২৮. চতুপচ্চযভাজনীযৰিনিচ্ছযকথা

১৯৪. চতুপচ্চযভাজনন্তি চীৰরাদীনং চতুন্নং পচ্চযানং ভাজনং. তত্থ চীৰরভাজনে তাৰ চীৰরপটিগ্গাহকো ৰেদিতব্বো, চীৰরনিদহকো ৰেদিতব্বো, ভণ্ডাগারিকো ৰেদিতব্বো, ভণ্ডাগারং ৰেদিতব্বং, চীৰরভাজকো ৰেদিতব্বো, চীৰরভাজনং ৰেদিতব্বং.

তত্থ (মহাৰ. অট্ঠ. ৩৪০-৩৪২) ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতং ভিক্খুং চীৰরপটিগ্গাহকং সম্মন্নিতুং, যো ন ছন্দাগতিং গচ্ছেয্য, ন দোসাগতিং গচ্ছেয্য, ন মোহাগতিং গচ্ছেয্য, ন ভযাগতিং গচ্ছেয্য, গহিতাগহিতঞ্চ জানেয্যা’’তি (মহাৰ. ৩৪২) ৰচনতো ইমেহি পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো চীৰরপটিগ্গাহকো সম্মন্নিতব্বো. তত্থ পচ্ছা আগতানম্পি অত্তনো ঞাতকাদীনং পঠমতরং পটিগ্গণ্হন্তো ৰা একচ্চস্মিং পেমং দস্সেত্ৰা গণ্হন্তো ৰা লোভপকতিতায অত্তনো পরিণামেন্তো ৰা ছন্দাগতিং গচ্ছতি নাম. পঠমতরং আগতস্সপি কোধৰসেন পচ্ছা গণ্হন্তো ৰা দুগ্গতমনুস্সেসু অৰমঞ্ঞং কত্ৰা গণ্হন্তো ৰা ‘‘কিং ৰো ঘরে ঠপনোকাসো নত্থি, তুম্হাকং সন্তকং গহেত্ৰা গচ্ছথা’’তি এৰং সঙ্ঘস্স লাভন্তরাযং করোন্তো ৰা দোসাগতিং গচ্ছতি নাম. যো পন মুট্ঠস্সতি অসম্পজানো, অযং মোহাগতিং গচ্ছতি নাম. পচ্ছা আগতানম্পি ইস্সরানং ভযেন পঠমতরং পটিগ্গণ্হন্তো ৰা ‘‘চীৰরপটিগ্গাহকট্ঠানং নামেতং ভারিয’’ন্তি সন্তসন্তো ৰা ভযাগতিং গচ্ছতি নাম. ‘‘মযা ইদঞ্চিদঞ্চ গহিতং, ইদঞ্চিদঞ্চ ন গহিত’’ন্তি এৰং জানন্তো গহিতাগহিতং জানাতি নাম. তস্মা যো ছন্দাগতিআদিৰসেন ন গচ্ছতি, ঞাতকঅঞ্ঞাতকঅড্ঢদুগ্গতেসু ৰিসেসং অকত্ৰা আগতপটিপাটিযা গণ্হাতি, সীলাচারপটিপত্তিযুত্তো হোতি সতিমা মেধাৰী বহুস্সুতো, সক্কোতি দাযকানং ৰিস্সট্ঠায ৰাচায পরিমণ্ডলেহি পদব্যঞ্জনেহি অনুমোদনং করোন্তো পসাদং জনেতুং, এৰরূপো সম্মন্নিতব্বো.

এৰঞ্চ পন সম্মন্নিতব্বো. পঠমং ভিক্খু যাচিতব্বো, যাচিত্ৰা ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইত্থন্নামং ভিক্খুং চীৰরপটিগ্গাহকং সম্মন্নেয্য, এসা ঞত্তি.

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, সঙ্ঘো ইত্থন্নামং ভিক্খুং চীৰরপটিগ্গাহকং সম্মন্নতি, যস্সাযস্মতো খমতি ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো চীৰরপটিগ্গাহকস্স সম্মুতি, সো তুণ্হস্স. যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.

‘‘সম্মতো সঙ্ঘেন ইত্থন্নামো ভিক্খু চীৰরপটিগ্গাহকো, খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৰমেতং ধারযামী’’তি (মহাৰ. ৩৪২) –

ইতি ইমায কম্মৰাচায ৰা অপলোকনেন ৰা অন্তোৰিহারে সব্বসঙ্ঘমজ্ঝেপি খণ্ডসীমাযম্পি সম্মন্নিতুং ৰট্টতিযেৰ. এৰং সম্মতেন চ ৰিহারপচ্চন্তে ৰা পধানঘরে ৰা ন অচ্ছিতব্বং. যত্থ পন আগতাগতা মনুস্সা সুখং পস্সন্তি, তাদিসে ধুরৰিহারট্ঠানে বীজনিং পস্সে ঠপেত্ৰা সুনিৰত্থেন সুপারুতেন নিসীদিতব্বং.

১৯৫. চীৰরনিদহকোপি ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতং ভিক্খুং চীৰরনিদহকং সম্মন্নিতুং, যো ন ছন্দাগতিং গচ্ছেয্য, ন দোসাগতিং গচ্ছেয্য, ন মোহাগতিং গচ্ছেয্য, ন ভযাগতিং গচ্ছেয্য, নিহিতানিহিতঞ্চ জানেয্যা’’তি ৰচনতো পঞ্চঙ্গসমন্নাগতো ভিক্খু –

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইত্থন্নামং ভিক্খুং চীৰরনিদহকং সম্মন্নেয্য, এসা ঞত্তি.

‘‘সুণাতু মে ভন্তে সঙ্ঘো, সঙ্ঘো ইত্থন্নামং ভিক্খুং চীৰরনিদহকং সম্মন্নতি, যস্সাযস্মতো খমতি ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো চীৰরনিদহকস্স সম্মুতি, সো তুণ্হস্স. যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.

‘‘সম্মতো সঙ্ঘেন ইত্থন্নামো ভিক্খু চীৰরনিদহকো, খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৰমেতং ধারযামী’’তি (মহাৰ. ৩৪২) –

ইতি ইমায কম্মৰাচায ৰা অপলোকনেন ৰা ৰুত্তনযেনেৰ সম্মন্নিতব্বো.

১৯৬. ভণ্ডাগারিকোপি ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতং ভিক্খুং ভণ্ডাগারিকং সম্মন্নিতুং, যো ন ছন্দাগতিং গচ্ছেয্য, ন দোসাগতিং গচ্ছেয্য, ন মোহাগতিং গচ্ছেয্য, ন ভযাগতিং গচ্ছেয্য, গুত্তাগুত্তঞ্চ জানেয্যা’’তি (মহাৰ. ৩৪৩) ৰচনতো পঞ্চঙ্গসমন্নাগতো ভিক্খু ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইত্থন্নামং ভিক্খুং ভণ্ডাগারিকং সম্মন্নেয্যা’’তিআদিনা (মহাৰ. ৩৪৩) নযেন কম্মৰাচায ৰা অপলোকনেন ৰা সম্মন্নিতব্বো.

এত্থ (মহাৰ. অট্ঠ. ৩৪৩) চ যত্থ ছদনাদীসু কোচি দোসো নত্থি, তং গুত্তং. যত্থ পন ছদনতিণং ৰা ছদনিট্ঠকা ৰা যত্থ কত্থচি পতিতা, যেন ওৰস্সতি ৰা, মূসিকাদীনং ৰা পৰেসো হোতি, ভিত্তিআদীসু ৰা কত্থচি ছিদ্দং হোতি, উপচিকা ৰা উট্ঠহন্তি, তং সব্বং অগুত্তং নাম. তং সল্লক্খেত্ৰা ভণ্ডাগারিকেন পটিসঙ্খরিতব্বং. সীতসমযে দ্ৰারঞ্চ ৰাতপানঞ্চ সুপিহিতং কাতব্বং. সীতেন হি চীৰরানি কণ্ণকিতানি হোন্তি. উণ্হসমযে অন্তরন্তরা ৰাতপ্পৰেসনত্থং ৰিৰরিতব্বং. এৰং করোন্তো হি গুত্তাগুত্তং জানাতি নাম.

১৯৭. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, ভণ্ডাগারং সম্মন্নিতুং, যং সঙ্ঘো আকঙ্খতি ৰিহারং ৰা অড্ঢযোগং ৰা পাসাদং ৰা হম্মিযং ৰা গুহং ৰা’’তি (মহাৰ. ৩৪৩) ৰচনতো ভণ্ডাগারং সম্মন্নিত্ৰা ঠপেতব্বং. এত্থ চ যো আরামমজ্ঝে আরামিকসামণেরাদীহি অৰিৰিত্তো সব্বেসং সমোসরণট্ঠানে ৰিহারো ৰা অড্ঢযোগো ৰা হোতি, সো সম্মন্নিতব্বো. পচ্চন্তসেনাসনং পন ন সম্মন্নিতব্বং. ইমং পন ভণ্ডাগারং খণ্ডসীমং গন্ত্ৰা খণ্ডসীমায নিসিন্নেহি সম্মন্নিতুং ন ৰট্টতি. ৰিহারমজ্ঝেযেৰ ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইত্থন্নামং ৰিহারং ভণ্ডাগারং সম্মন্নেয্যা’’তিআদিনা (মহাৰ. ৩৪৩) নযেন কম্মৰাচায ৰা অপলোকনেন ৰা সম্মন্নিতব্বং.

চীৰরপটিগ্গাহকাদীহি পন তীহিপি অত্তনো ৰত্তং জানিতব্বং. তত্থ চীৰরপটিগ্গাহকেন তাৰ যং যং মনুস্সা ‘‘কালচীৰর’’ন্তি ৰা ‘‘অকালচীৰর’’ন্তি ৰা ‘‘অচ্চেকচীৰর’’ন্তি ৰা ‘‘ৰস্সিকসাটিক’’ন্তি ৰা ‘‘নিসীদন’’ন্তি ৰা ‘‘পচ্চত্থরণ’’ন্তি ৰা ‘‘মুখপুঞ্ছনচোল়’’ন্তি ৰা দেন্তি, তং সব্বং একরাসিং কত্ৰা মিস্সেত্ৰা ন গণ্হিতব্বং, ৰিসুং ৰিসুং কত্ৰাৰ গণ্হিত্ৰা চীৰরনিদহকস্স তথেৰ আচিক্খিত্ৰা দাতব্বং. চীৰরনিদহকেনপি ভণ্ডাগারিকস্স দদমানেন ‘‘ইদং কালচীৰরং…পে… ইদং মুখপুঞ্ছনচোল়’’ন্তি আচিক্খিত্ৰাৰ দাতব্বং. ভণ্ডাগারিকেনপি তথেৰ ৰিসুং ৰিসুং সঞ্ঞাণং কত্ৰা ঠপেতব্বং. ততো সঙ্ঘেন ‘‘কালচীৰরং আহরা’’তি ৰুত্তে কালচীৰরমেৰ দাতব্বং…পে… ‘‘মুখপুঞ্ছনচোল়ং আহরা’’তি ৰুত্তে তদেৰ দাতব্বং. ইতি ভগৰতা চীৰরপটিগ্গাহকো অনুঞ্ঞাতো, চীৰরনিদহকো অনুঞ্ঞাতো, ভণ্ডাগারিকো অনুঞ্ঞাতো, ভণ্ডাগারং অনুঞ্ঞাতং, ন বাহুলিকতায, ন অসন্তুট্ঠিতায, অপিচ খো সঙ্ঘানুগ্গহায. সচে হি আহটাহটং গহেত্ৰা ভিক্খূ ভাজেয্যুং, নেৰ আহটং, ন অনাহটং, ন দিন্নং, ন অদিন্নং, ন লদ্ধং, ন অলদ্ধং জানেয্যুং, আহটাহটং থেরাসনে ৰা দদেয্যুং, খণ্ডাখণ্ডং ৰা ছিন্দিত্ৰা গণ্হেয্যুং, এৰং সতি অযুত্তপরিভোগো চ হোতি, ন চ সব্বেসং সঙ্গহো কতো হোতি. ভণ্ডাগারে পন চীৰরং ঠপেত্ৰা উস্সন্নকালে একেকস্স ভিক্খুনো তিচীৰরং ৰা দ্ৰে দ্ৰে ৰা একেকং ৰা চীৰরং দস্সন্তি, লদ্ধালদ্ধং জানিস্সন্তি, অলদ্ধভাৰং ঞত্ৰা সঙ্গহং কাতুং মঞ্ঞিস্সন্তীতি.

১৯৮. চীৰরভাজকোৰি ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতং ভিক্খুং চীৰরভাজকং সম্মন্নিতুং, যো ন ছন্দাগতিং গচ্ছেয্য, ন দোসাগতিং গচ্ছেয্য, ন মোহাগতিং গচ্ছেয্য, ন ভযাগতিং গচ্ছেয্য, ভাজিতাভাজিতঞ্চ জানেয্যা’’তি (মহাৰ. ৩৪৩) ৰচনতো পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতোযেৰ ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইত্থন্নামং ভিক্খুং চীৰরভাজকং সম্মন্নেয্যা’’তি(মহাৰ. ৩৪৩) আদিনা নযেন কম্মৰাচায ৰা অপলোকনেন ৰা সম্মন্নিত্ৰা ঠপেতব্বো.

