам̣ па̄ленти. катаме две? хирӣ ча оттаппан̃ча. име кхо, бхиккхаве, две сукка̄ дхамма̄ локам̣ на па̄леййум̣, найидха пан̃н̃а̄йетха ма̄та̄ти ва̄ ма̄туччха̄ти ва̄ ма̄тула̄нӣти ва̄ а̄чарийабхарийа̄ти ва̄ гарӯнам̣ да̄ра̄ти ва̄. самбхедам̣ локо агамисса, йатха̄ аджел̣ака̄ куккут̣асӯкара̄ сон̣асин̇га̄ла̄ [сон̣асига̄ла̄ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)]. йасма̄ ча кхо, бхиккхаве, име две сукка̄ дхамма̄ локам̣ па̄ленти тасма̄ пан̃н̃а̄йати [пан̃н̃а̄йанти (сӣ.)] ма̄та̄ти ва̄ ма̄туччха̄ти ва̄ ма̄тула̄нӣти ва̄ а̄чарийабхарийа̄ти ва̄ гарӯнам̣ да̄ра̄ти ва̄’’ти. навамам̣.

10. вассӯпана̄йикасуттам̣

10. ‘‘двема̄, бхиккхаве, вассӯпана̄йика̄. катама̄ две? пуримика̄ ча паччхимика̄ ча. има̄ кхо, бхиккхаве, две вассӯпана̄йика̄’’ти. дасамам̣.

каммакаран̣авагго пат̣хамо.

тассудда̄нам̣ –

ваджджа̄ падха̄на̄ две тапанӣйа̄, упан̃н̃а̄тена пан̃чамам̣;

сам̣йоджанан̃ча кан̣хан̃ча, суккам̣ чарийа̄ вассӯпана̄йикена вагго.