৪. পদসোধম্মসিক্খাপদৰণ্ণনা

৪৫. চতুত্থে একতোতি অনুপসম্পন্নেন সদ্ধিং. পুরিমব্যঞ্জনেন সদিসং পচ্ছাব্যঞ্জনন্তি ‘‘রূপং অনিচ্চ’’ন্তি এত্থ অনিচ্চ-সদ্দেন সদিসং ‘‘ৰেদনা অনিচ্চা’’তি এত্থ অনিচ্চ-সদ্দং ৰদতি. অক্খরসমূহোতি অৰিভত্তিকো অক্খরসমূহো. অক্খরানুব্যঞ্জনসমূহো পদন্তি ৰিভত্তিঅন্তং পদমাহ. ৰিভত্তিঅন্তমেৰ পদং গহেত্ৰা ‘‘পঠমপদং পদমেৰ, দুতিযং অনুপদ’’ন্তি ৰুত্তং.

একং পদন্তি গাথাপদং সন্ধায ৰদতি. পদগণনাযাতি গাথাপদগণনায. অপাপুণিত্ৰাতি সদ্ধিং অকথেত্ৰা. রুন্তি ওপাতেতীতি এত্থ অনুনাসিকো আগমৰসেন ৰুত্তো, সংযোগপুব্বস্স রস্সত্তং কতন্তি ৰেদিতব্বং. তেনাহ ‘‘রূ-কারমত্তমেৰা’’তি. এত্থ চ ‘‘রূপং অনিচ্চন্তি ভণ সামণেরা’’তি ৰুচ্চমানো সচে রূ-কারং অৰত্ৰা রু-ইতি রস্সং কত্ৰা ৰদতি, অঞ্ঞং ভণিতং নাম হোতি, তস্মা অনাপত্তি. এৰঞ্চ কত্ৰা ‘‘ৰেদনা অনিচ্চা’’তি এত্থাপি অনিচ্চ-সদ্দমত্তেনেৰ আপত্তি হোতীতি ৰেদিতব্বং. এস নযোতি একমেৰক্খরং ৰত্ৰা ঠানং. ‘‘মনোপুব্বঙ্গমা ধম্মা’’তি ৰুচ্চমানো হি ম-কারমত্তমেৰ ৰত্ৰা তিট্ঠতি. ‘‘এৰং মে সুত’’ন্তিআদিসুত্তং ভণাপিযমানো এ-কারং ৰত্ৰা তিট্ঠতি চে, অন্ৰক্খরেন পাচিত্তিযং, অপরিপুণ্ণপদং ৰত্ৰা ঠিতে অনুব্যঞ্জনেন. পদেসু একং পঠমপদং ৰিরজ্ঝতি, দুতিযেন অনুপদেন পাচিত্তিযং.

অনঙ্গণসুত্তং (ম. নি. ১.৫৭ আদযো) সম্মাদিট্ঠিসুত্তং (ম. নি. ১.৮৯ আদযো) মহাৰেদল্লঞ্চ (ম. নি. ১.৪৪৯ আদযো) ধম্মসেনাপতিনা ভাসিতং, অনুমানসুত্তং (ম. নি. ১.১৮১ আদযো) মহামোগ্গল্লানত্থেরেন, চূল়ৰেদল্লসুত্তং (ম. নি. ১.৪৬০ আদযো) ধম্মদিন্নায থেরিযা ভাসিতং. পচ্চেকবুদ্ধভাসিতম্পি বুদ্ধভাসিতেযেৰ সঙ্গহং গচ্ছতি. অট্ঠকথানিস্সিতোতি পুব্বে মগধভাসায ৰুত্তং ধম্মসঙ্গহারুল়্হং অট্ঠকথং সন্ধায ৰদতি. ইদানিপি ‘‘যথাপি দীপিকো নাম, নিলীযিত্ৰা গণ্হতে মিগে’’তি (মি. প. ৬.১.৫) এৰমাদিকং সঙ্গহারুল়্হং অট্ঠকথাৰচনং গহেতব্বন্তি ৰদন্তি. পাল়িনিস্সিতোতি ‘‘মক্কটী ৰজ্জিপুত্তা চা’’তিএৰমাদিনা (পারা. ৬৬) পাল়িযংযেৰ আগতো. ৰিৰট্টূপনিস্সিতন্তি নিব্বানুপনিস্সিতং. ৰিৰট্টনিস্সিতং পন সামঞ্ঞতো গহেতব্বন্তি আহ ‘‘কিঞ্চাপী’’তিআদি. থেরস্সাতি নাগসেনত্থেরস্স. মগ্গকথাদীনি পকরণানি. ‘‘অক্খরেন ৰাচেতি, অক্খরক্খরে আপত্তি পাচিত্তিযস্সা’’তি ৰত্তব্বে ‘‘অক্খরায ৰাচেতি, অক্খরক্খরায আপত্তি পাচিত্তিযস্সা’’তি পাল়িযং ৰুত্তং.

৪৮. অনুপসম্পন্নেন সদ্ধিং গণ্হন্তস্স অনাপত্তীতি অনুপসম্পন্নেন সহ নিসীদিত্ৰা উদ্দেসং গণ্হন্তস্স অনাপত্তি ৰুত্তা. দহরভিক্খু নিসিন্নো…পে… ভণতো অনাপত্তীতি এত্থ দ্ৰীসুপি ঠিতেসু নিসিন্নেসু ৰা উপসম্পন্নস্স ভণামীতি ভণন্তস্স অনাপত্তিযেৰ. উপচারং মুঞ্চিত্ৰাতি পরিসপরিযন্ততো দ্ৰাদসহত্থং মুঞ্চিত্ৰা. ‘‘নিসিন্নে ৰাচেমী’’তি ভণন্তস্সপি উপচারং মুঞ্চিত্ৰা নিসিন্নত্তা অনাপত্তি. সচে পন দূরে নিসিন্নম্পি ৰাচেমীতি ৰিসুং সল্লক্খেত্ৰা ভণতি, আপত্তিযেৰ. একো পাদো ন আগচ্ছতীতি পুব্বে পগুণোযেৰ পচ্ছা অসরন্তস্স ন আগচ্ছতি, তং ‘‘এৰং ভণাহী’’তি একতো ভণন্তস্স অনাপত্তি. ওপাতেতীতি সদ্ধিং কথেতি. সেসমেত্থ উত্তানমেৰ. অনুপসম্পন্নতা, ৰুত্তলক্খণধম্মং পদসো ৰাচনতা, একতো ভণনঞ্চাতি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি.

পদসোধম্মসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.