পকরণনযৰণ্ণনা

‘‘ইতো পরং আচরিয-ধম্মপালেন যা কতা;

সমুট্ঠানাদিহারাদি-ৰিৰিধত্থৰিভাৰনা.

ন সা অম্হেহুপেক্খেয্যা, অযঞ্হি তব্বিসোধনা;

তস্মা তম্পি পৰক্খাম, সোতূনং ঞাণৰুড্ঢিযা.

অযঞ্হি পকরণনযেন পাল়িযা অত্থৰণ্ণনা – পকরণনযোতি চ তম্বপণ্ণিভাসায ৰণ্ণনানযো. ‘‘নেত্তিপেটকপ্পকরণে ধম্মকথিকানং যোজনানযোতিপি ৰদন্তী’’তি অভিধম্মটীকাযং ৰুত্তং. যস্মা পনাযং দেসনায সমুট্ঠানপযোজনভাজনেসু, পিণ্ডত্থেসু চ পঠমং নিদ্ধারিতেসু সুকরা, হোতি সুৰিঞ্ঞেয্যা চ, তস্মা –

সমুট্ঠানং পযোজনং, ভাজনঞ্চাপি পিণ্ডত্থং;

নিদ্ধারেত্ৰান পণ্ডিতো, ততো হারাদযো সংসে.

তত্থ সমুট্ঠানং নাম দেসনানিদানং, তং সাধারণমসাধারণন্তি দুৰিধং, তথা সাধারণম্পি অজ্ঝত্তিকবাহিরতো. তত্থ সাধারণং অজ্ঝত্তিকসমুট্ঠানং নাম ভগৰতো মহাকরুণা. তায হি সমুস্সাহিতস্স লোকনাথস্স ৰেনেয্যানং ধম্মদেসনায চিত্তং উদপাদি, তং সন্ধায ৰুত্তং ‘‘সত্তেসু কারুঞ্ঞতং পটিচ্চ বুদ্ধচক্খুনা লোকং ৰোলোকেসী’’তিআদি. এত্থ চ তিৰিধাৰত্থাযপি মহাকরুণায সঙ্গহো দট্ঠব্বো যাৰদেৰ সদ্ধম্মদেসনাহত্থদানেহি সংসারমহোঘতো সত্তসন্তারণত্থং তদুপ্পত্তিতো. যথা চ মহাকরুণা, এৰং সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণদসবলঞাণাদযোপি দেসনায সাধারণমজ্ঝত্তিকসমুট্ঠানং নাম. সব্বঞ্হি ঞেয্যধম্মং তেসং দেসেতব্বাকারং, সত্তানং আসযানুসযাদিকঞ্চ যাথাৰতো জানন্তো ভগৰা ঠানাট্ঠানাদীসু কোসল্লেন ৰেনেয্যজ্ঝাসযানুরূপং ৰিচিত্রনযদেসনং পৰত্তেসি. বাহিরং পন সাধারণসমুট্ঠানং দসসহস্সিমহাব্রহ্মপরিৰারস্স সহম্পতিব্রহ্মুনো অজ্ঝেসনং. তদজ্ঝেসনঞ্হি পতি ধম্মগম্ভীরতাপচ্চৰেক্খণাজনিতং অপ্পোস্সুক্কতং পটিপ্পস্সম্ভেত্ৰা ধম্মস্সামী ধম্মদেসনায উস্সাহজাতো অহোসি.

অসাধারণম্পি অজ্ঝত্তিকবাহিরতো দুৰিধমেৰ. তত্থ অজ্ঝত্তিকং যায মহাকরুণায, যেন চ দেসনাঞাণেন ইদং সুত্তং পৰত্তিতং, তদুভযমেৰ. সামঞ্ঞাৰত্থায হি সাধারণম্পি সমানং মহাকরুণাদিৰিসেসাৰত্থায অসাধারণং ভৰতি, বাহিরং পন অসাধারণসমুট্ঠানং ৰণ্ণাৰণ্ণভণনন্তি অট্ঠকথাযং ৰুত্তং. অপিচ নিন্দাপসংসাসু সত্তানং ৰেনেয্যাঘাতানন্দাদিভাৰমনাপত্তি. তত্থ চ অনাদীনৰদস্সনং বাহিরমসাধারণসমুট্ঠানমেৰ, তথা নিন্দাপসংসাসু পটিপজ্জনক্কমস্স, পসংসাৰিসযস্স চ খুদ্দকাদিৰসেন অনেকৰিধস্স সীলস্স, সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণস্স চ সস্সতাদিদিট্ঠিট্ঠানে, তদুত্তরি চ অপ্পটিহতচারতায, তথাগতস্স চ কত্থচিপি ভৰাদীসু অপরিযাপন্নতায সত্তানমনৰবোধোপি বাহিরমসাধারণসমুট্ঠানং.

