৮. ভূতারোচনসিক্খাপদং

৬৭. [পারা. ১৯৩] তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা ৰেসালিযং ৰিহরতি মহাৰনে কূটাগারসালাযং. তেন খো পন সমযেন সম্বহুলা সন্দিট্ঠা সম্ভত্তা ভিক্খূ ৰগ্গুমুদায নদিযা তীরে ৰস্সং উপগচ্ছিংসু. তেন খো পন সমযেন ৰজ্জী দুব্ভিক্খা হোতি – দ্ৰীহিতিকা সেতট্ঠিকা সলাকাৰুত্তা, ন সুকরা উঞ্ছেন পগ্গহেন যাপেতুং. অথ খো তেসং ভিক্খূনং এতদহোসি – ‘‘এতরহি খো ৰজ্জী দুব্ভিক্খা – দ্ৰীহিতিকা সেতট্ঠিকা সলাকাৰুত্তা, ন সুকরা উঞ্ছেন পগ্গহেন যাপেতুং. কেন নু খো মযং উপাযেন সমগ্গা সম্মোদমানা অৰিৰদমানা ফাসুকং ৰস্সং ৰসেয্যাম, ন চ পিণ্ডকেন কিলমেয্যামা’’তি? একচ্চে এৰমাহংসু – ‘‘হন্দ মযং, আৰুসো, গিহীনং কম্মন্তং অধিট্ঠেম. এৰং তে অম্হাকং দাতুং মঞ্ঞিস্সন্তি. এৰং মযং সমগ্গা সম্মোদমানা অৰিৰদমানা ফাসুকং ৰস্সং ৰসিস্সাম, ন চ পিণ্ডকেন কিলমিস্সামা’’তি. একচ্চে এৰমাহংসু – ‘‘অলং, আৰুসো, কিং গিহীনং কম্মন্তং অধিট্ঠিতেন? হন্দ মযং, আৰুসো, গিহীনং দূতেয্যং হরাম. এৰং তে অম্হাকং দাতুং মঞ্ঞিস্সন্তি. এৰং মযং সমগ্গা সম্মোদমানা অৰিৰদমানা ফাসুকং ৰস্সং ৰসিস্সাম, ন চ পিণ্ডকেন কিলমিস্সামা’’তি. একচ্চে এৰমাহংসু – ‘‘অলং, আৰুসো; কিং গিহীনং কম্মন্তং অধিট্ঠিতেন! কিং গিহীনং দূতেয্যং হটেন! হন্দ মযং, আৰুসো, গিহীনং অঞ্ঞমঞ্ঞস্স উত্তরিমনুস্সধম্মস্স ৰণ্ণং ভাসিস্সাম – ‘অসুকো ভিক্খু পঠমস্স ঝানস্স লাভী, অসুকো ভিক্খু দুতিযস্স ঝানস্স লাভী, অসুকো ভিক্খু ততিযস্স ঝানস্স লাভী, অসুকো ভিক্খু চতুত্থস্স ঝানস্স লাভী, অসুকো ভিক্খু সোতাপন্নো, অসুকো ভিক্খু সকদাগামী, অসুকো ভিক্খু অনাগামী, অসুকো ভিক্খু অরহা, অসুকো ভিক্খু তেৰিজ্জো, অসুকো ভিক্খু ছল়ভিঞ্ঞোতি. এৰং তে অম্হাকং দাতুং মঞ্ঞিস্সন্তি. এৰং মযং সমগ্গা সম্মোদমানা অৰিৰদমানা ফাসুকং ৰস্সং ৰসিস্সাম, ন চ পিণ্ডকেন কিলমিস্সামা’’তি. এসো যেৰ খো, আৰুসো, সেয্যো, যো অম্হাকং গিহীনং অঞ্ঞমঞ্ঞস্স উত্তরিমনুস্সধম্মস্স ৰণ্ণো ভাসিতো’’তি.

