অন্তরপেয্যালং

কতিপুচ্ছাৰারৰণ্ণনা

২৭১. ৰেরং মণতীতি রাগাদিৰেরং মণতি ৰিনাসেতি. এতাযাতি ৰিরতিযা. নিয্যানন্তি মগ্গং. কাযপাগব্বিযন্তি কাযপাগব্বিযৰসেন পৰত্তং কাযদুচ্চরিতং.

২৭৪. সারণীযাতি সরিতব্বযুত্তা অনুস্সরণারহা অদ্ধানে অতিক্কন্তেপি ন সম্মুস্সিতব্বা. মিজ্জতি সিনিয্হতি এতাযাতি মেত্তা, মিত্তভাৰো. মেত্তা এতস্স অত্থীতি মেত্তং কাযকম্মং, তং পন যস্মা মেত্তাসহগতচিত্তসমুট্ঠানং, তস্মা ৰুত্তং ‘‘মেত্তচিত্তেন কতং কাযকম্ম’’ন্তি. আৰীতি পকাসং. পকাসভাৰো চেত্থ যং উদ্দিস্স তং কাযকম্মং করীযতি, তস্স সম্মুখভাৰতোতি আহ ‘‘সম্মুখা’’তি. রহোতি অপকাসং. অপকাসতা চ যং উদ্দিস্স তং কম্মং করীযতি, তস্স অপচ্চক্খভাৰতোতি আহ ‘‘পরম্মুখা’’তি. উভযেহীতি নৰকেহি থেরেহি চ. পিযং পিযাযিতব্বং করোতীতি পিযকরণো. গরুং গরুট্ঠানিযং করোতীতি গরুকরণো. সঙ্গহাযাতি সঙ্গহৰত্থুৰিসেসভাৰতো সব্রহ্মচারীনং সঙ্গহণত্থায. অৰিৰাদাযাতি সঙ্গহৰত্থুভাৰতো এৰ ন ৰিৰাদায. সতি চ অৰিৰাদহেতুভূতসঙ্গহকত্তে তেসং ৰসেন সব্রহ্মচারীনং সমগ্গভাৰো ভেদাভাৰো সিদ্ধোযেৰাতি আহ ‘‘সমগ্গভাৰাযা’’তিআদি.

পগ্গয্হ ৰচনন্তি কেৰলং ‘‘দেৰো’’তি অৰত্ৰা ‘‘দেৰত্থেরো’’তি গুণেহি থিরভাৰজোতনং পগ্গণ্হিত্ৰা উচ্চং কত্ৰা ৰচনং. মমত্তবোধনৰচনং মমাযনৰচনং. একন্ততিরোক্খস্স মনোকম্মস্স সম্মুখতা নাম ৰিঞ্ঞত্তিসমুট্ঠাপনৰসেনেৰ হোতি, তঞ্চ খো লোকে কাযকম্মন্তি পাকটং পঞ্ঞাতং হত্থৰিকারাদিং অনামসিত্ৰাযেৰ দস্সেন্তো ‘‘নযনানি উম্মীলেত্ৰা’’তিআদিমাহ. কামঞ্চেত্থ মেত্তাসিনেহসিনিদ্ধানং নযনানং উম্মীলনা পসন্নেন মুখেন ওলোকনঞ্চ মেত্তং কাযকম্মমেৰ, যস্স পন চিত্তস্স ৰসেন নযনানং মেত্তাসিনেহসিনিদ্ধতা মুখস্স চ পসন্নতা, তং সন্ধায ৰুত্তং ‘‘মেত্তং মনোকম্মং নামা’’তি.

ইমানি (দী. নি. অট্ঠ. ২.১৪১; ম. নি. অট্ঠ. ১.৪৯২; অ. নি. অট্ঠ. ৩.৬.১১) চ মেত্তকাযকম্মাদীনি পাল়িযং ভিক্খূনং ৰসেন আগতানি গিহীসুপি লব্ভন্তিযেৰ. ভিক্খূনঞ্হি মেত্তচিত্তেন আচরিযুপজ্ঝাযৰত্তাদিআভিসমাচারিকধম্মপূরণং মেত্তং কাযকম্মং নাম. সব্বঞ্চ অনৰজ্জকাযকম্মং আভিসমাচারিককম্মন্তোগধমেৰাতি ৰেদিতব্বং. গিহীনং চেতিযৰন্দনত্থায বোধিৰন্দনত্থায সঙ্ঘনিমন্তনত্থায গমনং, গামং ৰা পিণ্ডায পৰিট্ঠে ভিক্খূ দিস্ৰা পচ্চুগ্গমনং, পত্তপটিগ্গহণং, আসনপঞ্ঞাপনং, অনুগমনন্তি এৰমাদিকং মেত্তং কাযকম্মং নাম. ভিক্খূনং মেত্তচিত্তেন আচারপঞ্ঞত্তিসিক্খাপন কম্মট্ঠানকথন ধম্মদেসনা পরিপুচ্ছন অট্ঠকথাকথনৰসেন পৰত্তিযমানং তেপিটকম্পি বুদ্ধৰচনং মেত্তং ৰচীকম্মং নাম. গিহীনং ‘‘চেতিযৰন্দনত্থায গচ্ছাম, বোধিৰন্দনত্থায গচ্ছাম, ধম্মস্সৰনং করিস্সাম, দীপমালাপুপ্ফপূজং করিস্সাম, তীণি সুচরিতানি সমাদায ৰত্তিস্সাম, সলাকভত্তাদীনি দস্সাম, ৰস্সাৰাসিকং দস্সাম, অজ্জ সঙ্ঘস্স চত্তারো পচ্চযে দস্সাম, সঙ্ঘং নিমন্তেত্ৰা খাদনীযাদীনি সংৰিদহথ, আসনানি পঞ্ঞপেথ, পানীযং উপট্ঠাপেথ, সঙ্ঘং পচ্চুগ্গন্ত্ৰা আনেথ, পঞ্ঞত্তাসনে নিসীদাপেথ, ছন্দজাতা উস্সাহজাতা ৰেয্যাৰচ্চং করোথা’’তিআদিকথনকালে মেত্তং ৰচীকম্মং নাম. ভিক্খূনং পাতোৰ উট্ঠায সরীরপটিজগ্গনং চেতিযঙ্গণৰত্তাদীনি চ কত্ৰা ৰিৰিত্তাসনে নিসীদিত্ৰা ‘‘ইমস্মিং ৰিহারে ভিক্খূ সুখী হোন্তু অৰেরা অব্যাপজ্জা’’তি চিন্তনং মেত্তং মনোকম্মং নাম. গিহীনং ‘‘অয্যা সুখী হোন্তু অৰেরা অব্যাপজ্জা’’তি চিন্তনং মেত্তং মনোকম্মং নাম.