এত্থ সভাগানং ভিক্খূনং অপাপুণন্তম্পি মহগ্ঘচীৰরং দেন্তো ছন্দাগতিং গচ্ছতি নাম. অঞ্ঞেসং ৰুড্ঢতরানং পাপুণন্তম্পি মহগ্ঘচীৰরং অদত্ৰা অপ্পগ্ঘং দেন্তো দোসাগতিং গচ্ছতি নাম. মোহমূল়্হো চীৰরদানৰত্তং অজানন্তো মোহাগতিং গচ্ছতি নাম. মুখরানং নৰকানম্পি ভযেন অপাপুণন্তং এৰ মহগ্ঘং চীৰরং দেন্তো ভযাগতিং গচ্ছতি নাম. যো এৰং ন গচ্ছতি, সব্বেসং তুলাভূতো পমাণভূতো মজ্ঝত্তো, সো সম্মন্নিতব্বো. তেনপি চীৰরং ভাজেন্তেন পঠমং ‘‘ইদং থূলং, ইদং সণ্হং, ইদং ঘনং, ইদং তনুকং, ইদং পরিভুত্তং, ইদং অপরিভুত্তং, ইদং দীঘতো এত্তকং, পুথুলতো এত্তক’’ন্তি এৰং ৰত্থানি ৰিচিনিত্ৰা ‘‘ইদং এত্তকং অগ্ঘতি, ইদং এত্তক’’ন্তি এৰং অগ্ঘপরিচ্ছেদং কত্ৰা সচে সব্বেসং একেকমেৰ দসদসঅগ্ঘনকং পাপুণাতি, ইচ্চেতং কুসলং. নো চে পাপুণাতি, যং নৰ ৰা অট্ঠ ৰা অগ্ঘতি, তং অঞ্ঞেন একঅগ্ঘনকেন চ দ্ৰিঅগ্ঘনকেন চ সদ্ধিং বন্ধিত্ৰা এতেন উপাযেন সমে পটিৰীসে ঠপেত্ৰা কুসো পাতেতব্বো. সচে একেকস্স দীযমানে চীৰরে দিৰসো নপ্পহোতি, দস দস ভিক্খূ গণেত্ৰা দস দস চীৰরপটিৰীসে একতো বন্ধিত্ৰা ভণ্ডিকং কত্ৰা একো চীৰরপটিৰীসো ঠপেতব্বো. এৰং ঠপিতেসু চীৰরপটিৰীসেসু কুসো পাতেতব্বো. তেহিপি ভিক্খূহি পুন কুসপাতং কত্ৰা ভাজেতব্বং.

‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, সামণেরানং উপড্ঢপটিৰীসং দাতু’’ন্তি (মহাৰ. ৩৪৩) ৰচনতো যে সামণেরা অত্তিস্সরা ভিক্খুসঙ্ঘস্স কত্তব্বকম্মং ন করোন্তি, উদ্দেসপরিপুচ্ছাসু যুত্তা আচরিযুপজ্ঝাযানংযেৰ ৰত্তপটিৰত্তং করোন্তি, অঞ্ঞেসং ন করোন্তি, এতেসংযেৰ উপড্ঢভাগো দাতব্বো. যে পন পুরেভত্তঞ্চ পচ্ছাভত্তঞ্চ ভিক্খুসঙ্ঘস্সেৰ কত্তব্বকিচ্চং করোন্তি, তেসং সমকো দাতব্বো. ইদঞ্চ পিট্ঠিসমযে উপ্পন্নেন ভণ্ডাগারে ঠপিতেন অকালচীৰরেনেৰ কথিতং, কালচীৰরং পন সমকংযেৰ দাতব্বং. তত্রুপ্পাদৰস্সাৰাসিকং সম্মুঞ্জনীবন্ধনাদি সঙ্ঘস্স ফাতিকম্মং কত্ৰা গহেতব্বং. এতঞ্হেত্থ সব্বেসং ৰত্তং. ভণ্ডাগারচীৰরেপি সচে সামণেরা আগন্ত্ৰা ‘‘ভন্তে, মযং যাগুং পচাম, ভত্তং পচাম, খজ্জকং পচাম, অপ্পহরিতং করোম, দন্তকট্ঠং আহরাম, রঙ্গছল্লিং কপ্পিযং কত্ৰা দেম, কিং অম্হেহি ন কতং নামা’’তি উক্কুট্ঠিং করোন্তি, সমভাগোৰ দাতব্বো. এতংযেৰ ৰিরজ্ঝিত্ৰা করোন্তি, যেসঞ্চ করণভাৰো ন পঞ্ঞাযতি, তে সন্ধায ৰুত্তং ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, সামণেরানং উপড্ঢপটিৰীসং দাতু’’ন্তি. কুরুন্দিযং পন ‘‘সচে সামণেরা ‘কস্মা মযং, ভন্তে, সঙ্ঘকম্মং ন করোম, করিস্সামা’তি যাচন্তি, সমপটিৰীসো দাতব্বো’’তি ৰুত্তং.

সচে কোচি ভিক্খু সকং ভাগং গহেত্ৰা সত্থং লভিত্ৰা নদিং ৰা কন্তারং ৰা উত্তরিত্ৰা দিসাপক্কমিতুকামো হোতি, তস্স ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, উত্তরন্তস্স সকং ভাগং দাতু’’ন্তি (মহাৰ. ৩৪৩) ৰচনতো চীৰরেসু ভণ্ডাগারতো বহি নীহটেসু ঘণ্টিং পহরিত্ৰা ভিক্খুসঙ্ঘে সন্নিপতিতে চীৰরভাজকেন ‘‘ইমস্স ভিক্খুনো কোট্ঠাসেন এত্তকেন ভৰিতব্ব’’ন্তি তক্কেত্ৰা নযগ্গাহেন সমভাগেন চীৰরং দাতব্বং. তুলায তুলিতমিৰ হি সমসমং দাতুং ন সক্কা, তস্মা ঊনং ৰা হোতু অধিকং ৰা, এৰং তক্কেন নযেন দিন্নং সুদিন্নং. নেৰ ঊনকং পুন দাতব্বং, নাতিরিত্তং পটিগ্গণ্হিতব্বং. সচে দস ভিক্খূ হোন্তি, সাটকাপি দসেৰ, তেসু একো দ্ৰাদস অগ্ঘতি, সেসা দসগ্ঘনকা. সব্বেসু দসগ্ঘনকৰসেন কুসে পাতিতে যস্স ভিক্খুনো দ্ৰাদসগ্ঘনকো কুসো পাতিতো, তেন যত্তকং তস্মিং পটিৰীসে অধিকং, তত্তকং অগ্ঘনকং যং কিঞ্চি অত্তনো সন্তকং কপ্পিযভণ্ডং দত্ৰা সো অতিরেকভাগো গহেতব্বো. সচে সব্বেসং পঞ্চ পঞ্চ ৰত্থানি পত্তানি, সেসানিপি অত্থি, একেকং পন ন পাপুণাতি, ছিন্দিত্ৰা দাতব্বানি.

ছিন্দন্তেন চ অড্ঢমণ্ডলাদীনং ৰা উপাহনত্থৰিকাদীনং ৰা পহোনকানি খণ্ডানি কত্ৰা দাতব্বানি. হেট্ঠিমপরিচ্ছেদেন চতুরঙ্গুলৰিত্থারম্পি অনুৰাতপ্পহোনকাযামং খণ্ডং কত্ৰা দাতুং ৰট্টতি, অপরিভোগং পন ন কাতব্বং. সচেপি একস্স ভিক্খুনো কোট্ঠাসে একং ৰা দ্ৰে ৰা ৰত্থানি নপ্পহোন্তি, তত্থ অঞ্ঞং সামণকং পরিক্খারং ঠপেত্ৰা যো তেন তুস্সতি, তস্স তং ভাগং কত্ৰা পচ্ছা কুসপাতো কাতব্বো. সচে দস দস ভিক্খূ গণেত্ৰা ৰগ্গং করোন্তানং একো ৰগ্গো ন পূরতি, অট্ঠ ৰা নৰ ৰা হোন্তি, তেসং অট্ঠ ৰা নৰ ৰা কোট্ঠাসা ‘‘তুম্হে ইমে গহেত্ৰা ৰিসুং ভাজেথা’’তি দাতব্বা. এৰং দত্ৰা পচ্ছা কুসপাতো কাতব্বো.

১৯৯. ইদানি ‘‘অট্ঠিমা, ভিক্খৰে, মাতিকা চীৰরস্স উপ্পাদায, সীমায দেতি, কতিকায দেতি, ভিক্খাপঞ্ঞত্তিযা দেতি, সঙ্ঘস্স দেতি, উভতোসঙ্ঘস্স দেতি, ৰস্সংৰুট্ঠসঙ্ঘস্স দেতি, আদিস্স দেতি, পুগ্গলস্স দেতী’’তি (মহাৰ. ৩৭৯) চীৰরানং পটিলাভখেত্তদস্সনত্থং যা তা অট্ঠ মাতিকা ৰুত্তা, তাসং ৰসেন ৰিনিচ্ছযো ৰেদিতব্বো.

তত্থ ‘‘সীমায দম্মী’’তি এৰং সীমং পরামসিত্ৰা দেন্তো সীমায দেতি নাম. এৰং সীমায দিন্নং যাৰতিকা ভিক্খূ অন্তোসীমাগতা, তেহি ভাজেতব্বং. সীমা চ নামেসা খণ্ডসীমা উপচারসীমা সমানসংৰাসসীমা অৰিপ্পৰাসসীমা লাভসীমা গামসীমা নিগমসীমা নগরসীমা অব্ভন্তরসীমা উদকুক্খেপসীমা জনপদসীমা রট্ঠসীমা রজ্জসীমা দীপসীমা চক্কৰাল়সীমাতি পন্নরসৰিধা হোতি. তত্থ খণ্ডসীমা সীমাকথাযং ৰুত্তাৰ. উপচারসীমা নাম পরিক্খিত্তস্স ৰিহারস্স পরিক্খেপেন, অপরিক্খিত্তস্স পরিক্খেপারহট্ঠানেন পরিচ্ছিন্না হোতি. অপিচ ভিক্খূনং ধুৰসন্নিপাতট্ঠানতো পরিযন্তে ঠিতভোজনসালতো ৰা নিবদ্ধৰসনআৰাসতো ৰা থামমজ্ঝিমস্স পুরিসস্স দ্ৰিন্নং লেড্ডুপাতানং অন্তো উপচারসীমাতি ৰেদিতব্বা. সা পন আৰাসেসু ৰড্ঢন্তেসু ৰড্ঢতি, পরিহাযন্তেসু পরিহাযতি. মহাপচ্চরিযং পন ‘‘ভিক্খূসুপি ৰড্ঢন্তেসু ৰড্ঢতী’’তি ৰুত্তং. তস্মা সচে ৰিহারে সন্নিপতিতভিক্খূহি সদ্ধিং একাবদ্ধা হুত্ৰা যোজনসতম্পি পূরেত্ৰা নিসীদন্তি, যোজনসতম্পি উপচারসীমাৰ হোতি, সব্বেসং লাভো পাপুণাতি. সমানসংৰাসঅৰিপ্পৰাসসীমাদ্ৰযম্পি ৰুত্তমেৰ. লাভসীমা নাম নেৰ সম্মাসম্বুদ্ধেন অনুঞ্ঞাতা, ন ধম্মসঙ্গাহকত্থেরেহি ঠপিতা, অপিচ খো রাজরাজমহামত্তা ৰিহারং কারেত্ৰা গাৰুতং ৰা অড্ঢযোজনং ৰা যোজনং ৰা সমন্ততো পরিচ্ছিন্দিত্ৰা ‘‘অযং অম্হাকং ৰিহারস্স লাভসীমা’’তি নামলিখিতকে থম্ভে নিখণিত্ৰা ‘‘যং এত্থন্তরে উপ্পজ্জতি, সব্বং অম্হাকং ৰিহারস্স দেমা’’তি সীমা ঠপেন্তি, অযং লাভসীমা নাম. গামনিগমনগরঅব্ভন্তরউদকুক্খেপসীমাপি ৰুত্তা এৰ.

জনপদসীমা নাম কাসিকোসলরট্ঠাদীনং অন্তো বহূ জনপদা হোন্তি, তত্থ একেকো জনপদপরিচ্ছেদো জনপদসীমা. রট্ঠসীমা নাম কাসিকোসলাদিরট্ঠপরিচ্ছেদো. রজ্জসীমা নাম ‘‘চোল়ভোগো কেরল়ভোগো’’তি এৰং একেকস্স রঞ্ঞো আণাপৰত্তিট্ঠানং. দীপসীমা নাম সমুদ্দন্তেন পরিচ্ছিন্নমহাদীপা চ অন্তরদীপা চ. চক্কৰাল়সীমা চক্কৰাল়পব্বতেনেৰ পরিচ্ছিন্না. এৰমেতাসু সীমাসু খণ্ডসীমায কেনচি কম্মেন সন্নিপতিতং সঙ্ঘং দিস্ৰা ‘‘এত্থেৰ সীমায সঙ্ঘস্স দেমী’’তি ৰুত্তে যাৰতিকা ভিক্খূ অন্তোখণ্ডসীমাগতা, তেহি ভাজেতব্বং. তেসংযেৰ হি তং পাপুণাতি, অঞ্ঞেসং সীমন্তরিকায ৰা উপচারসীমায ৰা ঠিতানম্পি ন পাপুণাতি. খণ্ডসীমায ঠিতে পন রুক্খে ৰা পব্বতে ৰা ঠিতস্স হেট্ঠা ৰা পথৰীৰেমজ্ঝগতস্স পাপুণাতিযেৰ. ‘‘ইমিস্সা উপচারসীমায সঙ্ঘস্স দম্মী’’তি দিন্নং পন খণ্ডসীমাসীমন্তরিকাসু ঠিতানম্পি পাপুণাতি. ‘‘সমানসংৰাসসীমায দম্মী’’তি দিন্নং পন খণ্ডসীমাসীমন্তরিকাসু ঠিতানং ন পাপুণাতি. অৰিপ্পৰাসসীমালাভসীমাসু দিন্নং তাসু সীমাসু অন্তোগতানং পাপুণাতি. গামসীমাদীসু দিন্নং তাসং সীমানং অব্ভন্তরে বদ্ধসীমায ঠিতানম্পি পাপুণাতি. অব্ভন্তরসীমাউদকুক্খেপসীমাসু দিন্নং তত্থ অন্তোগতানংযেৰ পাপুণাতি. জনপদরট্ঠরজ্জদীপচক্কৰাল়সীমাসুপি গামসীমাদীসু ৰুত্তসদিসোযেৰ ৰিনিচ্ছযো.