অথ খো তে ভিক্খূ গিহীনং অঞ্ঞমঞ্ঞস্স উত্তরিমনুস্সধম্মস্স ৰণ্ণং ভাসিংসু – ‘‘অসুকো ভিক্খু পঠমস্স ঝানস্স লাভী…পে… অসুকো ভিক্খু ছল়ভিঞ্ঞো’’তি. অথ খো তে মনুস্সা – ‘‘লাভা ৰত নো, সুলদ্ধং ৰত নো, যেসং নো এৰরূপা ভিক্খূ ৰস্সং উপগতা, ন ৰত নো ইতো পুব্বে এৰরূপা ভিক্খূ ৰস্সং উপগতা, যথযিমে ভিক্খূ সীলৰন্তো কল্যাণধম্মা’’তি. তে ন তাদিসানি ভোজনানি অত্তনা ভুঞ্জন্তি, মাতাপিতূনং দেন্তি পুত্তদারস্স দেন্তি দাসকম্মকরপোরিসস্স দেন্তি মিত্তামচ্চানং দেন্তি ঞাতিসালোহিতানং দেন্তি যাদিসানি ভিক্খূনং দেন্তি. ন তাদিসানি খাদনীযানি সাযনীযানি পানানি অত্তনা খাদন্তি সাযন্তি পিৰন্তি [অত্তনা পিৰন্তি (স্যা. ক.)] মাতাপিতূনং দেন্তি পুত্তদারস্স দেন্তি দাসকম্মকরপোরিসস্স দেন্তি মিত্তামচ্চানং দেন্তি ঞাতিসালোহিতানং দেন্তি, যাদিসানি ভিক্খূনং দেন্তি. অথ খো তে ভিক্খূ ৰণ্ণৰা অহেসুং পীণিন্দ্রিযা পসন্নমুখৰণ্ণা ৰিপ্পসন্নছৰিৰণ্ণা.

৬৮. আচিণ্ণং খো পনেতং ৰস্সংৰুট্ঠানং ভিক্খূনং ভগৰন্তং দস্সনায উপসঙ্কমিতুং. অথ খো তে ভিক্খূ ৰস্সংৰুট্ঠা তেমাসচ্চযেন সেনাসনং সংসামেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায যেন ৰেসালী তেন পক্কমিংসু. অনুপুব্বেন যেন ৰেসালী মহাৰনং কূটাগারসালা যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদিংসু. তেন খো পন সমযেন দিসাসু ৰস্সংৰুট্ঠা ভিক্খূ কিসা হোন্তি লূখা দুব্বণ্ণা উপ্পণ্ডুপ্পণ্ডুকজাতা ধমনিসন্থতগত্তা. ৰগ্গুমুদাতীরিযা পন ভিক্খূ ৰণ্ণৰা হোন্তি পীণিন্দ্রিযা পসন্নমুখৰণ্ণা ৰিপ্পসন্নছৰিৰণ্ণা. আচিণ্ণং খো পনেতং বুদ্ধানং ভগৰন্তানং আগন্তুকেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং পটিসম্মোদিতুং. অথ খো ভগৰা ৰগ্গুমুদাতীরিযে ভিক্খূ এতদৰোচ – ‘‘কচ্চি, ভিক্খৰে, খমনীযং, কচ্চি যাপনীযং, কচ্চি সমগ্গা সম্মোদমানা অৰিৰদমানা ফাসুকং ৰস্সং ৰসিত্থ, ন চ পিণ্ডকেন কিলমিত্থা’’তি? ‘‘খমনীযং ভগৰা, যাপনীযং ভগৰা. সমগ্গা চ মযং, ভন্তে, সম্মোদমানা অৰিৰদমানা ফাসুকং ৰস্সং ৰসিম্হা, ন চ পিণ্ডকেন কিলমিম্হা’’তি. জানন্তাপি তথাগতা পুচ্ছন্তি, জানন্তাপি ন পুচ্ছন্তি. কালং ৰিদিত্ৰা পুচ্ছন্তি, কালং ৰিদিত্ৰা ন পুচ্ছন্তি. অত্থসঞ্হিতং তথাগতা পুচ্ছন্তি, নো অনত্থসঞ্হিতং. অনত্থসঞ্হিতে সেতুঘাতো তথাগতানং. দ্ৰীহাকারেহি বুদ্ধা ভগৰন্তো ভিক্খূ পটিপুচ্ছন্তি – ধম্মং ৰা দেসেস্সাম, সাৰকানং ৰা সিক্খাপদং পঞ্ঞপেস্সামাতি.

অথ খো ভগৰা ৰগ্গুমুদাতীরিযে ভিক্খূ এতদৰোচ – ‘‘যথা কথং পন তুম্হে, ভিক্খৰে, সমগ্গা সম্মোদমানা অৰিৰদমানা ফাসুকং ৰস্সং ৰসিত্থ, ন চ পিণ্ডকেন কিলমিত্থা’’তি? অথ খো তে ভিক্খূ ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘কচ্চি পন ৰো, ভিক্খৰে, ভূত’’ন্তি? ‘‘ভূতং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম তুম্হে, ভিক্খৰে, উদরস্স কারণা গিহীনং অঞ্ঞমঞ্ঞস্স উত্তরিমনুস্সধম্মস্স ৰণ্ণং ভাসিস্সথ! নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

৬৯. ‘‘যো পন ভিক্খু অনুপসম্পন্নস্স উত্তরিমনুস্সধম্মং আরোচেয্য ভূতস্মিং, পাচিত্তিয’’ন্তি.

৭০. যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.