লাভাতি চীৰরাদযো লদ্ধপচ্চযা. ধম্মিকাতি কুহনাদিভেদং মিচ্ছাজীৰং ৰজ্জেত্ৰা ধম্মেন সমেন ভিক্খাচরিযৰত্তেন উপ্পন্না. অন্তমসো পত্তপরিযাপন্নমত্তম্পীতি পচ্ছিমকোটিযা পত্তে পরিযাপন্নং পত্তস্স অন্তোগতং দ্ৰত্তিকটচ্ছুভিক্খামত্তম্পি. দেয্যং দক্খিণেয্যঞ্চ অপ্পটিৰিভত্তং কত্ৰা ভুঞ্জতীতি অপ্পটিৰিভত্তভোগী. এত্থ হি দ্ৰে পটিৰিভত্তানি নাম আমিসপটিৰিভত্তং পুগ্গলপটিৰিভত্তঞ্চ. তত্থ ‘‘এত্তকং দস্সামি, এত্তকং ন দস্সামী’’তি এৰং চিত্তেন ৰিভজনং আমিসপটিৰিভত্তং নাম. ‘‘অসুকস্স দস্সামি, অসুকস্স ন দস্সামী’’তি এৰং চিত্তেন ৰিভজনং পন পুগ্গলপটিৰিভত্তং নাম. তদুভযম্পি অকত্ৰা যো অপ্পটিৰিভত্তং ভুঞ্জতি, অযং অপ্পটিৰিভত্তভোগী নাম. তেনাহ ‘‘নেৰ আমিসং পটিৰিভজিত্ৰা ভুঞ্জতী’’তিআদি. অদাতুম্পীতি পি-সদ্দেন দাতুম্পি ৰট্টতীতি দস্সেতি. দানঞ্হি নাম ন কস্সচি নিৰারিতং, তেন দুস্সীলস্সপি অত্থিকস্স সতি সম্ভৰে দাতব্বং, তঞ্চ খো করুণাযনৰসেন, ন ৰত্তপূরণৰসেন. সারণীযধম্মপূরকস্স অপ্পটিৰিভত্তভোগিতায ‘‘সব্বেসং দাতব্বমেৰা’’তি ৰুত্তং. গিলানাদীনং পন ওদিস্সকং কত্ৰা দানং অপ্পটিৰিভাগপক্খিকং ‘‘অসুকস্স ন দস্সামী’’তি পটিক্খেপস্স অভাৰতো. ব্যতিরেকপ্পধানো হি পটিৰিভাগো. তেনাহ ‘‘গিলানগিলানুপট্ঠাক…পে… ৰিচেয্য দাতুম্পি ৰট্টতী’’তি.

সাধারণভোগীতি এত্থ সাধারণভোগিনো ইদং লক্খণং – যং যং পণীতং লভতি, তং তং নেৰ লাভেন লাভং নিজিগীসনমুখেন গিহীনং দেতি অত্তনো আজীৰসুদ্ধিং রক্খমানো, ন অত্তনাৰ পরিভুঞ্জতি ‘‘ময্হং অসাধারণভোগিতা মা হোতূ’’তি. তং পটিগ্গণ্হন্তো চ ‘‘সঙ্ঘেন সাধারণং হোতূ’’তি গহেত্ৰা ঘণ্টিং পহরিত্ৰা পরিভুঞ্জিতব্বং সঙ্ঘসন্তকং ৰিয পস্সতি. ইমিনা চ তস্স লাভস্স তীসুপি কালেসু সাধারণতো ঠপনং দস্সিতং. ‘‘তং পটিগ্গণ্হন্তো চ সঙ্ঘেন সাধারণং হোতূ’’তি ইমিনা পটিগ্গহণকালো দস্সিতো, ‘‘গহেত্ৰা…পে… পস্সতী’’তি ইমিনা পটিগ্গহিতকালো. তদুভযং পন তাদিসেন পুব্বভাগেন ৰিনা ন হোতীতি অত্থসিদ্ধো পুরিমকালো. তযিদম্পি পটিগ্গহণতো পুব্বেৰস্স হোতি ‘‘সঙ্ঘেন সাধারণং হোতূতি পটিগ্গহেস্সামী’’তি, পটিগ্গণ্হন্তস্স হোতি ‘‘সঙ্ঘেন সাধারণং হোতূতি পটিগ্গণ্হামী’’তি, পটিগ্গহেত্ৰা হোতি ‘‘সঙ্ঘেন সাধারণং হোতূতি পটিগ্গহিতং মযা’’তি এৰং তিলক্খণসম্পন্নং কত্ৰা লদ্ধলাভং ওসানলক্খণং অৰিকোপেত্ৰা পরিভুঞ্জন্তো সাধারণভোগী অপ্পটিৰিভত্তভোগী চ হোতি.

