4. субхӯтисуттам̣
14. атха кхо а̄йасма̄ субхӯти саддхена бхиккхуна̄ саддхим̣ йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо а̄йасмантам̣ субхӯтим̣ бхагава̄ етадавоча – ‘‘ко на̄ма̄йам̣ [ко на̄мо айам̣ (сӣ. ка.), ко на̄ма айам̣ (сйа̄. кам̣.)], субхӯти, бхиккхӯ’’ти? ‘‘саддхо на̄ма̄йам̣, бханте, бхиккху, судаттасса [саддхасса (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] упа̄сакасса путто, саддха̄ ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджито’’ти.
‘‘каччи пана̄йам̣, субхӯти, саддхо бхиккху судаттасса упа̄сакасса путто саддха̄ ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджито сандиссати саддха̄пада̄несӯ’’ти? ‘‘етасса, бхагава̄, ка̄ло; етасса, сугата, ка̄ло, йам̣ бхагава̄ саддхасса саддха̄пада̄на̄ни бха̄сеййа. ида̄на̄хам̣ джа̄нисса̄ми йади ва̄ айам̣ бхиккху сандиссати саддха̄пада̄несу йади ва̄ но’’ти.
‘‘тена хи, субхӯти, сун̣а̄хи, са̄дхукам̣ манаси карохи; бха̄сисса̄мӣ’’ти. ‘‘евам̣, бханте’’ти кхо а̄йасма̄ субхӯти бхагавато паччассоси. бхагава̄ етадавоча –
‘‘идха, субхӯти, бхиккху сӣлава̄ хоти, па̄тимоккхасам̣варасам̣вуто вихарати а̄ча̄рагочарасампанно ан̣уматтесу ваджджесу бхайадасса̄вӣ, сама̄да̄йа сиккхати сиккха̄падесу. йампи, субхӯти, бхиккху сӣлава̄ хоти…пе… сама̄да̄йа сиккхати сиккха̄падесу, идампи, субхӯти, саддхасса саддха̄пада̄нам̣ хоти.
‘‘пуна чапарам̣, субхӯти, бхиккху бахуссуто хоти сутадхаро сутасанничайо; йе те дхамма̄ а̄дикалйа̄н̣а̄ маджджхекалйа̄н̣а̄ парийоса̄накалйа̄н̣а̄ са̄ттхам̣ сабйан̃джанам̣ кевалапарипун̣н̣ам̣ парисуддхам̣ брахмачарийам̣ абхиваданти, татха̄рӯпа̄сса дхамма̄ бахуссута̄ хонти дха̄та̄ вачаса̄ паричита̄ манаса̄нупеккхита̄ дит̣т̣хийа̄ суппат̣ивиддха̄. йампи, субхӯти, бхиккху бахуссуто хоти…пе… дит̣т̣хийа̄ суппат̣ивиддха̄, идампи, субхӯти, саддхасса саддха̄пада̄нам̣ хоти.
‘‘пуна чапарам̣, субхӯти, бхиккху калйа̄н̣амитто хоти калйа̄н̣асаха̄йо калйа̄н̣асампаван̇ко. йампи, субхӯти, бхиккху калйа̄н̣амитто хоти калйа̄н̣асаха̄йо калйа̄н̣асампаван̇ко, идампи, субхӯти, саддхасса саддха̄пада̄нам̣ хоти.
‘‘пуна чапарам̣, субхӯти, бхиккху сувачо хоти совачассакаран̣ехи дхаммехи саманна̄гато кхамо падаккхин̣агга̄хӣ ануса̄саним̣. йампи, субхӯти, бхиккху сувачо хоти совачассакаран̣ехи дхаммехи саманна̄гато кхамо падаккхин̣агга̄хӣ ануса̄саним̣, идампи, субхӯти, саддхасса саддха̄пада̄нам̣ хоти.
‘‘пуна чапарам̣, субхӯти, бхиккху йа̄ни та̄ни сабрахмача̄рӣнам̣ учча̄вача̄ни ким̣каран̣ӣйа̄ни татра даккхо хоти аналасо татрупа̄йа̄йа вӣмам̣са̄йа саманна̄гато алам̣ ка̄тум̣ алам̣ сам̣видха̄тум̣. йампи, субхӯти, бхиккху йа̄ни та̄ни сабрахмача̄рӣнам̣ учча̄вача̄ни ким̣каран̣ӣйа̄ни татра даккхо хоти аналасо татрупа̄йа̄йа вӣмам̣са̄йа саманна̄гато алам̣ ка̄тум̣ алам̣ сам̣видха̄тум̣, идампи, субхӯти, саддхасса саддха̄пада̄нам̣ хоти.
