৭. ততুত্তরিসিক্খাপদৰণ্ণনা
৫২২. সত্তমে পাল়িযং পগ্গাহিকসালন্তি দুস্সৰাণিজকানং আপণং. ‘‘পগ্গাহিতসাল’’ন্তিপি পঠন্তি.
৫২৩-৫২৪. অভীতি উপসগ্গোতি তস্স ৰিসেসত্থাভাৰং দস্সেতি. তেনাহ ‘‘হরিতুন্তি অত্থো’’তি. ৰর-সদ্দস্স ইচ্ছাযং ৰত্তমানত্তা আহ ‘‘ইচ্ছাপেয্যা’’তি. দট্ঠু খেমতোতি এত্থ গাথাবন্ধৰসেন অনুনাসিকলোপো দট্ঠব্বো. সঅন্তরন্তি অন্তরৰাসকসহিতং. উত্তরন্তি উত্তরাসঙ্গং. অস্স চীৰরস্সাতি সাদিতব্বচীৰরস্স. অচ্ছিন্নসব্বচীৰরেনাতি অচ্ছিন্নানি সব্বানি তীণি চীৰরানি অস্সাতি অচ্ছিন্নসব্বচীৰরো, তেনাতি অত্থো. যস্স হি অচ্ছিন্দনসমযে তীণি চীৰরানি সন্নিহিতানি হোন্তি, তানি সব্বানি অচ্ছিন্নানীতি সো ‘‘অচ্ছিন্নসব্বচীৰরো’’তি ৰুচ্চতি. তেনেৰ ‘‘অচ্ছিন্নসব্বচীৰরেন তিচীৰরকেনা’’তি ৰুত্তং. তিচীৰরকেনাতি হি অচ্ছিন্দনসমযে তিচীৰরস্স সন্নিহিতভাৰং সন্ধায ৰুত্তং, ন পন ৰিনযতেচীৰরিকভাৰং ধুতঙ্গতেচীৰরিকভাৰং ৰা সন্ধায. এৰং পটিপজ্জিতব্বন্তি ‘‘সন্তরুত্তরপরমং তেন ভিক্খুনা ততো চীৰরং সাদিতব্ব’’ন্তি ৰুত্তৰিধিনা পটিপজ্জিতব্বং. অঞ্ঞেনাতি অচ্ছিন্নঅসব্বচীৰরেন. যস্স তীসু চীৰরেসু একং ৰা দ্ৰে ৰা চীৰরানি অচ্ছিন্নানি হোন্তি, তেনাতি অত্থো. অঞ্ঞথাপীতি ‘‘সন্তরুত্তরপরম’’ন্তি ৰুত্তৰিধানতো অঞ্ঞথাপি. যস্স হি তীসু দ্ৰে চীৰরানি অচ্ছিন্নানি হোন্তি, একং সাদিতব্বং. একস্মিং অচ্ছিন্নে ন সাদিতব্বন্তি ন তস্স সন্তরুত্তরপরমসাদিযনং সম্ভৰতি, অযমেৰ চ অত্থো পদভাজনেন ৰিভাৰিতো. তেনাহ ‘‘তং ৰিভাগং দস্সেতু’’ন্তি.
কেচি পন ‘‘তিচীৰরকেনাতি ৰুত্তত্তা তিচীৰরং পরিক্খারচোল়ৰসেন অধিট্ঠহিত্ৰা পরিভুঞ্জতো তস্মিং নট্ঠে বহূনিপি গহেতুং লভতী’’তি ৰদন্তি, তং ন গহেতব্বং. পদভাজনস্স হি অধিপ্পাযং দস্সেন্তেন যস্মা পন ‘‘অচ্ছিন্নসব্বচীৰরেন…পে… তং ৰিভাগং দস্সেতু’’ন্তি ৰুত্তং, পদভাজনে চ ন তাদিসো অত্থো উপলব্ভতি, তস্মা তং ন গহেতব্বমেৰ. যম্পি মাতিকাট্ঠকথাযং (কঙ্খা. অট্ঠ. ততুত্তরিসিক্খাপদৰণ্ণনা) ৰুত্তং ‘‘যস্স অধিট্ঠিতচীৰরস্স তীণি নট্ঠানী’’তি, তত্থাপি অধিট্ঠিতগ্গহণং সরূপকথনমত্তন্তি গহেতব্বং, ন পন তিচীৰরাধিট্ঠানেন অধিট্ঠিতচীৰরস্সেৰাতি এৰমত্থো গহেতব্বো পাল়িযং অট্ঠকথাযঞ্চ তথা অত্থস্স অসম্ভৰতো. ন হি তিচীৰরাধিট্ঠানেন অধিট্ঠিতচীৰরস্সেৰ ইদং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তন্তি সক্কা ৰিঞ্ঞাতুং. পুরিমসিক্খাপদেন হি অচ্ছিন্নচীৰরস্স অঞ্ঞাতকৰিঞ্ঞত্তিযা অনুঞ্ঞাতত্তা পমাণং অজানিত্ৰা ৰিঞ্ঞাপনৰত্থুস্মিং পমাণতো সাদিযনং অনুজানন্তেন ভগৰতা ইদং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং, তস্মা ‘‘পরিক্খারচোল়িকস্স বহুম্পি সাদিতুং ৰট্টতী’’তি অযমত্থো নেৰ পাল়িযা সমেতি, ন চ ভগৰতো অধিপ্পাযং অনুলোমেতি.
