৩. পচ্চযৰারৰণ্ণনা
২৪৩. পতি-সদ্দো পতিট্ঠত্থং দীপেতি ‘‘সারে পতিট্ঠিতো’’তিআদীসু, অয-সদ্দো গতিং দীপেতি ‘‘এতি এত্থাতি অযো’’তি.
ভূতুপাদারূপানি সহ সঙ্গণ্হিত্ৰা ৰুত্তং উপাদারূপানং ৰিয ভূতরূপানি নিস্সযো হোতীতি কত্ৰা. যদি এৰং কস্মা অট্ঠকথাযং ‘‘মহাভূতে নিস্সায চিত্তসমুট্ঠানং উপাদারূপ’’ন্তি উপাদারূপংযেৰ দস্সিতন্তি আহ ‘‘অট্ঠকথাযং পনা’’তিআদি.
২৫৫. পটিচ্চৰারে সহজাতেতি পটিচ্চৰারে সহজাতপচ্চযৰণ্ণনাযং, কম্মউতুজানন্তি কম্মজানং উতুজানঞ্চ ৰসেন অত্থো ৰুত্তোতি যোজনা. তথা হি তত্থ ৰুত্তং ‘‘দ্ৰিসন্ততিসমুট্ঠানভূতৰসেন ৰুত্ত’’ন্তি (পট্ঠা. অট্ঠ. ১.৫৭). কম্মে চাতি কম্মে জনককম্মপচ্চযে গহিতে. একন্তানেকন্তকম্মজানন্তি একন্তেন কম্মজানং ন একন্তকম্মজানঞ্চ. তত্থ অসঞ্ঞভৰে একন্তকম্মজং নাম জীৰিতিন্দ্রিযং, ইতরং উপাদারূপং ভূতরূপঞ্চ ন একন্তকম্মজং, তদুভযম্পি তত্থ একজ্ঝং কত্ৰা ৰুত্তং, ‘‘মহাভূতে পটিচ্চ কটত্তারূপ’’ন্তি ইদং পন কম্মসমুট্ঠানৰসেনেৰ ৰুত্তন্তি. সো নাধিপ্পেতোতি যো যথাদস্সিতো পটিচ্চৰারে সহজাতপচ্চযে অত্থো ৰুত্তো, সো ইধ ন অধিপ্পেতো. কস্মাতি চে, আহ ‘‘কটত্তা…পে… গহিতত্তা’’তি. তং পহাযাতি তং পটিচ্চৰারে ৰুত্তমত্থং পহায অগ্গহেত্ৰা. যথাগহিতস্সাতি ‘‘অসঞ্ঞ…পে… কটত্তারূপং উপাদারূপ’’ন্তি পাল়িযং এৰ গহিতস্স. পটিচ্চ পচ্চযাতি ইদং দ্ৰিন্নং ৰারানং উপলক্খণং. পটিচ্চৰারে আগতনযেন মহাভূতে পটিচ্চ, পচ্চযৰারে আগতনযেন মহাভূতে পচ্চযা মহাভূতানং উপ্পত্তি ন নিৰারেতব্বা, তস্মা ‘‘উপাদারূপসঙ্খাতং কটত্তারূপ’’ন্তি এৰং উপাদারূপগ্গহণেন কটত্তারূপং অৰিসেসেত্ৰা উপাদারূপানং নিৰত্তেতব্বানং উতুচিত্তাহারসমুট্ঠানানং অত্থিতায কটত্তা…পে… ৰিসেসনং দট্ঠব্বন্তি এৰমেত্থ যোজনা ৰেদিতব্বা.
২৮৬-২৮৭. একচ্চস্স রূপস্সাতি অহেতুকচিত্তসমুট্ঠানস্স. ইতো পরেসুপি একচ্চরূপগ্গহণে এসেৰ নযো. চক্খাদিধম্মৰসেনাতি চক্খাযতনাদিরূপধম্মৰসেন. চিত্তসমুট্ঠানাদিকোট্ঠাসৰসেনাতি চিত্তজাদিরূপধম্মভাগৰসেন. সব্বং লব্ভতীতি সতিপি ইমস্স নযস্স নহেতুমূলকত্তে নোনত্থিনোৰিগতেসু একন্তি গণনং সব্বং রূপং সব্বস্স রূপস্স ৰসেন গণনা লব্ভতি চতুসন্ততিৰসেন ৰত্তমানেসু পঞ্চৰীসতিযা রূপধম্মেসু ৰজ্জিতব্বস্স অভাৰা.
পচ্চযৰারৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.