9. пат̣хамакосаласуттам̣
29. ‘‘йа̄вата̄, бхиккхаве, ка̄сикосала̄, йа̄вата̄ ран̃н̃о пасенадисса косаласса виджитам̣ [виджите (сӣ. ка.)], ра̄джа̄ таттха пасенади косало аггамаккха̄йати. ран̃н̃опи кхо, бхиккхаве, пасенадисса косаласса аттхева ан̃н̃атхаттам̣ аттхи випарин̣а̄мо. евам̣ пассам̣, бхиккхаве, сутава̄ арийаса̄вако тасмимпи ниббиндати. тасмим̣ ниббинданто агге вираджджати, пагева хӣнасмим̣.
‘‘йа̄вата̄, бхиккхаве, чандимасӯрийа̄ парихаранти диса̄ бханти вирочама̄на̄, та̄ва сахассадха̄ локо. тасмим̣ сахассадха̄ локе сахассам̣ чанда̄нам̣ сахассам̣ сӯрийа̄нам̣ [сурийа̄нам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] сахассам̣ синерупаббатара̄джа̄нам̣ сахассам̣ джамбудӣпа̄нам̣ сахассам̣ апарагойа̄на̄нам̣ сахассам̣ уттаракурӯнам̣ сахассам̣ пуббавидеха̄нам̣ чатта̄ри маха̄самуддасахасса̄ни чатта̄ри маха̄ра̄джасахасса̄ни сахассам̣ ча̄тумаха̄ра̄джика̄нам̣ сахассам̣ та̄ватим̣са̄нам̣ сахассам̣ йа̄ма̄нам̣ сахассам̣ тусита̄нам̣ сахассам̣ нимма̄наратӣнам̣ сахассам̣ параниммитавасаваттӣнам̣ сахассам̣ брахмалока̄нам̣. йа̄вата̄, бхиккхаве, сахассӣ локадха̄ту, маха̄брахма̄ таттха аггамаккха̄йати. маха̄брахмунопи кхо, бхиккхаве, аттхева ан̃н̃атхаттам̣ аттхи випарин̣а̄мо. евам̣ пассам̣, бхиккхаве, сутава̄ арийаса̄вако тасмимпи ниббиндати. тасмим̣ ниббинданто агге вираджджати, пагева хӣнасмим̣.
‘‘хоти со, бхиккхаве, самайо йам̣ айам̣ локо сам̣ват̣т̣ати. сам̣ват̣т̣ама̄не, бхиккхаве, локе йебхуййена сатта̄ а̄бхассарасам̣ваттаника̄ [а̄бхассараваттаника̄ (сӣ. сйа̄.)] бхаванти. те таттха хонти маномайа̄ пӣтибхаккха̄ сайам̣пабха̄ анталиккхечара̄ субхат̣т̣ха̄йино чирам̣ дӣгхамаддха̄нам̣ тит̣т̣ханти. сам̣ват̣т̣ама̄не, бхиккхаве, локе а̄бхассара̄ дева̄ аггамаккха̄йанти. а̄бхассара̄нампи кхо, бхиккхаве, дева̄нам̣ аттхева ан̃н̃атхаттам̣ аттхи випарин̣а̄мо. евам̣ пассам̣, бхиккхаве, сутава̄ арийаса̄вако тасмимпи ниббиндати. тасмим̣ ниббинданто агге вираджджати, пагева хӣнасмим̣.
[а. ни. 10.25] ‘‘дасайима̄ни, бхиккхаве, касин̣а̄йатана̄ни. катама̄ни даса? патхавӣкасин̣амеко сан̃джа̄на̄ти уддхам̣ адхо тирийам̣ адвайам̣ аппама̄н̣ам̣; а̄покасин̣амеко сан̃джа̄на̄ти…пе… теджокасин̣амеко сан̃джа̄на̄ти… ва̄йокасин̣амеко сан̃джа̄на̄ти… нӣлакасин̣амеко сан̃джа̄на̄ти… пӣтакасин̣амеко сан̃джа̄на̄ти… лохитакасин̣амеко сан̃джа̄на̄ти… ода̄такасин̣амеко сан̃джа̄на̄ти… а̄ка̄сакасин̣амеко сан̃джа̄на̄ти… вин̃н̃а̄н̣акасин̣амеко сан̃джа̄на̄ти уддхам̣ адхо тирийам̣ адвайам̣ аппама̄н̣ам̣. има̄ни кхо, бхиккхаве, даса касин̣а̄йатана̄ни.