অনুপসম্পন্নো নাম ভিক্খুঞ্চ ভিক্খুনিঞ্চ ঠপেত্ৰা, অৰসেসো অনুপসম্পন্নো নাম.

[পারা. ১৯৮] উত্তরিমনুস্সধম্মো নাম ঝানং, ৰিমোক্খো, সমাধি, সমাপত্তি, ঞাণদস্সনং, মগ্গভাৰনা, ফলসচ্ছিকিরিযা, কিলেসপ্পহানং, ৰিনীৰরণতা চিত্তস্স, সুঞ্ঞাগারে অভিরতি.

[পারা. ১৯৯] ঝানন্তি পঠমং ঝানং, দুতিযং ঝানং, ততিযং ঝানং, চতুত্থং ঝানং.

[পারা. ১৯৯] ৰিমোক্খোতি সুঞ্ঞতো ৰিমোক্খো, অনিমিত্তো ৰিমোক্খো, অপ্পণিহিতো ৰিমোক্খো.

[পারা. ১৯৯] সমাধীতি সুঞ্ঞতো সমাধি, অনিমিত্তো সমাধি, অপ্পণিহিতো সমাধি.

[পারা. ১৯৯] সমাপত্তীতি সুঞ্ঞতা সমাপত্তি, অনিমিত্তা সমাপত্তি, অপ্পণিহিতা সমাপত্তি.

[পারা. ১৯৯] ঞাণদস্সনন্তি তিস্সো ৰিজ্জা.

[পারা. ১৯৯] মগ্গভাৰনাতি চত্তারো সতিপট্ঠানা, চত্তারো সম্মপ্পধানা, চত্তারো ইদ্ধিপাদা, পঞ্চিন্দ্রিযানি, পঞ্চ বলানি, সত্ত বোজ্ঝঙ্গা, অরিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো.

[পারা. ১৯৯] ফলসচ্ছিকিরিযাতি সোতাপত্তিফলস্স সচ্ছিকিরিযা, সকদাগামিফলস্স সচ্ছিকিরিযা, অনাগামিফলস্স সচ্ছিকিরিযা, অরহত্তস্স [অরহত্তফলস্স (স্যা.)] সচ্ছিকিরিযা.

[পারা. ১৯৯] কিলেসপ্পহানন্তি রাগস্স পহানং, দোসস্স পহানং, মোহস্স পহানং.

[পারা. ১৯৯] ৰিনীৰরণতা চিত্তস্সাতি রাগা চিত্তং ৰিনীৰরণতা, দোসা চিত্তং ৰিনীৰরণতা, মোহা চিত্তং ৰিনীৰরণতা.

[পারা. ১৯৯] সুঞ্ঞাগারে অভিরতীতি পঠমেন ঝানেন সুঞ্ঞাগারে অভিরতি, দুতিযেন ঝানেন সুঞ্ঞাগারে অভিরতি, ততিযেন ঝানেন সুঞ্ঞাগারে অভিরতি, চতুত্থেন ঝানেন সুঞ্ঞাগারে অভিরতি.

