৩. পেসুঞ্ঞসিক্খাপদং

৩৬. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ ভিক্খূনং ভণ্ডনজাতানং কলহজাতানং ৰিৰাদাপন্নানং পেসুঞ্ঞং উপসংহরন্তি; ইমস্স সুত্ৰা অমুস্স অক্খাযন্তি, ইমস্স ভেদায; অমুস্স সুত্ৰা ইমস্স অক্খাযন্তি, অমুস্স ভেদায. তেন অনুপ্পন্নানি চেৰ ভণ্ডনানি উপ্পজ্জন্তি, উপ্পন্নানি চ ভণ্ডনানি ভিয্যোভাৰায ৰেপুল্লায সংৰত্তন্তি. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ ভিক্খূনং ভণ্ডনজাতানং কলহজাতানং ৰিৰাদাপন্নানং পেসুঞ্ঞং উপসংহরিস্সন্তি, ইমস্স সুত্ৰা অমুস্স অক্খাযিস্সন্তি, ইমস্স ভেদায; অমুস্স সুত্ৰা ইমস্স অক্খাযিস্সন্তি, অমুস্স ভেদায! তেন অনুপ্পন্নানি চেৰ ভণ্ডনানি উপ্পজ্জন্তি, উপ্পন্নানি চ ভণ্ডনানি ভিয্যোভাৰায ৰেপুল্লায সংৰত্তন্তী’’তি. অথ খো তে ভিক্খূ ছব্বগ্গিযে ভিক্খূ অনেকপরিযাযেন ৰিগরহিত্ৰা ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং…পে… ‘‘সচ্চং কির তুম্হে, ভিক্খৰে, ভিক্খূনং ভণ্ডনজাতানং কলহজাতানং ৰিৰাদাপন্নানং পেসুঞ্ঞং উপসংহরথ, ইমস্স সুত্ৰা অমুস্স অক্খাযথ, ইমস্স ভেদায, অমুস্স সুত্ৰা ইমস্স অক্খাযথ, অমুস্স ভেদায? তেন অনুপ্পন্নানি চেৰ ভণ্ডনানি উপ্পজ্জন্তি, উপ্পন্নানি চ ভণ্ডনানি ভিয্যোভাৰায ৰেপুল্লায সংৰত্তন্তী’’তি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম তুম্হে, মোঘপুরিসা, ভিক্খূনং ভণ্ডনজাতানং কলহজাতানং ৰিৰাদাপন্নানং পেসুঞ্ঞং উপসংহরিস্সথ! ইমস্স সুত্ৰা অমুস্স অক্খাযিস্সথ, ইমস্স ভেদায! অমুস্স সুত্ৰা ইমস্স অক্খাযিস্সথ, অমুস্স ভেদায! তেন অনুপ্পন্নানি চেৰ ভণ্ডনানি উপ্পজ্জন্তি, উপ্পন্নানি চ ভণ্ডনানি ভিয্যোভাৰায ৰেপুল্লায সংৰত্তন্তি. নেতং, মোঘপুরিসা, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায. পসন্নানং ৰা ভিয্যোভাৰায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

৩৭. ‘‘ভিক্খুপেসুঞ্ঞে পাচিত্তিয’’ন্তি.

৩৮. পেসুঞ্ঞং নাম দ্ৰীহাকারেহি পেসুঞ্ঞং হোতি – পিযকম্যস্স ৰা ভেদাধিপ্পাযস্স ৰা. দসহাকারেহি পেসুঞ্ঞং উপসংহরতি – জাতিতোপি, নামতোপি, গোত্ততোপি, কম্মতোপি, সিপ্পতোপি, আবাধতোপি, লিঙ্গতোপি, কিলেসতোপি, আপত্তিতোপি, অক্কোসতোপি.

জাতি নাম দ্ৰে জাতিযো – হীনা চ জাতি উক্কট্ঠা চ জাতি. হীনা নাম জাতি – চণ্ডালজাতি ৰেনজাতি নেসাদজাতি রথকারজাতি পুক্কুসজাতি. এসা হীনা নাম জাতি. উক্কট্ঠা নাম জাতি – খত্তিযজাতি ব্রাহ্মণজাতি. এসা উক্কট্ঠা নাম জাতি…পে….

