৬৯. পাতিমোক্খুদ্দেসানুজাননা
১৩৩. অথ খো ভগৰতো রহোগতস্স পটিসল্লীনস্স এৰং চেতসো পরিৰিতক্কো উদপাদি – ‘‘যংনূনাহং যানি মযা ভিক্খূনং পঞ্ঞত্তানি সিক্খাপদানি, তানি নেসং পাতিমোক্খুদ্দেসং অনুজানেয্যং. সো নেসং ভৰিস্সতি উপোসথকম্ম’’ন্তি. অথ খো ভগৰা সাযন্হসমযং পটিসল্লানা ৰুট্ঠিতো এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকরণে ধম্মিং কথং কত্ৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ইধ ময্হং, ভিক্খৰে, রহোগতস্স পটিসল্লীনস্স এৰং চেতসো পরিৰিতক্কো উদপাদি ‘যংনূনাহং যানি মযা ভিক্খূনং পঞ্ঞত্তানি সিক্খাপদানি, তানি নেসং পাতিমোক্খুদ্দেসং অনুজানেয্যং. সো নেসং ভৰিস্সতি উপোসথকম্ম’ন্তি. অনুজানামি, ভিক্খৰে, পাতিমোক্খং উদ্দিসিতুং. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, উদ্দিসিতব্বং. ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
১৩৪. ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো উপোসথং করেয্য, পাতিমোক্খং উদ্দিসেয্য. কিং সঙ্ঘস্স পুব্বকিচ্চং? পারিসুদ্ধিং আযস্মন্তো আরোচেথ. পাতিমোক্খং উদ্দিসিস্সামি. তং সব্বেৰ সন্তা সাধুকং সুণোম মনসি করোম. যস্স সিযা আপত্তি, সো আৰিকরেয্য. অসন্তিযা আপত্তিযা তুণ্হী ভৰিতব্বং. তুণ্হীভাৰেন খো পনাযস্মন্তে পরিসুদ্ধাতি ৰেদিস্সামি. যথা খো পন পচ্চেকপুট্ঠস্স ৰেয্যাকরণং হোতি, এৰমেৰং [এৰমেৰ (ক)] এৰরূপায পরিসায যাৰততিযং অনুস্সাৰিতং হোতি. যো পন ভিক্খু যাৰততিযং অনুস্সাৰিযমানে সরমানো সন্তিং আপত্তিং নাৰিকরেয্য, সম্পজানমুসাৰাদস্স হোতি. সম্পজানমুসাৰাদো খো পনাযস্মন্তো অন্তরাযিকো ধম্মো ৰুত্তো ভগৰতা. তস্মা, সরমানেন ভিক্খুনা আপন্নেন ৰিসুদ্ধাপেক্খেন সন্তী আপত্তি আৰিকাতব্বা; আৰিকতা হিস্স ফাসু হোতী’’তি.
১৩৫. পাতিমোক্খন্তি আদিমেতং মুখমেতং পমুখমেতং কুসলানং ধম্মানং. তেন ৰুচ্চতি পাতিমোক্খন্তি. আযস্মন্তোতি পিযৰচনমেতং গরুৰচনমেতং সগারৰসপ্পতিস্সাধিৰচনমেতং আযস্মন্তোতি. উদ্দিসিস্সামীতি আচিক্খিস্সামি দেসেস্সামি পঞ্ঞপেস্সামি পট্ঠপেস্সামি ৰিৰরিস্সামি ৰিভজিস্সামি উত্তানিং করিস্সামি [উত্তানী করিস্সামি (সী. স্যা.)] পকাসেস্সামি. তন্তি পাতিমোক্খং ৰুচ্চতি. সব্বেৰ সন্তাতি যাৰতিকা তস্সা পরিসায থেরা চ নৰা চ মজ্ঝিমা চ, এতে ৰুচ্চন্তি সব্বেৰ সন্তাতি. সাধুকং সুণোমাতি অট্ঠিং কত্ৰা মনসি কত্ৰা সব্বচেতসা [সব্বং চেতসা (স্যা. ক.)] সমন্নাহরাম. মনসি করোমাতি একগ্গচিত্তা অৰিক্খিত্তচিত্তা অৰিসাহটচিত্তা নিসামেম. যস্স সিযা আপত্তীতি থেরস্স ৰা নৰস্স ৰা মজ্ঝিমস্স ৰা, পঞ্চন্নং ৰা আপত্তিক্খন্ধানং অঞ্ঞতরা আপত্তি, সত্তন্নং ৰা আপত্তিক্খন্ধানং অঞ্ঞতরা আপত্তি. সো আৰিকরেয্যাতি সো দেসেয্য, সো ৰিৰরেয্য, সো উত্তানিং করেয্য, সো পকাসেয্য সঙ্ঘমজ্ঝে ৰা গণমজ্ঝে ৰা একপুগ্গলে ৰা. অসন্তী নাম আপত্তি অনজ্ঝাপন্না ৰা হোতি, আপজ্জিত্ৰা ৰা ৰুট্ঠিতা. তুণ্হী ভৰিতব্বন্তি অধিৰাসেতব্বং ন ব্যাহরিতব্বং. পরিসুদ্ধাতি ৰেদিস্সামীতি জানিস্সামি ধারেস্সামি. যথা খো পন পচ্চেকপুট্ঠস্স ৰেয্যাকরণং হোতীতি যথা একেন একো পুট্ঠো ব্যাকরেয্য, এৰমেৰ তস্সা পরিসায জানিতব্বং মং পুচ্ছতীতি. এৰরূপা নাম পরিসা