সচে পন জম্বুদীপে ঠিতো ‘‘তম্বৰণ্ণিদীপে সঙ্ঘস্স দম্মী’’তি ৰদতি, তম্বপণ্ণিদীপতো একোপি আগন্ত্ৰা সব্বেসং গণ্হিতুং লভতি. সচেপি তত্রেৰ একো সভাগভিক্খু সভাগানং ভাগং গণ্হাতি, ন ৰারেতব্বো. এৰং তাৰ যো সীমং পরামসিত্ৰা দেতি, তস্স দানে ৰিনিচ্ছযো ৰেদিতব্বো. যো পন ‘‘অসুকসীমায’’ন্তি ৰত্তুং ন জানাতি, কেৰলং ‘‘সীমা’’তি ৰচনমত্তমেৰ জানন্তো ৰিহারং আগন্ত্ৰা ‘‘সীমায দম্মী’’তি ৰা ‘‘সীমট্ঠকসঙ্ঘস্স দম্মী’’তি ৰা ভণতি, সো পুচ্ছিতব্বো ‘‘সীমা নাম বহুৰিধা, কতরসীমং সন্ধায ভণসী’’তি. সচে ৰদতি ‘‘অহং ‘অসুকসীমা’তি ন জানামি, সীমট্ঠকসঙ্ঘো ভাজেত্ৰা গণ্হতূ’’তি, কতরসীমায ভাজেতব্বং? মহাসীৰত্থেরো কিরাহ ‘‘অৰিপ্পৰাসসীমাযা’’তি. ততো নং আহংসু ‘‘অৰিপ্পৰাসসীমা নাম তিযোজনাপি হোতি, এৰং সন্তে তিযোজনে ঠিতা লাভং গণ্হিস্সন্তি, তিযোজনে ঠত্ৰা আগন্তুকৰত্তং পূরেত্ৰা আরামং পৰিসিতব্বং ভৰিস্সতি, গমিকো তিযোজনং গন্ত্ৰা সেনাসনং আপুচ্ছিস্সতি, নিস্সযপ্পটিপন্নস্স তিযোজনাতিক্কমে নিস্সযো পটিপ্পস্সম্ভিস্সতি, পারিৰাসিকেন তিযোজনং অতিক্কমিত্ৰা অরুণং উট্ঠপেতব্বং ভৰিস্সতি, ভিক্খুনিযা তিযোজনে ঠত্ৰা আরামপ্পৰেসনং আপুচ্ছিতব্বং ভৰিস্সতি, সব্বম্পেতং উপচারসীমাপরিচ্ছেদৰসেনেৰ কাতুং ৰট্টতি, তস্মা উপচারসীমায ভাজেতব্ব’’ন্তি.

২০০. কতিকায দেতীতি এত্থ পন কতিকা নাম সমানলাভকতিকা. তত্রেৰং কতিকা কাতব্বা, একস্মিং ৰিহারে সন্নিপতিতেহি ভিক্খূহি যং ৰিহারং সঙ্গণ্হিতুকামা সমানলাভং কাতুং ইচ্ছন্তি, তস্স নামং গহেত্ৰা ‘‘অসুকো নাম ৰিহারো পোরাণকো’’তি ৰা ‘‘বুদ্ধাধিৰুত্থো’’তি ৰা ‘‘অপ্পলাভো’’তি ৰা য কিঞ্চি কারণং ৰত্ৰা ‘‘তং ৰিহারং ইমিনা ৰিহারেন সদ্ধিং একলাভং কাতুং সঙ্ঘস্স রুচ্চতী’’তি তিক্খত্তুং সাৰেতব্বং. এত্তাৰতা তস্মিং ৰিহারে নিসিন্নোপি ইধ নিসিন্নোৰ হোতি. তস্মিং ৰিহারেপি সঙ্ঘেন এৰমেৰ কাতব্বং. এত্তাৰতা ইধ নিসিন্নোপি তস্মিং নিসিন্নোৰ হোতি. একস্মিং ৰিহারে লাভে ভাজিযমানে ইতরস্মিং ঠিতস্স ভাগং গহেতুং ৰট্টতি. এৰং একেন ৰিহারেন সদ্ধিং বহূপি আৰাসা একলাভা কাতব্বা. এৰঞ্চ কতে একস্মিং আৰাসে দিন্নে সব্বত্থ দিন্নং হোতি.

২০১. ভিক্খাপঞ্ঞত্তি নাম অত্তনো পরিচ্চাগপঞ্ঞাপনট্ঠানং, যত্থ সঙ্ঘস্স ধুৰকারা করীযন্তি. এত্থ চ যস্মিং ৰিহারে ইমস্স চীৰরদাযকস্স সন্তকং সঙ্ঘস্স পাকৰট্টং ৰা ৰত্ততি, যস্মিং ৰিহারে ভিক্খূ অত্তনো ভারং কত্ৰা সদা গেহে ভোজেতি, যত্থ ৰা তেন আৰাসো কারিতো, সলাকভত্তাদীনি ৰা নিবদ্ধানি, ইমে ধুৰকারা নাম. যেন পন সকলোপি ৰিহারো পতিট্ঠাপিতো, তত্থ ৰত্তব্বমেৰ নত্থি, তস্মা সচে সো ‘‘যত্থ ময্হং ধুৰকারা করীযন্তি, তত্থ দম্মী’’তি ৰা ‘‘তত্থ দেথা’’তি ৰা ভণতি, বহূসু চেপি ঠানেসু ধুৰকারা হোন্তি, সব্বত্থ দিন্নমেৰ হোতি. সচে পন একস্মিং ৰিহারে ভিক্খূ বহুতরা হোন্তি, তেহি ৰত্তব্বং ‘‘তুম্হাকং ধুৰকারে একত্থ ভিক্খূ বহূ, একত্থ অপ্পকা’’তি. সচে ‘‘ভিক্খুগণনায গণ্হথা’’তি ভণতি, তথা ভাজেত্ৰা গণ্হিতুং ৰট্টতি. এত্থ চ ৰত্থভেসজ্জাদি অপ্পকম্পি সুখেন ভাজীযতি. যদি পন মঞ্চো ৰা পীঠং ৰা একমেৰ হোতি, তং পুচ্ছিত্ৰা যস্স ৰিহারস্স, একৰিহারেপি ৰা যস্স সেনাসনস্স সো ৰিচারেতি, তত্থ দাতব্বং. সচেপি ‘‘অসুকভিক্খু গণ্হতূ’’তি ৰদতি, ৰট্টতি. অথ ‘‘ময্হং ধুৰকারে দেথা’’তি ৰত্ৰা অৰিচারেত্ৰা গচ্ছতি, সঙ্ঘস্সপি ৰিচারেতুং ৰট্টতি. এৰং পন ৰিচারেতব্বং, ‘‘সঙ্ঘত্থেরস্স ৰসনট্ঠানে দেথা’’তি ৰত্তব্বং. সচে তত্থ সেনাসনং পরিপুণ্ণং হোতি, যত্থ নপ্পহোতি, তত্থ দাতব্বং. সচে একো ভিক্খু ‘‘ময্হং ৰসনট্ঠানে সেনাসনপরিভোগভণ্ডং নত্থী’’তি ৰদতি, তত্থ দাতব্বং.

২০২. সঙ্ঘস্স দেতীতি এত্থ পন সচে ৰিহারং পৰিসিত্ৰা ‘‘ইমানি চীৰরানি সঙ্ঘস্স দম্মী’’তি দেতি, উপচারসীমায ঠিতেন সঙ্ঘেন ঘণ্টিং পহরিত্ৰা কালং ঘোসেত্ৰা ভাজেতব্বানি, সীমট্ঠকস্স অসম্পত্তস্সপি ভাগং গণ্হন্তো ন ৰারেতব্বো. ৰিহারো মহা হোতি, থেরাসনতো পট্ঠায ৰত্থেসু দীযমানেসু অলসজাতিকা মহাথেরা পচ্ছা আগচ্ছন্তি, ‘‘ভন্তে, ৰীসতিৰস্সানং দীযতি, তুম্হাকং ঠিতিকা অতিক্কন্তা’’তি ন ৰত্তব্বা, ঠিতিকং ঠপেত্ৰা তেসং দত্ৰা পচ্ছা ঠিতিভায দাতব্বং. ‘‘অসুকৰিহারে কির বহু চীৰরং উপ্পন্ন’’ন্তি সুত্ৰা যোজনন্তরিকৰিহারতোপি ভিক্খূ আগচ্ছন্তি, সম্পত্তসম্পত্তানং ঠিতট্ঠানতো পট্ঠায দাতব্বং, অসম্পত্তানম্পি উপচারসীমং পৰিট্ঠানং অন্তেৰাসিকাদীসু গণ্হন্তেসু দাতব্বমেৰ. ‘‘বহিউপচারসীমায ঠিতানং দেথা’’তি ৰদন্তি, ন দাতব্বং. সচে পন উপচারসীমং ওক্কন্তেহি একাবদ্ধা হুত্ৰা অত্তনো ৰিহারদ্ৰারে ৰা অন্তোৰিহারেযেৰ ৰা হোন্তি, পরিসৰসেন ৰড্ঢিতা নাম সীমা হোতি, তস্মা দাতব্বং. সঙ্ঘনৰকস্স দিন্নেপি পচ্ছা আগতানং দাতব্বমেৰ. দুতিযভাগে পন থেরাসনং আরুল়্হে আগতানং পঠমভাগো ন পাপুণাতি, দুতিযভাগতো ৰস্সগ্গেন দাতব্বং.

একস্মিং ৰিহারে দস ভিক্খূ হোন্তি, দস ৰত্থানি ‘‘সঙ্ঘস্স দেমা’’তি দেন্তি, পাটেক্কং ভাজেতব্বানি. সচে ‘‘সব্বানেৰ অম্হাকং পাপুণন্তী’’তি গহেত্ৰা গচ্ছন্তি, দুপ্পাপিতানি চেৰ দুগ্গহিতানি চ, গতগতট্ঠানে সঙ্ঘিকানেৰ হোন্তি. একং পন উদ্ধরিত্ৰা ‘‘ইদং তুম্হাকং পাপুণাতী’’তি সঙ্ঘত্থেরস্স পাপেত্ৰা ‘‘সেসানি অম্হাকং পাপুণন্তী’’তি গহেতুং ৰট্টতি. একমেৰ ৰত্থং ‘‘সঙ্ঘস্স দেমা’’তি আহরন্তি, অভাজেত্ৰাৰ ‘‘অম্হাকং পাপুণাতী’’তি গণ্হন্তি, দুপ্পাপিতঞ্চেৰ দুগ্গহিতঞ্চ. সত্থকেন ৰা হলিদ্দিআদিনা ৰা লেখং কত্ৰা এককোট্ঠাসং ‘‘ইদং ঠানং তুম্হাকং পাপুণাতী’’তি সঙ্ঘত্থেরস্স পাপেত্ৰা ‘‘সেসং অম্হাকং পাপুণাতী’’তি গহেতুং ৰট্টতি. যং পন ৰত্থস্সেৰ পুপ্ফং ৰা ৰলি ৰা, তেন পরিচ্ছেদং কাতুং ন ৰট্টতি. সচে একং তন্তং উদ্ধরিত্ৰা ‘‘ইদং ঠানং তুম্হাকং পাপুণাতী’’তি থেরস্স দত্ৰা ‘‘সেসং অম্হাকং পাপুণাতী’’তি গণ্হন্তি, ৰট্টতি. খণ্ডং খণ্ডং ছিন্দিত্ৰা ভাজিযমানং ৰট্টতিযেৰ.

