৩. পরিঞ্ঞাৰারৰণ্ণনা

৪৩৫-৪৮২. লোকিযঅব্যাকতেহীতি ফলধম্মনিব্বানৰিনিমুত্তেহি অব্যাকতেহি. তানি উপাদাযাতি তানি লোকিযঅব্যাকতানি উপাদায. তংসমানগতিকানং মনিন্দ্রিযাদীনং ‘‘সো ৰেদনাক্খন্ধং পরিজানাতীতি? আমন্তা’’তিআদিনা (যম. ১.খন্ধযমক.২০৬) ৰেদনাক্খন্ধাদীনং ৰিয পরিঞ্ঞেয্যতা ৰুত্তা. যঞ্হি পরিজানিতব্বং, তদেৰ পরিজানাতীতিআদিনা ৰুত্তং. এৰমৰিপরীতে অত্থে সিদ্ধেপি চোদকো ‘‘মিস্সকত্তা’’তি এত্থ লব্ভমানং লেসং গহেত্ৰা চোদেতি ‘‘যদি পরিঞ্ঞেয্যমিস্সকত্তা’’তিআদিনা. তস্সত্থো – যথা ইধ পরিঞ্ঞেয্যমিস্সকানং পরিঞ্ঞেয্যতা ৰুত্তা, এৰমঞ্ঞত্থাপি সা তেসং ৰত্তব্বা, তথা ভাৰেতব্বমিস্সকানং ভাৰেতব্বতাতি. তেনাহ ‘‘কস্মা ধম্মযমকে’’তিআদি. কুসলাকুসলেসু ভাৰনাপহানাভিনিৰেসো হোতি, যেন ৰুত্তং ‘‘সো তং অকুসলং পজহতি, কুসলং ভাৰেতী’’তিআদি. ন অব্যাকতভাৰন্তি একেন যথা ফস্সদ্ৰারতো ৰিয ৰিঞ্ঞাণদ্ৰারতো কুসলাদীনং উপ্পত্তিপরিযাযো, এৰং ৰেদনাক্খন্ধাদীনং ৰিয ন অব্যাকতাদীনং পরিঞ্ঞেয্যতাপরিযাযোতি দস্সেতি.

কুসলাকুসলভাৰেন অগ্গহিতাতি সমুদযসভাৰেন অগ্গহিতাতি অত্থো. কুসলাকুসলাপীতি কুসলাকুসলভাৰাপি সমানা. ভাৰেতব্বপহাতব্বভাৰেহি ৰিনাপি হোতি, যো ন মগ্গসমুদযসচ্চপক্খিযো. যথা ‘‘অনিচ্চং রূপ’’ন্তি এত্থ ‘‘অনিচ্চমেৰ রূপং, ন নিচ্চ’’ন্তি পটিযোগিৰিনিৰত্তনমেৰ এৰ-কারেন করীযতি, ন তস্স দুক্খানত্ততাদযো নিৰারিতা হোন্তি, এৰং ‘‘পহাতব্বমেৰা’’তি এত্থ এৰ-সদ্দেন পটিযোগিভূতং অপ্পহাতব্বমেৰ নিৰত্তীযতি, ন ততো অঞ্ঞৰিসেসাতি দস্সেন্তো আহ ‘‘এতেন পহাতব্বমেৰা’’তিআদি. ভাৰেতব্বভাৰো এৰ তস্স অঞ্ঞিন্দ্রিযস্স গহিতো উক্কংসগতিৰিজাননতো. ‘‘পরতো লিখিতব্বং উপ্পটিপাটিযা লিখিত’’ন্তি কস্মা ৰুত্তং. দ্ৰে পুগ্গলাতি হি আদি অনুলোমে আগতং উদ্ধটং, চক্খুন্দ্রিযং ন পরিজানাতীতিআদি পন পটিলোমে. দোমনস্সিন্দ্রিযং ন পজহন্তি নামাতি ইদং ‘‘নো চ দোমনস্সিন্দ্রিযং পজহন্তী’’তি পাল়িপদস্স অত্থৰচনং. যং পন ‘‘চক্খুন্দ্রিযমূলকং অতিক্কমিত্ৰা দোমনস্সিন্দ্রিযমূলকে ইদং ৰুত্ত’’ন্তি ৰুত্তং, পটিলোমে আগতং সন্ধায ৰুত্তত্তা তং ন যুত্তং, ন তং অট্ঠকথাচরিযা পঠমং আগতং পদং লঙ্ঘিত্ৰা তাদিসস্সেৰ পচ্ছা আগতপদস্স অত্থৰণ্ণনং করোন্তি. পদানুক্কমতো এৰ হি অট্ঠকথাযং অত্থৰণ্ণনা আরদ্ধা, পরিযোসাপিতা চ, তস্মা অনুপটিপাটিযাৰ লিখিতং, ন উপ্পটিপাটিযাতি দট্ঠব্বং ‘‘দ্ৰে পুগ্গলা’’তিআদিকস্স অনুলোমে আগতস্স উদ্ধটত্তা.

এত্থাতি এতস্মিং পরিঞ্ঞাৰারে. ছ পুগ্গলাতি পুথুজ্জনেন সদ্ধিং যাৰ অনাগামিমগ্গট্ঠা ছ পুগ্গলা. অভিন্দিত্ৰা গহিতো তত্থ ভব্বাভব্বানং কিচ্চৰিসেসস্স অগ্গহিতত্তা. যত্থ পন সতি পুথুজ্জনগ্গহণসামঞ্ঞে ভব্বানং কিচ্চং গহিতং, যত্থ চ অভব্বানং, তত্থ তে এৰ ভিন্দিত্ৰা ৰুত্তা হোন্তীতি দস্সেন্তো ‘‘যে চ পুথুজ্জনা মগ্গং পটিলভিস্সন্তি, যে চ পুথুজ্জনা মগ্গং ন পটিলভিস্সন্তী’’তি চ আদিমাহ. অরহাতি অরিযো, অযমেৰ ৰা পাঠো. পঠমমগ্গফলসমঙ্গীতি পুরিমমগ্গফলসমঙ্গী. ইতরোতি অরহা. এৰং পুগ্গলভেদং ঞত্ৰাতি ইধ পুথুজ্জনো সো চ অভব্বোতি গহিতো, ইধ ভব্বো ইধ অরিযা, যে চ পঠমমগ্গফলসমঙ্গিনো যাৰ অগ্গমগ্গফলসমঙ্গিনোতি এৰং যথাৰুত্তং পুগ্গলৰিভাগং ঞত্ৰা. তত্থ তত্থাতি তেসং দ্ৰে পুথুজ্জনা অট্ঠ অরিযাতি ইমেসং যথাৰুত্তপুগ্গলানং ভেদতো অভেদতো চ গহণৰসেন আগতে তস্মিং তস্মিং পাঠপদেসে. সন্নিট্ঠানেনাতি সন্নিট্ঠানপদৰসেন, নিচ্ছযৰসেনেৰ ৰা. নিদ্ধারেত্ৰাতি নীহরিত্ৰা. ৰিস্সজ্জনং যোজেতব্বন্তি ৰিস্সজ্জনৰসেন পৰত্তপাল়িযা যথাৰুত্তঅত্থদস্সনেন সম্বন্ধতো ৰিভাৰেতব্বোতি.

পরিঞ্ঞাৰারৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

ইন্দ্রিযযমকৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

যমকপকরণ-অনুটীকা সমত্তা.

নমো তস্স ভগৰতো অরহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স