২৭১. কোসম্বকৰিৰাদকথা
৪৫১. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা কোসম্বিযং ৰিহরতি ঘোসিতারামে. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু আপত্তিং আপন্নো হোতি. সো তস্সা আপত্তিযা আপত্তিদিট্ঠি [আপত্তিদিট্ঠী (সী.)] হোতি; অঞ্ঞে ভিক্খূ তস্সা আপত্তিযা অনাপত্তিদিট্ঠিনো হোন্তি. সো অপরেন সমযেন তস্সা আপত্তিযা অনা পত্তিদিট্ঠি হোতি; অঞ্ঞে ভিক্খূ তস্সা আপত্তিযা আপত্তিদিট্ঠিনো হোন্তি. অথ খো তে ভিক্খূ তং ভিক্খুং এতদৰোচুং – ‘‘আপত্তিং ত্ৰং, আৰুসো, আপন্নো, পস্সসেতং আপত্তি’’ন্তি? ‘‘নত্থি মে, আৰুসো, আপত্তি যমহং পস্সেয্য’’ন্তি. অথ খো তে ভিক্খূ সামগ্গিং লভিত্ৰা তং ভিক্খুং আপত্তিযা অদস্সনে উক্খিপিংসু. সো চ ভিক্খু বহুস্সুতো হোতি আগতাগমো ধম্মধরো ৰিনযধরো মাতিকাধরো পণ্ডিতো ব্যত্তো মেধাৰী লজ্জী কুক্কুচ্চকো সিক্খাকামো. অথ খো সো ভিক্খু সন্দিট্ঠে সম্ভত্তে ভিক্খূ উপসঙ্কমিত্ৰা এতদৰোচ – ‘‘অনাপত্তি এসা, আৰুসো, নেসা আপত্তি. অনাপন্নোম্হি, নম্হি আপন্নো. অনুক্খিত্তোম্হি, নম্হি উক্খিত্তো. অধম্মিকেনম্হি কম্মেন উক্খিত্তো কুপ্পেন অট্ঠানারহেন. হোথ মে আযস্মন্তো ধম্মতো ৰিনযতো পক্খা’’তি. অলভি খো সো ভিক্খু সন্দিট্ঠে সম্ভত্তে ভিক্খূ পক্খে. জানপদানম্পি সন্দিট্ঠানং সম্ভত্তানং ভিক্খূনং সন্তিকে দূতং পাহেসি – অনাপত্তি এসা, আৰুসো, নেসা আপত্তি. অনাপন্নোম্হি, নম্হি আপন্নো. অনুক্খিত্তোম্হি, নম্হি উক্খিত্তো. অধম্মিকেনম্হি কম্মেন উক্খিত্তো কুপ্পেন অট্ঠানারহেন. হোন্তু মে আযস্মন্তো ধম্মতো ৰিনযতো পক্খা’’তি. অলভি খো সো ভিক্খু জানপদেপি সন্দিট্ঠে সম্ভত্তে ভিক্খূ পক্খে. অথ খো তে উক্খিত্তানুৰত্তকা ভিক্খূ যেন উক্খেপকা ভিক্খূ তেনুপসঙ্কমিংসু, উপসঙ্কমিত্ৰা উক্খেপকে ভিক্খূ এতদৰোচুং – ‘‘অনাপত্তি এসা, আৰুসো, নেসা আপত্তি. অনাপন্নো এসো ভিক্খু, নেসো ভিক্খু আপন্নো. অনুক্খিত্তো এসো ভিক্খু, নেসো ভিক্খু উক্খিত্তো. অধম্মিকেন কম্মেন উক্খিত্তো কুপ্পেন অট্ঠানারহেনা’’তি. এৰং ৰুত্তে উক্খেপকা ভিক্খূ উক্খিত্তানুৰত্তকে ভিক্খূ এতদৰোচুং – ‘‘আপত্তি এসা আৰুসো, নেসা অনাপত্তি. আপন্নো এসো ভিক্খু, নেসো ভিক্খু অনাপন্নো. উক্খিত্তো এসো ভিক্খু, নেসো ভিক্খু অনুক্খিত্তো. ধম্মিকেন কম্মেন উক্খিত্তো অকুপ্পেন ঠানারহেন. মা খো তুম্হে আযস্মন্তো এতং উক্খিত্তকং ভিক্খুং অনুৰত্তিত্থ অনুপরিৰারেথা’’তি. এৰম্পি খো তে উক্খিত্তানুৰত্তকা ভিক্খূ উক্খেপকেহি ভিক্খূহি ৰুচ্চমানা তথেৰ তং উক্খিত্তকং ভিক্খুং অনুৰত্তিংসু অনুপরিৰারেসুং.