‘‘етадаггам̣, бхиккхаве, имесам̣ дасаннам̣ касин̣а̄йатана̄нам̣ йадидам̣ вин̃н̃а̄н̣акасин̣ам̣ еко сан̃джа̄на̄ти уддхам̣ адхо тирийам̣ адвайам̣ аппама̄н̣ам̣. евам̣сан̃н̃инопи кхо, бхиккхаве, санти сатта̄. евам̣сан̃н̃ӣнампи кхо, бхиккхаве, сатта̄нам̣ аттхева ан̃н̃атхаттам̣ аттхи випарин̣а̄мо. евам̣ пассам̣, бхиккхаве, сутава̄ арийаса̄вако тасмимпи ниббиндати. тасмим̣ ниббинданто агге вираджджати, пагева хӣнасмим̣.
[дӣ. ни. 3.338, 358; а. ни. 8.64] ‘‘ат̣т̣хима̄ни, бхиккхаве, абхибха̄йатана̄ни. катама̄ни ат̣т̣ха? аджджхаттам̣ рӯпасан̃н̃ӣ еко бахиддха̄ рӯпа̄ни пассати паритта̄ни суван̣н̣адуббан̣н̣а̄ни; ‘та̄ни абхибхуййа джа̄на̄ми пасса̄мӣ’ти, евам̣сан̃н̃ӣ хоти. идам̣ пат̣хамам̣ абхибха̄йатанам̣.
‘‘аджджхаттам̣ рӯпасан̃н̃ӣ еко бахиддха̄ рӯпа̄ни пассати аппама̄н̣а̄ни суван̣н̣адуббан̣н̣а̄ни; ‘та̄ни абхибхуййа джа̄на̄ми пасса̄мӣ’ти, евам̣сан̃н̃ӣ хоти. идам̣ дутийам̣ абхибха̄йатанам̣.
‘‘аджджхаттам̣ арӯпасан̃н̃ӣ еко бахиддха̄ рӯпа̄ни пассати паритта̄ни суван̣н̣адуббан̣н̣а̄ни; ‘та̄ни абхибхуййа джа̄на̄ми пасса̄мӣ’ти, евам̣сан̃н̃ӣ хоти. идам̣ татийам̣ абхибха̄йатанам̣.
‘‘аджджхаттам̣ арӯпасан̃н̃ӣ еко бахиддха̄ рӯпа̄ни пассати аппама̄н̣а̄ни суван̣н̣адуббан̣н̣а̄ни; ‘та̄ни абхибхуййа джа̄на̄ми пасса̄мӣ’ти, евам̣сан̃н̃ӣ хоти. идам̣ чатуттхам̣ абхибха̄йатанам̣.
‘‘аджджхаттам̣ арӯпасан̃н̃ӣ еко бахиддха̄ рӯпа̄ни пассати нӣла̄ни нӣлаван̣н̣а̄ни нӣланидассана̄ни нӣланибха̄са̄ни. сеййатха̄пи на̄ма ума̄пуппхам̣ нӣлам̣ нӣлаван̣н̣ам̣ нӣланидассанам̣ нӣланибха̄сам̣, сеййатха̄ ва̄ пана там̣ ваттхам̣ ба̄ра̄н̣асеййакам̣ убхатобха̄гавимат̣т̣хам̣ нӣлам̣ нӣлаван̣н̣ам̣ нӣланидассанам̣ нӣланибха̄сам̣; евамевам̣ аджджхаттам̣ арӯпасан̃н̃ӣ еко бахиддха̄ рӯпа̄ни пассати нӣла̄ни нӣлаван̣н̣а̄ни нӣланидассана̄ни нӣланибха̄са̄ни; ‘та̄ни абхибхуййа джа̄на̄ми пасса̄мӣ’ти, евам̣сан̃н̃ӣ хоти. идам̣ пан̃чамам̣ абхибха̄йатанам̣.
‘‘аджджхаттам̣ арӯпасан̃н̃ӣ еко бахиддха̄ рӯпа̄ни пассати пӣта̄ни пӣтаван̣н̣а̄ни пӣтанидассана̄ни пӣтанибха̄са̄ни. сеййатха̄пи на̄ма кан̣ика̄рапуппхам̣ пӣтам̣ пӣтаван̣н̣ам̣ пӣтанидассанам̣ пӣтанибха̄сам̣, сеййатха̄ ва̄ пана там̣ ваттхам̣ ба̄ра̄н̣асеййакам̣ убхатобха̄гавимат̣т̣хам̣ пӣтам̣ пӣтаван̣н̣ам̣ пӣтанидассанам̣ пӣтанибха̄сам̣; евамевам̣ аджджхаттам̣ арӯпасан̃н̃ӣ еко бахиддха̄ рӯпа̄ни пассати пӣта̄ни пӣтаван̣н̣а̄ни пӣтанидассана̄ни пӣтанибха̄са̄ни; ‘та̄ни абхибхуййа джа̄на̄ми пасса̄мӣ’ти, евам̣сан̃н̃ӣ хоти. идам̣ чхат̣т̣хам̣ абхибха̄йатанам̣.