একভিক্খুকে ৰিহারে সঙ্ঘস্স চীৰরেসু উপ্পন্নেসু সচে পুব্বে ৰুত্তনযেনেৰ সো ভিক্খু ‘‘সব্বানি ময্হং পাপুণন্তী’’তি গণ্হাতি, সুগ্গহিতানি, ঠিতিকা পন ন তিট্ঠতি. সচে একেকং উদ্ধরিত্ৰা ‘‘ইদং ময্হং পাপুণাতী’’তি গণ্হাতি, ঠিতিকা তিট্ঠতি. তত্থ অট্ঠিতায ঠিতিকায পুন অঞ্ঞস্মিং চীৰরে উপ্পন্নে সচে একো ভিক্খু আগচ্ছতি, মজ্ঝে ছিন্দিত্ৰা দ্ৰীহিপি গহেতব্বং. ঠিতায ঠিতিকায পুন অঞ্ঞস্মিং চীৰরে উপ্পন্নে সচে নৰকতরো আগচ্ছতি, ঠিতিকা হেট্ঠা ওরোহতি. সচে ৰুড্ঢতরো আগচ্ছতি, ঠিতিকা উদ্ধং আরোহতি. অথ অঞ্ঞো নত্থি, পুন অত্তনো পাপেত্ৰা গহেতব্বং. ‘‘সঙ্ঘস্স দেমা’’তি ৰা ‘‘ভিক্খুসঙ্ঘস্স দেমা’’তি ৰা যেন কেনচি আকারেন সঙ্ঘং আমসিত্ৰা দিন্নং পন পংসুকূলিকানং ন ৰট্টতি ‘‘গহপতিচীৰরং পটিক্খিপামি, পংসুকূলিকঙ্গং সমাদিযামী’’তি ৰুত্তত্তা, ন পন অকপ্পিযত্তা. ভিক্খুসঙ্ঘেন অপলোকেত্ৰা দিন্নম্পি ন গহেতব্বং. যং পন ভিক্খু অত্তনো সন্তকং দেতি, তং ভিক্খুদত্তিযং নাম ৰট্টতি, পংসুকূলং পন ন হোতি. এৰং সন্তেপি ধুতঙ্গং ন ভিজ্জতি. ‘‘ভিক্খূনং দেম, থেরানং দেমা’’তি ৰুত্তে পন পংসুকূলিকানম্পি ৰট্টতি, ‘‘ইদং ৰত্থং সঙ্ঘস্স দেম, ইমিনা উপাহনত্থৰিকপত্তত্থৰিকআযোগঅংসবদ্ধকাদীনি করোন্তূ’’তি দিন্নম্পি ৰট্টতি. পত্তত্থৰিকাদীনং অত্থায দিন্নানি বহূনিপি হোন্তি, চীৰরত্থাযপি পহোন্তি, ততো চীৰরং কত্ৰা পারুপিতুং ৰট্টতি. সচে পন সঙ্ঘো ভাজিতাতিরিত্তানি ৰত্থানি ছিন্দিত্ৰা উপাহনত্থৰিকাদীনং অত্থায ভাজেতি, ততো গহেতুং ন ৰট্টতি. সামিকেহি ৰিচারিতমেৰ হি ৰট্টতি, ন ইতরং. পংসুকূলিকং ‘‘সঙ্ঘস্স ধম্মকরণপটাদীনং অত্থায দেমা’’তি ৰুত্তেপি গহেতুং ৰট্টতি, পরিক্খারো নাম পংসুকূলিকানম্পি ইচ্ছিতব্বো. যং তত্থ অতিরেকং হোতি, তং চীৰরেপি উপনেতুং ৰট্টতি. সুত্তং সঙ্ঘস্স দেন্তি, পংসুকূলিকেহিপি গহেতব্বং. অযং তাৰ ৰিহারং পৰিসিত্ৰা ‘‘ইমানি চীৰরানি সঙ্ঘস্স দম্মী’’তি দিন্নেসু ৰিনিচ্ছযো. সচে পন বহিউপচারসীমায অদ্ধানমগ্গপ্পটিপন্নে ভিক্খূ দিস্ৰা ‘‘সঙ্ঘস্স দম্মী’’তি সঙ্ঘত্থেরস্স ৰা সঙ্ঘনৰকস্স ৰা আরোচেতি, সচেপি যোজনং ফরিত্ৰা পরিসা ঠিতা হোতি, একাবদ্ধা চে, সব্বেসং পাপুণাতি. যে পন দ্ৰাদসহি হত্থেহি পরিসং অসম্পত্তা, তেসং ন পাপুণাতি.

২০৩. উভতোসঙ্ঘস্স দেতীতি এত্থ ‘‘উভতোসঙ্ঘস্স দম্মী’’তি ৰুত্তেপি ‘‘দ্ৰিধা সঙ্ঘস্স দম্মী’’তি, ‘‘দ্ৰিন্নং সঙ্ঘানং দম্মী’’তি, ‘‘ভিক্খুসঙ্ঘস্স চ ভিক্খুনীসঙ্ঘস্স চ দম্মী’’তি ৰুত্তেপি উভতোসঙ্ঘস্স দিন্নমেৰ হোতি. তত্থ সচে বহুকাপি ভিক্খূ হোন্তি, একা ভিক্খুনী হোতি, উপড্ঢং দাতব্বং, দ্ৰে ভাগে সমে কত্ৰা একো ভাগো দাতব্বোতি অত্থো. সচে বহুকাপি ভিক্খুনিযো হোন্তি, একো ভিক্খু হোতি, উপড্ঢং দাতব্বং. ‘‘উভতোসঙ্ঘস্স চ তুয্হঞ্চ দম্মী’’তি ৰুত্তে সচে দস দস ভিক্খূ চ ভিক্খুনিযো চ হোন্তি, একৰীসতি পটিৰীসে কত্ৰা একো পুগ্গলস্স দাতব্বো, দস ভিক্খুসঙ্ঘস্স, দস ভিক্খুনীসঙ্ঘস্স. যেন পুগ্গলিকো লদ্ধো, সো সঙ্ঘতোপি অত্তনো ৰস্সগ্গেন গহেতুং লভতি. কস্মা? উভতোসঙ্ঘগ্গহণেন গহিতত্তা. ‘‘উভতোসঙ্ঘস্স চ চেতিযস্স চ দম্মী’’তি ৰুত্তেপি এসেৰ নযো. ইধ পন চেতিযস্স সঙ্ঘতো পাপুণনকোট্ঠাসো নাম নত্থি, একপুগ্গলস্স পত্তকোট্ঠাসসমোৰ কোট্ঠাসো হোতি. ‘‘উভতোসঙ্ঘস্স চ তুয্হঞ্চ চেতিযস্স চা’’তি ৰুত্তে পন দ্ৰাৰীসতি কোট্ঠাসে কত্ৰা দস ভিক্খূনং, দস ভিক্খুনীনং, একো পুগ্গলস্স, একো চেতিযস্স দাতব্বো. তত্থ পুগ্গলো সঙ্ঘতোপি অত্তনো ৰস্সগ্গেন গহেতুং লভতি, চেতিযস্স একোযেৰ.

‘‘ভিক্খুসঙ্ঘস্স চ ভিক্খুনীনঞ্চ দম্মী’’তি ৰুত্তে পন ন মজ্ঝে ভিন্দিত্ৰা দাতব্বং, ভিক্খূ চ ভিক্খুনিযো চ গণেত্ৰা দাতব্বং. ‘‘ভিক্খুসঙ্ঘস্স চ ভিক্খুনীনঞ্চ তুয্হঞ্চা’’তি ৰুত্তে পন পুগ্গলো ৰিসুং ন লভতি, পাপুণনট্ঠানতো একমেৰ লভতি. কস্মা? ভিক্খুসঙ্ঘগ্গহণেন গহিতত্তা. ‘‘ভিক্খুসঙ্ঘস্স চ ভিক্খুনীনঞ্চ তুয্হঞ্চ চেতিযস্স চা’’তি ৰুত্তেপি চেতিযস্স একপুগ্গলপটিৰীসো লব্ভতি, পুগ্গলস্স ৰিসুং ন লব্ভতি, তস্মা একং চেতিযস্স দত্ৰা অৰসেসং ভিক্খূ চ ভিক্খুনিযো চ গণেত্ৰা ভাজেতব্বং.

‘‘ভিক্খূনঞ্চ ভিক্খুনীনঞ্চ দম্মী’’তি ৰুত্তেপি মজ্ঝে ভিন্দিত্ৰা ন দাতব্বং, পুগ্গলগণনায এৰ ৰিভজিতব্বং. ‘‘ভিক্খূনঞ্চ ভিক্খুনীনঞ্চ তুয্হঞ্চ, ভিক্খূনঞ্চ ভিক্খুনীনঞ্চ চেতিযস্স চ, ভিক্খূনঞ্চ ভিক্খুনীনঞ্চ তুয্হঞ্চ চেতিযস্স চা’’তি এৰং ৰুত্তেপি চেতিযস্স একপটিৰীসো লব্ভতি, পুগ্গলস্স ৰিসুং নত্থি, ভিক্খূ চ ভিক্খুনিযো চ গণেত্ৰা এৰ ভাজেতব্বং. যথা চ ভিক্খুসঙ্ঘং আদিং কত্ৰা নযো নীতো, এৰং ভিক্খুনীসঙ্ঘং আদিং কত্ৰাপি নেতব্বো.

‘‘ভিক্খুসঙ্ঘস্স চ তুয্হঞ্চা’’তি ৰুত্তে পুগ্গলস্স ৰিসুং ন লব্ভতি, ৰস্সগ্গেনেৰ গহেতব্বং. ‘‘ভিক্খুসঙ্ঘস্স চ চেতিযস্স চা’’তি ৰুত্তে পন চেতিযস্স ৰিসুং পটিৰীসো লব্ভতি. ‘‘ভিক্খুসঙ্ঘস্স চ তুয্হঞ্চ চেতিযস্স চা’’তি ৰুত্তেপি চেতিযস্সেৰ ৰিসুং লব্ভতি, ন পুগ্গলস্স. ‘‘ভিক্খূনঞ্চ তুয্হঞ্চা’’তি ৰুত্তেপি ৰিসুং ন লব্ভতি, ‘‘ভিক্খূনঞ্চ চেতিযস্স চা’’তি ৰুত্তে পন চেতিযস্স লব্ভতি. ‘‘ভিক্খূনঞ্চ তুয্হঞ্চ চেতিযস্স চা’’তি ৰুত্তেপি চেতিযস্সেৰ ৰিসুং লব্ভতি, ন পুগ্গলস্স. ভিক্খুনীসঙ্ঘং আদিং কত্ৰাপি এৰমেৰ যোজেতব্বং.

পুব্বে বুদ্ধপ্পমুখস্স উভতোসঙ্ঘস্স দানং দেন্তি, ভগৰা মজ্ঝে নিসীদতি, দক্খিণতো ভিক্খূ, ৰামতো ভিক্খুনিযো নিসীদন্তি, ভগৰা উভিন্নং সঙ্ঘত্থেরো, তদা ভগৰা অত্তনা লদ্ধপচ্চযে অত্তনাপি পরিভুঞ্জতি, ভিক্খূনম্পি দাপেতি. এতরহি পন পণ্ডিতমনুস্সা সধাতুকং পটিমং ৰা চেতিযং ৰা ঠপেত্ৰা বুদ্ধপ্পমুখস্স উভতোসঙ্ঘস্স দানং দেন্তি, পটিমায ৰা চেতিযস্স ৰা পুরতো আধারকে পত্তং ঠপেত্ৰা দক্খিণোদকং দত্ৰা ‘‘বুদ্ধানং দেমা’’তি, তত্থ পঠমং খাদনীযভোজনীযং দেন্তি, ৰিহারং ৰা আহরিত্ৰা ‘‘ইদং চেতিযস্স দেমা’’তি পিণ্ডপাতঞ্চ মালাগন্ধাদীনি চ দেন্তি, তত্থ কথং পটিপজ্জিতব্বন্তি? মালাগন্ধাদীনি তাৰ চেতিযে আরোপেতব্বানি, ৰত্থেহি পটাকা, তেলেন পদীপা কাতব্বা. পিণ্ডপাতমধুফাণিতাদীনি পন যো নিবদ্ধচেতিযজগ্গকো হোতি পব্বজিতো ৰা গহট্ঠো ৰা, তস্স দাতব্বানি. নিবদ্ধজগ্গকে অসতি আহটভত্তং ঠপেত্ৰা ৰত্তং কত্ৰা পরিভুঞ্জিতুং ৰট্টতি, উপকট্ঠে কালে ভুঞ্জিত্ৰা পচ্ছাপি ৰত্তং কাতুং ৰট্টতিযেৰ. মালাগন্ধাদীসু চ যং কিঞ্চি ‘‘ইদং হরিত্ৰা চেতিযে পূজং করোথা’’তি ৰুত্তে দূরম্পি হরিত্ৰা পূজেতব্বং, ‘‘ভিক্খুসঙ্ঘস্স হরা’’তি ৰুত্তেপি হরিতব্বং. সচে পন ‘‘অহং পিণ্ডায চরামি, আসনসালায ভিক্খূ অত্থি, তে হরিস্সন্তী’’তি ৰুত্তে ‘‘ভন্তে, তুয্হমেৰ দম্মী’’তি ৰদতি, ভুঞ্জিতুং ৰট্টতি. অথ পন ‘‘ভিক্খুসঙ্ঘস্স দস্সামী’’তি হরন্তস্স গচ্ছতো অন্তরাৰ কালো উপকট্ঠো হোতি, অত্তনো পাপেত্ৰা ভুঞ্জিতুং ৰট্টতি.

২০৪. ৰস্সংৰুট্ঠসঙ্ঘস্স দেতীতি এত্থ পন সচে ৰিহারং পৰিসিত্ৰা ‘‘ইমানি চীৰরানি ৰস্সংৰুট্ঠসঙ্ঘস্স দম্মী’’তি দেতি, যত্তকা ভিক্খূ তস্মিং আৰাসে ৰস্সচ্ছেদং অকত্ৰা পুরিমৰস্সংৰুট্ঠা, তেহি ভাজেতব্বং, অঞ্ঞেসং ন পাপুণাতি. দিসাপক্কন্তস্সপি সতি গাহকে যাৰ কথিনস্সুব্ভারা দাতব্বং. ‘‘অনত্থতে পন কথিনে অন্তোহেমন্তে এৰঞ্চ ৰত্ৰা দিন্নং পচ্ছিমৰস্সংৰুট্ঠানম্পি পাপুণাতী’’তি লক্খণঞ্ঞূ ৰদন্তি. অট্ঠকথাসু পনেতং ন ৰিচারিতং. সচে পন বহিউপচারসীমাযং ঠিতো ‘‘ৰস্সংৰুট্ঠসঙ্ঘস্স দম্মী’’তি ৰদতি, সম্পত্তানং সব্বেসং পাপুণাতি. অথ ‘‘অসুকৰিহারে ৰস্সংৰুট্ঠসঙ্ঘস্সা’’তি ৰদতি, তত্র ৰস্সংৰুট্ঠানমেৰ যাৰ কথিনস্সুব্ভারা পাপুণাতি. সচে পন গিম্হানং পঠমদিৰসতো পট্ঠায এৰং ৰদতি, তত্র সম্মুখীভূতানং সব্বেসং পাপুণাতি. কস্মা? পিট্ঠিসমযে উপ্পন্নত্তা. অন্তোৰস্সেযেৰ ‘‘ৰস্সং ৰসন্তানং দম্মী’’তি ৰুত্তে ছিন্নৰস্সা ন লভন্তি, ৰস্সং ৰসন্তাৰ লভন্তি. চীৰরমাসে পন ‘‘ৰস্সং ৰসন্তানং দম্মী’’তি ৰুত্তে পচ্ছিমিকায ৰস্সূপগতানংযেৰ পাপুণাতি, পুরিমিকায ৰস্সূপগতানঞ্চ ছিন্নৰস্সানঞ্চ ন পাপুণাতি.