ইমং (দী. নি. অট্ঠ. ২.১৪১; ম. নি. অট্ঠ. ১.৪৯২; অ. নি. অট্ঠ. ৩.৬.১১) পন সারণীযধম্মং কো পূরেতি, কো ন পূরেতি? দুস্সীলো তাৰ ন পূরেতি. ন হি তস্স সন্তকং সীলৰন্তো গণ্হন্তি. পরিসুদ্ধসীলো পন ৰত্তং অখণ্ডেন্তো পূরেতি. তত্রিদং ৰত্তং – যো ওদিস্সকং কত্ৰা মাতু ৰা পিতু ৰা আচরিযুপজ্ঝাযাদীনং ৰা দেতি, সো দাতব্বং দেতু, সারণীযধম্মো পনস্স ন হোতি, পলিবোধজগ্গনং নাম হোতি. সারণীযধম্মো হি মুত্তপলিবোধস্সেৰ ৰট্টতি. তেন পন ওদিস্সকং দেন্তেন গিলানগিলানুপট্ঠাকআগন্তুকগমিকানঞ্চেৰ নৰপব্বজিতস্স চ সঙ্ঘাটিপত্তগ্গহণং অজানন্তস্স দাতব্বং. এতেসং দত্ৰা অৰসেসং থেরাসনতো পট্ঠায থোকং থোকং অদত্ৰা যো যত্তকং গণ্হাতি, তস্স তত্তকং দাতব্বং. অৰসিট্ঠে অসতি পুন পিণ্ডায চরিত্ৰা থেরাসনতো পট্ঠায যং যং পণীতং, তং তং দত্ৰা সেসং ভুঞ্জিতব্বং.

অযং পন সারণীযধম্মো সারণীযধম্মপূরণৰিধিম্হি সুসিক্খিতায পরিসায সুপূরো হোতি. সুসিক্খিতায হি পরিসায যো অঞ্ঞতো লভতি, সো ন গণ্হাতি. অঞ্ঞতো অলভন্তোপি পমাণযুত্তমেৰ গণ্হাতি, ন অতিরেকং. অযঞ্চ পন সারণীযধম্মো এৰং পুনপ্পুনং পিণ্ডায চরিত্ৰা লদ্ধং লদ্ধং দেন্তস্সপি দ্ৰাদসহি ৰস্সেহি পূরতি, ন ততো ওরং. সচে হি দ্ৰাদসমেপি ৰস্সে সারণীযধম্মপূরকো পিণ্ডপাতপূরং পত্তং আসনসালাযং ঠপেত্ৰা নহাযিতুং গচ্ছতি, সঙ্ঘত্থেরো চ ‘‘কস্সেসো পত্তো’’তি ৰত্ৰা ‘‘সারণীযধম্মপূরকস্সা’’তি ৰুত্তে ‘‘আহরথ ন’’ন্তি সব্বং পিণ্ডপাতং ৰিচারেত্ৰা ভুঞ্জিত্ৰাৰ রিত্তপত্তং ঠপেতি. অথ সো ভিক্খু রিত্তপত্তং দিস্ৰা ‘‘ময্হং অনৰসেসেত্ৰাৰ পরিভুঞ্জিংসূ’’তি দোমনস্সং উপ্পাদেতি, সারণীযধম্মো ভিজ্জতি, পুন দ্ৰাদস ৰস্সানি পূরেতব্বো হোতি. তিত্থিযপরিৰাসসদিসো হেস, সকিং খণ্ডে জাতে পুন পূরেতব্বোৰ. যো পন ‘‘লাভা ৰত মে, সুলদ্ধং ৰত মে, যস্স মে পত্তগতং অনাপুচ্ছাৰ সব্রহ্মচারিনো পরিভুঞ্জন্তী’’তি সোমনস্সং জনেতি, তস্স পুণ্ণো নাম হোতি.

এৰং পূরিতসারণীযধম্মস্স পন নেৰ ইস্সা, ন মচ্ছরিযং হোতি, মনুস্সানং পিযো হোতি সুলভপচ্চযো, পত্তগতমস্স দিয্যমানম্পি ন খীযতি, ভাজনীযভণ্ডট্ঠানে অগ্গভণ্ডং লভতি, ভযে ৰা ছাতকে ৰা সম্পত্তে দেৰতা উস্সুক্কং আপজ্জন্তি.

