৬. চারিত্তসিক্খাপদং
২৯৪. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা রাজগহে ৰিহরতি ৰেল়ুৰনে কলন্দকনিৰাপে. তেন খো পন সমযেন আযস্মতো উপনন্দস্স সক্যপুত্তস্স উপট্ঠাককুলং আযস্মন্তং উপনন্দং সক্যপুত্তং ভত্তেন নিমন্তেসি. অঞ্ঞেপি ভিক্খূ ভত্তেন নিমন্তেসি. তেন খো পন সমযেন আযস্মা উপনন্দো সক্যপুত্তো পুরেভত্তং, কুলানি পযিরুপাসতি. অথ খো তে ভিক্খূ তে মনুস্সে এতদৰোচুং – ‘‘দেথাৰুসো ভত্ত’’ন্তি. ‘‘আগমেথ, ভন্তে, যাৰায্যো উপনন্দো আগচ্ছতী’’তি. দুতিযম্পি খো তে ভিক্খূ…পে… ততিযম্পি খো তে ভিক্খূ তে মনুস্সে এতদৰোচুং – ‘‘দেথাৰুসো, ভত্তং; পুরে কালো অতিক্কমতী’’তি. ‘‘যম্পি মযং, ভন্তে, ভত্তং করিম্হা অয্যস্স উপনন্দস্স কারণা. আগমেথ, ভন্তে, যাৰায্যো উপনন্দো আগচ্ছতী’’তি.
অথ খো আযস্মা উপনন্দো সক্যপুত্তো পুরেভত্তং কুলানি পযিরুপাসিত্ৰা দিৰা আগচ্ছতি. ভিক্খূ ন চিত্তরূপং ভুঞ্জিংসু. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম আযস্মা উপনন্দো সক্যপুত্তো নিমন্তিতো সভত্তো সমানো পুরেভত্তং কুলেসু চারিত্তং আপজ্জিস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কির ত্ৰং, উপনন্দ, নিমন্তিতো সভত্তো সমানো পুরেভত্তং কুলেসু চারিত্তং আপজ্জসীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম ত্ৰং, মোঘপুরিস, নিমন্তিতো সভত্তো সমানো পুরেভত্তং কুলেসু চারিত্তং আপজ্জিস্সসি! নেতং, মোঘপুরিস, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
‘‘যো পন ভিক্খু নিমন্তিতো সভত্তো সমানো পুরেভত্তং কুলেসু চারিত্তং আপজ্জেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.
এৰঞ্চিদং ভগৰতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.
২৯৫. [মহাৰ. ২৭৭] তেন খো পন সমযেন আযস্মতো উপনন্দস্স সক্যপুত্তস্স উপট্ঠাককুলং সঙ্ঘস্সত্থায খাদনীযং পাহেসি – ‘‘অয্যস্স উপনন্দস্স দস্সেত্ৰা সঙ্ঘস্স দাতব্ব’’ন্তি. তেন খো পন সমযেন আযস্মা উপনন্দো সক্যপুত্তো গামং পিণ্ডায পৰিট্ঠো হোতি. অথ খো তে মনুস্সা আরামং গন্ত্ৰা ভিক্খূ পুচ্ছিংসু – ‘‘কহং, ভন্তে, অয্যো উপনন্দো’’তি? ‘‘এসাৰুসো, আযস্মা উপনন্দো সক্যপুত্তো গামং পিণ্ডায পৰিট্ঠো’’তি. ‘‘ইদং, ভন্তে, খাদনীযং অয্যস্স উপনন্দস্স দস্সেত্ৰা সঙ্ঘস্স দাতব্ব’’ন্তি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. অথ খো ভগৰা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকরণে ধম্মিং কথং কত্ৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘তেন হি, ভিক্খৰে, পটিগ্গহেত্ৰা নিক্খিপথ যাৰ উপনন্দো আগচ্ছতী’’তি.
অথ খো আযস্মা উপনন্দো সক্যপুত্তো – ‘‘ভগৰতা পটিক্খিত্তং পুরেভত্তং কুলেসু চারিত্তং আপজ্জিতু’’ন্তি পচ্ছাভত্তং কুলানি পযিরুপাসিত্ৰা দিৰা পটিক্কমি, খাদনীযং উস্সারিযিত্থ. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম আযস্মা উপনন্দো সক্যপুত্তো পচ্ছাভত্তং কুলেসু চারিত্তং আপজ্জিস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কির ত্ৰং, উপনন্দ, পচ্ছাভত্তং কুলেসু চারিত্তং আপজ্জসীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম ত্ৰং, মোঘপুরিস, পচ্ছাভত্তং কুলেসু চারিত্তং আপজ্জিস্সসি! নেতং, মোঘপুরিস, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন ভিক্খৰে ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
‘‘যো পন ভিক্খু নিমন্তিতো সভত্তো সমানো পুরেভত্তং ৰা পচ্ছাভত্তং ৰা কুলেসু চারিত্তং আপজ্জেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.
এৰঞ্চিদং ভগৰতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.