৭১. আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘পঠমং ঝানং সমাপজ্জি’’ন্তি ভণন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘পঠমং ঝানং সমাপজ্জামী’’তি ভণন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘পঠমং ঝানং সমাপন্নো’’তি ভণন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘পঠমস্স ঝানস্স লাভিম্হী’’তি ভণন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘পঠমস্স ঝানস্স ৰসিম্হী’’তি ভণন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘পঠমং ঝানং সচ্ছিকতং মযা’’তি ভণন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘দুতিযং ঝানং… ততিযং ঝানং… চতুত্থং ঝানং সমাপজ্জিং, সমাপজ্জামি, সমাপন্নো; চতুত্থস্স ঝানস্স লাভিম্হি, ৰসিম্হি; চতুত্থং ঝানং সচ্ছিকতং মযা’’তি ভণন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘সুঞ্ঞতং ৰিমোক্খং… অনিমিত্তং ৰিমোক্খং… অপ্পণিহিতং ৰিমোক্খং… সুঞ্ঞতং সমাধিং… অনিমিত্তং সমাধিং… অপ্পণিহিতং সমাধিং সমাপজ্জিং, সমাপজ্জামি, সমাপন্নো; অপ্পণিহিতস্স সমাধিস্স লাভিম্হি, ৰসিম্হি; অপ্পণিহিতো সমাধি সচ্ছিকতো মযা’’তি ভণন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘সুঞ্ঞতং সমাপত্তিং… অনিমিত্তং সমাপত্তিং… অপ্পণিহিতং সমাপত্তিং সমাপজ্জিং, সমাপজ্জামি, সমাপন্নো; অপ্পণিহিতায সমাপত্তিযা লাভিম্হি, ৰসিম্হি; অপ্পণিহিতা সমাপত্তি সচ্ছিকতা মযা’’তি ভণন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘তিস্সো ৰিজ্জা সমাপজ্জিং, সমাপজ্জামি, সমাপন্নো; তিস্সন্নং ৰিজ্জানং লাভিম্হি, ৰসিম্হি; তিস্সো ৰিজ্জা সচ্ছিকতা মযা’’তি ভণন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘চত্তারো সতিপট্ঠানে… চত্তারো সম্মপ্পধানে… চত্তারো ইদ্ধিপাদে সমাপজ্জিং, সমাপজ্জামি, সমাপন্নো; চতুন্নং ইদ্ধিপাদানং লাভিম্হি, ৰসিম্হি; চত্তারো ইদ্ধিপাদা সচ্ছিকতা মযা’’তি ভণন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘পঞ্চিন্দ্রিযানি… পঞ্চ বলানি সমাপজ্জিং, সমাপজ্জামি, সমাপন্নো; পঞ্চন্নং বলানং লাভিম্হি, ৰসিম্হি; পঞ্চ বলানি সচ্ছিকতানি মযা’’তি ভণন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘সত্ত বোজ্ঝঙ্গে সমাপজ্জিং, সমাপজ্জামি, সমাপন্নো; সত্তন্নং বোজ্ঝঙ্গানং লাভিম্হি, ৰসিম্হি; সত্ত বোজ্ঝঙ্গা সচ্ছিকতা মযা’’তি ভণন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘অরিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং সমাপজ্জিং, সমাপজ্জামি, সমাপন্নো; অরিযস্স অট্ঠঙ্গিকস্স মগ্গস্স লাভিম্হি, ৰসিম্হি; অরিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো সচ্ছিকতো মযা’’তি ভণন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘সোতাপত্তিফলং… সকদাগামিফলং… অনাগামিফলং… অরহত্তং সমাপজ্জিং, সমাপজ্জামি, সমাপন্নো; অরহত্তস্স লাভিম্হি, ৰসিম্হি; অরহত্তং [অরহত্তফলং (স্যা.)] সচ্ছিকতং মযা’’তি ভণন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘রাগো মে চত্তো… দোসো মে চত্তো… মোহো মে চত্তো, ৰন্তো, মুত্তো, পহীনো, পটিনিস্সট্ঠো, উক্খেটিতো, সমুক্খেটিতো’’তি ভণন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘রাগা মে চিত্তং ৰিনীৰরণং… দোসা মে চিত্ত ৰিনীৰরণং… মোহা মে চিত্তং ৰিনীৰরণ’’ন্তি ভণন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘সুঞ্ঞাগারে পঠমং ঝানং… দুতিযং ঝানং… ততিযং ঝানং… চতুত্থং ঝানং সমাপজ্জিং, সমাপজ্জামি, সমাপন্নো; সুঞ্ঞাগারে চতুত্থস্স ঝানস্স লাভিম্হি, ৰসিম্হি; সুঞ্ঞাগারে চতুত্থং ঝানং সচ্ছিকতং মযা’’তি ভণন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

