৩. ৰিকালগামপ্পৰিসনসিক্খাপদং
৫০৮. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ ৰিকালে গামং পৰিসিত্ৰা সভাযং নিসীদিত্ৰা অনেকৰিহিতং তিরচ্ছানকথং কথেন্তি, সেয্যথিদং – [ইমা তিরচ্ছানকথাযো দী. ১.১৭; ম. নি. ২.২২৩; সং. নি.; অ. নি. ১০.৬৯] রাজকথং চোরকথং মহামত্তকথং সেনাকথং ভযকথং যুদ্ধকথং অন্নকথং পানকথং ৰত্থকথং সযনকথং মালাকথং গন্ধকথং ঞাতিকথং যানকথং গামকথং নিগমকথং নগরকথং জনপদকথং ইত্থিকথং [ইত্থিকথং পুরিসকথং (ক.) মজ্ঝিমপণ্ণাসট্ঠকথা ১৫৬ পিট্ঠে ওলোকেতব্বা] সূরকথং ৰিসিখাকথং কুম্ভট্ঠানকথং পুব্বপেতকথং নানত্তকথং লোকক্খাযিকং সমুদ্দক্খাযিকং ইতিভৰাভৰকথং ইতি ৰা. মনুস্সা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম সমণা সক্যপুত্তিযা ৰিকালে গামং পৰিসিত্ৰা সভাযং নিসীদিত্ৰা অনেকৰিহিতং তিরচ্ছানকথং কথেস্সন্তি, সেয্যথিদং – রাজকথং চোরকথং…পে… ইতিভৰাভৰকথং ইতি ৰা, সেয্যথাপি গিহী কামভোগিনো’’তি!
অস্সোসুং খো ভিক্খূ তেসং মনুস্সানং উজ্ঝাযন্তানং খিয্যন্তানং ৰিপাচেন্তানং. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ ৰিকালে গামং পৰিসিত্ৰা সভাযং নিসীদিত্ৰা অনেকৰিহিতং তিরচ্ছানকথং কথেস্সন্তি, সেয্যথিদং – রাজকথং চোরকথং…পে… ইতিভৰাভৰকথং ইতি ৰা’’তি…পে… সচ্চং কির তুম্হে, ভিক্খৰে, ৰিকালে গামং পৰিসিত্ৰা সভাযং নিসীদিত্ৰা অনেকৰিহিতং তিরচ্ছানকথং কথেথ, সেয্যথিদং – রাজকথং চোরকথং…পে… ইতিভৰাভৰকথং ইতি ৰাতি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম তুম্হে, মোঘপুরিসা, ৰিকালে গামং পৰিসিত্ৰা সভাযং নিসীদিত্ৰা অনেকৰিহিতং তিরচ্ছানকথং কথেস্সথ, সেয্যথিদং – রাজকথং চোরকথং…পে… ইতিভৰাভৰকথং ইতি ৰা! নেতং, মোঘপুরিসা, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
‘‘যো পন ভিক্খু ৰিকালে গামং পৰিসেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.
এৰঞ্চিদং ভগৰতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.
৫০৯. তেন খো পন সমযেন সম্বহুলা ভিক্খূ কোসলেসু জনপদে সাৰত্থিং গচ্ছন্তা সাযং অঞ্ঞতরং গামং উপগচ্ছিংসু. মনুস্সা তে ভিক্খূ পস্সিত্ৰা এতদৰোচুং – ‘‘পৰিসথ, ভন্তে’’তি. অথ খো তে ভিক্খূ – ‘‘ভগৰতা পটিক্খিত্তং ৰিকালে গামং পৰিসিতু’’ন্তি কুক্কুচ্চাযন্তা ন পৰিসিংসু. চোরা তে ভিক্খূ অচ্ছিন্দিংসু. অথ খো তে ভিক্খূ সাৰত্থিং গন্ত্ৰা ভিক্খূনং এতমত্থং আরোচেসুং. ভিক্খূ ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. অথ খো ভগৰা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকরণে ধম্মিং কথং কত্ৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, আপুচ্ছা ৰিকালে গামং পৰিসিতুং. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
‘‘যো পন ভিক্খু অনাপুচ্ছা ৰিকালে গামং পৰিসেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.
