৯৪. সভাগাপত্তিপটিকম্মৰিধি
১৭১. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরস্মিং আৰাসে তদহুপোসথে সব্বো সঙ্ঘো সভাগং আপত্তিং আপন্নো হোতি. অথ খো তেসং ভিক্খূনং এতদহোসি – ‘‘ভগৰতা পঞ্ঞত্তং ‘ন সভাগা আপত্তি দেসেতব্বা, ন সভাগা আপত্তি পটিগ্গহেতব্বা’তি. অযঞ্চ সব্বো সঙ্ঘো সভাগং আপত্তিং আপন্নো. কথং নু খো অম্হেহি পটিপজ্জিতব্ব’’ন্তি? ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং.
ইধ পন, ভিক্খৰে, অঞ্ঞতরস্মিং আৰাসে তদহুপোসথে সব্বো সঙ্ঘো সভাগং আপত্তিং আপন্নো হোতি. তেহি, ভিক্খৰে, ভিক্খূহি একো ভিক্খু সামন্তা আৰাসা সজ্জুকং পাহেতব্বো – গচ্ছাৰুসো, তং আপত্তিং পটিকরিত্ৰা আগচ্ছ; মযং তে সন্তিকে আপত্তিং পটিকরিস্সামাতি. এৰঞ্চেতং লভেথ, ইচ্চেতং কুসলং. নো চে লভেথ, ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং সব্বো সঙ্ঘো সভাগং আপত্তিং আপন্নো. যদা অঞ্ঞং ভিক্খুং সুদ্ধং অনাপত্তিকং পস্সিস্সতি, তদা তস্স সন্তিকে তং আপত্তিং পটিকরিস্সতী’’তি ৰত্ৰা উপোসথো কাতব্বো, পাতিমোক্খং উদ্দিসিতব্বং, ন ত্ৰেৰ তপ্পচ্চযা উপোসথস্স অন্তরাযো কাতব্বো.
ইধ পন, ভিক্খৰে, অঞ্ঞতরস্মিং আৰাসে তদহুপোসথে সব্বো সঙ্ঘো সভাগায আপত্তিযা ৰেমতিকো হোতি. ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং সব্বো সঙ্ঘো সভাগায আপত্তিযা ৰেমতিকো. যদা নিব্বেমতিকো ভৰিস্সতি, তদা তং আপত্তিং পটিকরিস্সতী’’তি ৰত্ৰা উপোসথো কাতব্বো, পাতিমোক্খং উদ্দিসিতব্বং; ন ত্ৰেৰ তপ্পচ্চযা উপোসথস্স অন্তরাযো কাতব্বো.
ইধ পন, ভিক্খৰে, অঞ্ঞতরস্মিং আৰাসে ৰস্সূপগতো সঙ্ঘো সভাগং আপত্তিং আপন্নো হোতি. তেহি, ভিক্খৰে, ভিক্খূহি একো ভিক্খু সামন্তা আৰাসা সজ্জুকং পাহেতব্বো – গচ্ছাৰুসো, তং আপত্তিং পটিকরিত্ৰা আগচ্ছ; মযং তে সন্তিকে তং আপত্তিং পটিকরিস্সামাতি. এৰঞ্চেতং লভেথ, ইচ্চেতং কুসলং. নো চে লভেথ, একো ভিক্খু সত্তাহকালিকং পাহেতব্বো – গচ্ছাৰুসো, তং আপত্তিং পটিকরিত্ৰা আগচ্ছ; মযং তে সন্তিকে তং আপত্তিং পটিকরিস্সামাতি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরস্মিং আৰাসে সব্বো সঙ্ঘো সভাগং আপত্তিং আপন্নো হোতি. সো ন জানাতি তস্সা আপত্তিযা নামগোত্তং. তত্থ অঞ্ঞো ভিক্খু আগচ্ছতি বহুস্সুতো আগতাগমো ধম্মধরো ৰিনযধরো মাতিকাধরো পণ্ডিতো ব্যত্তো মেধাৰী লজ্জী কুক্কুচ্চকো সিক্খাকামো. তমেনং অঞ্ঞতরো ভিক্খু যেন সো ভিক্খু তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৰা তং ভিক্খুং এতদৰোচ – ‘‘যো নু