২৯৬. তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ চীৰরদানসমযে কুক্কুচ্চাযন্তা কুলানি ন পযিরুপাসন্তি. চীৰরং পরিত্তং উপ্পজ্জতি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৰে, চীৰরদানসমযে কুলানি পযিরুপাসিতুং. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
‘‘যো পন ভিক্খু নিমন্তিতো সভত্তো সমানো পুরেভত্তং ৰা পচ্ছাভত্তং ৰা কুলেসু চারিত্তং আপজ্জেয্য, অঞ্ঞত্র সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. চীৰরদানসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.
এৰঞ্চিদং ভগৰতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.
২৯৭. তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ চীৰরকম্মং করোন্তি, অত্থো চ হোতি সূচিযাপি সুত্তেনপি সত্থকেনপি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা কুলানি ন পযিরুপাসন্তি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৰে, চীৰরকারসমযে কুলানি পযিরুপাসিতুং. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
‘‘যো পন ভিক্খু নিমন্তিতো সভত্তো সমানো পুরেভত্তং ৰা পচ্ছাভত্তং ৰা কুলেসু চারিত্তং আপজ্জেয্য, অঞ্ঞত্র সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. চীৰরদানসমযো, চীৰরকারসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.
এৰঞ্চিদং ভগৰতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.
২৯৮. তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ গিলানা হোন্তি, অত্থো চ হোতি ভেসজ্জেহি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা কুলানি ন পযিরুপাসন্তি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং…পে… অনুজানামি, ভিক্খৰে, সন্তং ভিক্খুং আপুচ্ছা কুলানি পযিরুপাসিতুং. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
২৯৯. ‘‘যো পন ভিক্খু নিমন্তিতো সভত্তো সমানো সন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছা পুরেভত্তং ৰা পচ্ছাভত্তং ৰা কুলেসু চারিত্তং আপজ্জেয্য, অঞ্ঞত্র সমযা, পাচিত্তিযং. তত্থাযং সমযো. চীৰরদানসমযো, চীৰরকারসমযো – অযং তত্থ সমযো’’তি.
৩০০. যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.
নিমন্তিতো নাম পঞ্চন্নং ভোজনানং অঞ্ঞতরেন ভোজনেন নিমন্তিতো.
সভত্তো নাম যেন নিমন্তিতো তেন সভত্তো.
সন্তং নাম ভিক্খুং সক্কা হোতি আপুচ্ছা পৰিসিতুং.
অসন্তং নাম ভিক্খুং ন সক্কা হোতি আপুচ্ছা পৰিসিতুং.
পুরেভত্তং নাম যেন নিমন্তিতো তং অভুত্তাৰী.
পচ্ছাভত্তং নাম যেন নিমন্তিতো তং অন্তমসো কুসগ্গেনপি [অরুণুগ্গমনেপি (সী.)] ভুত্তং হোতি.
কুলং নাম চত্তারি কুলানি – খত্তিযকুলং, ব্রাহ্মণকুলং, ৰেস্সকুলং, সুদ্দকুলং.
কুলেসু চারিত্তং আপজ্জেয্যাতি অঞ্ঞস্স ঘরূপচারং ওক্কমন্তস্স আপত্তি দুক্কটস্স. পঠমং পাদং উম্মারং অতিক্কামেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. দুতিযং পাদং অতিক্কামেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
অঞ্ঞত্র সমযাতি ঠপেত্ৰা সমযং.
চীৰরদানসমযো নাম অনত্থতে কথিনে ৰস্সানস্স পচ্ছিমো মাসো, অত্থতে কথিনে পঞ্চ মাসা.
চীৰরকারসমযো নাম চীৰরে কযিরমানে.
৩০১. নিমন্তিতে নিমন্তিতসঞ্ঞী সন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছা পুরেভত্তং ৰা পচ্ছাভত্তং ৰা কুলেসু চারিত্তং আপজ্জতি, অঞ্ঞত্র সমযা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. নিমন্তিতে ৰেমতিকো সন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছা পুরেভত্তং ৰা পচ্ছাভত্তং ৰা কুলেসু চারিত্তং আপজ্জতি, অঞ্ঞত্র সমযা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. নিমন্তিতে অনিমন্তিতসঞ্ঞী সন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছা পুরেভত্তং ৰা পচ্ছাভত্তং ৰা কুলেসু চারিত্তং আপজ্জতি, অঞ্ঞত্র সমযা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
অনিমন্তিতে নিমন্তিতসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. অনিমন্তিতে ৰেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. অনিমন্তিতে অনিমন্তিতসঞ্ঞী, অনাপত্তি.
৩০২. অনাপত্তি সমযে, সন্তং ভিক্খুং আপুচ্ছা পৰিসতি, অসন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছা পৰিসতি, অঞ্ঞস্স ঘরেন মগ্গো হোতি, ঘরূপচারেন মগ্গো হোতি, অন্তরারামং গচ্ছতি, ভিক্খুনুপস্সযং গচ্ছতি, তিত্থিযসেয্যং গচ্ছতি, পটিক্কমনং গচ্ছতি, ভত্তিযঘরং গচ্ছতি, আপদাসু, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.
চারিত্তসিক্খাপদং নিট্ঠিতং ছট্ঠং.