২২৪. গিলানৰত্থুকথা
৩৬৫. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরস্স ভিক্খুনো কুচ্ছিৰিকারাবাধো হোতি. সো সকে মুত্তকরীসে পলিপন্নো সেতি. অথ খো ভগৰা আযস্মতা আনন্দেন পচ্ছাসমণেন সেনাসনচারিকং আহিণ্ডন্তো যেন তস্স ভিক্খুনো ৰিহারো তেনুপসঙ্কমি. অদ্দসা খো ভগৰা তং ভিক্খুং সকে মুত্তকরীসে পলিপন্নং সযমানং, দিস্ৰান যেন সো ভিক্খু তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৰা তং ভিক্খুং এতদৰোচ – ‘‘কিং তে, ভিক্খু, আবাধো’’তি? ‘‘কুচ্ছিৰিকারো মে, ভগৰা’’তি. ‘‘অত্থি পন তে, ভিক্খু, উপট্ঠাকো’’তি? ‘‘নত্থি, ভগৰা’’তি. ‘‘কিস্স তং ভিক্খূ ন উপট্ঠেন্তী’’তি? ‘‘অহং খো, ভন্তে, ভিক্খূনং অকারকো; তেন মং ভিক্খূ ন উপট্ঠেন্তী’’তি. অথ খো ভগৰা আযস্মন্তং আনন্দং আমন্তেসি – ‘‘গচ্ছানন্দ, উদকং আহর, ইমং ভিক্খুং নহাপেস্সামা’’তি. ‘‘এৰং, ভন্তে’’তি খো আযস্মা আনন্দো ভগৰতো পটিস্সুণিত্ৰা উদকং আহরি. ভগৰা উদকং আসিঞ্চি. আযস্মা আনন্দো পরিধোৰি. ভগৰা সীসতো অগ্গহেসি. আযস্মা আনন্দো পাদতো উচ্চারেত্ৰা মঞ্চকে নিপাতেসুং. অথ খো ভগৰা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকরণে ভিক্খুসঙ্ঘং সন্নিপাতাপেত্ৰা ভিক্খূ পটিপুচ্ছি – ‘‘অত্থি, ভিক্খৰে, অমুকস্মিং ৰিহারে ভিক্খু গিলানো’’তি? ‘‘অত্থি, ভগৰা’’তি. ‘‘কিং তস্স, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো আবাধো’’তি? ‘‘তস্স, ভন্তে, আযস্মতো কুচ্ছিৰিকারাবাধো’’তি. ‘‘অত্থি পন, ভিক্খৰে, তস্স ভিক্খুনো উপট্ঠাকো’’তি? ‘‘নত্থি, ভগৰা’’তি. ‘‘কিস্স তং ভিক্খূ ন উপট্ঠেন্তী’’তি? ‘‘এসো, ভন্তে, ভিক্খু ভিক্খূনং অকারকো; তেন তং ভিক্খূ ন উপট্ঠেন্তী’’তি. ‘‘নত্থি ৰো, ভিক্খৰে, মাতা, নত্থি পিতা, যে ৰো উপট্ঠহেয্যুং. তুম্হে চে, ভিক্খৰে, অঞ্ঞমঞ্ঞং ন উপট্ঠহিস্সথ, অথ কো চরহি উপট্ঠহিস্সতি? যো, ভিক্খৰে, মং উপট্ঠহেয্য সো গিলানং উপট্ঠহেয্য. সচে উপজ্ঝাযো হোতি, উপজ্ঝাযেন যাৰজীৰং উপট্ঠাতব্বো; ৰুট্ঠানমস্স আগমেতব্বং. সচে আচরিযো হোতি, আচরিযেন যাৰজীৰং উপট্ঠাতব্বো; ৰুট্ঠানমস্স আগমেতব্বং. সচে সদ্ধিৰিহারিকো হোতি, সদ্ধিৰিহারিকেন যাৰজীৰং উপট্ঠাতব্বো; ৰুট্ঠানমস্স আগমেতব্বং. সচে অন্তেৰাসিকো হোতি, অন্তেৰাসিকেন যাৰজীৰং উপট্ঠাতব্বো; ৰুট্ঠানমস্স আগমেতব্বং. সচে সমানুপজ্ঝাযকো হোতি, সমানুপজ্ঝাযকেন যাৰজীৰং উপট্ঠাতব্বো; ৰুট্ঠানমস্স আগমেতব্বং. সচে সমানাচরিযকো হোতি, সমানাচরিযকেন যাৰজীৰং উপট্ঠাতব্বো; ৰুট্ঠানমস্স আগমেতব্বং. সচে ন হোতি উপজ্ঝাযো ৰা আচরিযো ৰা সদ্ধিৰিহারিকো ৰা অন্তেৰাসিকো ৰা সমানুপজ্ঝাযকো ৰা সমানাচরিযকো ৰা সঙ্ঘেন উপট্ঠাতব্বো. নো চে উপট্ঠহেয্য, আপত্তি দুক্কটস্স’’.