যস্স তীণি নট্ঠানি, তেন দ্ৰে সাদিতব্বানীতি এত্থ যস্স তিচীৰরতো অধিকম্পি চীৰরং অঞ্ঞত্থ ঠিতং অত্থি, তদাতস্স চীৰরস্স অলব্ভনীযভাৰতো তেনপি সাদিতুং ৰট্টতীতি ৰেদিতব্বং. পকতিযাৰ সন্তরুত্তরেন চরতীতি সাসঙ্কসিক্খাপদৰসেন ৰা অৰিপ্পৰাসসম্মুতিৰসেন ৰা ততিযস্স অলাভেন ৰা চরতি. ‘‘দ্ৰে নট্ঠানী’’তি অধিকারত্তা ৰুত্তং ‘‘দ্ৰে সাদিতব্বানী’’তি. একং সাদিযন্তেনেৰ সমো ভৰিস্সতীতি তিণ্ণং চীৰরানং দ্ৰীসু নট্ঠেসু একং সাদিযন্তেন সমো ভৰিস্সতি উভিন্নম্পি সন্তরুত্তরপরমতায অৰট্ঠানতো. যস্স একংযেৰ হোতীতি অঞ্ঞেন কেনচি কারণেন ৰিনট্ঠসেসচীৰরং সন্ধায ৰুত্তং.
৫২৬. ‘‘সেসকং তুয্হেৰ হোতূতি দেন্তী’’তি ৰুত্তত্তা ‘‘পমাণযুত্তং গণ্হিস্সাম, সেসকং আহরিস্সামা’’তি ৰত্ৰা গহেত্ৰা গমনসমযেপি ‘‘সেসকম্পি তুম্হাকঞ্ঞেৰ হোতূ’’তি ৰদন্তি, লদ্ধকপ্পিযমেৰ. পৰারিতানন্তি অচ্ছিন্নকালতো পুব্বেযেৰ পৰারিতানং. পাল়িযা ন সমেতীতি সন্তরুত্তরপরমতো উত্তরি সাদিযনে অনাপত্তিদস্সনত্থং ‘‘অনাপত্তি ঞাতকানং পৰারিতান’’ন্তি ৰুত্তত্তা ন সমেতি. সন্তরুত্তরপরমং সাদিযন্তস্স হি আপত্তিপ্পসঙ্গোযেৰ নত্থি, সতি চ সিক্খাপদেন আপত্তিপ্পসঙ্গে অনাপত্তি যুত্তা দস্সেতুন্তি অধিপ্পাযো. কেচি পন ‘‘পমাণমেৰ ৰট্টতীতি ইদং সল্লেখদস্সনত্থং ৰুত্ত’’ন্তি ৰদন্তি.
যস্মা পনিদং…পে… ন ৰুত্তন্তি এত্থাযমধিপ্পাযো – ‘‘অঞ্ঞস্সত্থাযা’’তি ৰুচ্চমানে অঞ্ঞেসং অত্থায পমাণং অতিক্কমিত্ৰাপি গণ্হিতুং ৰট্টতীতি আপজ্জতি, তঞ্চ অঞ্ঞস্সত্থায ৰিঞ্ঞাপনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তত্তা ৰত্থুনা সংসন্দিযমানং ন সমেতি. ন হি যং ৰত্থুং নিস্সায সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং, তস্মিংযেৰ অনাপত্তিৰচনং যুত্তন্তি. গণ্ঠিপদেসু পন তীসুপি ‘‘ইমস্স সিক্খাপদস্স অত্তনো সাদিযনপটিবদ্ধতাৰসেন পৰত্তত্তা ‘অঞ্ঞস্সত্থাযা’তি ৰত্তুং ওকাসোযেৰ নত্থি, তস্মা ন ৰুত্ত’’ন্তি কথিতং. ইধ ‘‘অঞ্ঞস্সত্থাযা’’তি অৰুত্তত্তা অঞ্ঞেসং অত্থায ঞাতকপৰারিতেসু অধিকং ৰিঞ্ঞাপেন্তস্স আপত্তীতি চে? ন, তত্থ পুরিমসিক্খাপদেনেৰ অনাপত্তিসিদ্ধিতো. ততুত্তরিতা, অচ্ছিন্নাদিকারণতা, অঞ্ঞাতকৰিঞ্ঞত্তি, তায চ পটিলাভোতি ইমানেত্থ চত্তারি অঙ্গানি.
ততুত্তরিসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.