অক্কোসো নাম দ্ৰে অক্কোসা – হীনো চ অক্কোসো উক্কট্ঠো চ অক্কোসো. হীনো নাম অক্কোসো – ওট্ঠোসি, মেণ্ডোসি, গোণোসি, গদ্রভোসি, তিরচ্ছানগতোসি, নেরযিকোসি; নত্থি তুয্হং সুগতি; দুগ্গতি যেৰ তুয্হং পাটিকঙ্খাতি, যকারেন ৰা ভকারেন ৰা কাটকোটচিকায ৰা. এসো হীনো নাম অক্কোসো. উক্কট্ঠো নাম অক্কোসো – পণ্ডিতোসি, ব্যত্তোসি, মেধাৰীসি, বহুস্সুতোসি, ধম্মকথিকোসি; নত্থি তুয্হং দুগ্গতি; সুগতি যেৰ তুয্হং পাটিকঙ্খাতি. এসো উক্কট্ঠো নাম অক্কোসো.

৩৯. উপসম্পন্নো উপসম্পন্নস্স সুত্ৰা উপসম্পন্নস্স পেসুঞ্ঞং উপসংহরতি – ‘‘ইত্থন্নামো তং ‘চণ্ডালো ৰেনো নেসাদো রথকারো পুক্কুসো’তি ভণতী’’তি. আপত্তি ৰাচায, ৰাচায পাচিত্তিযস্স.

উপসম্পন্নো উপসম্পন্নস্স সুত্ৰা উপসম্পন্নস্স পেসুঞ্ঞং উপসংহরতি – ‘‘ইত্থন্নামো তং ‘খত্তিযো ব্রাহ্মণো’তি ভণতী’’তি. আপত্তি ৰাচায, ৰাচায পাচিত্তিযস্স.

উপসম্পন্নো উপসম্পন্নস্স সুত্ৰা উপসম্পন্নস্স পেসুঞ্ঞং উপসংহরতি – ‘‘ইত্থন্নামো তং ‘অৰকণ্ণকো জৰকণ্ণকো ধনিট্ঠকো সৰিট্ঠকো কুলৰড্ঢকো’তি ভণতী’’তি. আপত্তি ৰাচায, ৰাচায পাচিত্তিযস্স.

উপসম্পন্নো উপসম্পন্নস্স সুত্ৰা উপসম্পন্নস্স পেসুঞ্ঞং উপসংহরতি – ‘‘ইত্থন্নামো তং ‘বুদ্ধরক্খিতো ধম্মরক্খিতো সঙ্ঘরক্খিতো’তি ভণতী’’তি. আপত্তি ৰাচায, ৰাচায পাচিত্তিযস্স.

উপসম্পন্নো উপসম্পন্নস্স সুত্ৰা উপসম্পন্নস্স পেসুঞ্ঞং উপসংহরতি – ‘‘ইত্থন্নামো তং ‘কোসিযো ভারদ্ৰাজো’তি ভণতী’’তি. আপত্তি ৰাচায, ৰাচায পাচিত্তিযস্স.

উপসম্পন্নো উপসম্পন্নস্স সুত্ৰা উপসম্পন্নস্স পেসুঞ্ঞং উপসংহরতি – ‘‘ইত্থন্নামো তং ‘গোতমো মোগ্গল্লানো কচ্চানো ৰাসিট্ঠো’তি ভণতী’’তি. আপত্তি ৰাচায, ৰাচায পাচিত্তিযস্স.

উপসম্পন্নো উপসম্পন্নস্স সুত্ৰা উপসম্পন্নস্স পেসুঞ্ঞং উপসংহরতি – ‘‘ইত্থন্নামো তং ‘কোট্ঠকো পুপ্ফছড্ডকো’তি ভণতী’’তি. আপত্তি ৰাচায, ৰাচায পাচিত্তিযস্স.

উপসম্পন্নো উপসম্পন্নস্স সুত্ৰা উপসম্পন্নস্স পেসুঞ্ঞং উপসংহরতি – ‘‘ইত্থন্নামো তং ‘কস্সকো ৰাণিজো গোরক্খো’তি ভণতী’’তি. আপত্তি ৰাচায, ৰাচায পাচিত্তিযস্স.

উপসম্পন্নো উপসম্পন্নস্স সুত্ৰা উপসম্পন্নস্স পেসুঞ্ঞং উপসংহরতি – ‘‘ইত্থন্নামো তং ‘নল়কারো কুম্ভকারো পেসকারো চম্মকারো নহাপিতো’তি ভণতী’’তি. আপত্তি ৰাচায, ৰাচায পাচিত্তিযস্স.

উপসম্পন্নো উপসম্পন্নস্স সুত্ৰা উপসম্পন্নস্স পেসুঞ্ঞং উপসংহরতি – ‘‘ইত্থন্নামো তং ‘মুদ্দিকো গণকো লেখকো’তি ভণতী’’তি. আপত্তি ৰাচায, ৰাচায পাচিত্তিযস্স.