৭২. আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘পঠমঞ্চ ঝানং দুতিযঞ্চ ঝানং সমাপজ্জিং, সমাপজ্জামি, সমাপন্নো; পঠমস্স চ ঝানস্স দুতিযস্স চ ঝানস্স লাভিম্হি, ৰসিম্হি; পঠমঞ্চ ঝানং দুতিযঞ্চ ঝানং সচ্ছিকতং মযা’’তি ভণন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘পঠমঞ্চ ঝানং ততিযঞ্চ ঝানং… পঠমঞ্চ ঝানং চতুত্থঞ্চ ঝানং সমাপজ্জিং, সমাপজ্জামি, সমাপন্নো; পঠমস্স চ ঝানস্স চতুত্থস্স চ ঝানস্স লাভিম্হি, ৰসিম্হি; পঠমঞ্চ ঝানং চতুত্থঞ্চ ঝানং সচ্ছিকতং মযা’’তি ভণন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘পঠমঞ্চ ঝানং সুঞ্ঞতঞ্চ ৰিমোক্খং… অনিমিত্তঞ্চ ৰিমোক্খং… অপ্পণিহিতঞ্চ ৰিমোক্খং… সুঞ্ঞতঞ্চ সমাধিং… অনিমিত্তঞ্চ সমাধিং… অপ্পণিহিতঞ্চ সমাধিং সমাপজ্জিং, সমাপজ্জামি, সমাপন্নো; পঠমস্স চ ঝানস্স অপ্পণিহিতস্স চ সমাধিস্স লাভিম্হি, ৰসিম্হি; পঠমঞ্চ ঝানং অপ্পণিহিতো চ সমাধি সচ্ছিকতো মযা’’তি ভণন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘পঠমঞ্চ ঝানং সুঞ্ঞতঞ্চ সমাপত্তিং… অনিমিত্তঞ্চ সমাপত্তিং… অপ্পণিহিতঞ্চ সমাপত্তিং সমাপজ্জিং, সমাপজ্জামি, সমাপন্নো; পঠমস্স চ ঝানস্স অপ্পণিহিতায চ সমাপত্তিযা লাভিম্হি, ৰসিম্হি; পঠমঞ্চ ঝানং অপ্পণিহিতা চ সমাপত্তি সচ্ছিকতা মযা’’তি ভণন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘পঠমঞ্চ ঝানং তিস্সো চ ৰিজ্জা সমাপজ্জিং, সমাপজ্জামি, সমাপন্নো; পঠমস্স চ ঝানস্স তিস্সন্নঞ্চ ৰিজ্জানং লাভিম্হি, ৰসিম্হি; পঠমঞ্চ ঝানং তিস্সো চ ৰিজ্জা সচ্ছিকতা মযা’’তি ভণন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘পঠমঞ্চ ঝানং চত্তারো চ সতিপট্ঠানে…পে… চত্তারো চ সম্মপ্পধানে… চত্তারো চ ইদ্ধিপাদে সমাপজ্জিং, সমাপজ্জামি, সমাপন্নো; পঠমস্স চ ঝানস্স চতুন্নঞ্চ ইদ্ধিপাদানং লাভিম্হি, ৰসিম্হি; পঠমঞ্চ ঝানং চত্তারো চ ইদ্ধিপাদা সচ্ছিকতা মযা’’তি ভণন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘পঠমঞ্চ ঝানং, পঞ্চ চ ইন্দ্রিযানি… পঞ্চ চ বলানি সমাপজ্জিং, সমাপজ্জামি, সমাপন্নো; পঠমস্স চ ঝানস্স পঞ্চন্নঞ্চ বলানং লাভিম্হি, ৰসিম্হি; পঠমঞ্চ ঝানং পঞ্চ চ বলানি সচ্ছিকতানি মযা’’তি ভণন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘পঠমঞ্চ ঝানং সত্ত চ বোজ্ঝঙ্গে সমাপজ্জিং, সমাপজ্জামি, সমাপন্নো; পঠমস্স চ ঝানস্স সত্তন্নঞ্চ বোজ্ঝঙ্গানং লাভিম্হি, ৰসিম্হি; পঠমঞ্চ ঝানং সত্ত চ বোজ্ঝঙ্গা সচ্ছিকতা মযা’’তি ভণন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘পঠমঞ্চ ঝানং অরিযঞ্চ অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং সমাপজ্জিং, সমাপজ্জামি, সমাপন্নো; পঠমস্স চ ঝানস্স অরিযস্স চ অট্ঠঙ্গিকস্স মগ্গস্স লাভিম্হি, ৰসিম্হি; পঠমঞ্চ ঝানং অরিযো চ অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো সচ্ছিকতো মযা’’তি ভণন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘পঠমঞ্চ ঝানং সোতাপত্তিফলঞ্চ… সকদাগামিফলঞ্চ… অনাগামিফলঞ্চ… অরহত্তঞ্চ [অরহত্তফলঞ্চ (স্যা.)] সমাপজ্জিং, সমাপজ্জামি, সমাপন্নো; পঠমস্স চ ঝানস্স অরহত্তস্স [অরহত্তফলস্স (স্যা.)] চ লাভিম্হি, ৰসিম্হি; পঠমঞ্চ ঝানং অরহত্তঞ্চ সচ্ছিকতং মযা’’তি ভণন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘পঠমঞ্চ ঝানং সমাপজ্জিং, সমাপজ্জামি, সমাপন্নো… রাগো চ মে চত্তো… দোসো চ মে চত্তো… মোহো চ মে চত্তো, ৰন্তো, মুত্তো, পহীনো, পটিনিস্সট্ঠো, উক্খেটিতো, সমুক্খেটিতো’’তি ভণন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘পঠমঞ্চ ঝানং সমাপজ্জিং, সমাপজ্জামি, সমাপন্নো… রাগা চ মে চিত্তং ৰিনীৰরণং… দোসা চ মে চিত্তং ৰিনীৰরণং… মোহা চ মে চিত্তং ৰিনীৰরণ’’ন্তি ভণন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