ভিক্খুপরিসা ৰুচ্চতি. যাৰততিযং অনুস্সাৰিতং হোতীতি সকিম্পি অনুস্সাৰিতং হোতি, দুতিযম্পি অনুস্সাৰিতং হোতি, ততিযম্পি অনুস্সাৰিতং হোতি. সরমানোতি জানমানো সঞ্জানমানো. সন্তী নাম আপত্তি অজ্ঝাপন্না ৰা হোতি, আপজ্জিত্ৰা ৰা অৰুট্ঠিতা. নাৰিকরেয্যাতি ন দেসেয্য, ন ৰিৰরেয্য, ন উত্তানিং করেয্য, ন পকাসেয্য সঙ্ঘমজ্ঝে ৰা গণমজ্ঝে ৰা একপুগ্গলে ৰা. সম্পজানমুসাৰাদস্স হোতীতি. সম্পজানমুসাৰাদে কিং হোতি? দুক্কটং হোতি. অন্তরাযিকো ধম্মো ৰুত্তো ভগৰতাতি. কিস্স অন্তরাযিকো? পঠমস্স ঝানস্স অধিগমায অন্তরাযিকো, দুতিযস্স ঝানস্স অধিগমায অন্তরাযিকো, ততিযস্স ঝানস্স অধিগমায অন্তরাযিকো, চতুত্থস্স ঝানস্স অধিগমায অন্তরাযিকো, ঝানানং ৰিমোক্খানং সমাধীনং সমাপত্তীনং নেক্খম্মানং নিস্সরণানং পৰিৰেকানং কুসলানং ধম্মানং অধিগমায অন্তরাযিকো. তস্মাতি তঙ্কারণা. সরমানেনাতি জানমানেন সঞ্জানমানেন. ৰিসুদ্ধাপেক্খেনাতি ৰুট্ঠাতুকামেন ৰিসুজ্ঝিতুকামেন. সন্তী নাম আপত্তি অজ্ঝাপন্না ৰা হোতি, আপজ্জিত্ৰা ৰা অৰুট্ঠিতা. আৰিকাতব্বাতি আৰিকাতব্বা সঙ্ঘমজ্ঝে ৰা গণমজ্ঝে ৰা একপুগ্গলে ৰা. আৰিকতা হিস্স ফাসু হোতীতি. কিস্স ফাসু হোতি? পঠমস্স ঝানস্স অধিগমায ফাসু হোতি, দুতিযস্স ঝানস্স অধিগমায ফাসু হোতি, ততিযস্স ঝানস্স অধিগমায ফাসু হোতি, চতুত্থস্স ঝানস্স অধিগমায ফাসু হোতি, ঝানানং ৰিমোক্খানং সমাধীনং সমাপত্তীনং নেক্খম্মানং নিস্সরণানং পৰিৰেকানং কুসলানং ধম্মানং অধিগমায ফাসু হোতীতি.
১৩৬. তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ – ভগৰতা পাতিমোক্খুদ্দেসো অনুঞ্ঞাতোতি – দেৰসিকং পাতিমোক্খং উদ্দিসন্তি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ন, ভিক্খৰে, দেৰসিকং পাতিমোক্খং উদ্দিসিতব্বং. যো উদ্দিসেয্য, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুজানামি, ভিক্খৰে, উপোসথে পাতিমোক্খং উদ্দিসিতুন্তি.
তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ – ভগৰতা উপোসথে পাতিমোক্খুদ্দেসো অনুঞ্ঞাতোতি – পক্খস্স তিক্খত্তুং পাতিমোক্খং উদ্দিসন্তি, চাতুদ্দসে পন্নরসে অট্ঠমিযা চ পক্খস্স. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ন, ভিক্খৰে, পক্খস্স তিক্খত্তুং পাতিমোক্খং উদ্দিসিতব্বং. যো উদ্দিসেয্য, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুজানামি, ভিক্খৰে, সকিং পক্খস্স চাতুদ্দসে ৰা পন্নরসে ৰা পাতিমোক্খং উদ্দিসিতুন্তি.
তেন খো পন সমযেন ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ যথাপরিসায পাতিমোক্খং উদ্দিসন্তি সকায সকায পরিসায. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ন, ভিক্খৰে, যথাপরিসায পাতিমোক্খং উদ্দিসিতব্বং সকায সকায পরিসায. যো উদ্দিসেয্য, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুজানামি, ভিক্খৰে, সমগ্গানং উপোসথকম্মন্তি.
অথ খো ভিক্খূনং এতদহোসি – ‘‘ভগৰতা পঞ্ঞত্তং ‘সমগ্গানং উপোসথকম্ম’ন্তি. কিত্তাৰতা নু খো সামগ্গী হোতি, যাৰতা একাৰাসো, উদাহু সব্বা পথৰী’’তি? ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. অনুজানামি, ভিক্খৰে, এত্তাৰতা সামগ্গী যাৰতা একাৰাসোতি.