১. পারাজিককণ্ডং

২০১. যং তেন ভগৰতা জানতা পস্সতা অরহতা সম্মাসম্বুদ্ধেন ভিক্খুনীনং পঞ্চমং পারাজিকং কত্থ পঞ্ঞত্তং? কং আরব্ভ? কিস্মিং ৰত্থুস্মিং? অত্থি তত্থ পঞ্ঞত্তি, অনুপঞ্ঞত্তি, অনুপ্পন্নপঞ্ঞত্তি? সব্বত্থপঞ্ঞত্তি, পদেসপঞ্ঞত্তি? সাধারণপঞ্ঞত্তি, অসাধারণপঞ্ঞত্তি? একতোপঞ্ঞত্তি, উভতোপঞ্ঞত্তি? চতুন্নং পাতিমোক্খুদ্দেসানং কত্থোগধং কত্থ পরিযাপন্নং? কতমেন উদ্দেসেন উদ্দেসং আগচ্ছতি? চতুন্নং ৰিপত্তীনং কতমা ৰিপত্তি? সত্তন্নং আপত্তিক্খন্ধানং কতমো আপত্তিক্খন্ধো? ছন্নং আপত্তিসমুট্ঠানানং কতিহি সমুট্ঠানেহি সমুট্ঠাতি? চতুন্নং অধিকরণানং কতমং অধিকরণং? সত্তন্নং সমথানং কতিহি সমথেহি সম্মতি? কো তত্থ ৰিনযো? কো তত্থ অভিৰিনযো? কিং তত্থ পাতিমোক্খং? কিং তত্থ অধিপাতিমোক্খং? কা ৰিপত্তি? কা সম্পত্তি? কা পটিপত্তি? কতি অত্থৰসে পটিচ্চ ভগৰতা ভিক্খুনীনং পঞ্চমং পারাজিকং পঞ্ঞত্তং? কা সিক্খন্তি? কা সিক্খিতসিক্খা? কত্থ ঠিতং? কা ধারেন্তি? কস্স ৰচনং? কেনাভতন্তি?