৪৫২. অথ খো অঞ্ঞতরো ভিক্খু যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো সো ভিক্খু ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘ইধ, ভন্তে, অঞ্ঞতরো ভিক্খু আপত্তিং আপন্নো অহোসি. সো তস্সা আপত্তিযা আপত্তিদিট্ঠি অহোসি, অঞ্ঞে ভিক্খূ তস্সা আপত্তিযা অনাপত্তিদিট্ঠিনো অহেসুং. সো অপরেন সমযেন তস্সা আপত্তিযা অনাপত্তিদিট্ঠি অহোসি, অঞ্ঞে ভিক্খূ তস্সা আপত্তিযা আপত্তিদিট্ঠিনো অহেসুং. অথ খো তে, ভন্তে, ভিক্খূ তং ভিক্খুং এতদৰোচুং – ‘আপত্তিং ত্ৰং, আৰুসো, আপন্নো, পস্সসেতং আপত্তি’ন্তি? ‘‘নত্থি মে, আৰুসো, আপত্তি যমহং পস্সেয্য’’ন্তি. অথ খো তে, ভন্তে, ভিক্খূ সামগ্গিং লভিত্ৰা তং ভিক্খুং আপত্তিযা অদস্সনে উক্খিপিংসু. সো চ, ভন্তে, ভিক্খু বহুস্সুতো আগতাগমো ধম্মধরো ৰিনযধরো মাতিকাধরো পণ্ডিতো ব্যত্তো মেধাৰী লজ্জী কুক্কুচ্চকো সিক্খাকামো. অথ খো সো, ভন্তে, ভিক্খু সন্দিট্ঠে সম্ভত্তে ভিক্খূ উপসঙ্কমিত্ৰা এতদৰোচ – ‘অনাপত্তি এসা, আৰুসো; নেসা আপত্তি. অনাপন্নোম্হি, নম্হি আপন্নো. অনুক্খিত্তোম্হি, নম্হি উক্খিত্তো. অধম্মিকেনম্হি কম্মেন উক্খিত্তো কুপ্পেন অট্ঠানারহেন. হোথ মে আযস্মন্তো ধম্মতো ৰিনযতো পক্খা’তি. অলভি খো সো, ভন্তে, ভিক্খু সন্দিট্ঠে সম্ভত্তে ভিক্খূ পক্খে. জানপদানম্পি সন্দিট্ঠানং সম্ভত্তানং ভিক্খূনং সন্তিকে দূতং পাহেসি – ‘অনাপত্তি এসা, আৰুসো; নেসা আপত্তি. অনাপন্নোম্হি, নম্হি আপন্নো. অনুক্খিত্তোম্হি, নম্হি উক্খিত্তো. অধম্মিকেনম্হি কম্মেন উক্খিত্তো কুপ্পেন অট্ঠানারহেন. হোন্তু মে আযস্মন্তো ধম্মতো ৰিনযতো পক্খা’তি. অলভি খো সো, ভন্তে, ভিক্খু জানপদেপি সন্দিট্ঠে সম্ভত্তে ভিক্খূ পক্খে. অথ খো তে, ভন্তে, উক্খিত্তানুৰত্তকা ভিক্খূ যেন উক্খেপকা ভিক্খূ তেনুপসঙ্কমিংসু, উপসঙ্কমিত্ৰা উক্খেপকে ভিক্খূ এতদৰোচুং – ‘অনাপত্তি এসা, আৰুসো; নেসা আপত্তি. অনাপন্নো এসো ভিক্খু, নেসো