২৬. পঞ্চাবাধৰত্থু
৮৮. তেন খো পন সমযেন মগধেসু পঞ্চ আবাধা উস্সন্না হোন্তি – কুট্ঠং, গণ্ডো, কিলাসো, সোসো, অপমারো. মনুস্সা পঞ্চহি আবাধেহি ফুট্ঠা জীৰকং কোমারভচ্চং উপসঙ্কমিত্ৰা এৰং ৰদন্তি – ‘‘সাধু নো, আচরিয, তিকিচ্ছাহী’’তি. ‘‘অহং খ্ৰয্যো, বহুকিচ্চো বহুকরণীযো; রাজা চ মে মাগধো সেনিযো বিম্বিসারো উপট্ঠাতব্বো ইত্থাগারঞ্চ বুদ্ধপ্পমুখো চ ভিক্খুসঙ্ঘো; নাহং সক্কোমি তিকিচ্ছিতু’’ন্তি. ‘‘সব্বং সাপতেয্যঞ্চ তে, আচরিয, হোতু; মযঞ্চ তে দাসা; সাধু, নো, আচরিয, তিকিচ্ছাহী’’তি. ‘‘অহং খ্ৰয্যো, বহুকিচ্চো বহুকরণীযো রাজা চ মে মাগধো সেনিযো বিম্বিসারো উপট্ঠাতব্বো ইত্থাগারঞ্চ বুদ্ধপ্পমুখো চ ভিক্খুসঙ্ঘো; নাহং সক্কোমি তিকিচ্ছিতু’’ন্তি. অথ খো তেসং মনুস্সানং এতদহোসি – ‘‘ইমে খো সমণা সক্যপুত্তিযা সুখসীলা সুখসমাচারা, সুভোজনানি ভুঞ্জিত্ৰা নিৰাতেসু সযনেসু সযন্তি. যংনূন মযং সমণেসু সক্যপুত্তিযেসু পব্বজেয্যাম. তত্থ ভিক্খূ চেৰ উপট্ঠহিস্সন্তি, জীৰকো চ কোমারভচ্চো তিকিচ্ছিস্সতী’’তি. অথ খো তে মনুস্সা ভিক্খূ উপসঙ্কমিত্ৰা পব্বজ্জং যাচিংসু. তে ভিক্খূ পব্বাজেসুং, উপসম্পাদেসুং. তে ভিক্খূ চেৰ উপট্ঠহিংসু জীৰকো চ কোমারভচ্চো তিকিচ্ছি. তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ বহূ গিলানে ভিক্খূ উপট্ঠহন্তা যাচনবহুলা ৰিঞ্ঞত্তিবহুলা ৰিহরন্তি – গিলানভত্তং দেথ, গিলানুপট্ঠাকভত্তং দেথ, গিলানভেসজ্জং দেথাতি. জীৰকোপি কোমারভচ্চো বহূ গিলানে ভিক্খূ তিকিচ্ছন্তো অঞ্ঞতরং রাজকিচ্চং পরিহাপেসি.
৮৯. অঞ্ঞতরোপি পুরিসো পঞ্চহি আবাধেহি ফুট্ঠো জীৰকং কোমারভচ্চং উপসঙ্কমিত্ৰা এতদৰোচ – ‘‘সাধু মং, আচরিয, তিকিচ্ছাহী’’তি. ‘‘অহং খ্ৰয্যো, বহুকিচ্চো, বহুকরণীযো, রাজা চ মে মাগধো সেনিযো বিম্বিসারো উপট্ঠাতব্বো ইত্থাগারঞ্চ বুদ্ধপ্পমুখো চ ভিক্খুসঙ্ঘো; নাহং সক্কোমি তিকিচ্ছিতু’’ন্তি. ‘‘সব্বং সাপতেয্যঞ্চ তে, আচরিয, হোতু, অহঞ্চ তে দাসো; সাধু মং, আচরিয, তিকিচ্ছাহী’’তি. ‘‘অহং খ্ৰয্যো, বহুকিচ্চো বহুকরণীযো, রাজা চ মে মাগধো সেনিযো বিম্বিসারো উপট্ঠাতব্বো ইত্থাগারঞ্চ বুদ্ধপ্পমুখো চ ভিক্খুসঙ্ঘো, নাহং সক্কোমি তিকিচ্ছিতু’’ন্তি. অথ খো তস্স পুরিসস্স এতদহোসি – ‘‘ইমে খো সমণা সক্যপুত্তিযা সুখসীলা সুখসমাচারা, সুভোজনানি ভুঞ্জিত্ৰা নিৰাতেসু সযনেসু সযন্তি. যংনূনাহং সমণেসু সক্যপুত্তিযেসু পব্বজেয্যং. তত্থ ভিক্খূ চেৰ উপট্ঠহিস্সন্তি, জীৰকো চ কোমারভচ্চো তিকিচ্ছিস্সতি. সোম্হি [সোহং (বহূসু, ৰিমতিৰিনোদনীটীকা ওলোকেতব্বা)] অরোগো ৰিব্ভমিস্সামী’’তি. অথ খো সো পুরিসো ভিক্খু উপসঙ্কমিত্ৰা পব্বজ্জং যাচি. তং ভিক্খূ পব্বাজেসুং, উপসম্পাদেসুং. তং ভিক্খূ চেৰ উপট্ঠহিংসু, জীৰকো চ কোমারভচ্চো তিকিচ্ছি. সো অরোগো ৰিব্ভমি. অদ্দসা খো জীৰকো কোমারভচ্চো তং পুরিসং ৰিব্ভন্তং, দিস্ৰান তং পুরিসং এতদৰোচ – ‘‘ননু ত্ৰং, অয্যো, ভিক্খূসু পব্বজিতো অহোসী’’তি? ‘‘এৰং, আচরিযা’’তি. ‘‘কিস্স পন ত্ৰং, অয্যো, এৰরূপমকাসী’’তি? অথ খো সো পুরিসো জীৰকস্স কোমারভচ্চস্স এতমত্থং আরোচেসি. জীৰকো কোমারভচ্চো উজ্ঝাযতি খিয্যতি ৰিপাচেতি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভদন্তা [ভদ্দন্তা (ক.)] পঞ্চহি আবাধেহি ফুট্ঠং পব্বাজেস্সন্তী’’তি. অথ খো জীৰকো কোমারভচ্চো যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো জীৰকো কোমারভচ্চো ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘সাধু, ভন্তে, অয্যা পঞ্চহি আবাধেহি ফুট্ঠং ন পব্বাজেয্যু’’ন্তি. অথ খো ভগৰা জীৰকং কোমারভচ্চং ধম্মিযা কথায সন্দস্সেসি সমাদপেসি সমুত্তেজেসি সম্পহংসেসি. অথ খো জীৰকো কোমারভচ্চো ভগৰতা ধম্মিযা কথায সন্দস্সিতো সমাদপিতো সমুত্তেজিতো সম্পহংসিতো উট্ঠাযাসনা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা পদক্খিণং কত্ৰা পক্কামি. অথ খো ভগৰা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকরণে ধম্মিং কথং কত্ৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ন, ভিক্খৰে, পঞ্চহি আবাধেহি ফুট্ঠো পব্বাজেতব্বো. যো পব্বাজেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.
পঞ্চাবাধৰত্থু নিট্ঠিতং.