পযোজনম্পি সাধারণাসাধারণতো দুৰিধং. তত্থ সাধারণং অনুপাদাপরিনিব্বানং ৰিমুত্তিরসত্তা সব্বাযপি ভগৰতো দেসনায, তেনেৰাহ ‘‘এতদত্থা কথা, এতদত্থা মন্তনা’’তিআদি (পরি. ৩৬৬) অসাধারণং পন বাহিরসমুট্ঠানতো ৰিপরিযাযেন ৰেদিতব্বং. নিন্দাপসংসাসু হি সত্তানন্ৰেনেয্যাঘাতানন্দাদিভাৰপ্পত্তিআদিকং ইমিস্সা দেসনায ফলভূতং কারণভাৰেন ইমং দেসনং পযোজেতি. ফলঞ্হি তদুপ্পাদকসত্তিযা কারণং পযোজেতি নাম ফলে সতিযেৰ তায সত্তিযা কারণভাৰপ্পত্তিতো. অথ ৰা যথাৰুত্তং ফলং ইমায দেসনায ভগৰন্তং পযোজেতীতি আচরিযসারিপুত্তত্থেরেন ৰুত্তং. যঞ্হি দেসনায সাধেতব্বং ফলং, তং আকঙ্খিতব্বত্তা দেসনায দেসকং পযোজেতি নাম. অপিচ কুহনলপনাদিনানাৰিধমিচ্ছাজীৰৰিদ্ধংসনং, দ্ৰাসট্ঠিদিট্ঠিজালৰিনিৰেঠনং, দিট্ঠিসীসেন পচ্চযাকারৰিভাৰনং, ছফস্সাযতনৰসেন চতুসচ্চকম্মট্ঠাননিদ্দেসো, সব্বদিট্ঠিগতানং অনৰসেসপরিযাদানং, অত্তনো অনুপাদাপরিনিব্বানদীপনঞ্চ পযোজনমেৰ.

ভাজনং পন দেসনাধিট্ঠানং. যে হি ৰণ্ণাৰণ্ণনিমিত্তঅনুরোধৰিরোধৰন্তচিত্তা কুহনাদিৰিৰিধমিচ্ছাজীৰনিরতা সস্সতাদিদিট্ঠিপঙ্কনিমুগ্গা সীলক্খন্ধাদীসু অপরিপূরকারিনো অবুদ্ধগুণৰিসেসঞাণা ৰেনেয্যা, তে ইমিস্সা দেসনায ভাজনং.

পিণ্ডত্থো পন ইধ লব্ভমানপদেহি, সমুদাযেন চ সুত্তপদেন যথাসম্ভৰং সঙ্গহিতো অত্থো. আঘাতাদীনং অকরণীযতাৰচনেন হি দস্সিতং পটিঞ্ঞানুরূপং সমণসঞ্ঞায নিযোজনং, তথা খন্তিসোরচ্চানুট্ঠানং, ব্রহ্মৰিহারভাৰনানুযোগো, সদ্ধাপঞ্ঞাসমাযোগো, সতিসম্পজঞ্ঞাধিট্ঠানং, পটিসঙ্খানভাৰনাবলসিদ্ধি, পরিযুট্ঠানানুসযপ্পহানং, উভযহিতপটিপত্তি, লোকধম্মেহি অনুপলেপো চ –

পাণাতিপাতাদীহি পটিৰিরতিৰচনেন দস্সিতা সীলৰিসুদ্ধি, তায চ হিরোত্তপ্পসম্পত্তি, মেত্তাকরুণাসমঙ্গিতা, ৰীতিক্কমপ্পহানং, তদঙ্গপ্পহানং, দুচ্চরিতসংকিলেসপ্পহানং, ৰিরতিত্তযসিদ্ধি, পিযমনাপগরুভাৰনীযতানিপ্ফত্তি, লাভসক্কারসিলোকসমুদাগমো, সমথৰিপস্সনানং অধিট্ঠানভাৰো, অকুসলমূলতনুকরণং, কুসলমূলরোপনং, উভযানত্থদূরীকরণং, পরিসাসু ৰিসারদতা, অপ্পমাদৰিহারো, পরেহি দুপ্পধংসিযতা, অৰিপ্পটিসারাদিসমঙ্গিতা চ –