ভিক্খু আপন্নো. অনুক্খিত্তো এসো ভিক্খু, নেসো ভিক্খু উক্খিত্তো. অধম্মিকেন কম্মেন উক্খিত্তো কুপ্পেন অট্ঠানারহেনা’তি. এৰং ৰুত্তে তে, ভন্তে, উক্খেপকা ভিক্খূ উক্খিত্তানুৰত্তকে ভিক্খূ এতদৰোচুং – ‘আপত্তি এসা, আৰুসো; নেসা অনাপত্তি. আপন্নো এসো ভিক্খু, নেসো ভিক্খু অনাপন্নো. উক্খিত্তো এসো ভিক্খু, নেসো ভিক্খু অনুক্খিত্তো. ধম্মিকেন কম্মেন উক্খিত্তো অকুপ্পেন ঠানারহেন. মা খো তুম্হে আযস্মন্তো এতং উক্খিত্তকং ভিক্খুং অনুৰত্তিত্থ অনুপরিৰারেথা’তি. এৰম্পি খো তে, ভন্তে, উক্খিত্তানুৰত্তকা ভিক্খূ উক্খেপকেহি ভিক্খূহি ৰুচ্চমানা তথেৰ তং উক্খিত্তকং ভিক্খুং অনুৰত্তন্তি অনুপরিৰারেন্তী’’তি.
৪৫৩. অথ খো ভগৰা ‘ভিন্নো ভিক্খুসঙ্ঘো, ভিন্নো ভিক্খুসঙ্ঘো’তি – উট্ঠাযাসনা যেন উক্খেপকা ভিক্খূ তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৰা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি, নিসজ্জ খো ভগৰা উক্খেপকে ভিক্খূ এতদৰোচ – ‘‘মা খো তুম্হে, ভিক্খৰে, ‘পটিভাতি নো, পটিভাতি নো’তি যস্মিং ৰা তস্মিং ৰা ভিক্খুং উক্খিপিতব্বং মঞ্ঞিত্থ’’.
‘‘ইধ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খু আপত্তিং আপন্নো হোতি. সো তস্সা আপত্তিযা অনাপত্তিদিট্ঠি হোতি, অঞ্ঞে ভিক্খূ তস্সা আপত্তিযা আপত্তিদিট্ঠিনো হোন্তি. তে চে, ভিক্খৰে, ভিক্খূ তং ভিক্খুং এৰং জানন্তি – ‘অযং খো আযস্মা বহুস্সুতো আগতাগমো ধম্মধরো ৰিনযধরো মাতিকাধরো পণ্ডিতো ব্যত্তো মেধাৰী লজ্জী কুক্কুচ্চকো সিক্খাকামো. সচে মযং ইমং ভিক্খুং আপত্তিযা অদস্সনে উক্খিপিস্সাম, ন মযং ইমিনা ভিক্খুনা সদ্ধিং উপোসথং করিস্সাম, ৰিনা ইমিনা ভিক্খুনা উপোসথং করিস্সাম, ভৰিস্সতি সঙ্ঘস্স ততোনিদানং ভণ্ডনং কলহো ৰিগ্গহো ৰিৰাদো সঙ্ঘভেদো সঙ্ঘরাজি সঙ্ঘৰৰত্থানং সঙ্ঘনানাকরণ’ন্তি, ভেদগরুকেহি, ভিক্খৰে, ভিক্খূহি ন সো ভিক্খু আপত্তিযা অদস্সনে উক্খিপিতব্বো.