‘‘пуна чапарам̣, субхӯти, бхиккху дхаммака̄мо хоти пийасамуда̄ха̄ро абхидхамме абхивинайе ул̣а̄рапа̄моджджо. йампи, субхӯти, бхиккху дхаммака̄мо хоти пийасамуда̄ха̄ро абхидхамме абхивинайе ул̣а̄рапа̄моджджо, идампи, субхӯти, саддхасса саддха̄пада̄нам̣ хоти.
‘‘пуна чапарам̣, субхӯти, бхиккху а̄раддхавӣрийо вихарати акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ паха̄на̄йа, кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ упасампада̄йа, тха̄мава̄ дал̣хапараккамо аниккхиттадхуро кусалесу дхаммесу. йампи, субхӯти, бхиккху а̄раддхавӣрийо вихарати акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ паха̄на̄йа кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ упасампада̄йа тха̄мава̄ дал̣хапараккамо аниккхиттадхуро кусалесу дхаммесу, идампи, субхӯти, саддхасса саддха̄пада̄нам̣ хоти.
‘‘пуна чапарам̣, субхӯти, бхиккху чатуннам̣ джха̄на̄нам̣ а̄бхичетасика̄нам̣ дит̣т̣хадхаммасукхавиха̄ра̄нам̣ ника̄мала̄бхӣ хоти акиччхала̄бхӣ акасирала̄бхӣ. йампи, субхӯти, бхиккху чатуннам̣ джха̄на̄нам̣ а̄бхичетасика̄нам̣ дит̣т̣хадхаммасукхавиха̄ра̄нам̣ ника̄мала̄бхӣ хоти акиччхала̄бхӣ акасирала̄бхӣ, идампи, субхӯти, саддхасса саддха̄пада̄нам̣ хоти.
‘‘пуна чапарам̣, субхӯти, бхиккху анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссарати, сеййатхидам̣ – екампи джа̄тим̣ двепи джа̄тийо тиссопи джа̄тийо чатассопи джа̄тийо пан̃чапи джа̄тийо дасапи джа̄тийо вӣсампи джа̄тийо тим̣сампи джа̄тийо чатта̄рӣсампи джа̄тийо пан̃н̃а̄сампи джа̄тийо джа̄тисатампи джа̄тисахассампи джа̄тисатасахассампи анекепи сам̣ват̣т̣акаппе анекепи виват̣т̣акаппе анекепи сам̣ват̣т̣авиват̣т̣акаппе – ‘амутра̄сим̣ евам̣на̄мо евам̣готто евам̣ван̣н̣о евама̄ха̄ро евам̣сукхадуккхаппат̣исам̣ведӣ евама̄йупарийанто, со тато чуто амутра удапа̄дим̣; татра̄па̄сим̣ евам̣на̄мо евам̣готто евам̣ван̣н̣о евама̄ха̄ро евам̣сукхадуккхаппат̣исам̣ведӣ евама̄йупарийанто, со тато чуто идхӯпапанно’ти. ити са̄ка̄рам̣ сауддесам̣ анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссарати. йампи, субхӯти, бхиккху анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссарати, сеййатхидам̣, екампи джа̄тим̣ двепи джа̄тийо…пе… ити са̄ка̄рам̣ сауддесам̣ анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссарати. идампи, субхӯти, саддхасса саддха̄пада̄нам̣ хоти.
‘‘пуна чапарам̣, субхӯти, бхиккху диббена чаккхуна̄ висуддхена атиккантама̄нусакена сатте пассати чавама̄не упападжджама̄не хӣне пан̣ӣте суван̣н̣е дуббан̣н̣е, сугате дуггате йатха̄каммӯпаге сатте паджа̄на̄ти – ‘име вата бхонто сатта̄ ка̄йадуччаритена саманна̄гата̄ вачӣдуччаритена саманна̄гата̄ манодуччаритена саманна̄гата̄ арийа̄нам̣ упава̄дака̄ миччха̄дит̣т̣хика̄ миччха̄дит̣т̣хикаммасама̄да̄на̄, те ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упапанна̄. име ва̄ пана бхонто сатта̄ ка̄йасучаритена саманна̄гата̄ вачӣсучаритена саманна̄гата̄ маносучаритена саманна̄гата̄ арийа̄нам̣ анупава̄дака̄ самма̄дит̣т̣хика̄ самма̄дит̣т̣хикаммасама̄да̄на̄, те ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упапанна̄’ти. ити диббена чаккхуна̄ висуддхена атиккантама̄нусакена сатте пассати чавама̄не упападжджама̄не хӣне пан̣ӣте суван̣н̣е дуббан̣н̣е, сугате дуггате йатха̄каммӯпаге сатте паджа̄на̄ти. йампи, субхӯти, бхиккху диббена чаккхуна̄ висуддхена…пе… йатха̄каммӯпаге сатте паджа̄на̄ти, идампи, субхӯти, саддхасса саддха̄пада̄нам̣ хоти.