চীৰরমাসতো পট্ঠায যাৰ হেমন্তস্স পচ্ছিমো দিৰসো, তাৰ ‘‘ৰস্সাৰাসিকং দেমা’’তি ৰুত্তে কথিনং অত্থতং ৰা হোতু অনত্থতং ৰা, অতীতৰস্সংৰুট্ঠানমেৰ পাপুণাতি. গিম্হানং পঠমদিৰসতো পট্ঠায ৰুত্তে পন মাতিকা আরোপেতব্বা ‘‘অতীতপস্সাৰাসস্স পঞ্চ মাসা অতিক্কন্তা, অনাগতো চাতুমাসচ্চযেন ভৰিস্সতি, কতরৰস্সাৰাসস্স দেসী’’তি. সচে ‘‘অতীতৰস্সংৰুট্ঠানং দম্মী’’তি ৰদতি, তং অন্তোৰস্সংৰুট্ঠানমেৰ পাপুণাতি, দিসাপক্কন্তানম্পি সভাগা গণ্হিতুং লভন্তি. সচে ‘‘অনাগতে ৰস্সাৰাসিকং দম্মী’’তি ৰদতি, তং ঠপেত্ৰা ৰস্সূপনাযিকদিৰসে গহেতব্বং. অথ ‘‘অগুত্তো ৰিহারো, চোরভযং অত্থি, ন সক্কা ঠপেতুং গণ্হিত্ৰা ৰা আহিণ্ডিতু’’ন্তি ৰুত্তে ‘‘সম্পত্তানং দম্মী’’তি ৰদতি, ভাজেত্ৰা গহেতব্বং. সচে ৰদতি ‘‘ইতো মে, ভন্তে, ততিযে ৰস্সে ৰস্সাৰাসিকং ন দিন্নং, তং দম্মী’’তি, তস্মিং অন্তোৰস্সে ৰুট্ঠভিক্খূনং পাপুণাতি. সচে তে দিসা পক্কন্তা, অঞ্ঞো ৰিস্সাসিকো গণ্হাতি, দাতব্বং. অথেকোযেৰ অৰসিট্ঠো, সেসা কালকতা, সব্বং একস্সেৰ পাপুণাতি. সচে একোপি নত্থি, সঙ্ঘিকং হোতি, সম্মুখীভূতেহি ভাজেতব্বং.

২০৫. আদিস্স দেতীতি এত্থ পন যাগুযা ৰা ভত্তে ৰা খাদনীযে ৰা চীৰরে ৰা সেনাসনে ৰা ভেসজ্জে ৰা আদিসিত্ৰা পরিচ্ছিন্দিত্ৰা দেন্তো আদিস্স দেতি নাম. তত্রাযং ৰিনিচ্ছযো – ভিক্খূ অজ্জতনায ৰা স্ৰাতনায ৰা যাগুযা নিমন্তেত্ৰা তেসং ঘরং পৰিট্ঠানং যাগুং দেতি, যাগুং দত্ৰা পীতায যাগুযা ‘‘ইমানি চীৰরানি যেহি ময্হং যাগু পীতা, তেসং দম্মী’’তি দেতি, যেহি নিমন্তিতেহি যাগু পীতা, তেসংযেৰ পাপুণাতি. যেহি পন ভিক্খাচারৰত্তেন ঘরদ্ৰারেন গচ্ছন্তেহি ৰা ঘরং পৰিট্ঠেহি ৰা যাগু লদ্ধা, যেসং ৰা আসনসালতো পত্তং আহরিত্ৰা মনুস্সেহি নীতা, যেসং ৰা থেরেহি পেসিতা, তেসং ন পাপুণাতি. সচে পন নিমন্তিহভিক্খূহি সদ্ধিং অঞ্ঞেপি বহূ আগন্ত্ৰা অন্তোগেহঞ্চ বহিগেহঞ্চ পূরেত্ৰা নিসিন্না, দাযকো চ এৰং ৰদতি ‘‘নিমন্তিতা ৰা হোন্তু অনিমন্তিতা ৰা, যেসং মযা যাগু দিন্না, সব্বেসং ইমানি ৰত্থানি হোন্তূ’’তি, সব্বেসং পাপুণাতি. যেহি পন থেরানং হত্থতো যাগু লদ্ধা, তেসং ন পাপুণাতি. অথ সো ‘‘যেহি ময্হং যাগু পীতা, সব্বেসং হোতূ’’তি ৰদতি, সব্বেসং পাপুণাতি. ভত্তখাদনীযেসুপি এসেৰ নযো. চীৰরে পন পুব্বেপি তেন ৰস্সং ৰাসেত্ৰা ভিক্খূনং চীৰরং দিন্নপুব্বং হোতি, সো চে ভিক্খূ ভোজেত্ৰা ৰদতি ‘‘যেসং মযা পুব্বে চীৰরং দিন্নং, তেসংযেৰ ইমং চীৰরং ৰা সুত্তং ৰা সপ্পিমধুফাণিতাদীনি ৰা হোন্তূ’’তি, সব্বং তেসংযেৰ পাপুণাতি. সেনাসনেপি ‘‘যো মযা কারিতে ৰিহারে ৰা পরিৰেণে ৰা ৰসতি, তস্সিদং হোতূ’’তি ৰুত্তে তস্সেৰ হোতি. ভেসজ্জেপি ‘‘মযং কালেন কালং থেরানং সপ্পিআদীনি ভেসজ্জানি দেম, যেহি তানি লদ্ধানি, তেসংযেৰিদং হোতূ’’তি ৰুত্তে তেসংযেৰ হোতি.

২০৬. পুগ্গলস্স দেতীতি এত্থ পন ‘‘ইমং চীৰরং ইত্থন্নামস্স দম্মী’’তি এৰং পরম্মুখা ৰা, পাদমূলে ঠপেত্ৰা ‘‘ইদং, ভন্তে, তুম্হাকং দম্মী’’তি এৰং সম্মুখা ৰা দেতি, তং তস্সেৰ হোতি. সচে পন ‘‘ইদং তুম্হাকঞ্চ তুম্হাকং অন্তেৰাসিকানঞ্চ দম্মী’’তি এৰং ৰদতি, থেরস্স চ অন্তেৰাসিকানঞ্চ পাপুণাতি. উদ্দেসং গহেতুং আগতো গহেত্ৰা গচ্ছন্তো চ অত্থি, তস্সপি পাপুণাতি. ‘‘তুম্হেহি সদ্ধিং নিবদ্ধচারিকভিক্খূনং দম্মী’’তি ৰুত্তে উদ্দেসন্তেৰাসিকানং ৰত্তং কত্ৰা উদ্দেসপরিপুচ্ছাদীনি গহেত্ৰা ৰিচরন্তানং সব্বেসং পাপুণাতি. অযং ‘‘পুগ্গলস্স দেতী’’তি ইমস্মিং পদে ৰিনিচ্ছযো.

সচে কোচি ভিক্খু একোৰ ৰস্সং ৰসতি, তত্থ মনুস্সা ‘‘সঙ্ঘস্স দেমা’’তি চীৰরানি দেন্তি, তত্থ কিং কাতব্বন্তি? ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, তস্সেৰ তানি চীৰরানি যাৰ কথিনস্স উব্ভারা’’তি (মহাৰ. ৩৬৩) ৰচনতো সচে (মহাৰ. অট্ঠ. ৩৬৩) গণপূরকে ভিক্খূ লভিত্ৰা কথিনং অত্থতং হোতি, পঞ্চ মাসে, নো চে অত্থতং হোতি, একং চীৰরমাসং অঞ্ঞত্থ গহেত্ৰা নীতানিপি তস্সেৰ তানি চীৰরানি, ন তেসং অঞ্ঞো কোচি ইস্সরো. যং যঞ্হি ‘‘সঙ্ঘস্স দেমা’’তি ৰা ‘‘সঙ্ঘং উদ্দিস্স দেমা’’তি ৰা ‘‘ৰস্সংৰুট্ঠসঙ্ঘস্স দেমা’’তি ৰা ‘‘ৰস্সাৰাসিকং দেমা’’তি ৰা দেন্তি, সচেপি মতকচীৰরং অৰিভজিত্ৰা তং ৰিহারং পৰিসতি, তং সব্বং তস্সেৰ ভিক্খুনো হোতি. যম্পি সো ৰস্সাৰাসত্থায ৰড্ঢিং পযোজেত্ৰা ঠপিতউপনিক্খেপতো ৰা তত্রুপ্পাদতো ৰা ৰস্সাৰাসিকং গণ্হাতি, সব্বং সুগ্গহিতমেৰ হোতি. ইদঞ্হেত্থ লক্খণং – যেন তেনাকারেন সঙ্ঘস্স উপ্পন্নৰত্থং অত্থতকথিনস্স পঞ্চ মাসে, অনত্থতকথিনস্স একং চীৰরমাসং পাপুণাতি. সচে পন কোচি ভিক্খু ৰস্সানতো অঞ্ঞস্মিং উতুকালে এককো ৰসতি, তত্থ মনুস্সা ‘‘সঙ্ঘস্স দেমা’’তি চীৰরানি দেন্তি, তেন ভিক্খুনা অধিট্ঠাতব্বং ‘‘ময্হিমানি চীৰরানী’’তি. অধিট্ঠহন্তেন পন ৰত্তং জানিতব্বং. তেন হি ভিক্খুনা ঘণ্টিং ৰা পহরিত্ৰা কালং ৰা ঘোসেত্ৰা থোকং আগমেত্ৰা সচে ঘণ্টিসঞ্ঞায ৰা কালসঞ্ঞায ৰা ভিক্খূ আগচ্ছন্তি, তেহি সদ্ধিং ভাজেতব্বানি. তেহি চে ভিক্খূহি তস্মিং চীৰরে ভাজিযমানে অপাতিতে কুসে অঞ্ঞো ভিক্খু আগচ্ছতি, সমকো দাতব্বো ভাগো, পাতিতে কুসে অঞ্ঞো ভিক্খু আগচ্ছতি, ন অকামা দাতব্বো ভাগো. এককোট্ঠাসেপি হি কুসদণ্ডকে পাতিতমত্তে সচেপি ভিক্খুসহস্সং হোতি, গহিতমেৰ নাম চীৰরং, তস্মা ন অকামা ভাগো দাতব্বো. সচে পন অত্তনো রুচিযা দাতুকামা হোন্তি, দেন্তু. অনুভাগেপি এসেৰ নযো.

অথ ঘণ্টিসঞ্ঞায ৰা কালসঞ্ঞায ৰা অঞ্ঞে ভিক্খূ ন আগচ্ছন্তি, ‘‘ময্হিমানি চীৰরানি পাপুণন্তী’’তি অধিট্ঠাতব্বানি. এৰং অধিট্ঠিতে সব্বানি তস্সেৰ হোন্তি, ঠিতিকা পন ন তিট্ঠতি. সচে একেকং উদ্ধরিত্ৰা ‘‘অযং পঠমভাগো ময্হং পাপুণাতি, অযং দুতিযভাগো’’তি এৰং গণ্হাতি, গহিতানি চ সুগ্গহিতানি হোন্তি, ঠিতিকা চ তিট্ঠতি, এৰং পাপেত্ৰা গণ্হন্তেনপি অধিট্ঠিতমেৰ হোতি. সচে পন ঘণ্টিং পহরিত্ৰা ৰা অপ্পহরিত্ৰা ৰা কালম্পি ঘোসেত্ৰা ৰা অঘোসেত্ৰা ৰা ‘‘অহমেৰেত্থ, ময্হমেৰ ইমানি চীৰরানী’’তি গণ্হাতি, দুগ্গহিতানি হোন্তি. অথ ‘‘অঞ্ঞো কোচি ইধ নত্থি, ময্হং এতানি পাপুণন্তী’’তি গণ্হাতি, সুগ্গহিতানি. অথ অনধিট্ঠহিত্ৰাৰ তানি চীৰরানি গহেত্ৰা অঞ্ঞং ৰিহারং উদ্দিস্স গচ্ছতি ‘‘তত্থ ভিক্খূহি সদ্ধিং ভাজেস্সামী’’তি, তানি চীৰরানি গতগতট্ঠানে সঙ্ঘিকানেৰ হোন্তি. ভিক্খূহি দিট্ঠমত্তমেৰেত্থ পমাণং. তস্মা সচে কেচি পটিপথং আগচ্ছন্তা ‘‘কুহিং, আৰুসো, গচ্ছসী’’তি পুচ্ছিত্ৰা তমত্থং সুত্ৰা ‘‘কিং, আৰুসো, মযং সঙ্ঘো ন হোমা’’তি তত্থেৰ ভাজেত্ৰা গণ্হন্তি, সুগ্গহিতানি. সচেপি এস মগ্গা ওক্কমিত্ৰা কঞ্চি ৰিহারং ৰা আসনসালং ৰা পিণ্ডায চরন্তো একগেহমেৰ ৰা পৰিসতি, তত্র চ নং ভিক্খূ দিস্ৰা তমত্থং পুচ্ছিত্ৰা ভাজেত্ৰা গণ্হন্তি, সুগ্গহিতানেৰ.

‘‘ন, ভিক্খৰে, অঞ্ঞত্র ৰস্সংৰুট্ঠেন অঞ্ঞত্র চীৰরভাগো সাদিতব্বো, যো সাদিযেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি (মহাৰ. ৩৬৪) ৰচনতো অঞ্ঞত্র ৰস্সংৰুট্ঠো অঞ্ঞত্র ভাগং গণ্হাতি, দুক্কটং. এত্থ পন কিঞ্চাপি লহুকা আপত্তি, অথ খো গহিতানি চীৰরানি গহিতট্ঠানে দাতব্বানি. সচেপি নট্ঠানি ৰা জিণ্ণানি ৰা হোন্তি, তস্সেৰ গীৰা. ‘‘দেহী’’তি ৰুত্তে অদেন্তো ধুরনিক্খেপে ভণ্ডগ্ঘেন কারেতব্বো.