‘‘ইধ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খু আপত্তিং আপন্নো হোতি. সো তস্সা আপত্তিযা অনাপত্তিদিট্ঠি হোতি, অঞ্ঞে ভিক্খূ তস্সা আপত্তিযা আপত্তিদিট্ঠিনো হোন্তি. তে চে, ভিক্খৰে, ভিক্খূ তং ভিক্খুং এৰং জানন্তি – ‘অযং খো আযস্মা বহুস্সুতো আগতাগমো ধম্মধরো ৰিনযধরো মাতিকাধরো পণ্ডিতো ব্যত্তো মেধাৰী লজ্জী কুক্কুচ্চকো সিক্খাকামো. সচে মযং ইমং ভিক্খুং আপত্তিযা অদস্সনে উক্খিপিস্সাম, ন মযং ইমিনা ভিক্খুনা সদ্ধিং পৰারেস্সাম, ৰিনা ইমিনা ভিক্খুনা পৰারেস্সাম. ন মযং ইমিনা ভিক্খুনা সদ্ধিং সঙ্ঘকম্মং করিস্সাম, ৰিনা ইমিনা ভিক্খুনা সঙ্ঘকম্মং করিস্সাম. ন মযং ইমিনা ভিক্খুনা সদ্ধিং আসনে নিসীদিস্সাম, ৰিনা ইমিনা ভিক্খুনা আসনে নিসীদিস্সাম. ন মযং ইমিনা ভিক্খুনা সদ্ধিং যাগুপানে নিসীদিস্সাম, ৰিনা ইমিনা ভিক্খুনা যাগুপানে নিসীদিস্সাম. ন মযং ইমিনা ভিক্খুনা সদ্ধিং ভত্তগ্গে নিসীদিস্সাম, ৰিনা ইমিনা ভিক্খুনা ভত্তগ্গে নিসীদিস্সাম. ন মযং ইমিনা ভিক্খুনা সদ্ধিং একচ্ছন্নে ৰসিস্সাম, ৰিনা ইমিনা ভিক্খুনা একচ্ছন্নে ৰসিস্সাম. ন মযং ইমিনা ভিক্খুনা সদ্ধিং যথাৰুড্ঢং অভিৰাদনং পচ্চুট্ঠানং অঞ্জলিকম্মং সামীচিকম্মং করিস্সাম, ৰিনা ইমিনা ভিক্খুনা যথাৰুড্ঢং অভিৰাদনং পচ্চুট্ঠানং অঞ্জলিকম্মং সামীচিকম্মং করিস্সাম. ভৰিস্সতি সঙ্ঘস্স ততোনিদানং ভণ্ডনং কলহো ৰিগ্গহো ৰিৰাদো সঙ্ঘভেদো সঙ্ঘরাজি সঙ্ঘৰৰত্থানং সঙ্ঘনানাকরণ’ন্তি, ভেদগরুকেহি, ভিক্খৰে, ভিক্খূহি ন সো ভিক্খু আপত্তিযা অদস্সনে উক্খিপিতব্বো’’তি.
৪৫৪. অথ খো ভগৰা উক্খেপকানং ভিক্খূনং এতমত্থং ভাসিত্ৰা উট্ঠাযাসনা যেন উক্খিত্তানুৰত্তকা ভিক্খূ তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৰা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি, নিসজ্জ খো ভগৰা উক্খিত্তানুৰত্তকে ভিক্খূ এতদৰোচ – ‘‘মা খো তুম্হে, ভিক্খৰে, আপত্তিং আপজ্জিত্ৰা ‘নাম্হ আপন্না, নাম্হ আপন্না’তি আপত্তিং ন পটিকাতব্বং মঞ্ঞিত্থ’’.
‘‘ইধ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খু আপত্তিং আপন্নো হোতি. সো তস্সা আপত্তিযা অনাপত্তিদিট্ঠি হোতি, অঞ্ঞে ভিক্খূ তস্সা আপত্তিযা আপত্তিদিট্ঠিনো হোন্তি. সো চে, ভিক্খৰে, ভিক্খু তে ভিক্খূ এৰং জানাতি – ‘ইমে খো আযস্মন্তো [আযস্মন্তা (ক.)] বহুস্সুতা আগতাগমা ধম্মধরা ৰিনযধরা মাতিকাধরা পণ্ডিতা ব্যত্তা মেধাৰিনো লজ্জিনো কুক্কুচ্চকা সিক্খাকামা, নালং মমং ৰা কারণা অঞ্ঞেসং ৰা কারণা ছন্দা দোসা মোহা ভযা অগতিং গন্তুং. সচে মং ইমে ভিক্খূ আপত্তিযা অদস্সনে উক্খিপিস্সন্তি, ন মযা সদ্ধিং উপোসথং করিস্সন্তি, ৰিনা মযা উপোসথং করিস্সন্তি, ভৰিস্সতি সঙ্ঘস্স ততোনিদানং ভণ্ডনং কলহো ৰিগ্গহো ৰিৰাদো সঙ্ঘভেদো সঙ্ঘরাজি সঙ্ঘৰৰত্থানং সঙ্ঘনানাকরণ’ন্তি, ভেদগরুকেন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনা পরেসম্পি সদ্ধায সা আপত্তি দেসেতব্বা.
