৬. ৰিতক্কত্তিকৰণ্ণনা

২২. ৰিতক্কত্তিকে সত্তসু মূলকেসূতি ‘‘সৰিতক্কসৰিচারং ধম্মং পটিচ্চা’’তিআদিনা আগতানি তীণি এককানি, তীণি দুকানি, একং তিকন্তি এৰং একমূলকানি যানি সত্তমূলকানি, তেসু. যথাক্কমন্তি পাল়িযং আগতানুক্কমেন. সত্তাতি পঠমে এককে সত্ত. পঞ্চাতি দুতিযে পঞ্চ. তানিমানি হেতুপচ্চযে ৰুত্তনযেন ৰেদিতব্বানি. ইধ পন পৰত্তিৰসেনেৰ যোজেতব্বং. তীণীতিআদীসু ততিযে তীণি, চতুত্থে একং, পঞ্চমে তীণি, ছট্ঠেপি তীণি, সত্তমে একং. তানি পন যথাক্কমং ততিযপদং পটিচ্চ ততিযপদদুতিযপদতদুভযৰসেন, পঠমপদততিযপদানি পটিচ্চ ততিযপদৰসেন, পঠমপদদুতিযপদানি পটিচ্চ পঠমপদততিযপদতদুভযৰসেন, দুতিযপদততিযপদানি পটিচ্চ পঠমপদততিযপদতদুভযৰসেন, পঠমদুতিযততিযপদানি পটিচ্চ ততিযপদৰসেনেৰ ৰেদিতব্বানি. অঞ্ঞমঞ্ঞে অট্ঠৰীসাতিআদীসুপি ইমিনাৰ নযেন গণনা ৰেদিতব্বা. এৰন্তি যথাৰুত্তং গণনং পচ্চামসতি. দুতিযততিযমূলকেসু একং একন্তি দুতিযমূলকে একং, ততিযমূলকে একন্তি যোজেতব্বং. তথা আসেৰনেতি যথা পুরেজাতে একাদস, তথা আসেৰনেতি অত্থো. অঞ্ঞানীতি অধিপতিঅঞ্ঞমঞ্ঞপুরেজাতাসেৰনতো অঞ্ঞেসু পচ্চযেসু গণনানি. হেতুআরম্মণসদিসানীতি হেতুআরম্মণপচ্চযেসু গণনাসদিসানি.

৩১. অৰিসেসেনাতি ‘‘ৰিপাক’’ন্তি ৰিসেসনং অকত্ৰা ন পন ৰিস্সজ্জনং কতন্তি যোজনা. তত্থ কারণং ৰত্তুং ‘‘কস্মা’’তিআদিমাহ. ইতরেসন্তি লোকিযৰিপাকানং. তে ৰিসুং নিদ্ধারেত্ৰা ৰুত্তাতি তে যথাৰুত্তলোকিযৰিপাকা অৰিতক্কৰিচারমত্তসামঞ্ঞতো ৰিসুং নীহরিত্ৰা ৰুত্তা. ‘‘অৰিতক্কৰিচারমত্তে খন্ধে পটিচ্চ অৰিতক্কৰিচারমত্তা অধিপতী’’তি ৰুত্তরাসি পুরিমকোট্ঠাসো.

৩৮. এতন্তি ‘‘অৰিতক্কৰিচারমত্তং অৰিতক্ক…পে… সহ গচ্ছন্তেনা’’তি আগতপাল়িপদং. তস্স অত্থং দস্সেতুং ‘‘মূলং…পে… ৰুত্তং হোতী’’তি আহ. তত্থ অৰিতক্ক…পে… যোজেন্তেনাতি অৰিতক্কেহি অৰিতক্কপরিযাযেন ৰুত্তেহি অৰিতক্কৰিচারমত্তঅৰিতক্কঅৰিচারপদেহি সহ মূলপদং, আসেৰনমূলকমেৰ ৰা গচ্ছন্তেন যোজেন্তেন নপুরেজাতসদিসং নাসেৰনে পাল়িগমনং কাতব্বং, পঠিতব্বন্তি অত্থো. পোত্থকেসু পন ‘‘অৰিতক্কৰিচারমত্তং ৰিপাকেন সহ গচ্ছন্তেনা’’তি দিস্সতি, ৰিপাকেন ৰিসেসনভূতেন সহ যোজেন্তেনাতি অত্থো. তেনেৰাহ ‘‘ৰিপাকং অৰিতক্কৰিচারমত্তন্তিআদি যোজেতব্ব’’ন্তি.

একমূলকে পাল়িযং যোজিতমেৰাতি ‘‘দুমূলকেসু পঠমে’’তি ৰুত্তং.

৪৯. মূলপদমেৰ অৰসানভাৰেনাতি ‘‘সৰিতক্কসৰিচারং ধম্মং পচ্চযা সৰিতক্কসৰিচারো ধম্মো উপ্পজ্জতি নহেতুপচ্চযা’’তিআদিনা মূলপদমেৰ অৰসানভাৰেন যোজিতং. সত্ত মোহা উদ্ধরিতব্বাতি ইদং নহেতুপচ্চযং সন্ধায ৰুত্তং. পটিচ্চৰারে হি অহেতুকমোহো তিক্খত্তুমেৰ আগতো. ইধ পন ‘‘ৰত্থুং পচ্চযা’’তিআদিনা চতূসুপি মূলকেসু আগতো, তস্মা সত্তক্খত্তুং আগমনং সন্ধায ‘‘সত্ত মোহা’’তি ৰুত্তন্তি ৰেদিতব্বং.

উপনিস্সযেন সঙ্গহিতত্তাতি উপনিস্সযপচ্চযেনেৰ কম্মপচ্চযস্স সঙ্গহিতত্তা. সব্বস্সপি রূপারূপাৰচরকম্মস্স বলৰভাৰতো উপনিস্সযত্তাভাৰো নত্থি, যতো তং ‘‘গরূ’’তি ৰুচ্চতি, কম্মক্খযকরস্স পন কম্মস্স বলৰভাৰে ৰত্তব্বমেৰ নত্থীতি ইমমত্থং পাল়িযা এৰ ৰিভাৰেতুং ৰুত্তং ‘‘উপাদিন্নত্তিকপঞ্হাৰারপচ্চনীযে হি…পে… ৰিঞ্ঞাযতী’’তি.

ৰিতক্কত্তিকৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.