‘‘গম্ভীরা’’তিআদিৰচনেহি দস্সিতং গম্ভীরধম্মৰিভাৰনং, অলব্ভনেয্যপতিট্ঠতা, কপ্পানমসঙ্খ্যেয্যেনাপি দুল্লভপাতুভাৰতা, সুখুমেনপি ঞাণেন পচ্চক্খতো পটিৰিজ্ঝিতুমসক্কুণেয্যতা, ধম্মন্ৰযসঙ্খাতেন অনুমানঞাণেনাপি দুরধিগমনীযতা, পস্সদ্ধসব্বদরথতা, সন্তধম্মৰিভাৰনং, সোভনপরিযোসানতা, অতিত্তিকরভাৰো, পধানভাৰপ্পত্তি, যথাভূতঞাণগোচরতা, সুখুমসভাৰতা, মহাপঞ্ঞাৰিভাৰনা চ. দিট্ঠিদীপকপদেহি দস্সিতা সমাসতো সস্সতউচ্ছেদদিট্ঠিযো লীনতাতিধাৰনৰিভাৰনং, উভযৰিনিবন্ধনিদ্দেসো, মিচ্ছাভিনিৰেসকিত্তনং, কুম্মগ্গপটিপত্তিপ্পকাসনং, ৰিপরিযেসগ্গাহঞাপনং, পরামাসপরিগ্গহো, পুব্বন্তাপরন্তানুদিট্ঠিপতিট্ঠাপনা, ভৰৰিভৰদিট্ঠিৰিভাগা, তণ্হাৰিজ্জাপৰত্তি, অন্তৰানন্তৰাদিট্ঠিনিদ্দেসো, অন্তদ্ৰযাৰতারণং, আসৰোঘযোগকিলেসগন্থসংযোজনুপাদানৰিসেসৰিভজনঞ্চ –

তথা ‘‘ৰেদনানং সমুদয’’ন্তিআদিৰচনেহি দস্সিতা চতুন্নমরিযসচ্চানং অনুবোধপটিবোধসিদ্ধি, ৰিক্খম্ভনসমুচ্ছেদপ্পহানং তণ্হাৰিজ্জাৰিগমো, সদ্ধম্মট্ঠিতিনিমিত্তপরিগ্গহো, আগমাধিগমসম্পত্তি, উভযহিতপটিপত্তি, তিৰিধপঞ্ঞাপরিগ্গহো, সতিসম্পজঞ্ঞানুট্ঠানং, সদ্ধাপঞ্ঞাসমাযোগো, ৰীরিযসমতানুযোজনং, সমথৰিপস্সনানিপ্ফত্তি চ –

‘‘অজানতং অপস্সত’’ন্তি পদেহি দস্সিতা অৰিজ্জাসিদ্ধি, তথা ‘‘তণ্হাগতানং পরিতস্সিতৰিপ্ফন্দিত’’ন্তি পদেহি তণ্হাসিদ্ধি, তদুভযেন চ নীৰরণসঞ্ঞোজনদ্ৰযসিদ্ধি, অনমতগ্গসংসারৰট্টানুপচ্ছেদো, পুব্বন্তাহরণাপরন্তানুসন্ধানানি, অতীতপচ্চুপ্পন্নকালৰসেন হেতুৰিভাগো, অৰিজ্জাতণ্হানং অঞ্ঞমঞ্ঞানতিৰত্তনং, অঞ্ঞমঞ্ঞূপকারিতা, পঞ্ঞাৰিমুত্তিচেতোৰিমুত্তীনং পটিপক্খনিদ্দেসো চ –

‘‘তদপি ফস্সপচ্চযা’’তি পদেন দস্সিতা সস্সতাদিপঞ্ঞাপনস্স পচ্চযাধীনৰুত্তিতা, তেন চ ধম্মানং নিচ্চতাপটিসেধো, অনিচ্চতাপতিট্ঠাপনং, পরমত্থতো কারকাদিপটিক্খেপো, এৰংধম্মতানিদ্দেসো, সুঞ্ঞতাপকাসনং সমত্থনিরীহ পচ্চযলক্খণৰিভাৰনঞ্চ –

‘‘উচ্ছিন্নভৰনেত্তিকো’’তিআদিনা দস্সিতা ভগৰতো পহানসম্পত্তি, ৰিজ্জাৰিমুত্তিৰসীভাৰো, সিক্খত্তযনিপ্ফত্তি, নিব্বানধাতুদ্ৰযৰিভাগো, চতুরধিট্ঠানপরিপূরণং, ভৰযোনিআদীসু অপরিযাপন্নতা চ –

সকলেন পন সুত্তপদেন দস্সিতো ইট্ঠানিট্ঠেসু ভগৰতো তাদিভাৰো, তত্থ চ পরেসং পতিট্ঠাপনং, কুসলধম্মানং আদিভূতধম্মদ্ৰযনিদ্দেসো সিক্খত্তযূপদেসো, অত্তন্তপাদিপুগ্গলচতুক্কসিদ্ধি, কণ্হকণ্হৰিপাকাদিকম্মচতুক্কৰিভাগো, চতুরপ্পমঞ্ঞাৰিসযনিদ্দেসো, সমুদযত্থঙ্গমাদিপঞ্চকস্স যথাভূতাৰবোধো, ছসারণীযধম্মৰিভাৰনা, দসনাথকধম্মপতিট্ঠাপনন্তি এৰমাদযো যথাসম্ভৰং সঙ্গহেত্ৰা দস্সেতব্বা অত্থা পিণ্ডত্থো.