তত্রিমানি ৰত্থূনি – লেণগিরিৰাসী তিস্সত্থেরো কির মহাখীরগামং উপনিস্সায ৰসতি. পঞ্ঞাসমত্তা থেরা নাগদীপং চেতিযৰন্দনত্থায গচ্ছন্তা খীরগামে পিণ্ডায চরিত্ৰা কিঞ্চি অলদ্ধা নিক্খমিংসু. থেরো পৰিসন্তো তে দিস্ৰা পুচ্ছি ‘‘লদ্ধং, ভন্তে’’তি. ৰিচরিম্হ, আৰুসোতি. সো অলদ্ধভাৰং ঞত্ৰা আহ ‘‘ভন্তে, যাৰাহং আগচ্ছামি, তাৰ ইধেৰ হোথা’’তি. মযং, আৰুসো, পঞ্ঞাস জনা পত্ততেমনমত্তম্পি ন লভিম্হাতি. ভন্তে, নেৰাসিকা নাম পটিবলা হোন্তি, অলভন্তাপি ভিক্খাচারমগ্গসভাগং জানন্তীতি. থেরা আগমিংসু. থেরো গামং পাৰিসি. ধুরগেহেযেৰ মহাউপাসিকা খীরভত্তং সজ্জেত্ৰা থেরং ওলোকযমানা ঠিতা থেরস্স দ্ৰারং সম্পত্তস্সেৰ পত্তং পূরেত্ৰা অদাসি. সো তং আদায থেরানং সন্তিকং গন্ত্ৰা ‘‘গণ্হথ, ভন্তে’’তি সঙ্ঘত্থেরং আহ. থেরো ‘‘অম্হেহি এত্তকেহি কিঞ্চি ন লদ্ধং, অযং সীঘমেৰ গহেত্ৰা আগতো, কিং নু খো’’তি সেসানং মুখং ওলোকেসি. থেরো ওলোকনাকারেনেৰ ঞত্ৰা ‘‘ভন্তে, ধম্মেন সমেন লদ্ধো পিণ্ডপাতো, নিক্কুক্কুচ্চা গণ্হথা’’তিআদিতো পট্ঠায সব্বেসং যাৰদত্থং দত্ৰা অত্তনাপি যাৰদত্থং ভুঞ্জি. অথ নং ভত্তকিচ্চাৰসানে থেরা পুচ্ছিংসু ‘‘কদা, আৰুসো, লোকুত্তরধম্মং পটিৰিজ্ঝী’’তি? নত্থি মে, ভন্তে, লোকুত্তরধম্মোতি. ঝানলাভীসি আৰুসোতি? এতম্পি মে, ভন্তে, নত্থীতি. ননু, আৰুসো, পাটিহারিযন্তি? সারণীযধম্মো মে, ভন্তে, পূরিতো, তস্স মে পূরিতকালতো পট্ঠায সচেপি ভিক্খুসতসহস্সং হোতি, পত্তগতং ন খীযতীতি. সাধু সাধু সপ্পুরিস অনুচ্ছৰিকমিদং তুয্হন্তি. ইদং তাৰ পত্তগতং ন খীযতীতি এত্থ ৰত্থু.

অযমেৰ পন থেরো চেতিযপব্বতে গিরিভণ্ডমহাপূজায দানট্ঠানং গন্ত্ৰা ‘‘ইমস্মিং দানে কিং ৰরভণ্ড’’ন্তি পুচ্ছি. দ্ৰে সাটকা, ভন্তেতি. এতে ময্হং পাপুণিস্সন্তীতি. তং সুত্ৰা অমচ্চো রঞ্ঞো আরোচেসি ‘‘একো দহরো এৰং ৰদতী’’তি. ‘‘দহরস্স এৰং চিত্তং, মহাথেরানং পন সুখুমা সাটকা ৰট্টন্তী’’তি ৰত্ৰা ‘‘মহাথেরানং দস্সামী’’তি ঠপেসি. তস্স ভিক্খুসঙ্ঘে পটিপাটিযা ঠিতে দেন্তস্স মত্থকে ঠপিতাপি তে সাটকা হত্থং নারোহন্তি, অঞ্ঞেৰ আরোহন্তি. দহরস্স দানকালে পন হত্থং আরুল়্হা. সো তস্স হত্থে ঠপেত্ৰা অমচ্চস্স মুখং ওলোকেত্ৰা দহরং নিসীদাপেত্ৰা দানং দত্ৰা সঙ্ঘং ৰিস্সজ্জেত্ৰা দহরস্স সন্তিকে নিসীদিত্ৰা ‘‘ভন্তে, ইমং ধম্মং কদা পটিৰিজ্ঝিত্থা’’তি আহ. সো পরিযাযেনপি অসন্তং অৰদন্তো ‘‘নত্থি ময্হং, মহারাজ, লোকুত্তরধম্মো’’তি আহ. ননু, ভন্তে, পুব্বেৰ অৰচুত্থাতি. আম মহারাজ, সারণীযধম্মপূরকো অহং, তস্স মে ধম্মস্স পূরিতকালতো পট্ঠায ভাজনীযট্ঠানে অগ্গভণ্ডং পাপুণাতীতি. ‘‘সাধু সাধু ভন্তে, অনুচ্ছৰিকমিদং তুম্হাক’’ন্তি ৰন্দিত্ৰা পক্কামি. ইদং ভাজনীযট্ঠানে অগ্গভণ্ডং পাপুণাতীতি এত্থ ৰত্থু.

চণ্ডালতিস্সভযেন পন ভাতরগামৰাসিনো নাগত্থেরিযা অনারোচেত্ৰাৰ পলাযিংসু. থেরী পচ্চূসসমযে ‘‘অতি ৰিয অপ্পনিগ্ঘোসো গামো, উপধারেথ তাৰা’’তি দহরভিক্খুনিযো আহ. তা গন্ত্ৰা সব্বেসং গতভাৰং ঞত্ৰা আগম্ম থেরিযা আরোচেসুং. সা সুত্ৰা ‘‘মা তুম্হে তেসং গতভাৰং চিন্তযিত্থ, অত্তনো উদ্দেসপরিপুচ্ছাযোনিসোমনসিকারেসুযেৰ যোগং করোথা’’তি ৰত্ৰা ভিক্খাচারৰেলাযং পারুপিত্ৰা অত্তদ্ৰাদসমা গামদ্ৰারে নিগ্রোধমূলে অট্ঠাসি. রুক্খে অধিৰত্থা দেৰতা দ্ৰাদসন্নম্পি ভিক্খুনীনং পিণ্ডপাতং দত্ৰা ‘‘অয্যে অঞ্ঞত্থ মা গচ্ছথ, নিচ্চং ইধেৰ এথা’’তি আহ. থেরিযা পন কনিট্ঠভাতা নাগত্থেরো নাম অত্থি, সো ‘‘মহন্তং ভযং, ন সক্কা যাপেতুং, পরতীরং গমিস্সামী’’তি অত্তদ্ৰাদসমো অত্তনো ৰসনট্ঠানা নিক্খন্তো ‘‘থেরিং দিস্ৰা গমিস্সামী’’তি ভাতরগামং আগতো. থেরী ‘‘থেরা আগতা’’তি সুত্ৰা তেসং সন্তিকং গন্ত্ৰা ‘‘কিং অয্যা’’তি পুচ্ছি. সো তং পৰত্তিং আচিক্খি. সা ‘‘অজ্জ একদিৰসং ৰিহারে ৰসিত্ৰা স্ৰেৰ গমিস্সথা’’তি আহ. থেরা ৰিহারং আগমংসু.