‘‘аджджхаттам̣ арӯпасан̃н̃ӣ еко бахиддха̄ рӯпа̄ни пассати лохитака̄ни лохитакаван̣н̣а̄ни лохитаканидассана̄ни лохитаканибха̄са̄ни. сеййатха̄пи на̄ма бандхуджӣвакапуппхам̣ лохитакам̣ лохитакаван̣н̣ам̣ лохитаканидассанам̣ лохитаканибха̄сам̣, сеййатха̄ ва̄ пана там̣ ваттхам̣ ба̄ра̄н̣асеййакам̣ убхатобха̄гавимат̣т̣хам̣ лохитакам̣ лохитакаван̣н̣ам̣ лохитаканидассанам̣ лохитаканибха̄сам̣; евамевам̣ аджджхаттам̣ арӯпасан̃н̃ӣ еко бахиддха̄ рӯпа̄ни пассати лохитака̄ни лохитакаван̣н̣а̄ни лохитаканидассана̄ни лохитаканибха̄са̄ни; ‘та̄ни абхибхуййа джа̄на̄ми пасса̄мӣ’ти, евам̣сан̃н̃ӣ хоти. идам̣ саттамам̣ абхибха̄йатанам̣.
‘‘аджджхаттам̣ арӯпасан̃н̃ӣ еко бахиддха̄ рӯпа̄ни пассати ода̄та̄ни ода̄таван̣н̣а̄ни ода̄танидассана̄ни ода̄танибха̄са̄ни. сеййатха̄пи на̄ма осадхита̄рака̄ ода̄та̄ ода̄таван̣н̣а̄ ода̄танидассана̄ ода̄танибха̄са̄, сеййатха̄ ва̄ пана там̣ ваттхам̣ ба̄ра̄н̣асеййакам̣ убхатобха̄гавимат̣т̣хам̣ ода̄там̣ ода̄таван̣н̣ам̣ ода̄танидассанам̣ ода̄танибха̄сам̣; евамевам̣ аджджхаттам̣ арӯпасан̃н̃ӣ еко бахиддха̄ рӯпа̄ни пассати ода̄та̄ни ода̄таван̣н̣а̄ни ода̄танидассана̄ни ода̄танибха̄са̄ни; ‘та̄ни абхибхуййа джа̄на̄ми пасса̄мӣ’ти, евам̣сан̃н̃ӣ хоти. идам̣ ат̣т̣хамам̣ абхибха̄йатанам̣. има̄ни кхо, бхиккхаве, ат̣т̣ха абхибха̄йатана̄ни.
‘‘етадаггам̣, бхиккхаве, имесам̣ ат̣т̣ханнам̣ абхибха̄йатана̄нам̣ йадидам̣ аджджхаттам̣ арӯпасан̃н̃ӣ еко бахиддха̄ рӯпа̄ни пассати ода̄та̄ни ода̄таван̣н̣а̄ни ода̄танидассана̄ни ода̄танибха̄са̄ни; ‘та̄ни абхибхуййа джа̄на̄ми пасса̄мӣ’ти, евам̣сан̃н̃ӣ хоти. евам̣сан̃н̃инопи кхо, бхиккхаве, санти сатта̄. евам̣сан̃н̃ӣнампи кхо, бхиккхаве, сатта̄нам̣ аттхева ан̃н̃атхаттам̣ аттхи випарин̣а̄мо. евам̣ пассам̣, бхиккхаве, сутава̄ арийаса̄вако тасмимпи ниббиндати. тасмим̣ ниббинданто агге вираджджати, пагева хӣнасмим̣.
‘‘чатассо има̄, бхиккхаве, пат̣ипада̄. катама̄ чатассо? дуккха̄ пат̣ипада̄ дандха̄бхин̃н̃а̄, дуккха̄ пат̣ипада̄ кхиппа̄бхин̃н̃а̄, сукха̄ пат̣ипада̄ дандха̄бхин̃н̃а̄, сукха̄ пат̣ипада̄ кхиппа̄бхин̃н̃а̄ – има̄ кхо, бхиккхаве, чатассо пат̣ипада̄.
‘‘етадаггам̣, бхиккхаве, има̄сам̣ чатуннам̣ пат̣ипада̄нам̣ йадидам̣ сукха̄ пат̣ипада̄ кхиппа̄бхин̃н̃а̄. евам̣пат̣ипанна̄пи кхо, бхиккхаве, санти сатта̄. евам̣пат̣ипанна̄нампи кхо, бхиккхаве, сатта̄нам̣ аттхева ан̃н̃атхаттам̣ аттхи випарин̣а̄мо. евам̣ пассам̣, бхиккхаве, сутава̄ арийаса̄вако тасмимпи ниббиндати. тасмим̣ ниббинданто агге вираджджати, пагева хӣнасмим̣.