৪০. উপসম্পন্নো উপসম্পন্নস্স সুত্ৰা উপসম্পন্নস্স পেসুঞ্ঞং উপসংহরতি – ‘‘ইত্থন্নামো তং ‘কুট্ঠিকো গণ্ডিকো কিলাসিকো সোসিকো অপমারিকো’তি ভণতী’’তি. আপত্তি ৰাচায, ৰাচায পাচিত্তিযস্স.

উপসম্পন্নো উপসম্পন্নস্স সুত্ৰা উপসম্পন্নস্স পেসুঞ্ঞং উপসংহরতি – ‘‘ইত্থন্নামো তং ‘মধুমেহিকো’তি ভণতী’’তি. আপত্তি ৰাচায, ৰাচায পাচিত্তিযস্স.

উপসম্পন্নো উপসম্পন্নস্স সুত্ৰা উপসম্পন্নস্স পেসুঞ্ঞং উপসংহরতি – ‘‘ইত্থন্নামো তং ‘অতিদীঘো অতিরস্সো অতিকণ্হো অচ্চোদাতো’তি ভণতী’’তি. আপত্তি ৰাচায, ৰাচায পাচিত্তিযস্স.

উপসম্পন্নো উপসম্পন্নস্স সুত্ৰা উপসম্পন্নস্স পেসুঞ্ঞং উপসংহরতি – ‘‘ইত্থন্নামো তং ‘নাতিদীঘো নাতিরস্সো নাতিকণ্হো নাচ্চোদাতো’তি ভণতী’’তি. আপত্তি ৰাচায, ৰাচায পাচিত্তিযস্স.

উপসম্পন্নো উপসম্পন্নস্স সুত্ৰা উপসম্পন্নস্স পেসুঞ্ঞং উপসংহরতি – ‘‘ইত্থন্নামো তং ‘রাগপরিযুট্ঠিতো দোসপরিযুট্ঠিতো মোহপরিযুট্ঠিতো’তি ভণতী’’তি. আপত্তি ৰাচায, ৰাচায পাচিত্তিযস্স.

উপসম্পন্নো উপসম্পন্নস্স সুত্ৰা উপসম্পন্নস্স পেসুঞ্ঞং উপসংহরতি – ‘‘ইত্থন্নামো তং ‘ৰীতরাগো ৰীতদোসো ৰীতমোহো’তি ভণতী’’তি. আপত্তি ৰাচায, ৰাচায পাচিত্তিযস্স.

উপসম্পন্নো উপসম্পন্নস্স সুত্ৰা উপসম্পন্নস্স পেসুঞ্ঞং উপসংহরতি – ‘‘ইত্থন্নামো তং ‘পারাজিকং অজ্ঝাপন্নো, সঙ্ঘাদিসেসং অজ্ঝাপন্নো, থুল্লচ্চযং অজ্ঝাপন্নো, পাচিত্তিযং অজ্ঝাপন্নো, পাটিদেসনীযং অজ্ঝাপন্নো, দুক্কটং অজ্ঝাপন্নো, দুব্ভাসিতং অজ্ঝাপন্নো’তি ভণতী’’তি. আপত্তি ৰাচায, ৰাচায পাচিত্তিযস্স.

উপসম্পন্নো উপসম্পন্নস্স সুত্ৰা উপসম্পন্নস্স পেসুঞ্ঞং উপসংহরতি – ‘‘ইত্থন্নামো তং ‘সোতাপন্নো’তি ভণতী’’তি. আপত্তি ৰাচায, ৰাচায পাচিত্তিযস্স.

উপসম্পন্নো উপসম্পন্নস্স সুত্ৰা উপসম্পন্নস্স পেসুঞ্ঞং উপসংহরতি – ‘‘ইত্থন্নামো তং ‘ওট্ঠো মেণ্ডো গোণো গদ্রভো তিরচ্ছানগতো নেরযিকো, নত্থি তস্স সুগতি, দুগ্গতিযেৰ তস্স পাটিকঙ্খা’তি ভণতী’’তি. আপত্তি ৰাচায, ৰাচায পাচিত্তিযস্স.

উপসম্পন্নো উপসম্পন্নস্স সুত্ৰা উপসম্পন্নস্স পেসুঞ্ঞং উপসংহরতি – ‘‘ইত্থন্নামো তং ‘পণ্ডিতো ব্যত্তো মেধাৰী বহুস্সুতো ধম্মকথিকো, নত্থি তস্স দুগ্গতি, সুগতি যেৰ তস্স পাটিকঙ্খা’তি ভণতী’’তি. আপত্তি ৰাচায, ৰাচায পাচিত্তিযস্স.