‘‘ইধ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খু আপত্তিং আপন্নো হোতি. সো তস্সা আপত্তিযা অনাপত্তিদিট্ঠি হোতি, অঞ্ঞে ভিক্খূ তস্সা আপত্তিযা আপত্তিদিট্ঠিনো হোন্তি. সো চে, ভিক্খৰে, ভিক্খু তে ভিক্খূ এৰং জানাতি – ‘ইমে খো আযস্মন্তো বহুস্সুতা আগতাগমা ধম্মধরা ৰিনযধরা মাতিকাধরা পণ্ডিতা ব্যত্তা মেধাৰিনো লজ্জিনো কুক্কুচ্চকা সিক্খাকামা, নালং মমং ৰা কারণা অঞ্ঞেসং ৰা কারণা ছন্দা দোসা মোহা ভযা অগতিং গন্তুং. সচে মং ইমে ভিক্খূ আপত্তিযা অদস্সনে উক্খিপিস্সন্তি, ন মযা সদ্ধিং পৰারেস্সন্তি, ৰিনা মযা পৰারেস্সন্তি. ন মযা সদ্ধিং সঙ্ঘকম্মং করিস্সন্তি, ৰিনা মযা সঙ্ঘকম্মং করিস্সন্তি. ন মযা সদ্ধিং আসনে নিসীদিস্সন্তি, ৰিনা মযা আসনে নিসীদিস্সন্তি. ন মযা সদ্ধিং যাগুপানে নিসীদিস্সন্তি, ৰিনা মযা যাগুপানে নিসীদিস্সন্তি. ন মযা সদ্ধিং ভত্তগ্গে নিসীদিস্সন্তি ৰিনা মযা ভত্তগ্গে নিসীদিস্সন্তি. ন মযা সদ্ধিং একচ্ছন্নে ৰসিস্সন্তি, ৰিনা মযা একচ্ছন্নে ৰসিস্সন্তি. ন মযা সদ্ধিং যথাৰুড্ঢং অভিৰাদনং পচ্চুট্ঠানং অঞ্জলিকম্মং সামীচিকম্মং করিস্সন্তি, ৰিনা মযা যথাৰুড্ঢং অভিৰাদনং পচ্চুট্ঠানং অঞ্জলিকম্মং সামীচিকম্মং করিস্সন্তি, ভৰিস্সতি সঙ্ঘস্স ততোনিদানং ভণ্ডনং কলহো ৰিগ্গহো ৰিৰাদো সঙ্ঘভেদো সঙ্ঘরাজি সঙ্ঘৰৰত্থানং সঙ্ঘনানাকরণ’ন্তি, ভেদগরুকেন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনা পরেসম্পি সদ্ধায সা আপত্তি দেসেতব্বা’’তি. অথ খো ভগৰা উক্খিত্তানুৰত্তকানং ভিক্খূনং এতমত্থং ভাসিত্ৰা উট্ঠাযাসনা পক্কামি.