‘‘чатассо има̄, бхиккхаве, сан̃н̃а̄. катама̄ чатассо? париттамеко сан̃джа̄на̄ти, махаггатамеко сан̃джа̄на̄ти, аппама̄н̣амеко сан̃джа̄на̄ти, ‘наттхи кин̃чӣ’ти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанамеко сан̃джа̄на̄ти – има̄ кхо, бхиккхаве, чатассо сан̃н̃а̄.
‘‘етадаггам̣, бхиккхаве, има̄сам̣ чатуннам̣ сан̃н̃а̄нам̣ йадидам̣ ‘наттхи кин̃чӣ’ти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанамеко сан̃джа̄на̄ти. евам̣сан̃н̃инопи кхо, бхиккхаве, санти сатта̄. евам̣сан̃н̃ӣнампи кхо, бхиккхаве, сатта̄нам̣ аттхева ан̃н̃атхаттам̣ аттхи випарин̣а̄мо. евам̣ пассам̣, бхиккхаве, сутава̄ арийаса̄вако тасмимпи ниббиндати. тасмим̣ ниббинданто агге вираджджати, пагева хӣнасмим̣.
‘‘етадаггам̣, бхиккхаве, ба̄хирака̄нам̣ дит̣т̣хигата̄нам̣ йадидам̣ ‘но чассам̣, но ча ме сийа̄, на бхависса̄ми, на ме бхависсатӣ’ти. евам̣дит̣т̣хино, бхиккхаве, етам̣ па̄т̣икан̇кхам̣ – ‘йа̄ ча̄йам̣ бхаве аппат̣икулйата̄, са̄ часса на бхависсати; йа̄ ча̄йам̣ бхаваниродхе па̄т̣икулйата̄, са̄ часса на бхависсатӣ’ти. евам̣дит̣т̣хинопи кхо, бхиккхаве, санти сатта̄. евам̣дит̣т̣хӣнампи кхо, бхиккхаве, сатта̄нам̣ аттхева ан̃н̃атхаттам̣ аттхи випарин̣а̄мо. евам̣ пассам̣, бхиккхаве, сутава̄ арийаса̄вако тасмимпи ниббиндати. тасмим̣ ниббинданто агге вираджджати, пагева хӣнасмим̣.
‘‘санти, бхиккхаве, еке саман̣абра̄хман̣а̄ параматтхависуддхим̣ пан̃н̃а̄пенти. етадаггам̣, бхиккхаве, параматтхависуддхим̣ пан̃н̃а̄пента̄нам̣ йадидам̣ саббасо а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. те тадабхин̃н̃а̄йа тасса саччхикирийа̄йа дхаммам̣ десенти. евам̣ва̄динопи кхо, бхиккхаве, санти сатта̄. евам̣ва̄дӣнампи кхо, бхиккхаве, сатта̄нам̣ аттхева ан̃н̃атхаттам̣ аттхи випарин̣а̄мо. евам̣ пассам̣, бхиккхаве, сутава̄ арийаса̄вако тасмимпи ниббиндати. тасмим̣ ниббинданто агге вираджджати, пагева хӣнасмим̣.
‘‘санти, бхиккхаве, еке саман̣абра̄хман̣а̄ парамадит̣т̣хадхамманибба̄нам̣ пан̃н̃а̄пенти. етадаггам̣, бхиккхаве, парамадит̣т̣хадхамманибба̄нам̣ пан̃н̃а̄пента̄нам̣ йадидам̣ чханнам̣ пхасса̄йатана̄нам̣ самудайан̃ча аттхан̇гаман̃ча асса̄дан̃ча а̄дӣнаван̃ча ниссаран̣ан̃ча йатха̄бхӯтам̣ видитва̄ анупа̄да̄ вимоккхо. евам̣ва̄дим̣ кхо мам̣, бхиккхаве, евамаккха̄йим̣ еке саман̣абра̄хман̣а̄ асата̄ туччха̄ муса̄ абхӯтена аббха̄чиккханти – ‘саман̣о готамо на ка̄ма̄нам̣ парин̃н̃ам̣ пан̃н̃а̄пети, на рӯпа̄нам̣ парин̃н̃ам̣ пан̃н̃а̄пети, на ведана̄нам̣ парин̃н̃ам̣ пан̃н̃а̄петӣ’ти. ка̄ма̄нан̃ча̄хам̣, бхиккхаве, парин̃н̃ам̣ пан̃н̃а̄пеми, рӯпа̄нан̃ча парин̃н̃ам̣ пан̃н̃а̄пеми, ведана̄нан̃ча парин̃н̃ам̣ пан̃н̃а̄пеми, дит̣т̣хева дхамме ниччха̄то ниббуто сӣтибхӯто анупа̄да̄ паринибба̄нам̣ пан̃н̃а̄пемӣ’’ти. навамам̣.