৭৩. আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘দুতিযঞ্চ ঝানং ততিযঞ্চ ঝানং… দুতিযঞ্চ ঝানং চতুত্থঞ্চ ঝানং সমাপজ্জিং, সমাপজ্জামি, সমাপন্নো; দুতিযস্স চ ঝানস্স চতুত্থস্স চ ঝানস্স লাভিম্হি, ৰসিম্হি; দুতিযঞ্চ ঝানং চতুত্থঞ্চ ঝানং সচ্ছিকতং মযা’’তি ভণন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘দুতিযঞ্চ ঝানং সুঞ্ঞতঞ্চ ৰিমোক্খং…পে… মোহা চ মে চিত্তং ৰিনীৰরণ’’ন্তি ভণন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘দুতিযঞ্চ ঝানং পঠমঞ্চ ঝানং সমাপজ্জিং, সমাপজ্জামি, সমাপন্নো; দুতিযস্স চ ঝানস্স পঠমস্স চ ঝানস্স লাভিম্হি, ৰসিম্হি; দুতিযঞ্চ ঝানং পঠমঞ্চ ঝানং সচ্ছিকতং মযা’’তি ভণন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স…পে….

মূলং সংখিত্তং.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘মোহা চ মে চিত্তং ৰিনীৰরণং, পঠমঞ্চ ঝানং সমাপজ্জিং, সমাপজ্জামি, সমাপন্নো; মোহা চ মে চিত্তং ৰিনীৰরণং, পঠমস্স চ ঝানস্স লাভিম্হি, ৰসিম্হি; মোহা চ মে চিত্তং ৰিনীৰরণং, পঠমঞ্চ ঝানং সচ্ছিকতং মযা’’তি ভণন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স…পে….

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘মোহা চ মে চিত্তং ৰিনীৰরণং, দোসা চ মে চিত্তং ৰিনীৰরণ’’ন্তি ভণন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স…পে….

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘পঠমঞ্চ ঝানং দুতিযঞ্চ ঝানং ততিযঞ্চ ঝানং চতুত্থঞ্চ ঝানং সুঞ্ঞতঞ্চ ৰিমোক্খং অনিমিত্তঞ্চ ৰিমোক্খং অপ্পণিহিতঞ্চ ৰিমোক্খং সুঞ্ঞতঞ্চ সমাধিং অনিমিত্তঞ্চ সমাধিং অপ্পণিহিতঞ্চ সমাধিং সুঞ্ঞতঞ্চ সমাপত্তিং অনিমিত্তঞ্চ সমাপত্তিং অপ্পণিহিতঞ্চ সমাপত্তিং তিস্সো চ ৰিজ্জা চত্তারো চ সতিপট্ঠানে চত্তারো চ সম্মপ্পধানে চত্তারো চ ইদ্ধিপাদে পঞ্চ চ ইন্দ্রিযানি পঞ্চ চ বলানি সত্ত চ বোজ্ঝঙ্গে অরিযঞ্চ অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং সোতাপত্তিফলঞ্চ সকদাগামিফলঞ্চ অনাগামিফলঞ্চ অরহত্তঞ্চ [অরহত্তফলঞ্চ (স্যা.)] সমাপজ্জিং…পে… রাগো চ মে চত্তো, দোসো চ মে চত্তো, মোহো চ মে চত্তো, ৰন্তো, মুত্তো, পহীনো, পটিনিস্সট্ঠো, উক্খেটিতো সমুক্খেটিতো, রাগা চ মে চিত্তং ৰিনীৰরণং, দোসা চ মে চিত্তং ৰিনীৰরণং, মোহা চ মে চিত্তং ৰিনীৰরণ’’ন্তি ভণন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

৭৪. আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘পঠমং ঝানং সমাপজ্জি’’ন্তি ৰত্তুকামো ‘‘দুতিযং ঝানং সমাপজ্জি’’ন্তি ভণন্তস্স পটিৰিজানন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স, ন পটিৰিজানন্তস্স আপত্তি দুক্কটস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘পঠমং ঝানং সমাপজ্জি’’ন্তি ৰত্তুকামো ‘‘ততিযং ঝানং…পে… চতুত্থং ঝানং, সুঞ্ঞতং ৰিমোক্খং, অনিমিত্তং ৰিমোক্খং, অপ্পণিহিতং ৰিমোক্খং, সুঞ্ঞতং সমাধিং, অনিমিত্তং সমাধিং, অপ্পণিহিতং সমাধিং, সুঞ্ঞতং সমাপত্তিং, অনিমিত্তং সমাপত্তিং, অপ্পণিহিতং সমাপত্তিং, তিস্সো ৰিজ্জা, চত্তারো সতিপট্ঠানে, চত্তারো সম্মপ্পধানে, চত্তারো ইদ্ধিপাদে, পঞ্চিন্দ্রিযানি, পঞ্চ বলানি, সত্ত বোজ্ঝঙ্গে, অরিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং, সোতাপত্তিফলং, সকদাগামিফলং, অনাগামিফলং, অরহত্তং [অরহত্তফলং (স্যা.)] সমাপজ্জিং…পে… রাগো মে চত্তো, দোসো মে চত্তো, মোহো মে চত্তো, ৰন্তো, মুত্তো, পহীনো; পটিনিস্সট্ঠো, উক্খেটিতো, সমুক্খেটিতো; রাগা মে চিত্তং ৰিনীৰরণং, দোসা মে চিত্তং ৰিনীৰরণং, মোহা মে চিত্তং ৰিনীৰরণ’’ন্তি ভণন্তস্স পটিৰিজানন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স, ন পটিৰিজানন্তস্স আপত্তি দুক্কটস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘দুতিযং ঝানং সমাপজ্জি’’ন্তি ৰত্তুকামো…পে… ‘‘মোহা মে চিত্তং ৰিনীৰরণ’’ন্তি ভণন্তস্স পটিৰিজানন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স, ন পটিৰিজানন্তস্স আপত্তি দুক্কটস্স…পে….