৩৬৬. পঞ্চহি, ভিক্খৰে, অঙ্গেহি সমন্নাগতো গিলানো দূপট্ঠো হোতি – অসপ্পাযকারী হোতি, সপ্পাযে মত্তং ন জানাতি, ভেসজ্জং ন পটিসেৰিতা হোতি, অত্থকামস্স গিলানুপট্ঠাকস্স যথাভূতং আবাধং নাৰিকত্তা হোতি ‘অভিক্কমন্তং ৰা অভিক্কমতীতি, পটিক্কমন্তং ৰা পটিক্কমতীতি, ঠিতং ৰা ঠিতো’তি, উপ্পন্নানং সারীরিকানং ৰেদনানং দুক্খানং তিব্বানং খরানং কটুকানং অসাতানং অমনাপানং পাণহরানং অনধিৰাসকজাতিকো হোতি. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো গিলানো দূপট্ঠো হোতি.
পঞ্চহি, ভিক্খৰে, অঙ্গেহি সমন্নাগতো গিলানো সূপট্ঠো হোতি – সপ্পাযকারী হোতি, সপ্পাযে মত্তং জানাতি, ভেসজ্জং পটিসেৰিতা হোতি, অত্থকামস্স গিলানুপট্ঠাকস্স যথাভূতং আবাধং আৰিকত্তা হোতি ‘অভিক্কমন্তং ৰা অভিক্কমতীতি, পটিক্কমন্তং ৰা পটিক্কমতীতি, ঠিতং ৰা ঠিতো’তি, উপ্পন্নানং সারীরিকানং ৰেদনানং দুক্খানং তিব্বানং খরানং কটুকানং অসাতানং অমনাপানং পাণহরানং অধিৰাসকজাতিকো হোতি. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো গিলানো সূপট্ঠো হোতি.
পঞ্চহি, ভিক্খৰে, অঙ্গেহি সমন্নাগতো গিলানুপট্ঠাকো নালং গিলানং উপট্ঠাতুং – ন পটিবলো হোতি ভেসজ্জং সংৰিধাতুং, সপ্পাযাসপ্পাযং ন জানাতি, অসপ্পাযং উপনামেতি সপ্পাযং অপনামেতি, আমিসন্তরো গিলানং উপট্ঠাতি নো মেত্তচিত্তো, জেগুচ্ছী হোতি উচ্চারং ৰা পস্সাৰং ৰা খেল়ং ৰা ৰন্তং ৰা নীহাতুং, ন পটিবলো হোতি গিলানং কালেন কালং ধম্মিযা কথায সন্দস্সেতুং সমাদপেতুং সমুত্তেজেতুং সম্পহংসেতুং. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো গিলানুপট্ঠাকো নালং গিলানং উপট্ঠাতুং.
পঞ্চহি, ভিক্খৰে, অঙ্গেহি সমন্নাগতো গিলানুপট্ঠাকো অলং গিলানং উপট্ঠাতুং – পটিবলো হোতি ভেসজ্জং সংৰিধাতুং, সপ্পাযাসপ্পাযং জানাতি, অসপ্পাযং অপনামেতি সপ্পাযং উপনামেতি, মেত্তচিত্তো গিলানং উপট্ঠাতি নো আমিসন্তরো, অজেগুচ্ছী হোতি উচ্চারং ৰা পস্সাৰং ৰা খেল়ং ৰা ৰন্তং ৰা নীহাতুং, পটিবলো হোতি গিলানং কালেন কালং ধম্মিযা কথায সন্দস্সেতুং সমাদপেতুং সমুত্তেজেতুং সম্পহংসেতুং. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো গিলানুপট্ঠাকো অলং গিলানং উপট্ঠাতুন্তি.
গিলানৰত্থুকথা নিট্ঠিতা.