৭৩. উপোসথপ্পমুখানুজাননা
১৪২. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরস্মিং আৰাসে অতিখুদ্দকং উপোসথাগারং সম্মতং হোতি, তদহুপোসথে মহাভিক্খুসঙ্ঘো সন্নিপতিতো হোতি. ভিক্খূ অসম্মতায ভূমিযা নিসিন্না পাতিমোক্খং অস্সোসুং. অথ খো তেসং ভিক্খূনং এতদহোসি ‘‘ভগৰতা পঞ্ঞত্তং ‘উপোসথাগারং সম্মন্নিত্ৰা উপোসথো কাতব্বো’তি, মযঞ্চম্হা অসম্মতায ভূমিযা নিসিন্নো পাতিমোক্খং অস্সুম্হা, কতো নু খো অম্হাকং উপোসথো, অকতো নু খো’’তি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. সম্মতায ৰা, ভিক্খৰে, ভূমিযা নিসিন্না অসম্মতায ৰা যতো পাতিমোক্খং সুণাতি, কতোৰস্স উপোসথো. তেন হি, ভিক্খৰে, সঙ্ঘো যাৰ মহন্তং উপোসথপ্পমুখং [উপোসথমুখং (স্যা.)] আকঙ্খতি, তাৰ মহন্তং উপোসথপ্পমুখং সম্মন্নতু. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, সম্মন্নিতব্বং. পঠমং নিমিত্তা কিত্তেতব্বা. নিমিত্তে কিত্তেত্ৰা ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. যাৰতা সমন্তা নিমিত্তা কিত্তিতা. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো এতেহি নিমিত্তেহি উপোসথপ্পমুখং সম্মন্নেয্য. এসা ঞত্তি.
‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. যাৰতা সমন্তা নিমিত্তা কিত্তিতা. সঙ্ঘো এতেহি নিমিত্তেহি উপোসথপ্পমুখং সম্মন্নতি. যস্সাযস্মতো খমতি এতেহি নিমিত্তেহি উপোসথপ্পমুখস্স সম্মুতি, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য. সম্মতং সঙ্ঘেন এতেহি নিমিত্তেহি উপোসথপ্পমুখং. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৰমেতং ধারযামী’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরস্মিং আৰাসে তদহুপোসথে নৰকা ভিক্খূ পঠমতরং সন্নিপতিত্ৰা – ‘‘ন তাৰ থেরা আগচ্ছন্তী’’তি – পক্কমিংসু. উপোসথো ৰিকালে অহোসি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. অনুজানামি, ভিক্খৰে, তদহুপোসথে থেরেহি ভিক্খূহি পঠমতরং সন্নিপতিতুন্তি.
তেন খো পন সমযেন রাজগহে সম্বহুলা আৰাসা সমানসীমা হোন্তি. তত্থ ভিক্খূ ৰিৰদন্তি – ‘‘অম্হাকং আৰাসে উপোসথো করীযতু, অম্হাকং আৰাসে উপোসথো করীযতূ’’তি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ইধ পন, ভিক্খৰে, সম্বহুলা আৰাসা সমানসীমা হোন্তি. তত্থ ভিক্খূ ৰিৰদন্তি – ‘‘অম্হাকং আৰাসে উপোসথো করীযতু, অম্হাকং আৰাসে উপোসথো করীযতূ’’তি. তেহি, ভিক্খৰে, ভিক্খূহি সব্বেহেৰ একজ্ঝং সন্নিপতিত্ৰা উপোসথো কাতব্বো. যত্থ ৰা পন থেরো ভিক্খু ৰিহরতি, তত্থ সন্নিপতিত্ৰা উপোসথো কাতব্বো, ন ত্ৰেৰ ৰগ্গেন সঙ্ঘেন উপোসথো কাতব্বো. যো করেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সাতি.