একো ভিক্খু দ্ৰীসু আৰাসেসু ৰস্সং ৰসতি ‘‘এৰং মে বহু চীৰরং উপ্পজ্জিস্সতী’’তি, একং পুগ্গলপটিৰীসংযেৰ লভতি. তস্মা সচে একেকস্মিং ৰিহারে একাহমেকাহং ৰা সত্তাহং ৰা ৰসতি, একেকস্মিং ৰিহারে যং একো পুগ্গলো লভতি, ততো ততো উপড্ঢং উপড্ঢং দাতব্বং. এৰঞ্হি একপুগ্গলপটিৰীসো দিন্নো হোতি. সচে পন একস্মিং ৰিহারে ৰসন্তো ইতরস্মিং সত্তাহৰারেন অরুণমেৰ উট্ঠাপেতি, বহুতরং ৰসিতৰিহারতো তস্স পটিৰীসো দাতব্বো. এৰম্পি একপুগ্গলপটিৰীসোযেৰ দিন্নো হোতি. ইদঞ্চ নানালাভেহি নানূপচারেহি একসীমাৰিহারেহি কথিতং, নানাসীমাৰিহারে পন সেনাসনগ্গাহো পটিপ্পস্সম্ভতি. তস্মা তত্থ চীৰরপটিৰীসো ন পাপুণাতি, সেসং পন আমিসভেসজ্জাদি সব্বং সব্বত্থ অন্তোসীমাগতস্স পাপুণাতি.

২০৭. ‘‘ভিক্খুস্স, ভিক্খৰে, কালকতে সঙ্ঘো সামী পত্তচীৰরে, অপিচ গিলানুপট্ঠাকা বহূপকারা, অনুজানামি, ভিক্খৰে, সঙ্ঘেন তিচীৰরঞ্চ পত্তঞ্চ গিলানুপট্ঠাকানং দাতুং, যং তত্থ লহুভণ্ডং লহুপরিক্খারং, তং সম্মুখীভূতেন সঙ্ঘেন ভাজেতুং, যং তত্থ গরুভণ্ডং গরুপরিক্খারং, তং আগতানাগতচাতুদ্দিসস্স সঙ্ঘস্স অৰিস্সজ্জিকং অৰেভঙ্গিক’’ন্তি (মহাৰ. ৩৬৯) ৰচনতো ভিক্খুস্মিং কালকতে অপলোকেত্ৰা ৰা –

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, ইত্থন্নামো ভিক্খু কালকতো, ইদং তস্স তিচীৰরঞ্চ পত্তো চ, যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইমং তিচীৰরঞ্চ পত্তঞ্চ গিলানুপট্ঠাকানং দদেয্য, এসা ঞত্তি.

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, ইত্থন্নামো ভিক্খু কালকতো, ইদং তস্স তিচীৰরঞ্চ পত্তো চ, সঙ্ঘো ইমং তিচীৰরঞ্চ পত্তঞ্চ গিলানুপট্ঠাকানং দেতি, যস্সাযস্মতো খমতি ইমস্স তিচীৰরস্স চ পত্তস্স চ গিলানুপট্ঠাকানং দানং, সো তুণ্হস্স. যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.

‘‘দিন্নং ইদং সঙ্ঘেন তিচীৰরঞ্চ পত্তো চ গিলানুপট্ঠাকানং, খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৰমেতং ধারযামী’’তি (মহাৰ. ৩৬৭) –

এৰং কম্মৰাচং ৰা সাৰেত্ৰা গিলানুপট্ঠাকানং পত্তচীৰরং দত্ৰা সেসং লহুপরিক্খারং সম্মুখীভূতেন সঙ্ঘেন ভাজেত্ৰা গহেতব্বং.

২০৮. গিলানুপট্ঠাকানং লাভে পন অযং ৰিনিচ্ছযো – সচে সকলে ভিক্খুসঙ্ঘে উপট্ঠহন্তে কালং করোতি, সব্বেপি সামিকা. অথ একচ্চেহি ৰারে কতে একচ্চেহি অকতেযেৰ কালং করোতি, তত্র একচ্চে আচরিযা ৰদন্তি ‘‘সব্বেপি অত্তনো ৰারে সম্পত্তে করেয্যুং, তস্মা সব্বেপি সামিনো’’তি. একচ্চে ৰদন্তি ‘‘যেহি জগ্গিতো, তে এৰ লভন্তি, ইতরে ন লভন্তী’’তি. সামণেরেপি কালকতে সচে চীৰরং অত্থি, গিলানুপট্ঠাকানং দাতব্বং. নো চে অত্থি, যং অত্থি, তং দাতব্বং. অঞ্ঞস্মিং পরিক্খারে সতি চীৰরভাগং কত্ৰা দাতব্বং. ভিক্খু চ সামণেরো চ সচে সমং উপট্ঠহিংসু, সমকো ভাগো দাতব্বো. অথ সামণেরোৰ উপট্ঠহতি, ভিক্খুস্স সংৰিদহনমত্তমেৰ হোতি, সামণেরস্স জেট্ঠকোট্ঠাসো দাতব্বো. সচে সামণেরো ভিক্খুনা আনীতউদকেন যাগুং পচিত্ৰা পটিগ্গহাপনমত্তমেৰ করোতি, ভিক্খু উপট্ঠহতি, ভিক্খুস্স জেট্ঠভাগো দাতব্বো. বহূ ভিক্খূ সব্বে সমগ্গা হুত্ৰা উপট্ঠহন্তি, সব্বেসং সমকো ভাগো দাতব্বো. যো পনেত্থ ৰিসেসেন উপট্ঠহতি, তস্স ৰিসেসো কাতব্বো.

যেন পন একদিৰসম্পি গিলানুপট্ঠাকৰসেন যাগুভত্তং ৰা পচিত্ৰা দিন্নং, ন্হানং ৰা পটিসাদিতং, সোপি গিলানুপট্ঠাকোৰ. যো পন সমীপং অনাগন্ত্ৰা ভেসজ্জতণ্ডুলাদীনি পেসেতি, অযং গিলানুপট্ঠাকো ন হোতি. যো পরিযেসিত্ৰা গাহেত্ৰা আগচ্ছতি, অযং গিলানুপট্ঠাকোৰ. একো ৰত্তসীসেন জগ্গতি, একো পচ্চাসায, মতকালে উভোপি পচ্চাসীসন্তি, উভিন্নম্পি দাতব্বং. একো উপট্ঠহিত্ৰা গিলানস্স ৰা কম্মেন অত্তনো ৰা কম্মেন কত্থচি গতো ‘‘পুন আগন্ত্ৰা জগ্গিস্সামী’’তি, এতস্সপি দাতব্বং. একো চিরং উপট্ঠহিত্ৰা ‘‘ইদানি ন সক্কোমী’’তি ধুরং নিক্খিপিত্ৰা গচ্ছতি, সচেপি তং দিৰসমেৰ গিলানো কালং করোতি, উপট্ঠাকভাগো ন দাতব্বো. গিলানুপট্ঠাকো নাম গিহী ৰা হোতু পব্বজিতো ৰা অন্তমসো মাতুগামোপি, সব্বে ভাগং লভন্তি. সচে তস্স ভিক্খুনো পত্তচীৰরমত্তমেৰ হোতি, অঞ্ঞং নত্থি, সব্বং গিলানুপট্ঠাকানংযেৰ দাতব্বং. সচেপি সহস্সং অগ্ঘতি, অঞ্ঞং পন বহুম্পি পরিক্খারং তে ন লভন্তি, সঙ্ঘস্সেৰ হোতি. অৰসেসং ভণ্ডং বহু চেৰ মহগ্ঘঞ্চ, তিচীৰরং অপ্পগ্ঘং, ততো গহেত্ৰা তিচীৰরপরিক্খারো দাতব্বো, সব্বঞ্চেতং সঙ্ঘিকতোৰ লব্ভতি. সচে পন সো জীৰমানোযেৰ সব্বং অত্তনো পরিক্খারং নিস্সজ্জিত্ৰা কস্সচি অদাসি, কোচি ৰা ৰিস্সাসং অগ্গহেসি, যস্স দিন্নং, যেন চ গহিতং, তস্সেৰ হোতি, তস্স রুচিযা এৰ গিলানুপট্ঠাকা লভন্তি. অঞ্ঞেসং অদত্ৰা দূরে ঠপিতপরিক্খারাপি তত্থ তত্থ সঙ্ঘস্সেৰ হোন্তি. দ্ৰিন্নং সন্তকং হোতি অৰিভত্তং, একস্মিং কালকতে ইতরো সামী. বহূনম্পি সন্তকে এসেৰ নযো. সব্বেসু মতেসু সঙ্ঘিকং হোতি. সচেপি অৰিভজিত্ৰা সদ্ধিৰিহারিকাদীনং দেন্তি, অদিন্নমেৰ হোতি, ৰিভজিত্ৰা দিন্নং পন সুদিন্নং. তং তেসু মতেসুপি সদ্ধিৰিহারিকাদীনংযেৰ হোতি, ন সঙ্ঘস্স.

সচে ৰস্সংৰুট্ঠো ভিক্খু অনুপ্পন্নে ৰা উপ্পন্নে ৰা চীৰরে অভাজিতে ৰা পক্কমতি, উম্মত্তকো খিত্তচিত্তো ৰেদনাট্টো উক্খিত্তকো ৰা হোতি, সন্তে পতিরূপে গাহকে ভাগো দাতব্বো. সচে পন ৰিব্ভমতি ৰা কালং ৰা করোতি সামণেরো ৰা পটিজানাতি, সিক্খং পচ্চক্খাতকো, অন্তিমৰত্থুং অজ্ঝাপন্নকো, পণ্ডকো, থেয্যসংৰাসকো, তিত্থিযপক্কন্তকো, তিরচ্ছানগতো, মাতুঘাতকো, পিতুঘাতকো, অরহন্তঘাতকো, ভিক্খুনীদূসকো, সঙ্ঘভেদকো, লোহিতুপ্পাদকো, উভতোব্যঞ্জনকো ৰা পটিজানাতি, সঙ্ঘো সামী, ভাগো ন দাতব্বো.

সচে ৰস্সংৰুট্ঠানং ভিক্খূনং অনুপ্পন্নে চীৰরে সঙ্ঘো ভিজ্জতি, কোসম্বকভিক্খূ ৰিয দ্ৰে কোট্ঠাসা হোন্তি, তত্থ মনুস্সা একস্মিং পক্খে দক্খিণোদকঞ্চ গন্ধাদীনি চ দেন্তি, একস্মিং চীৰরানি দেন্তি ‘‘সঙ্ঘস্স দেমা’’তি, যত্থ ৰা উদকং দিন্নং, যস্মিংযেৰ পক্খে চীৰরানি দেন্তি ‘‘সঙ্ঘস্স দেমা’’তি, সঙ্ঘস্সেৰ তানি চীৰরানি, দ্ৰিন্নম্পি কোট্ঠাসানং পাপুণন্তি, ঘণ্টিং পহরিত্ৰা দ্ৰীহিপি পক্খেহি একতো ভাজেতব্বানি. সচে পন মনুস্সা একস্মিং পক্খে দক্খিণোদকং গন্ধাদীনি চ দেন্তি, একস্মিং পক্খে চীৰরানি দেন্তি ‘‘পক্খস্স দেমা’’তি, পক্খস্সেৰ তানি চীৰরানি. এৰঞ্হি দিন্নে যস্স কোট্ঠাসস্স উদকং দিন্নং, তস্স উদকমেৰ হোতি. যস্স চীৰরং দিন্নং, তস্সেৰ চীৰরং. যস্মিং পদেসে দক্খিণোদকং পমাণং হোতি, তত্থ একো পক্খো দক্খিণোদকস্স লদ্ধত্তা চীৰরানি লভতি, একো চীৰরানমেৰ লদ্ধত্তাতি উভোহি একতো হুত্ৰা যথাৰুড্ঢং ভাজেতব্বং. ‘‘ইদং কির পরসমুদ্দে লক্খণ’’ন্তি মহাঅট্ঠকথাযং ৰুত্তং. সচে যস্মিং পক্খে উদকং দিন্নং, তস্মিংযেৰ পক্খে চীৰরানি দেন্তি ‘‘পক্খস্স দেমা’’তি, পক্খস্সেৰ তানি চীৰরানি, ইতরো পক্খো অনিস্সরোযেৰ. সচে পন ৰস্সংৰুট্ঠানং ভিক্খূনং উপ্পন্নে চীৰরে অভাজিতে সঙ্ঘো ভিজ্জতি, সব্বেসং সমকং ভাজেতব্বং.

সচে সম্বহুলেসু ভিক্খূসু অদ্ধানমগ্গপ্পটিপন্নেসু কেচি ভিক্খূ পংসুকূলত্থায সুসানং ওক্কমন্তি, কেচি অনাগমেন্তা পক্কমন্তি, অনাগমেন্তানং ন অকামা ভাগো দাতব্বো, আগমেন্তানং পন অকামাপি দাতব্বো ভাগো. যদি পন মনুস্সা ‘‘ইধাগতা এৰ গণ্হন্তূ’’তি দেন্তি, সঞ্ঞাণং ৰা কত্ৰা গচ্ছন্তি ‘‘সম্পত্তা গণ্হন্তূ’’তি, সম্পত্তানং সব্বেসম্পি পাপুণাতি. সচে ছড্ডেত্ৰা গতা, যেন গহিতং, সো এৰ সামী. সচে কেচি ভিক্খূ পঠমং সুসানং ওক্কমন্তি, কেচি পচ্ছা, তত্থ পঠমং ওক্কন্তা পংসুকূলং লভন্তি, পচ্ছা ওক্কন্তা ন লভন্তি. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, পচ্ছা ওক্কন্তানং ন অকামা ভাগং দাতু’’ন্তি (মহাৰ. ৩৪১) ৰচনতো পচ্ছা ওক্কন্তানং অকামা ভাগো ন দাতব্বো. সচে পন সব্বেপি সমং ওক্কন্তা, কেচি লভন্তি, কেচি ন লভন্তি. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, সদিসানং ওক্কন্তানং অকামাপি ভাগং দাতু’’ন্তি (মহাৰ. ৩৪১) ৰচনতো সমং ওক্কন্তানং অকামাপি ভাগো দাতব্বো. সচে পন ‘‘লদ্ধং পংসুকূলং সব্বে ভাজেত্ৰা গণ্হিস্সামা’’তি বহিমেৰ কতিকং কত্ৰা সুসানং ওক্কন্তা কেচি লভন্তি, কেচি ন লভন্তি, ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, কতিকং কত্ৰা ওক্কন্তানং অকামা ভাগং দাতু’’ন্তি (মহাৰ. ৩৪১) ৰচনতো কতিকং কত্ৰা ওক্কন্তানম্পি অকামা ভাগো দাতব্বো. অযং তাৰ চীৰরভাজনীযকথা.