‘‘пуна чапарам̣, субхӯти, бхиккху а̄сава̄нам̣ кхайа̄ ана̄савам̣ четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихарати. йампи, субхӯти, бхиккху а̄сава̄нам̣ кхайа̄…пе… саччхикатва̄ упасампаджджа вихарати, идампи, субхӯти, саддхасса саддха̄пада̄нам̣ хотӣ’’ти.
евам̣ вутте а̄йасма̄ субхӯти бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘йа̄нима̄ни, бханте, бхагавата̄ саддхасса саддха̄пада̄на̄ни бха̄сита̄ни, сам̣виджджанти та̄ни имасса бхиккхуно, айан̃ча бхиккху етесу сандиссати.
‘‘айам̣, бханте, бхиккху сӣлава̄ хоти, па̄тимоккхасам̣варасам̣вуто вихарати а̄ча̄рагочарасампанно ан̣уматтесу ваджджесу бхайадасса̄вӣ, сама̄да̄йа сиккхати сиккха̄падесу.
‘‘айам̣, бханте, бхиккху бахуссуто хоти сутадхаро сутасанничайо; йе те дхамма̄ а̄дикалйа̄н̣а̄ маджджхекалйа̄н̣а̄ парийоса̄накалйа̄н̣а̄ са̄ттхам̣ сабйан̃джанам̣ кевалапарипун̣н̣ам̣ парисуддхам̣ брахмачарийам̣ абхиваданти, татха̄рӯпа̄сса дхамма̄ бахуссута̄ хонти дха̄та̄ вачаса̄ паричита̄ манаса̄нупеккхита̄ дит̣т̣хийа̄ суппат̣ивиддха̄.
‘‘айам̣, бханте, бхиккху калйа̄н̣амитто хоти калйа̄н̣асаха̄йо калйа̄н̣асампаван̇ко.
‘‘айам̣, бханте, бхиккху сувачо хоти…пе… ануса̄саним̣.
‘‘айам̣, бханте, бхиккху йа̄ни та̄ни сабрахмача̄рӣнам̣ учча̄вача̄ни ким̣каран̣ӣйа̄ни таттха даккхо хоти аналасо татрупа̄йа̄йа вӣмам̣са̄йа саманна̄гато алам̣ ка̄тум̣ алам̣ сам̣видха̄тум̣.
‘‘айам̣, бханте, бхиккху дхаммака̄мо хоти пийасамуда̄ха̄ро абхидхамме абхивинайе ул̣а̄рапа̄моджджо.
‘‘айам̣, бханте, бхиккху а̄раддхавӣрийо вихарати…пе… тха̄мава̄ дал̣хапараккамо аниккхиттадхуро кусалесу дхаммесу.
‘‘айам̣, бханте, бхиккху чатуннам̣ джха̄на̄нам̣ а̄бхичетасика̄нам̣ дит̣т̣хадхаммасукхавиха̄ра̄нам̣ ника̄мала̄бхӣ хоти акиччхала̄бхӣ акасирала̄бхӣ.
‘‘айам̣, бханте, бхиккху анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссарати, сеййатхидам̣ – екампи джа̄тим̣ двепи джа̄тийо…пе… ити са̄ка̄рам̣ сауддесам̣ анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссарати.
‘‘айам̣, бханте, бхиккху диббена чаккхуна̄ висуддхена атиккантама̄нусакена…пе… йатха̄каммӯпаге сатте паджа̄на̄ти.
‘‘айам̣, бханте, бхиккху а̄сава̄нам̣ кхайа̄…пе… саччхикатва̄ упасампаджджа вихарати. йа̄нима̄ни, бханте, бхагавата̄ саддхасса саддха̄пада̄на̄ни бха̄сита̄ни, сам̣виджджанти та̄ни имасса бхиккхуно, айан̃ча бхиккху етесу сандиссатӣ’’ти.
‘‘са̄дху са̄дху, субхӯти! тена хи твам̣, субхӯти, имина̄ ча саддхена бхиккхуна̄ саддхим̣ вихареййа̄си. йада̄ ча твам̣, субхӯти, а̄кан̇кхеййа̄си татха̄гатам̣ дассана̄йа, имина̄ саддхена бхиккхуна̄ саддхим̣ упасан̇камеййа̄си татха̄гатам̣ дассана̄йа̄’’ти. чатуттхам̣.