থেরী পুনদিৰসে রুক্খমূলে পিণ্ডায চরিত্ৰা থেরং উপসঙ্কমিত্ৰা ‘‘ইমং পিণ্ডপাতং পরিভুঞ্জথা’’তি আহ. থেরো ‘‘ৰট্টিস্সতি থেরী’’তি ৰত্ৰা তুণ্হী অট্ঠাসি. ধম্মিকো তাত পিণ্ডপাতো, কুক্কুচ্চং অকত্ৰা পরিভুঞ্জথাতি. ৰট্টিস্সতি থেরীতি. সা পত্তং গহেত্ৰা আকাসে খিপি. পত্তো আকাসে অট্ঠাসি. থেরো ‘‘সত্ততালমত্তে ঠিতম্পি ভিক্খুনীভত্তমেৰ থেরী’’তি ৰত্ৰা ‘‘ভযং নাম সব্বকালং ন হোতি, ভযে ৰূপসন্তে অরিযৰংসং কথযমানো ‘ভো পিণ্ডপাতিক ভিক্খুনীভত্তং ভুঞ্জিত্ৰা ৰীতিনামযিত্থা’তি চিত্তেন অনুৰদিযমানো সন্থম্ভিতুং ন সক্খিস্সামি, অপ্পমত্তা হোথ থেরিযো’’তি মগ্গং আরুহি. রুক্খদেৰতাপি ‘‘সচে থেরো থেরিযা হত্থতো পিণ্ডপাতং পরিভুঞ্জিস্সতি, ন নং নিৰত্তেস্সামি, সচে ন পরিভুঞ্জিস্সতি, নিৰত্তেস্সামী’’তি চিন্তযমানা ঠত্ৰা থেরস্স গমনং দিস্ৰা রুক্খা ওরুয্হ ‘‘পত্তং, ভন্তে, দেথা’’তি পত্তং গহেত্ৰা থেরং রুক্খমূলংযেৰ আনেত্ৰা আসনং পঞ্ঞপেত্ৰা পিণ্ডপাতং দত্ৰা কতভত্তকিচ্চং পটিঞ্ঞং কারেত্ৰা দ্ৰাদস ভিক্খুনিযো দ্ৰাদস চ ভিক্খূ সত্ত ৰস্সানি উপট্ঠহি. ইদং দেৰতা উস্সুক্কং আপজ্জন্তীতি এত্থ ৰত্থু. তত্র হি থেরী সারণীযধম্মপূরিকা অহোসি.

নত্থি এতেসং খণ্ডন্তি অখণ্ডানি, তং পন নেসং খণ্ডং দস্সেতুং ‘‘যস্সা’’তিআদি ৰুত্তং. তত্থ উপসম্পন্নসীলানং উদ্দেসক্কমেন আদিঅন্তা ৰেদিতব্বা. তেনাহ ‘‘সত্তসূ’’তিআদি. অনুপসম্পন্নসীলানং পন সমাদানক্কমেনপি আদিঅন্তা লব্ভন্তি. পরিযন্তে ছিন্নসাটকো ৰিযাতি ৰত্থন্তে দসন্তে ৰা ছিন্নৰত্থং ৰিয. ৰিসদিসুদাহরণঞ্চেতং ‘‘অখণ্ডানী’’তি ইমস্স অধিকতত্তা. এৰং সেসানিপি উদাহরণানি. খণ্ডন্তি খণ্ডৰন্তং, খণ্ডিতং ৰা. ছিদ্দন্তিআদীসুপি এসেৰ নযো. ৰিসভাগৰণ্ণেন গাৰী ৰিযাতি সম্বন্ধো. ৰিসভাগৰণ্ণেন উপড্ঢং ততিযভাগং ৰা সম্ভিন্নৰণ্ণং সবলং, ৰিসভাগৰণ্ণেহেৰ পন বিন্দূহি অন্তরন্তরা ৰিমিস্সং কম্মাসং. অযং ইমেসং ৰিসেসো.