২০৯. পিণ্ডপাতভাজনে পন ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, সঙ্ঘভত্তং উদ্দেসভত্তং নিমন্তনং সলাকভত্তং পক্খিকং উপোসথিকং পাটিপদিক’’ন্তি (চূল়ৰ. ৩২৫) এৰং অনুঞ্ঞাতেসু সঙ্ঘভত্তাদীসু অযং ৰিনিচ্ছযো (চূল়ৰ. অট্ঠ. ৩২৫) –

সঙ্ঘভত্তং নাম সকলস্স সঙ্ঘস্স দাতব্বং ভত্তং. তস্মা সঙ্ঘভত্তে ঠিতিকা নাম নত্থি, ততোযেৰ চ ‘‘অম্হাকং অজ্জ দস দ্ৰাদস দিৰসা ভুঞ্জন্তানং, ইদানি অঞ্ঞতো ভিক্খূ আনেথা’’তি ন এৰং তত্থ ৰত্তব্বং, ‘‘পুরিমদিৰসেসু অম্হেহি ন লদ্ধং, ইদানি তং অম্হাকং গাহেথা’’তি এৰম্পি ৰত্তুং ন লভতি. তঞ্হি আগতাগতানং পাপুণাতিযেৰ.

উদ্দেসভত্তাদীসু পন অযং নযো – রঞ্ঞা ৰা রাজমহামত্তেন ৰা ‘‘সঙ্ঘতো উদ্দিসিত্ৰা এত্তকে ভিক্খূ আনেথা’’তি পহিতে কালং ঘোসেত্ৰা ঠিতিকা পুচ্ছিতব্বা. সচে অত্থি, ততো পট্ঠায গাহেতব্বং. নো চে, থেরাসনতো পট্ঠায গাহেতব্বং. উদ্দেসকেন পিণ্ডপাতিকানম্পি ন অতিক্কামেতব্বং. তে পন ধুতঙ্গং রক্খন্তা সযমেৰ অতিক্কমিস্সন্তি. এৰং গাহিযমানে অলসজাতিকা মহাথেরা পচ্ছা আগচ্ছন্তি, ‘‘ভন্তে, ৰীসতিৰস্সানং গাহীযতি, তুম্হাকং ঠিতিকা অতিক্কন্তা’’তি ন ৰত্তব্বা, ঠিতিকং ঠপেত্ৰা তেসং গাহেত্ৰা পচ্ছা ঠিতিকায গাহেতব্বং. ‘‘অসুকৰিহারে বহু উদ্দেসভত্তং উপ্পন্ন’’ন্তি সুত্ৰা যোজনন্তরিকৰিহারতোপি ভিক্খূ আগচ্ছন্তি, সম্পত্তসম্পত্তানং ঠিতট্ঠানতো পট্ঠায গাহেতব্বং, অসম্পত্তানম্পি উপচারসীমং পৰিট্ঠানং অন্তেৰাসিকাদীসু গণ্হন্তেসু গাহেতব্বমেৰ. ‘‘বহিউপচারসীমাযং ঠিতানং গাহেথা’’তি ৰদন্তি, ন গাহেতব্বং. সচে উপচারসীমং ওক্কন্তেহি একাবদ্ধা হুত্ৰা অত্তনো ৰিহারদ্ৰারে ৰা অন্তোৰিহারেযেৰ ৰা হোন্তি, পরিসৰসেন ৰড্ঢিতা নাম সীমা হোতি, তস্মা গাহেতব্বং. সঙ্ঘনৰকস্স দিন্নেপি পচ্ছা আগতানং গাহেতব্বমেৰ. দুতিযভাগে পন থেরাসনং আরুল়্হে পুন আগতানং পঠমভাগো ন পাপুণাতি, দুতিযভাগতো ৰস্সগ্গেন গাহেতব্বং.

একস্মিং ৰিহারে একং ভত্তুদ্দেসট্ঠানং পরিচ্ছিন্দিত্ৰা গাৰুতপ্পমাণাযপি উপচারসীমায যত্থ কত্থচি আরোচিতং উদ্দেসভত্তং তস্মিংযেৰ ভত্তুদ্দেসট্ঠানে গাহেতব্বং. একো একস্স ভিক্খুনো পহিণতি ‘‘স্ৰে সঙ্ঘতো উদ্দিসিত্ৰা দস ভিক্খূ পহিণথা’’তি, তেন সো অত্থো ভত্তুদ্দেসকস্স আরোচেতব্বো. সচে তং দিৰসং পমুস্সতি, দুতিযদিৰসে পাতোৰ আরোচেতব্বো, অথ পমুস্সিত্ৰাৰ পিণ্ডায পৰিসন্তো সরতি, যাৰ উপচারসীমং নাতিক্কমতি, তাৰ যা ভোজনসালায পকতিঠিতিকা, তস্সাযেৰ ৰসেন গাহেতব্বং. সচেপি উপচারসীমং অতিক্কন্তো, ভিক্খূ চ উপচারসীমট্ঠকেহি একাবদ্ধা হোন্তি, অঞ্ঞমঞ্ঞং দ্ৰাদসহত্থন্তরং অৰিজহিত্ৰা গচ্ছন্তি, পকতিঠিতিকায ৰসেন গাহেতব্বং. ভিক্খূনং পন তাদিসে একাবদ্ধে অসতি বহিউপচারসীমায যস্মিং ঠানে সরতি, তত্থ নৰং ঠিতিকং কত্ৰা গাহেতব্বং. অন্তোগামে আসনসালায সরন্তেন আসনসালায ঠিতিকায গাহেতব্বং. যত্থ কত্থচি সরিত্ৰা গাহেতব্বমেৰ, অগাহেতুং ন ৰট্টতি. ন হি এতং দুতিযদিৰসে লব্ভতীতি.

সচে সকৰিহারতো অঞ্ঞং ৰিহারং গচ্ছন্তে ভিক্খূ দিস্ৰা কোচি উদ্দেসভত্তং উদ্দিসাপেতি, যাৰ অন্তোউপচারে ৰা উপচারসীমট্ঠকেহি সদ্ধিং ৰুত্তনযেন একাবদ্ধা ৰা হোন্তি, তাৰ সকৰিহারে ঠিতিকাৰসেন গাহেতব্বং. বহিউপচারে ঠিতানং দিন্নং পন ‘‘সঙ্ঘতো, ভন্তে, এত্তকে নাম ভিক্খূ উদ্দিসথা’’তি ৰুত্তে সম্পত্তসম্পত্তানং গাহেতব্বং. তত্থ দ্ৰাদসহত্থন্তরং অৰিজহিত্ৰা একাবদ্ধনযেন দূরে ঠিতাপি সম্পত্তাযেৰাতি ৰেদিতব্বা. সচে যং ৰিহারং গচ্ছন্তি, তত্থ পৰিট্ঠানং আরোচেন্তি, তস্স ৰিহারস্স ঠিতিকাৰসেন গাহেতব্বং. সচেপি গামদ্ৰারে ৰা ৰীথিযং ৰা চতুক্কে ৰা অন্তরঘরে ৰা ভিক্খূ দিস্ৰা কোচি সঙ্ঘুদ্দেসং আরোচেতি, তস্মিং তস্মিং ঠানে অন্তোউপচারগতানং গাহেতব্বং.

ঘরূপচারো চেত্থ একঘরং একূপচারং, একঘরং নানূপচারং, নানাঘরং একূপচারং, নানাঘরং নানূপচারন্তি ইমেসং ৰসেন ৰেদিতব্বো. তত্থ যং এককুলস্স ঘরং একৰল়ঞ্জং হোতি, তং সুপ্পপাতপরিচ্ছেদস্স অন্তো একূপচারং নাম, তত্থুপ্পন্নো উদ্দেসলাভো একস্মিং উপচারে ভিক্খাচারৰত্তেনপি ঠিতানং সব্বেসং পাপুণাতি. এতং একঘরং একূপচারং নাম. যং পন একঘরং দ্ৰিন্নং ভরিযানং সুখৰিহারত্থায মজ্ঝে ভিত্তিং উট্ঠপেত্ৰা নানাদ্ৰারৰল়ঞ্জং কতং, তত্থুপ্পন্নো উদ্দেসলাভো ভিত্তিঅন্তরিকস্স ন পাপুণাতি, তস্মিং তস্মিং ঠানে নিসিন্নস্সেৰ পাপুণাতি. এতং একঘরং নানূপচারং নাম. যস্মিং পন ঘরে বহূ ভিক্খূ নিমন্তেত্ৰা অন্তোগেহতো পট্ঠায একাবদ্ধে কত্ৰা পটিৰিস্সকঘরানিপি পূরেত্ৰা নিসীদাপেন্তি, তত্থ উপ্পন্নো উদ্দেসলাভো সব্বেসং পাপুণাতি. যম্পি নানাকুলস্স নিৰেসনং মজ্ঝে ভিত্তিং অকত্ৰা একদ্ৰারেনেৰ ৰল়ঞ্জন্তি, তত্রাপি এসেৰ নযো. এতং নানাঘরং একূপচারং নাম. যো পন নানানিৰেসনেসু নিসিন্নানং ভিক্খূনং উদ্দেসলাভো উপ্পজ্জতি, কিঞ্চাপি ভিত্তিচ্ছিদ্দেন ভিক্খূ দিস্সন্তি, তস্মিং তস্মিং নিৰেসনে নিসিন্নানংযেৰ পাপুণাতি. এতং নানাঘরং নানূপচারং নাম.

যো পন গামদ্ৰারৰীথিচতুক্কেসু অঞ্ঞতরস্মিং ঠানে উদ্দেসভত্তং লভিত্ৰা অঞ্ঞস্মিং ভিক্খুস্মিং অসতি অত্তনোৰ পাপুণাপেত্ৰা দুতিযদিৰসেপি তস্মিংযেৰ ঠানে অঞ্ঞং লভতি, তেন যং অঞ্ঞং নৰকং ৰা ৰুড্ঢং ৰা ভিক্খুং পস্সতি, তস্স গাহেতব্বং. সচে কোচি নত্থি, অত্তনোৰ পাপেত্ৰা ভুঞ্জিতব্বং. সচে আসনসালায নিসীদিত্ৰা কালং পটিমানেন্তেসু ভিক্খূসু কোচি আগন্ত্ৰা ‘‘সঙ্ঘুদ্দেসপত্তং দেথ, উদ্দেসপত্তং দেথ, সঙ্ঘতো উদ্দিসিত্ৰা পত্তং দেথ, সঙ্ঘিকং পত্তং দেথা’’তি ৰা ৰদতি, উদ্দেসপত্তং ঠিতিকায গাহেত্ৰা দাতব্বং. ‘‘সঙ্ঘুদ্দেসভিক্খুং দেথ, সঙ্ঘতো উদ্দিসিত্ৰা ভিক্খুং দেথ, সঙ্ঘিকং ভিক্খুং দেথা’’তি ৰুত্তেপি এসেৰ নযো.

উদ্দেসকো পনেত্থ পেসলো লজ্জী মেধাৰী ইচ্ছিতব্বো, তেন তিক্খত্তুং ঠিতিকং পুচ্ছিত্ৰা সচে কোচি ঠিতিকং জানন্তো নত্থি, থেরাসনতো গাহেতব্বং. সচে পন ‘‘অহং জানামি, দসৰস্সেন লদ্ধ’’ন্তি কোচি ভণতি, ‘‘অত্থাৰুসো, দসৰস্সা ভিক্খূ’’তি পুচ্ছিতব্বং. সচে তস্স সুত্ৰাৰ ‘‘দসৰস্সম্হ দসৰস্সম্হা’’তি বহূ আগচ্ছন্তি, ‘‘তুয্হং পাপুণাতি, তুয্হং পাপুণাতী’’তি অগত্ৰা ‘‘সব্বে অপ্পসদ্দা হোথা’’তি ৰত্ৰা পটিপাটিযা ঠপেতব্বা, ঠপেত্ৰা ‘‘কতি ভিক্খূ ইচ্ছথা’’তি উপাসকো পুচ্ছিতব্বো, ‘‘এত্তকে নাম, ভন্তে’’তি ৰুত্তে ‘‘তুয্হং পাপুণাতি, তুয্হং পাপুণাতী’’তি অৰত্ৰা সব্বনৰকস্স ৰস্সগ্গঞ্চ উতু চ দিৰসভাগো চ ছাযা চ পুচ্ছিতব্বা. সচে ছাযাযপি পুচ্ছিযমানায অঞ্ঞো ৰুড্ঢতরো আগচ্ছতি, তস্স দাতব্বং. অথ ছাযং পুচ্ছিত্ৰা ‘‘তুয্হং পাপুণাতী’’তি ৰুত্তে ৰুড্ঢতরো আগচ্ছতি, ন লভতি. কথাপপঞ্চেন হি নিসিন্নস্সপি নিদ্দাযন্তস্সপি গাহিতং সুগ্গাহিতং, অতিক্কন্তং সুঅতিক্কন্তং. ভাজনীযভণ্ডঞ্হি নামেতং সম্পত্তস্সেৰ পাপুণাতি, তত্থ সম্পত্তভাৰো উপচারেন পরিচ্ছিন্দিতব্বো. আসনসালায চ অন্তোপরিক্খেপো উপচারো, তস্মিং ঠিতস্স লাভো পাপুণাতি.