২০২. যং তেন ভগৰতা জানতা পস্সতা অরহতা সম্মাসম্বুদ্ধেন ভিক্খুনীনং পঞ্চমং পারাজিকং কত্থ পঞ্ঞত্তন্তি? সাৰত্থিযং পঞ্ঞত্তং. কং আরব্ভাতি? সুন্দরীনন্দং ভিক্খুনিং আরব্ভ. কিস্মিং ৰত্থুস্মিন্তি? সুন্দরীনন্দা ভিক্খুনী অৰস্সুতা অৰস্সুতস্স পুরিসপুগ্গলস্স কাযসংসগ্গং সাদিযি, তস্মিং ৰত্থুস্মিং. অত্থি তত্থ পঞ্ঞত্তি অনুপঞ্ঞত্তি অনুপ্পন্নপঞ্ঞত্তীতি? একা পঞ্ঞত্তি. অনুপঞ্ঞত্তি অনুপ্পন্নপঞ্ঞত্তি তস্মিং নত্থি. সব্বত্থপঞ্ঞত্তি, পদেসপঞ্ঞত্তীতি? সব্বত্থপঞ্ঞত্তি. সাধারণপঞ্ঞত্তি, অসাধারণপঞ্ঞত্তীতি? অসাধারণপঞ্ঞত্তি. একতোপঞ্ঞত্তি, উভতোপঞ্ঞত্তীতি? একতোপঞ্ঞত্তি. চতুন্নং পাতিমোক্খুদ্দেসানং কত্থোগধং কত্থ পরিযাপন্নন্তি? নিদানোগধং নিদানপরিযাপন্নং. কতমেন উদ্দেসেন উদ্দেসং আগচ্ছতীতি? দুতিযেন উদ্দেসেন উদ্দেসং আগচ্ছতি. চতুন্নং ৰিপত্তীনং কতমা ৰিপত্তীতি? সীলৰিপত্তি. সত্তন্নং আপত্তিক্খন্ধানং কতমো আপত্তিক্খন্ধোতি? পারাজিকাপত্তিক্খন্ধো. ছন্নং আপত্তিসমুট্ঠানানং কতিহি সমুট্ঠানেহি সমুট্ঠাতীতি? একেন সমুট্ঠানে সমুট্ঠাতি – কাযতো চ চিত্ততো চ সমুট্ঠাতি, ন ৰাচতো. চতুন্নং অধিকরণানং কতমং অধিকরণন্তি? আপত্তাধিকরণং? সত্তন্নং সমথানং কতিহি সমথেহি সম্মতীতি? দ্ৰীহি সমথেহি সম্মতি – সম্মুখাৰিনযেন চ পটিঞ্ঞাতকরণেন চ. কো তত্থ ৰিনযো, কো তত্থ অভিৰিনযোতি? পঞ্ঞত্তি ৰিনযো, ৰিভত্তি অভিৰিনযো. কিং তত্থ পাতিমোক্খং, কিং তত্থ অধিপাতিমোক্খন্তি? পঞ্ঞত্তি পাতিমোক্খং, ৰিভত্তি অধিপাতিমোক্খং. কা ৰিপত্তীতি? অসংৰরো ৰিপত্তি. কা সম্পত্তীতি? সংৰরো সম্পত্তি. কা পটিপত্তীতি? ন এৰরূপং করিস্সামীতি যাৰজীৰং আপাণকোটিকং সমাদায সিক্খতি সিক্খাপদেসু. [অ. নি. ১০.৩১] কতি অত্থৰসে পটিচ্চ ভগৰতা ভিক্খুনীনং পঞ্চমং পারাজিকং পঞ্ঞত্তন্তি? দস অত্থৰসে পটিচ্চ ভগৰতা ভিক্খুনীনং পঞ্চমং পারাজিকং পঞ্ঞত্তং – সঙ্ঘসুট্ঠুতায, সঙ্ঘফাসুতায, দুম্মঙ্কূনং ভিক্খুনীনং নিগ্গহায, পেসলানং ভিক্খুনীনং ফাসুৰিহারায, দিট্ঠধম্মিকানং আসৰানং সংৰরায, সম্পরাযিকানং আসৰানং পটিঘাতায, অপ্পসন্নানং পসাদায, পসন্নানং ভিয্যোভাৰায, সদ্ধম্মট্ঠিতিযা, ৰিনযানুগ্গহায. কা সিক্খন্তীতি? সেক্খা চ পুথুজ্জনকল্যাণিকা চ সিক্খন্তি. কা সিক্খিতসিক্খাতি? অরহন্তিযো [অরহন্তা (ক.)] সিক্খিতসিক্খা. কত্থ ঠিতন্তি? সিক্খাকামাসু ঠিতং. কা ধারেন্তীতি? যাসং ৰত্ততি তা ধারেন্তি. কস্স ৰচনন্তি? ভগৰতো ৰচনং অরহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স. কেনাভতন্তি? পরম্পরাভতং –

উপালি দাসকো চেৰ, সোণকো সিগ্গৰো তথা;

মোগ্গলিপুত্তেন পঞ্চমা, এতে জম্বুসিরিৰ্হযে.

ততো মহিন্দো ইট্টিযো, উত্তিযো সম্বলো তথা;

ভদ্দনামো চ পণ্ডিতো.

এতে নাগা মহাপঞ্ঞা, জম্বুদীপা ইধাগতা;

ৰিনযং তে ৰাচযিংসু, পিটকং তম্বপণ্ণিযা.

নিকাযে পঞ্চ ৰাচেসুং, সত্ত চেৰ পকরণে;

ততো অরিট্ঠো মেধাৰী, তিস্সদত্তো চ পণ্ডিতো.

ৰিসারদো কাল়সুমনো, থেরো চ দীঘনামকো;

দীঘসুমনো চ পণ্ডিতো.

পুনদেৰ কাল়সুমনো, নাগত্থেরো চ বুদ্ধরক্খিতো;

তিস্সত্থেরো চ মেধাৰী, দেৰত্থেরো চ পণ্ডিতো.

পুনদেৰ সুমনো মেধাৰী, ৰিনযে চ ৰিসারদো;

বহুস্সুতো চূল়নাগো, গজোৰ দুপ্পধংসিযো.

ধম্মপালিতনামো চ, রোহণে সাধুপূজিতো;

তস্স সিস্সো মহাপঞ্ঞো, খেমনামো তিপেটকো.

দীপে তারকরাজাৰ পঞ্ঞায অতিরোচথ;

উপতিস্সো চ মেধাৰী, ফুস্সদেৰো মহাকথী.