ভুজিস্সভাৰকরণতোতি তণ্হাদাসব্যতো মোচেত্ৰা ভুজিস্সভাৰকরণতো. সীলস্স চ তণ্হাদাসব্যতো মোচনং ৰিৰট্টূপনিস্সযভাৰাপাদনং, তেনস্স ৰিৰট্টূপনিস্সযতা দস্সিতা. ‘‘ভুজিস্সভাৰকরণতো’’তি চ ইমিনা ভুজিস্সকরানি ভুজিস্সানীতি উত্তরপদলোপেনাযং নিদ্দেসোতি দস্সেতি. যস্মা চ তংসমঙ্গীপুগ্গলো সেরী সযংৰসী ভুজিস্সো নাম হোতি, তস্মাপি ভুজিস্সানি. সুপরিসুদ্ধভাৰেন পাসংসত্তা ৰিঞ্ঞুপসত্থানি. অৰিঞ্ঞূনং পসংসায অপ্পমাণভাৰতো ৰিঞ্ঞূগহণং কতং. তণ্হাদিট্ঠীহি অপরামট্ঠত্তাতি ‘‘ইমিনাহং সীলেন দেৰো ৰা ভৰিস্সামি দেৰঞ্ঞতরো ৰা’’তি তণ্হাপরামাসেন ‘‘ইমিনাহং সীলেন দেৰো হুত্ৰা তত্থ নিচ্চো ধুৰো সস্সতো ভৰিস্সামী’’তি দিট্ঠিপরামাসেন চ অপরামট্ঠত্তা. অথ ৰা ‘‘অযং তে সীলেসু দাসো’’তি চতূসু ৰিপত্তীসু যং ৰা তং ৰা ৰিপত্তিং দস্সেত্ৰা ‘‘ইমং নাম ত্ৰং আপন্নপুব্বো’’তি কেনচি পরামট্ঠুং অনুদ্ধংসেতুং অসক্কুণেয্যত্তা অপরামট্ঠানীতি এৰমেত্থ অত্থো দট্ঠব্বো. সীলং নাম অৰিপ্পটিসারাদিপারম্পরিযেন যাৰদেৰ সমাধিসম্পাদনত্থন্তি আহ ‘‘সমাধিসংৰত্তনিকানী’’তি. সমাধিসংৰত্তনপ্পযোজনানি সমাধিসংৰত্তনিকানি.

সমানভাৰো সামঞ্ঞং, পরিপুণ্ণচতুপারিসুদ্ধিভাৰেন মজ্ঝে ভিন্নসুৰণ্ণস্স ৰিয ভেদাভাৰতো সীলেন সামঞ্ঞং সীলসামঞ্ঞং, তং গতো উপগতোতি সীলসামঞ্ঞগতো. তেনাহ ‘‘সমানভাৰূপগতসীলো’’তি, সীলসম্পত্তিযা সমানভাৰং উপগতসীলো সভাগৰুত্তিকোতি অত্থো. সোতাপন্নাদীনঞ্হি সীলং সমুদ্দন্তরেপি দেৰলোকেপি ৰসন্তানং অঞ্ঞেসং সোতাপন্নাদীনং সীলেন সমানমেৰ হোতি, নত্থি মগ্গসীলে নানত্তং. কামঞ্হি পুথুজ্জনানম্পি চতুপারিসুদ্ধিসীলে নানত্তং ন সিযা, তং পন ন একন্তিকন্তি ইধ নাধিপ্পেতং, মগ্গসীলং পন একন্তিকং নিযতভাৰতোতি তমেৰ সন্ধায ‘‘যানি তানি সীলানী’’তিআদি ৰুত্তং.

যাযন্তি যা অযং ময্হঞ্চেৰ তুম্হাকঞ্চ পচ্চক্খভূতা. দিট্ঠীতি মগ্গসম্মাদিট্ঠি. নিদ্দোসাতি নিদ্ধুতদোসা, সমুচ্ছিন্নরাগাদিপাপধম্মাতি অত্থো. নিয্যাতীতি ৰট্টদুক্খতো নিস্সরতি নিগচ্ছতি. সযং নিযন্তীযেৰ হি তংমগ্গসমঙ্গীপুগ্গলং ৰট্টদুক্খতো নিয্যাপেতীতি ৰুচ্চতি. যা সত্থু অনুসিট্ঠি, তং করোতীতি তক্করো, তস্স, যথানুসিট্ঠং পটিপজ্জনকস্সাতি অত্থো. দিট্ঠিসামঞ্ঞগতোতি সচ্চসম্পটিৰেধেন সমানদিট্ঠিভাৰং উপগতো.

কতিপুচ্ছাৰারৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

ছআপত্তিসমুট্ঠানৰারকথাৰণ্ণনা

২৭৬. পঠমেন আপত্তিসমুট্ঠানেনাতিআদি সব্বং উদ্দেসনিদ্দেসাদিৰসেন পৰত্তপাল়িং অনুসারেনেৰ সক্কা ৰিঞ্ঞাতুং.

সমথভেদং

অধিকরণপরিযাযৰারকথাৰণ্ণনা

২৯৩. লোভো পুব্বঙ্গমোতিআদীসু পন লোভহেতু ৰিৰদনতো ‘‘লোভো পুব্বঙ্গমো’’তি ৰুত্তং. এৰং সেসেসুপি. ঠানানীতি কারণানি. তিট্ঠন্তি এত্থাতি ঠানং. কে তিট্ঠন্তি? ৰিৰাদাধিকরণাদযো. ৰসন্তি এত্থাতি ৰত্থু. ভৰন্তি এত্থাতি ভূমি. কুসলাকুসলাব্যাকতচিত্তসমঙ্গিনো ৰিৰদনতো ‘‘নৰ হেতূ’’তি ৰুত্তং. দ্ৰাদস মূলানীতি ‘‘কোধনো হোতি উপনাহী’’তিআদীনি দ্ৰাদস মূলানি.

২৯৪-২৯৫. ইমানেৰ দ্ৰাদস কাযৰাচাহি সদ্ধিং ‘‘চুদ্দস মূলানী’’তি ৰুত্তানি. সত্ত আপত্তিক্খন্ধা ঠানানীতি এত্থ আপত্তিং আপজ্জিত্ৰা পটিচ্ছাদেন্তস্স যা আপত্তি, তস্সা পুব্বে আপন্না আপত্তিযো ঠানানীতি ৰেদিতব্বং. ‘‘নত্থি আপত্তাধিকরণং কুসল’’ন্তি ৰচনতো আপত্তাধিকরণে অকুসলাব্যাকতৰসেন ছ হেতূ ৰুত্তা. কুসলচিত্তং পন অঙ্গং হোতি, ন হেতু.

