১. পঠমসিক্খাপদং
ইমে খো পনায্যাযো ছসট্ঠিসতা পাচিত্তিযা
ধম্মা উদ্দেসং আগচ্ছন্তি.
৭৯৩. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরেন উপাসকেন ভিক্খুনিসঙ্ঘো লসুণেন পৰারিতো হোতি – ‘‘যাসং অয্যানং লসুণেন অত্থো, অহং লসুণেনা’’তি. খেত্তপালো চ আণত্তো হোতি – ‘‘সচে ভিক্খুনিযো আগচ্ছন্তি, একমেকায ভিক্খুনিযা দ্ৰেতযো ভণ্ডিকে দেহী’’তি. তেন খো পন সমযেন সাৰত্থিযং উস্সৰো হোতি. যথাভতং লসুণং পরিক্খযং অগমাসি. ভিক্খুনিযো তং উপাসকং উপসঙ্কমিত্ৰা এতদৰোচুং – ‘‘লসুণেন, আৰুসো, অত্থো’’তি. ‘‘নত্থায্যে. যথাভতং লসুণং পরিক্খীণং. খেত্তং গচ্ছথা’’তি. থুল্লনন্দা ভিক্খুনী খেত্তং গন্ত্ৰা ন মত্তং জানিত্ৰা বহুং লসুণং হরাপেসি. খেত্তপালো উজ্ঝাযতি খিয্যতি ৰিপাচেতি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনিযো ন মত্তং জানিত্ৰা বহুং লসুণং হরাপেস্সন্তী’’তি! অস্সোসুং খো ভিক্খুনিযো তস্স খেত্তপালস্স উজ্ঝাযন্তস্স খিয্যন্তস্স ৰিপাচেন্তস্স. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম অয্যা থুল্লনন্দা ন মত্তং জানিত্ৰা বহুং লসুণং হরাপেস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কির, ভিক্খৰে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী ন মত্তং জানিত্ৰা বহুং লসুণং হরাপেতীতি [হরাপেসীতি (ক.)]? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৰে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী ন মত্তং জানিত্ৰা বহুং লসুণং হরাপেস্সতি! নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… ধম্মিং কথং কত্ৰা ভিক্খূ আমন্তেসি –
‘‘ভূতপুব্বং, ভিক্খৰে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী অঞ্ঞতরস্স ব্রাহ্মণস্স পজাপতি অহোসি. তিস্সো চ ধীতরো – নন্দা, নন্দৰতী, সুন্দরীনন্দা. অথ খো, ভিক্খৰে, সো ব্রাহ্মণো কালঙ্কত্ৰা অঞ্ঞতরং হংসযোনিং উপপজ্জি. তস্স সব্বসোৰণ্ণমযা পত্তা অহেসুং. সো তাসং একেকং পত্তং দেতি. অথ খো, ভিক্খৰে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী ‘‘অযং হংসো অম্হাকং একেকং পত্তং দেতী’’তি তং হংসরাজং গহেত্ৰা নিপ্পত্তং অকাসি. তস্স পুন জাযমানা পত্তা সেতা সম্পজ্জিংসু. তদাপি, ভিক্খৰে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী অতিলোভেন সুৰণ্ণা পরিহীনা. ইদানি লসুণা পরিহাযিস্সতী’’তি.
[জা. ১.১.১৩৬ সুৰণ্ণহংসজাতকেপি] ‘‘যং লদ্ধং তেন তুট্ঠব্বং, অতিলোভো হি পাপকো;
হংসরাজং গহেত্ৰান, সুৰণ্ণা পরিহাযথা’’তি.
অথ খো ভগৰা থুল্লনন্দং ভিক্খুনিং অনেকপরিযাযেন ৰিগরহিত্ৰা দুব্ভরতায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
৭৯৪. ‘‘যা পন ভিক্খুনী লসুণং খাদেয্য পাচিত্তিয’’ন্তি.
৭৯৫. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.
লসুণং নাম মাগধকং ৰুচ্চতি.
‘‘খাদিস্সামীতি পটিগ্গণ্হা’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহারে অজ্ঝোহারে আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
৭৯৬. লসুণে লসুণসঞ্ঞা খাদতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. লসুণে ৰেমতিকা খাদতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. লসুণে অলসুণসঞ্ঞা খাদতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
অলসুণে লসুণসঞ্ঞা খাদতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অলসুণে ৰেমতিকা খাদতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অলসুণে অলসুণসঞ্ঞা খাদতি, অনাপত্তি.
৭৯৭. অনাপত্তি পলণ্ডুকে, ভঞ্জনকে, হরীতকে, চাপলসুণে, সূপসম্পাকে, মংসসম্পাকে, তেলসম্পাকে, সাল়ৰে, উত্তরিভঙ্গে, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.
পঠমসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.