৪৫৫. তেন খো পন সমযেন উক্খিত্তানুৰত্তকা ভিক্খূ তত্থেৰ অন্তোসীমায উপোসথং করোন্তি, সঙ্ঘকম্মং করোন্তি. উক্খেপকা পন ভিক্খূ নিস্সীমং গন্ত্ৰা উপোসথং করোন্তি, সঙ্ঘকম্মং করোন্তি. অথ খো অঞ্ঞতরো উক্খেপকো ভিক্খু যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো সো ভিক্খু ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘তে, ভন্তে, উক্খিত্তানুৰত্তকা ভিক্খূ তত্থেৰ অন্তোসীমায উপোসথং করোন্তি, সঙ্ঘকম্মং করোন্তি. মযং পন উক্খেপকা ভিক্খূ নিস্সীমং গন্ত্ৰা উপোসথং করোম, সঙ্ঘকম্মং করোমা’’তি. ‘‘তে চে, ভিক্খু, উক্খিত্তানুৰত্তকা ভিক্খূ তত্থেৰ অন্তোসীমায উপোসথং করিস্সন্তি, সঙ্ঘকম্মং করিস্সন্তি, যথা মযা ঞত্তি চ অনুস্সাৰনা চ পঞ্ঞত্তা, তেসং তানি কম্মানি ধম্মিকানি কম্মানি ভৰিস্স’’ন্তি অকুপ্পানি ঠানারহানি. তুম্হে চে, ভিক্খু, উক্খেপকা ভিক্খূ তত্থেৰ অন্তোসীমায উপোসথং করিস্সথ, সঙ্ঘকম্মং করিস্সথ, যথা মযা ঞত্তি চ অনুস্সাৰনা চ পঞ্ঞত্তা, তুম্হাকম্পি তানি কম্মানি ধম্মিকানি কম্মানি ভৰিস্সন্তি অকুপ্পানি ঠানারহানি. তং কিস্স হেতু? নানাসংৰাসকা এতে [তে (স্যা.)] ভিক্খূ [ভিক্খু (সী. স্যা.)] তুম্হেহি, তুম্হে চ তেহি নানাসংৰাসকা.
‘‘দ্ৰেমা, ভিক্খু, নানাসংৰাসকভূমিযো – অত্তনা ৰা অত্তানং নানাসংৰাসকং করোতি, সমগ্গো ৰা নং সঙ্ঘো উক্খিপতি অদস্সনে ৰা অপ্পটিকম্মে ৰা অপ্পটিনিস্সগ্গে ৰা. ইমা খো, ভিক্খু, দ্ৰে নানাসংৰাসকভূমিযো. দ্ৰেমা, ভিক্খু, সমানসংৰাসকভূমিযো – অত্তনা ৰা অত্তানং সমানসংৰাসং করোতি, সমগ্গো ৰা নং সঙ্ঘো উক্খিত্তং ওসারেতি অদস্সনে ৰা অপ্পটিকম্মে ৰা অপ্পটিনিস্সগ্গে ৰা. ইমা খো, ভিক্খু, দ্ৰে সমানসংৰাসকভূমিযো’’তি.
৪৫৬. তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ ভত্তগ্গে অন্তরঘরে ভণ্ডনজাতা কলহজাতা ৰিৰাদাপন্না অঞ্ঞমঞ্ঞং অননুলোমিকং কাযকম্মং ৰচীকম্মং উপদংসেন্তি, হত্থপরামাসং করোন্তি. মনুস্সা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম সমণা সক্যপুত্তিযা ভত্তগ্গে অন্তরঘরে ভণ্ডনজাতা কলহজাতা ৰিৰাদাপন্না অঞ্ঞমঞ্ঞং অননুলোমিকং কাযকম্মং ৰচীকম্মং উপদংসেস্সন্তি, হত্থপরামাসং করিস্সন্তী’’তি. অস্সোসুং খো ভিক্খূ তেসং মনুস্সানং উজ্ঝাযন্তানং খিয্যন্তানং ৰিপাচেন্তানং. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খূ ভত্তগ্গে অন্তরঘরে ভণ্ডনজাতা কলহজাতা ৰিৰাদাপন্না অঞ্ঞমঞ্ঞং অননুলোমিকং কাযকম্মং ৰচীকম্মং উপদংসেস্সন্তি, হত্থপরামাসং করিস্সন্তী’’তি. অথ খো তে ভিক্খূ ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং…পে… ‘‘সচ্চং কির, ভিক্খৰে, ভিক্খূ ভত্তগ্গে অন্তরঘরে ভণ্ডনজাতা…পে… হত্থপরামাসং করোন্তী’’তি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… ৰিগরহিত্ৰা ধম্মিং কথং কত্ৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ভিন্নে, ভিক্খৰে, সঙ্ঘে অধম্মিযাযমানে [অধম্মিযমানে (সী. স্যা. কত্থচি) অধম্মীযমানে (ক.)] অসম্মোদিকায ৰত্তমানায [-‘‘অসম্মোদিকাৰত্তমানায’’ ইতি অট্ঠকথাযং সংৰণ্ণেতব্বপাঠো] ‘এত্তাৰতা ন অঞ্ঞমঞ্ঞং অননুলোমিকং কাযকম্মং ৰচীকম্মং উপদংসেস্সাম, হত্থপরামাসং করিস্সামা’তি আসনে নিসীদিতব্বং. ভিন্নে, ভিক্খৰে, সঙ্ঘে ধম্মিযাযমানে সম্মোদিকায ৰত্তমানায আসনন্তরিকায নিসীদিতব্ব’’ন্তি.
৪৫৭. [ম. নি. ৩.২৩৬ থোকং ৰিসদিসং] তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ সঙ্ঘমজ্ঝে ভণ্ডনজাতা কলহজাতা ৰিৰাদাপন্না অঞ্ঞমঞ্ঞং মুখসত্তীহি ৰিতুদন্তা ৰিহরন্তি. তে ন সক্কোন্তি তং অধিকরণং ৰূপসমেতুং. অথ খো অঞ্ঞতরো ভিক্খু যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতো খো সো ভিক্খু ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘ইধ, ভন্তে, ভিক্খূ সঙ্ঘমজ্ঝে ভণ্ডনজাতা কলহজাতা ৰিৰাদাপন্না অঞ্ঞমঞ্ঞং মুখসত্তীহি ৰিতুদন্তা ৰিহরন্তি. তে ন সক্কোন্তি তং অধিকরণং ৰূপসমেতুং. সাধু, ভন্তে, ভগৰা যেন তে ভিক্খূ তেনুপসঙ্কমতু অনুকম্পং উপাদাযা’’তি. অধিৰাসেসি ভগৰা তুণ্হীভাৰেন. অথ খো ভগৰা যেন তে ভিক্খূ তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৰা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি, নিসজ্জ খো ভগৰা তে ভিক্খূ এতদৰোচ – ‘‘অলং, ভিক্খৰে, মা ভণ্ডনং মা কলহং মা ৰিগ্গহং মা ৰিৰাদ’’ন্তি. এৰং ৰুত্তে অঞ্ঞতরো অধম্মৰাদী ভিক্খু ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘আগমেতু, ভন্তে, ভগৰা ধম্মস্সামী; অপ্পোস্সুক্কো, ভন্তে, ভগৰা দিট্ঠধম্মসুখৰিহারমনুযুত্তো ৰিহরতু. মযমেতেন ভণ্ডনেন কলহেন ৰিগ্গহেন ৰিৰাদেন পঞ্ঞাযিস্সামা’’তি. দুতিযম্পি খো ভগৰা তে ভিক্খূ এতদৰোচ – ‘‘অলং, ভিক্খৰে, মা ভণ্ডনং মা কলহং মা ৰিগ্গহং মা ৰিৰাদ’’ন্তি. দুতিযম্পি খো সো অধম্মৰাদী ভিক্খু ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘আগমেতু, ভন্তে, ভগৰা ধম্মস্সামী; অপ্পোস্সুক্কো, ভন্তে, ভগৰা দিট্ঠধম্মসুখৰিহারমনুযুত্তো ৰিহরতু. মযমেতেন ভণ্ডনেন কলহেন ৰিগ্গহেন ৰিৰাদেন পঞ্ঞাযিস্সামা’’তি.
কোসম্বকৰিৰাদকথা নিট্ঠিতা.