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘দুতিযং ঝানং সমাপজ্জি’’ন্তি ৰত্তুকামো – ‘‘পঠমং ঝানং সমাপজ্জি’’ন্তি ভণন্তস্স পটিৰিজানন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স, ন পটিৰিজানন্তস্স আপত্তি দুক্কটস্স…পে….

মূলং সংখিত্তং.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘মোহা মে চিত্তং ৰিনীৰরণ’’ন্তি ৰত্তুকামো – ‘‘পঠমং ঝানং সমাপজ্জি’’ন্তি ভণন্তস্স পটিৰিজানন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স, ন পটিৰিজানন্তস্স আপত্তি দুক্কটস্স…পে….

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘মোহা মে চিত্তং ৰিনীৰরণ’’ন্তি ৰত্তুকামো – ‘‘দোসা মে চিত্তং ৰিনীৰরণ’’ন্তি ভণন্তস্স পটিৰিজানন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স, ন পটিৰিজানন্তস্স আপত্তি দুক্কটস্স…পে….

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘পঠমঞ্চ ঝানং দুতিযঞ্চ ঝানং ততিযঞ্চ ঝানং চতুত্থঞ্চ ঝানং …পে… দোসা চ মে চিত্তং ৰিনীৰরণ’’ন্তি ৰত্তুকামো – ‘‘মোহা মে চিত্তং ৰিনীৰরণ’’ন্তি ভণন্তস্স পটিৰিজানন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স, ন পটিৰিজানন্তস্স আপত্তি দুক্কটস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘দুতিযঞ্চ ঝানং ততিযঞ্চ ঝানং চতুত্থঞ্চ ঝানং…পে… মোহা চ মে চিত্তং ৰিনীৰরণ’’ন্তি ৰত্তুকামো – ‘‘পঠমং ঝানং সমাপজ্জি’’ন্তি ভণন্তস্স পটিৰিজানন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স, ন পটিৰিজানন্তস্স আপত্তি দুক্কটস্স…পে….