পুনদেৰ সুমনো মেধাৰী, পুপ্ফনামো বহুস্সুতো;

মহাকথী মহাসিৰো, পিটকে সব্বত্থ কোৰিদো.

পুনদেৰ উপালি মেধাৰী, ৰিনযে চ ৰিসারদো;

মহানাগো মহাপঞ্ঞো, সদ্ধম্মৰংসকোৰিদো.

পুনদেৰ অভযো মেধাৰী, পিটকে সব্বত্থ কোৰিদো;

তিস্সত্থেরো চ মেধাৰী, ৰিনযে চ ৰিসারদো.

তস্স সিস্সো মহাপঞ্ঞো, পুপ্ফনামো বহুস্সুতো;

সাসনং অনুরক্খন্তো, জম্বুদীপে পতিট্ঠিতো.

চূল়াভযো চ মেধাৰী, ৰিনযে চ ৰিসারদো;

তিস্সত্থেরো চ মেধাৰী, সদ্ধম্মৰংসকোৰিদো.

চূল়দেৰো চ মেধাৰী, ৰিনযে চ ৰিসারদো;

সিৰত্থেরো চ মেধাৰী, ৰিনযে সব্বত্থ কোৰিদো.

এতে নাগা মহাপঞ্ঞা, ৰিনযঞ্ঞূ মগ্গকোৰিদা;

ৰিনযং দীপে পকাসেসুং, পিটকং তম্বপণ্ণিযাতি.

২০৩. যং তেন ভগৰতা জানতা পস্সতা অরহতা সম্মাসম্বুদ্ধেন ভিক্খুনীনং ছট্ঠং পারাজিকং কত্থ পঞ্ঞত্তন্তি? সাৰত্থিযং পঞ্ঞত্তং. কং আরব্ভাতি? থুল্লনন্দং ভিক্খুনিং আরব্ভ. কিস্মিং ৰত্থুস্মিন্তি? থুল্লনন্দা ভিক্খুনী জানং পারাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নং ভিক্খুনিং নেৰত্তনা পটিচোদেসি গণস্স আরোচেসি, তস্মিং ৰত্থুস্মিং. একা পঞ্ঞত্তি. ছন্নং আপত্তিসমুট্ঠানানং একেন সমুট্ঠানেন সমুট্ঠাতি – কাযতো চ ৰাচতো চ চিত্ততো চ সমুট্ঠাতি…পে….

২০৪. ভিক্খুনীনং সত্তমং পারাজিকং কত্থ পঞ্ঞত্তন্তি? সাৰত্থিযং পঞ্ঞত্তং. কং আরব্ভাতি? থুল্লনন্দং ভিক্খুনিং আরব্ভ. কিস্মিং ৰত্থুস্মিন্তি? থুল্লনন্দা ভিক্খুনী সমগ্গেন সঙ্ঘেন উক্খিত্তং অরিট্ঠং ভিক্খুং গদ্ধবাধিপুব্বং অনুৰত্তি, তস্মিং ৰত্থুস্মিং. একা পঞ্ঞত্তি. ছন্নং আপত্তিসমুট্ঠানানং একেন সমুট্ঠানেন সমুট্ঠাতি – ধুরনিক্খেপে…পে….

২০৫. ভিক্খুনীনং অট্ঠমং পারাজিকং কত্থ পঞ্ঞত্তন্তি? সাৰত্থিযং পঞ্ঞত্তং. কং আরব্ভাতি? ছব্বগ্গিযা ভিক্খুনিযো আরব্ভ. কিস্মিং ৰত্থুস্মিন্তি? ছব্বগ্গিযা ভিক্খুনিযো অট্ঠমং ৰত্থুং পরিপূরেসুং, তস্মিং ৰত্থুস্মিং. একা পঞ্ঞত্তি. ছন্নং আপত্তিসমুট্ঠানানং একেন সমুট্ঠানেন সমুট্ঠাতি – ধুরনিক্খেপে…পে….

অট্ঠ পারাজিকা নিট্ঠিতা.

তস্সুদ্দানং –

মেথুনাদিন্নাদানঞ্চ, মনুস্সৰিগ্গহুত্তরি;

কাযসংসগ্গং ছাদেতি, উক্খিত্তা অট্ঠ ৰত্থুকা;

পঞ্ঞাপেসি মহাৰীরো, ছেজ্জৰত্থূ অসংসযাতি.