২৯৬. চত্তারি কম্মানি ঠানানীতি এত্থ ‘‘এৰং কত্তব্ব’’ন্তি ইতিকত্তব্বতাদস্সনৰসেন পৰত্তপাল়ি কম্মং নাম, যথাঠিতপাল়িৰসেন করোন্তানং কিরিযা কিচ্চাধিকরণং নাম. ঞত্তিঞত্তিদুতিযঞত্তিচতুত্থকম্মানি ঞত্তিতো জাযন্তি, অপলোকনকম্মং অপলোকনতোৰাতি আহ ‘‘ঞত্তিতো ৰা অপলোকনতো ৰা’’তি. কিচ্চাধিকরণং একেন সমথেন সম্মতি, সম্পজ্জতীতি অত্থো. তেহি সমেতব্বত্তা ‘‘ৰিৰাদাধিকরণস্স সাধারণা’’তি ৰুত্তং.

তব্ভাগিযৰারকথাৰণ্ণনা

২৯৮. ৰিৰাদাধিকরণস্স তব্ভাগিযাতি ৰিৰাদাধিকরণস্স ৰূপসমতো তপ্পক্খিকা.

সমথা সমথস্স সাধারণৰারকথাৰণ্ণনা

২৯৯. একং অধিকরণং সব্বে সমথা একতো হুত্ৰা সমেতুং সক্কোন্তি ন সক্কোন্তীতি পুচ্ছন্তো ‘‘সমথা সমথস্স সাধারণা, সমথা সমথস্স অসাধারণা’’তি আহ. যেভুয্যসিকায সমনং সম্মুখাৰিনযং ৰিনা ন হোতীতি আহ ‘‘যেভুয্যসিকা সম্মুখাৰিনযস্স সাধারণা’’তি. সতিৰিনযাদীহি সমনস্স যেভুয্যসিকায কিচ্চং নত্থীতি আহ ‘‘সতিৰিনযস্স…পে… অসাধারণা’’তি. এৰং সেসেসুপি. তব্ভাগিযৰারেপি এসেৰ নযো.

ৰিনযৰারকথাৰণ্ণনা

৩০২. সব্বেসম্পি সমথানং ৰিনযপরিযাযো লব্ভতীতি ‘‘ৰিনযো সম্মুখাৰিনযো’’তিআদিনা ৰিনযৰারো উদ্ধটো. সিযা ন সম্মুখাৰিনযোতি এত্থ সম্মুখাৰিনযং ঠপেত্ৰা সতিৰিনযাদযো সেসসমথা অধিপ্পেতা. এস নযো সেসেসুপি.

কুসলৰারকথাৰণ্ণনা

৩০৩. সঙ্ঘস্স সম্মুখা পটিঞ্ঞাতে তং পটিজাননং সঙ্ঘসম্মুখতা নাম. তস্স পটিজাননচিত্তং সন্ধায ‘‘সম্মুখাৰিনযো কুসলো’’তিআদি ৰুত্তন্তি ৰদন্তি. নত্থি সম্মুখাৰিনযো অকুসলোতি ধম্মৰিনযপুগ্গলসম্মুখতাহি তিৰঙ্গিকো সম্মুখাৰিনযো এতেহি ৰিনা নত্থি. তত্থ কুসলচিত্তেহি করণকালে কুসলো, অরহন্তেহি করণকালে অব্যাকতো. এতেসং সঙ্ঘসম্মুখতাদীনং অকুসলপটিপক্খত্তা অকুসলস্স সম্ভৰো নত্থি, তস্মা ‘‘নত্থি সম্মুখাৰিনযো অকুসলো’’তি ৰুত্তং. ‘‘যেভুয্যসিকা অধম্মৰাদীহি ৰূপসমনকালে, ধম্মৰাদীনম্পি অধম্মৰাদিম্হি সলাকগ্গাহাপকে জাতে অকুসলা. সতিৰিনযো অনরহতো সঞ্চিচ্চ সতিৰিনযদানে অকুসলো. অমূল়্হৰিনযো অনুম্মত্তকস্স দানে, পটিঞ্ঞাতকরণং মূল়্হস্স অজানতো পটিঞ্ঞায করণে, তস্সপাপিযসিকা সুদ্ধস্স করণে, তিণৰত্থারকং মহাকলহে সঞ্চিচ্চ করণে চ অকুসলং. সব্বত্থ অরহতো ৰসেনেৰ অব্যাকত’’ন্তি সব্বমেতং গণ্ঠিপদেসু ৰুত্তং.