খো, আৰুসো, এৰঞ্চেৰঞ্চ করোতি, কিং নাম সো আপত্তিং আপজ্জতী’’তি? সো এৰমাহ – ‘‘যো খো, আৰুসো, এৰঞ্চেৰঞ্চ করোতি, ইমং নাম সো আপত্তিং আপজ্জতি. ইমং নাম ত্ৰং, আৰুসো, আপত্তিং আপন্নো; পটিকরোহি তং আপত্তি’’ন্তি. সো এৰমাহ – ‘‘ন খো অহং, আৰুসো, একোৰ ইমং আপত্তিং আপন্নো; অযং সব্বো সঙ্ঘো ইমং আপত্তিং আপন্নো’’তি. সো এৰমাহ – ‘‘কিং তে, আৰুসো, করিস্সতি পরো আপন্নো ৰা অনাপন্নো ৰা. ইঙ্ঘ, ত্ৰং, আৰুসো, সকায আপত্তিযা ৰুট্ঠাহী’’তি. অথ খো সো ভিক্খু তস্স ভিক্খুনো ৰচনেন তং আপত্তিং পটিকরিত্ৰা যেন তে ভিক্খূ তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৰা তে ভিক্খূ এতদৰোচ – ‘‘যো কির, আৰুসো, এৰঞ্চেৰঞ্চ করোতি, ইমং নাম সো আপত্তিং আপজ্জতি. ইমং নাম তুম্হে, আৰুসো, আপত্তিং আপন্না; পটিকরোথ তং আপত্তি’’ন্তি. অথ খো তে ভিক্খূ ন ইচ্ছিংসু তস্স ভিক্খুনো ৰচনেন তং আপত্তিং পটিকাতুং. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং.
ইধ পন, ভিক্খৰে, অঞ্ঞতরস্মিং আৰাসে সব্বো সঙ্ঘো সভাগং আপত্তিং আপন্নো হোতি. সো ন জানাতি তস্সা আপত্তিযা নামগোত্তং. তত্থ অঞ্ঞো ভিক্খু আগচ্ছতি বহুস্সুতো আগতাগমো ধম্মধরো ৰিনযধরো মাতিকাধরো পণ্ডিতো ব্যত্তো মেধাৰী লজ্জী কুক্কুচ্চকো সিক্খাকামো. তমেনং অঞ্ঞতরো ভিক্খু যেন সো ভিক্খু তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৰা তং ভিক্খুং এৰং ৰদেতি – ‘‘যো নু খো, আৰুসো, এৰঞ্চেৰঞ্চ করোতি, কিং নাম সো আপত্তিং আপজ্জতী’’তি? সো এৰং ৰদেতি – ‘‘যো খো, আৰুসো, এৰঞ্চেৰঞ্চ করোতি, ইমং নাম সো আপত্তিং আপজ্জতি. ইমং নাম ত্ৰং, আৰুসো, আপত্তিং আপন্নো; পটিকরোহি তং আপত্তি’’ন্তি. সো এৰং ৰদেতি – ‘‘ন খো অহং, আৰুসো, একোৰ ইমং আপত্তিং আপন্নো. অযং সব্বো সঙ্ঘো ইমং আপত্তিং আপন্নো’’তি. সো এৰং ৰদেতি – ‘‘কিং তে, আৰুসো, করিস্সতি পরো আপন্নো ৰা অনাপন্নো ৰা. ইঙ্ঘ, ত্ৰং, আৰুসো, সকায আপত্তিযা ৰুট্ঠাহী’’তি. সো চে, ভিক্খৰে, ভিক্খু তস্স ভিক্খুনো ৰচনেন তং আপত্তিং পটিকরিত্ৰা যেন তে ভিক্খূ তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৰা তে ভিক্খূ এৰং ৰদেতি – ‘‘যো কির, আৰুসো, এৰঞ্চেৰঞ্চ করোতি ইমং নাম সো আপত্তিং আপজ্জতি, ইমং নাম তুম্হে আৰুসো আপত্তিং আপন্না, পটিকরোথ তং আপত্তি’’ন্তি. তে চে, ভিক্খৰে, ভিক্খূ তস্স ভিক্খুনো ৰচনেন তং আপত্তিং পটিকরেয্যুং, ইচ্চেতং কুসলং. নো চে পটিকরেয্যুং, ন তে, ভিক্খৰে, ভিক্খূ তেন ভিক্খুনা অকামা ৰচনীযাতি.
চোদনাৰত্থুভাণৰারো নিট্ঠিতো দুতিযো.