৭৫. আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘যো তে ৰিহারে ৰসি সো ভিক্খু পঠমং ঝানং সমাপজ্জি, সমাপজ্জতি, সমাপন্নো; সো ভিক্খু পঠমস্স ঝানস্স লাভী, ৰসী; তেন ভিক্খুনা পঠমং ঝানং সচ্ছিকত’’ন্তি ভণন্তস্স আপত্তি দুক্কটস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘যো তে ৰিহারে ৰসি সো ভিক্খু দুতিযং ঝানং…পে… ততিযং ঝানং চতুত্থং ঝানং সমাপজ্জি, সমাপজ্জতি, সমাপন্নো; সো ভিক্খু চতুত্থস্স ঝানস্স লাভী, ৰসী; তেন ভিক্খুনা চতুত্থং ঝানং সচ্ছিকত’’ন্তি ভণন্তস্স আপত্তি দুক্কটস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘যো তে ৰিহারে ৰসি সো ভিক্খু সুঞ্ঞতং ৰিমোক্খং…পে… অনিমিত্তং ৰিমোক্খং অপ্পণিহিতং ৰিমোক্খং সুঞ্ঞতং সমাধিং অনিমিত্তং সমাধিং অপ্পণিহিতং সমাধিং সমাপজ্জি, সমাপজ্জতি, সমাপন্নো; সো ভিক্খু অপ্পণিহিতস্স সমাধিস্স লাভী, ৰসী; তেন ভিক্খুনা অপ্পণিহিতো সমাধি সচ্ছিকতো’’তি ভণন্তস্স আপত্তি দুক্কটস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘যো তে ৰিহারে ৰসি সো ভিক্খু সুঞ্ঞতং সমাপত্তিং…পে… অনিমিত্তং সমাপত্তিং অপ্পণিহিতং সমাপত্তিং সমাপজ্জি, সমাপজ্জতি, সমাপন্নো; অপ্পণিহিতায সমাপত্তিযা লাভী, ৰসী; তেন ভিক্খুনা অপ্পণিহিতা সমাপত্তি সচ্ছিকতা’’তি ভণন্তস্স আপত্তি দুক্কটস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘যো তে ৰিহারে ৰসি সো ভিক্খু তিস্সো ৰিজ্জা …পে… চত্তারো সতিপট্ঠানে, চত্তারো সম্মপ্পধানে, চত্তারো ইদ্ধিপাদে, পঞ্চিন্দ্রিযানি, পঞ্চ বলানি, সত্ত বোঝঙ্গে, অরিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং, সোতাপত্তিফলং, সকদাগামিফলং, অনাগামিফলং, অরহত্তং [অরহত্তফলং (স্যা.)] সমাপজ্জি…পে… সমাপজ্জতি, সমাপন্নো…পে… তস্স ভিক্খুনো রাগো চত্তো, দোসো চত্তো, মোহো চত্তো, ৰন্তো, মুত্তো, পহীনো, পটিনিস্সট্ঠো, উক্খেটিতো, সমুক্খেটিতো; তস্স ভিক্খুনো রাগা চিত্তং ৰিনীৰরণং, দোসা চিত্তং ৰিনীৰরণং, মোহা চিত্তং ৰিনীৰরণ’’ন্তি ভণন্তস্স আপত্তি দুক্কটস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘যো তে ৰিহারে ৰসি সো ভিক্খু সুঞ্ঞাগারে পঠমং ঝানং…পে… দুতিযং ঝানং ততিযং ঝানং চতুত্থং ঝানং সমাপজ্জি, সমাপজ্জতি, সমাপন্নো; সো ভিক্খু সুঞ্ঞাগারে চতুত্থস্স ঝানস্স লাভী, ৰসী; তেন ভিক্খুনা সুঞ্ঞাগারে চতুত্থং ঝানং সচ্ছিকত’’ন্তি ভণন্তস্স আপত্তি দুক্কটস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘যো তে চীৰরং পরিভুঞ্জি, যো তে পিণ্ডপাতং পরিভুঞ্জি, যো তে সেনাসনং পরিভুঞ্জি, যো তে গিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপরিক্খারং পরিভুঞ্জি সো ভিক্খু সুঞ্ঞাগারে চতুত্থং ঝানং সমাপজ্জি, সমাপজ্জতি, সমাপন্নো; সো ভিক্খু সুঞ্ঞাগারে চতুত্থস্স ঝানস্স লাভী, ৰসী; তেন ভিক্খুনা সুঞ্ঞাগারে চতুত্থং ঝানং সচ্ছিকত’’ন্তি ভণন্তস্স আপত্তি দুক্কটস্স.

৭৬. আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘যেন তে ৰিহারো পরিভুত্তো…পে… যেন তে চীৰরং পরিভুত্তং, যেন তে পিণ্ডপাতো পরিভুত্তো, যেন তে সেনাসনং পরিভুত্তং, যেন তে গিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপরিক্খারো পরিভুত্তো সো ভিক্খু সুঞ্ঞাগারে চতুত্থং ঝানং সমাপজ্জি, সমাপজ্জতি, সমাপন্নো; সো ভিক্খু সুঞ্ঞাগারে চতুত্থস্স ঝানস্স লাভী, ৰসী; তেন ভিক্খুনা সুঞ্ঞাগারে চতুত্থং ঝানং সচ্ছিকত’’ন্তি ভণন্তস্স আপত্তি দুক্কটস্স.

আরোচেয্যাতি অনুপসম্পন্নস্স – ‘‘যং ত্ৰং আগম্ম ৰিহারং অদাসি…পে… চীৰরং অদাসি, পিণ্ডপাতং অদাসি, সেনাসনং অদাসি, গিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপরিক্খারং অদাসি সো ভিক্খু সুঞ্ঞাগারে চতুত্থং ঝানং সমাপজ্জি, সমাপজ্জতি, সমাপন্নো; সো ভিক্খু সুঞ্ঞাগারে চতুত্থস্স ঝানস্স লাভী, ৰসী; তেন ভিক্খুনা সুঞ্ঞাগারে চতুত্থং ঝানং সচ্ছিকত’’ন্তি ভণন্তস্স আপত্তি দুক্কটস্স.

৭৭. অনাপত্তি উপসম্পন্নস্স, ভূতং আরোচেতি, আদিকম্মিকস্সাতি.

ভূতারোচনসিক্খাপদং নিট্ঠিতং অট্ঠমং.