৪১. উপসম্পন্নো উপসম্পন্নস্স সুত্ৰা উপসম্পন্নস্স পেসুঞ্ঞং উপসংহরতি – ‘‘ইত্থন্নামো ‘সন্তি ইধেকচ্চে চণ্ডালা ৰেনা নেসাদা রথকারা, পুক্কুসা’তি ভণতি, ন সো অঞ্ঞং ভণতি, তঞ্ঞেৰ ভণতী’’তি. আপত্তি ৰাচায, ৰাচায দুক্কটস্স.

উপসম্পন্নো উপসম্পন্নস্স সুত্ৰা উপসম্পন্নস্স পেসুঞ্ঞং উপসংহরতি – ‘‘ইত্থন্নামো ‘সন্তি ইধেকচ্চে খত্তিযা ব্রাহ্মণা’তি ভণতি, ন সো অঞ্ঞং ভণতি, তঞ্ঞেৰ ভণতী’তি. আপত্তি ৰাচায, ৰাচায দুক্কটস্স…পে….

উপসম্পন্নো উপসম্পন্নস্স সুত্ৰা উপসম্পন্নস্স পেসুঞ্ঞং উপসংহরতি – ‘‘ইত্থন্নামো ‘সন্তি ইধেকচ্চে পণ্ডিতা ব্যত্তা মেধাৰী বহুস্সুতা ধম্মকথিকা, নত্থি তেসং দুগ্গতি, সুগতি যেৰ তেসং পাটিকঙ্খা’তি ভণতি, ন সো অঞ্ঞং ভণতি, তঞ্ঞেৰ ভণতী’’তি. আপত্তি ৰাচায, ৰাচায দুক্কটস্স.

উপসম্পন্নো উপসম্পন্নস্স সুত্ৰা উপসম্পন্নস্স পেসুঞ্ঞং উপসংহরতি – ‘‘ইত্থন্নামো ‘যে নূন চণ্ডালা ৰেনা নেসাদা রথকারা পুক্কুসা’তি ভণতি, ন সো অঞ্ঞং ভণতি, তঞ্ঞেৰ ভণতী’’তি. আপত্তি ৰাচায, ৰাচায দুক্কটস্স.

উপসম্পন্নো উপসম্পন্নস্স সুত্ৰা উপসম্পন্নস্স পেসুঞ্ঞং উপসংহরতি – ‘‘ইত্থন্নামো ‘যে নূন পণ্ডিতা ব্যত্তা মেধাৰী বহুস্সুতা ধম্মকথিকা’তি ভণতি, ন সো অঞ্ঞং ভণতি, তঞ্ঞেৰ ভণতী’’তি. আপত্তি ৰাচায, ৰাচায দুক্কটস্স.

উপসম্পন্নো উপসম্পন্নস্স সুত্ৰা উপসম্পন্নস্স পেসুঞ্ঞং উপসংহরতি – ‘‘ইত্থন্নামো ‘ন মযং চণ্ডালা ৰেনা নেসাদা রথকারা পুক্কুসা’তি ভণতি, ন সো অঞ্ঞং ভণতি, তঞ্ঞেৰ ভণতী’’তি. আপত্তি ৰাচায, ৰাচায দুক্কটস্স.

উপসম্পন্নো উপসম্পন্নস্স সুত্ৰা উপসম্পন্নস্স পেসুঞ্ঞং উপসংহরতি – ‘‘ইত্থন্নামো ‘ন মযং পণ্ডিতা ব্যত্তা মেধাৰী বহুস্সুতা ধম্মকথিকা, নত্থম্হাকং দুগ্গতি, সুগতি যেৰ অম্হাকং পাটিকঙ্খা’তি ভণতি, ন সো অঞ্ঞং ভণতি, তঞ্ঞেৰ ভণতী’’তি. আপত্তি ৰাচায, ৰাচায দুক্কটস্স.

৪২. উপসম্পন্নো উপসম্পন্নস্স সুত্ৰা উপসম্পন্নস্স পেসুঞ্ঞং উপসংহরতি; আপত্তি ৰাচায, ৰাচায পাচিত্তিযস্স.

উপসম্পন্নো উপসম্পন্নস্স সুত্ৰা অনুপসম্পন্নস্স পেসুঞ্ঞং উপসংহরতি, আপত্তি দুক্কটস্স.

উপসম্পন্নো অনুপসম্পন্নস্স সুত্ৰা উপসম্পন্নস্স পেসুঞ্ঞং উপসংহরতি, আপত্তি দুক্কটস্স.

উপসম্পন্নো অনুপসম্পন্নস্স সুত্ৰা অনুপসম্পন্নস্স পেসুঞ্ঞং উপসংহরতি, আপত্তি দুক্কটস্স.

৪৩. অনাপত্তি নপিযকম্যস্স, নভেদাধিপ্পাযস্স, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

পেসুঞ্ঞসিক্খাপদং নিট্ঠিতং ততিযং.