এৰঞ্চিদং ভগৰতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.
৫১০. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু কোসলেসু জনপদে সাৰত্থিং গচ্ছন্তো সাযং অঞ্ঞতরং গামং উপগচ্ছি. মনুস্সা তং ভিক্খুং পস্সিত্ৰা এতদৰোচুং – ‘‘পৰিসথ, ভন্তে’’তি. অথ খো সো ভিক্খু – ‘‘ভগৰতা পটিক্খিত্তং অনাপুচ্ছা ৰিকালে গামং পৰিসিতু’’ন্তি কুক্কুচ্চাযন্তো ন পাৰিসি. চোরা তং ভিক্খুং অচ্ছিন্দিংসু. অথ খো সো ভিক্খু সাৰত্থিং গন্ত্ৰা ভিক্খূনং এতমত্থং আরোচেসি. ভিক্খূ ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. অথ খো ভগৰা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকরণে ধম্মিং কথং কত্ৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, সন্তং ভিক্খুং আপুচ্ছা ৰিকালে গামং পৰিসিতুং. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
‘‘যো পন ভিক্খু সন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছা ৰিকালে গামং পৰিসেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.
এৰঞ্চিদং ভগৰতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.
৫১১. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু অহিনা দট্ঠো হোতি. অঞ্ঞতরো ভিক্খু ‘‘অগ্গিং আহরিস্সামী’’তি গামং গচ্ছতি. অথ খো সো ভিক্খু – ‘‘ভগৰতা পটিক্খিত্তং সন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছা ৰিকালে গামং পৰিসিতু’’ন্তি কুক্কুচ্চাযন্তো ন পাৰিসি…পে… ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. অথ খো ভগৰা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকরণে ধম্মিং কথং কত্ৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, তথারূপে অচ্চাযিকে করণীযে সন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছা ৰিকালে গামং পৰিসিতুং. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
৫১২. ‘‘যো পন ভিক্খু সন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছা ৰিকালে গামং পৰিসেয্য, অঞ্ঞত্র তথারূপা অচ্চাযিকা করণীযা, পাচিত্তিয’’ন্তি.
৫১৩. যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.
সন্তো নাম ভিক্খু সক্কা হোতি আপুচ্ছা পৰিসিতুং.
অসন্তো নাম ভিক্খু ন সক্কা হোতি আপুচ্ছা পৰিসিতুং.
ৰিকালো নাম মজ্ঝন্হিকে ৰীতিৰত্তে যাৰ অরুণুগ্গমনা.
গামং পৰিসেয্যাতি পরিক্খিত্তস্স গামস্স পরিক্খেপং অতিক্কমন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অপরিক্খিত্তস্স গামস্স উপচারং ওক্কমন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
অঞ্ঞত্র তথারূপা অচ্চাযিকা করণীযাতি ঠপেত্ৰা তথারূপং অচ্চাযিকং করণীযং.
৫১৪. ৰিকালে ৰিকালসঞ্ঞী সন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছা গামং পৰিসতি, অঞ্ঞত্র তথারূপা অচ্চাযিকা করণীযা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. ৰিকালে ৰেমতিকো সন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছা গামং পৰিসতি, অঞ্ঞত্র তথারূপা অচ্চাযিকা করণীযা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. ৰিকালে কালসঞ্ঞী সন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছা গামং পৰিসতি, অঞ্ঞত্র তথারূপা অচ্চাযিকা করণীযা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
কালে ৰিকালসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. কালে ৰেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. কালে কালসঞ্ঞী, অনাপত্তি.
৫১৫. অনাপত্তি তথারূপে অচ্চাযিকে করণীযে, সন্তং ভিক্খুং আপুচ্ছা পৰিসতি, অসন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছা পৰিসতি, অন্তরারামং গচ্ছতি, ভিক্খুনুপস্সযং গচ্ছতি, তিত্থিযসেয্যং গচ্ছতি, পটিক্কমনং গচ্ছতি, গামেন মগ্গো হোতি, আপদাসু, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.
ৰিকালগামপ্পৰিসনসিক্খাপদং নিট্ঠিতং ততিযং.