সমথৰারৰিস্সজ্জনাৰারকথাৰণ্ণনা

৩০৪-৩০৫. যত্থ যেভুয্যসিকা লব্ভতি, তত্থ সম্মুখাৰিনযো লব্ভতীতিআদি পুচ্ছা. যস্মিং সমযে সম্মুখাৰিনযেন চাতিআদি তস্সা ৰিস্সজ্জনং, যস্মিং সমযে সম্মুখাৰিনযেন চ যেভুয্যসিকায চ অধিকরণং ৰূপসম্মতি, তস্মিং সমযে যত্থ যেভুয্যসিকা লব্ভতি, তত্থ সম্মুখাৰিনযো লব্ভতীতি এৰং সব্বত্থ সম্বন্ধো. যত্থ পটিঞ্ঞাতকরণং লব্ভতি, তত্থ সম্মুখাৰিনযো লব্ভতীতি এত্থ একং ৰা দ্ৰে ৰা বহূ ৰা ভিক্খূ ‘‘ইমং নাম আপত্তিং আপন্নোসী’’তি পুচ্ছিতে সতি ‘‘আমা’’তি পটিজাননে দ্ৰেপি পটিঞ্ঞাতকরণসম্মুখাৰিনযা লব্ভন্তি. তত্থ ‘‘সঙ্ঘসম্মুখতা ধম্মৰিনযপুগ্গলসম্মুখতা’’তি এৰং ৰুত্তসম্মুখাৰিনযে সঙ্ঘস্স পুরতো পটিঞ্ঞাতং চে, সঙ্ঘসম্মুখতা. তত্থেৰ দেসিতং চে, ধম্মৰিনযসম্মুখতাযোপি লদ্ধা হোন্তি. অথ ৰিৰদন্তা অঞ্ঞমঞ্ঞং পটিজানন্তি চে, পুগ্গলসম্মুখতা. তস্সেৰ সন্তিকে দেসিতং চে, ধম্মৰিনযসম্মুখতাযোপি লদ্ধা হোন্তি. একস্সেৰ ৰা একস্স সন্তিকে আপত্তিদেসনকালে ‘‘পস্সসি, পস্সামী’’তি ৰুত্তে তত্থ ধম্মৰিনযপুগ্গলসম্মুখতাসঞ্ঞিতো সম্মুখাৰিনযো চ পটিঞ্ঞাতকরণঞ্চ লদ্ধং হোতি.

সংসট্ঠৰারকথাৰণ্ণনা

৩০৬. অধিকরণানং ৰূপসমোৰ সমথো নাম, তস্মা অধিকরণেন ৰিনা সমথা নত্থীতি আহ ‘‘মা হেৰন্তিস্স ৰচনীযো…পে… ৰিনিব্ভুজিত্ৰা নানাকরণং পঞ্ঞাপেতু’’ন্তি.

সমথাধিকরণৰারকথাৰণ্ণনা

৩০৯-৩১০. সমথা সমথেহি সম্মন্তীতিআদি পুচ্ছা. সিযা সমথা সমথেহি সম্মন্তীতিআদি ৰিস্সজ্জনং. তত্থ সমথা সমথেহি সম্মন্তীতি এত্থ সম্মন্তীতি সম্পজ্জন্তি, অধিকরণা ৰা পন সম্মন্তি ৰূপসমং গচ্ছন্তি, তস্মা যেভুয্যসিকা সম্মুখাৰিনযেন সম্মতীতি এত্থ সম্মুখাৰিনযেন সদ্ধিং যেভুয্যসিকা সম্পজ্জতি, ন সতিৰিনযাদীহি সদ্ধিং তেসং তস্সা অনুপকারত্তাতি এৰমত্থো দট্ঠব্বো.

৩১১. ‘‘সম্মুখাৰিনযো ৰিৰাদাধিকরণেন সম্মতী’’তি পাঠো. ‘‘সম্মুখাৰিনযো ন কেনচি সম্মতী’’তি হি অৰসানে ৰুত্তত্তা সম্মুখাৰিনযো সযং সমথেন ৰা অধিকরণেন ৰা সমেতব্বো ন হোতি.

৩১৩. ৰিৰাদাধিকরণং…পে… কিচ্চাধিকরণেন সম্মতীতি এত্থ ‘‘সুণাতু মে ভন্তে …পে… পঠমং সলাকং নিক্খিপামী’’তি এৰং ৰিৰাদাধিকরণং কিচ্চাধিকরণেন সম্মতীতি দট্ঠব্বং.

সমুট্ঠাপনৰারকথাৰণ্ণনা

৩১৪. ৰিৰাদাধিকরণং ন কতমং অধিকরণং সমুট্ঠাপেতীতি ‘‘নাযং ধম্মো’’তি ৰুত্তমত্তেনেৰ কিঞ্চি অধিকরণং ন সমুট্ঠাপেতীতি অত্থো.

ভজতিৰারকথাৰণ্ণনা

৩১৮-৯. কতমং অধিকরণং পরিযাপন্নন্তি কতমাধিকরণপরিযাপন্নং, অযমেৰ ৰা পাঠো. ৰিৰাদাধিকরণং ৰিৰাদাধিকরণং ভজতীতি পঠমুপ্পন্নৰিৰাদং পচ্ছা উপ্পন্নো ভজতি. ৰিৰাদাধিকরণং দ্ৰে সমথে ভজতীতি ‘‘মং ৰূপসমেতুং সমত্থা তুম্হে’’তি ৰদন্তং ৰিয ভজতি. দ্ৰীহি সমথেহি সঙ্গহিতন্তি ‘‘মযং তং ৰূপসমেস্সামা’’তি ৰদন্তেহি ৰিয দ্ৰীহি সমথেহি সঙ্গহিতং.

খন্ধকপুচ্ছাৰারো

পুচ্ছাৰিস্সজ্জনাৰণ্ণনা

৩২০. নিদানেন চ নিদ্দেসেন চ সদ্ধিন্তি এত্থ নিদানেনাতি সিক্খাপদপঞ্ঞত্তিদেসসঙ্খাতেন নিদানেন. নিদ্দেসেনাতি পুগ্গলাদিনিদ্দেসেন. উভযেনপি তস্স তস্স সিক্খাপদস্স ৰত্থু দস্সিতং, তস্মা ৰত্থুনা সদ্ধিং খন্ধকং পুচ্ছিস্সামীতি অযমেত্থ অত্থো. তত্থাতি তস্মিং উপসম্পদক্খন্ধকে. উত্তমানি পদানি ৰুত্তানীতি ‘‘ন, ভিক্খৰে, ঊনৰীসতিৰস্সো পুগ্গলো উপসম্পাদেতব্বো’’তিআদিনা (মহাৰ. ৯৯, ১২৪) নযেন উত্তমপদানি ৰুত্তানি. চম্মসংযুত্তেতি চম্মক্খন্ধকে.