কোচি আসনসালতো অট্ঠ উদ্দেসপত্তে আহরাপেত্ৰা সত্ত পত্তে পণীতভোজনানং, একং উদকস্স পূরেত্ৰা আসনসালং পহিণতি, গহেত্ৰা আগতা কিঞ্চি অৰত্ৰা ভিক্খূনং হত্থেসু পতিট্ঠপেত্ৰা পক্কমন্তি, যেন যং লদ্ধং, তস্সেৰ তং হোতি. যেন পন উদকং লদ্ধং, তস্স অতিক্কন্তম্পি ঠিতিকং ঠপেত্ৰা অঞ্ঞং উদ্দেসভত্তং গাহেতব্বং, তঞ্চ লূখং ৰা লভতু পণীতং ৰা তিচীৰরপরিৰারং ৰা, তস্সেৰ তং হোতি. ঈদিসো হিস্স পুঞ্ঞৰিসেসো, উদকং পন যস্মা আমিসং ন হোতি, তস্মা অঞ্ঞং উদ্দেসভত্তং লভতি. সচে পন তে গহেত্ৰা আগতা ‘‘ইদং কির, ভন্তে, সব্বং ভাজেত্ৰা ভুঞ্জথা’’তি ৰত্ৰা গচ্ছন্তি, সব্বেহি ভাজেত্ৰা ভুঞ্জিত্ৰা উদকং পাতব্বং. ‘‘সঙ্ঘতো উদ্দিসিত্ৰা অট্ঠ মহাথেরে দেথ, মজ্ঝিমে দেথ, নৰকে দেথ, পরিপুণ্ণৰস্সে সামণেরে দেথ, মজ্ঝিমভাণকাদযো দেথ, ময্হং ঞাতিভিক্খূ দেথা’’তি ৰদন্তস্স পন ‘‘উপাসক, ত্ৰং এৰং ৰদসি, ঠিতিকায পন তেসং ন পাপুণাতী’’তি ৰত্ৰা ঠিতিকাৰসেনেৰ দাতব্বা. দহরসামণেরেহি পন উদ্দেসভত্তেসু লদ্ধেসু সচে দাযকানং ঘরে মঙ্গলং হোতি, ‘‘তুম্হাকং আচরিযুপজ্ঝাযে পেসেথা’’তি ৰত্তব্বং. যস্মিং পন উদ্দেসভত্তে পঠমভাগো সামণেরানং পাপুণাতি, অনুভাগো মহাথেরানং, ন তত্থ সামণেরা ‘‘মযং পঠমভাগং লভিম্হা’’তি পুরতো গন্তুং লভন্তি, যথাপটিপাটিযা এৰ গন্তব্বং. ‘‘সঙ্ঘতো উদ্দিসিত্ৰা তুম্হে এথা’’তি ৰুত্তে ‘‘ময্হং অঞ্ঞদাপি জানিস্সসি, ঠিতিকা পন এৰং গচ্ছতী’’তি ঠিতিকাৰসেনেৰ গাহেতব্বং. অথ ‘‘সঙ্ঘুদ্দেসপত্তং দেথা’’তি ৰত্ৰা অগ্গাহিতেযেৰ পত্তে যস্স কস্সচি পত্তং গহেত্ৰা পূরেত্ৰা আহরতি, আহটম্পি ঠিতিকায এৰ গাহেতব্বং.

একো ‘‘সঙ্ঘুদ্দেসপত্তং আহরা’’তি পেসিতো ‘‘ভন্তে, একং পত্তং দেথ, নিমন্তনভত্তং আহরিস্সামী’’তি ৰদতি, সো চে ‘‘উদ্দেসভত্তঘরতো অযং আগতো’’তি ঞত্ৰা ভিক্খূহি ‘‘ননু ত্ৰং অসুকঘরতো আগতো’’তি ৰুত্তো ‘‘আম, ভন্তে, ন নিমন্তনভত্তং, উদ্দেসভত্ত’’ন্তি ভণতি, ঠিতিকায গাহেতব্বং. যো পন ‘‘একং পত্তং আহরা’’তি ৰুত্তে ‘‘কিন্তি ৰত্ৰা আহরামী’’তি ৰত্ৰা ‘‘যথা তে রুচ্চতী’’তি ৰুত্তো আগচ্ছতি, অযং ৰিস্সট্ঠদূতো নাম. উদ্দেসপত্তং ৰা পটিপাটিপত্তং ৰা পুগ্গলিকপত্তং ৰা যং ইচ্ছতি, তং এতস্স দাতব্বং. একো বালো অব্যত্তো ‘‘উদ্দেসপত্তং আহরা’’তি পেসিতো ৰত্তুং ন জানাতি, তুণ্হীভূতো তিট্ঠতি, সো ‘‘কস্স সন্তিকং আগতোসী’’তি ৰা ‘‘কস্স পত্তং হরিস্সসী’’তি ৰা ন ৰত্তব্বো. এৰঞ্হি ৰুত্তো পুচ্ছাসভাগেন ‘‘তুম্হাকং সন্তিকং আগতোম্হী’’তি ৰা ‘‘তুম্হাকং পত্তং হরিস্সামী’’তি ৰা ৰদেয্য. ততো তং ভিক্খুং অঞ্ঞে ভিক্খূ জিগুচ্ছন্তা ন ওলোকেয্যুং, ‘‘কুহিং গচ্ছসি, কিং করোন্তো আহিণ্ডসী’’তি পন ৰত্তব্বো. তস্স ‘‘উদ্দেসপত্তত্থায আগতোম্হী’’তি ৰদন্তস্স গাহেত্ৰা পত্তো দাতব্বো.

একা কূটট্ঠিতিকা নাম হোতি. রঞ্ঞো ৰা রাজমহামত্তস্স ৰা গেহে অতিপণীতানি অট্ঠ উদ্দেসভত্তানি নিচ্চং দীযন্তি, তানি একচারিকভত্তানি কত্ৰা ভিক্খূ ৰিসুং ঠিতিকায পরিভুঞ্জন্তি. একচ্চে ভিক্খূ ‘‘স্ৰে দানি অম্হাকং পাপুণিস্সন্তী’’তি অত্তনো ঠিতিকং সল্লক্খেত্ৰা গতা. তেসু অনাগতেসুযেৰ অঞ্ঞে আগন্তুকা ভিক্খূ আগন্ত্ৰা আসনসালায নিসীদন্তি. তঙ্খণঞ্ঞেৰ রাজপুরিসা আগন্ত্ৰা ‘‘পণীতভত্তপত্তে দেথা’’তি ৰদন্তি, আগন্তুকা ঠিতিকং অজানন্তা গাহেন্তি, তঙ্খণঞ্ঞেৰ চ ঠিতিকং জাননকভিক্খূ আগন্ত্ৰা ‘‘কিং গাহেথা’’তি ৰদন্তি. রাজগেহে পণীতভত্তন্তি. কতিৰস্সতো পট্ঠাযাতি. এত্তকৰস্সতো নামাতি. ‘‘মা গাহেথা’’তি নিৰারেত্ৰা ঠিতিকায গাহেতব্বং. গাহিতে আগতেহিপি, পত্তদানকালে আগতেহিপি, দিন্নকালে আগতেহিপি, রাজগেহতো পত্তে পূরেত্ৰা আহটকালে আগতেহিপি, রাজা ‘‘অজ্জ ভিক্খূযেৰ আগচ্ছন্তূ’’তি পেসেত্ৰা ভিক্খূনংযেৰ হত্থে পিণ্ডপাতং দেতি, এৰং দিন্নং পিণ্ডপাতং গহেত্ৰা আগতকালে আগতেহিপি ঠিতিকং জাননকভিক্খূহি ‘‘মা ভুঞ্জিত্থা’’তি ৰারেত্ৰা ঠিতিকাযমেৰ গাহেতব্বং.

অথ নে রাজা ভোজেত্ৰা পত্তেপি নেসং পূরেত্ৰা দেতি, যং আহটং, তং ঠিতিকায গাহেতব্বং. সচে পন ‘‘মা তুচ্ছহত্থা গচ্ছন্তূ’’তি থোকমেৰ পত্তেসু পক্খিত্তং হোতি, তং ন গাহেতব্বং. ‘‘অথ ভুঞ্জিত্ৰা তুচ্ছপত্তাৰ আগচ্ছন্তি, যং তেহি ভুত্তং, তং নেসং গীৰা হোতী’’তি মহাসুমত্থেরো আহ. মহাপদুমত্থেরো পনাহ ‘‘গীৰাকিচ্চং এত্থ নত্থি, ঠিতিকং পন অজানন্তেহি যাৰ জাননকা আগচ্ছন্তি, তাৰ নিসীদিতব্বং সিযা, এৰং সন্তেপি ভিক্খূহি ভুত্তং সুভুত্তং, ইদানি পত্তট্ঠানেন গাহেতব্ব’’ন্তি.

একো তিচীৰরপরিৰারো সতগ্ঘনকো পিণ্ডপাতো অৰস্সিকস্স ভিক্খুনো পত্তো, ৰিহারে চ ‘‘এৰরূপো পিণ্ডপাতো অৰস্সিকস্স পত্তো’’তি লিখিত্ৰা ঠপেসুং. অথ সট্ঠিৰস্সচ্চযেন অঞ্ঞো তথারূপো পিণ্ডপাতো উপ্পন্নো, অযং কিং অৰস্সিকঠিতিকায গাহেতব্বো, উদাহু সট্ঠিৰস্সঠিতিকাযাতি? সট্ঠিৰস্সঠিতিকাযাতি ৰুত্তং. অযঞ্হি ভিক্খুঠিতিকং গহেত্ৰাযেৰ ৰড্ঢিতোতি. একো উদ্দেসভত্তং ভুঞ্জিত্ৰা সামণেরো জাতো, পুন তং ভত্তং সামণেরঠিতিকায পত্তং গণ্হিতুং লভতি. অযং কির অন্তরাভট্ঠকো নাম. যো পন পরিপুণ্ণৰস্সো সামণেরো ‘‘স্ৰে উদ্দেসভত্তং লভিস্সতী’’তি অজ্জেৰ উপসম্পজ্জতি, অতিক্কন্তা তস্স ঠিতিকা. একস্স ভিক্খুনো উদ্দেসভত্তং পত্তং, পত্তো চস্স ন তুচ্ছো হোতি, সো অঞ্ঞস্স সমীপে নিসিন্নস্স পত্তং দাপেতি, তং চে থেয্যায হরন্তি, গীৰা হোতি. সচে পন সো ভিক্খু ‘‘ময্হং পত্তং দম্মী’’তি সযমেৰ দেতি, অস্স গীৰা ন হোতি. অথাপি তেন ভত্তেন অনত্থিকো হুত্ৰা ‘‘অলং ময্হং, তৰেতং ভত্তং দম্মি, পত্তং পেসেত্ৰা আহরাপেহী’’তি অঞ্ঞং ৰদতি, যং ততো আহরীযতি, সব্বং পত্তসামিকস্স হোতি. পত্তং চে থেয্যায হরন্তি, সুহটো, ভত্তস্স দিন্নত্তা গীৰা ন হোতি.

ৰিহারে দস ভিক্খূ হোন্তি, তেসু নৰ পিণ্ডপাতিকা, একো সাদিযনকো, ‘‘দস উদ্দেসপত্তে দেথা’’তি ৰুত্তে পিণ্ডপাতিকা গহেতুং ন ইচ্ছন্তি. ইতরো ভিক্খু ‘‘সব্বানি ময্হং পাপুণন্তী’’তি গণ্হাতি, ঠিতিকা ন হোতি. একেকং চে পাপেত্ৰা গণ্হাতি, ঠিতিকা তিট্ঠতি. এৰং গাহেত্ৰা দসহিপি পত্তেহি আহরাপেত্ৰা ‘‘ভন্তে, ময্হং সঙ্গহং করোথা’’তি নৰ পত্তে পিণ্ডপাতিকানং দেতি, ভিক্খুদত্তিযং নামেতং, গহেতুং ৰট্টতি. সচে সো উপাসকো ‘‘ভন্তে, ঘরং আগন্তব্ব’’ন্তি ৰদতি, সো চ ভিক্খু তে ভিক্খূ ‘‘এথ, ভন্তে, ময্হং সহাযা হোথা’’তি তস্স ঘরং গচ্ছতি, যং তত্থ লভতি, সব্বং তস্সেৰ হোতি, ইতরে তেন দিন্নং লভন্তি. অথ নেসং ঘরেযেৰ নিসীদাপেত্ৰা দক্খিণোদকং দত্ৰা যাগুখজ্জকাদীনি দেন্তি ‘‘ভন্তে, যং মনুস্সা দেন্তি, তং গণ্হথা’’তি, তস্স ভিক্খুনো ৰচনেনেৰ ইতরেসং ৰট্টতি. ভুত্তাৰীনং পত্তে পূরেত্ৰা গণ্হিত্ৰা গমনত্থায দেন্তি, সব্বং তস্সেৰ ভিক্খুনো হোতি, তেন দিন্নং ইতরেসং ৰট্টতি. যদি পন তে ৰিহারেযেৰ তেন ভিক্খুনা ‘‘ভন্তে, ময্হং ভিক্খং গণ্হথ, মনুস্সানং ৰচনং কাতুং ৰট্টতী’’তি ৰুত্তা গচ্ছন্তি, তত্থ যং ভুঞ্জন্তি চেৰ নীহরন্তি চ, সব্বং তং তেসংযেৰ সন্তকং. অথাপি ‘‘ময্হং ভিক্খং গণ্হথা’’তি অৰুত্তা ‘‘মনুস্সানং ৰচনং কাতুং ৰট্টতী’’তি গচ্ছন্তি, তত্র চে একস্স মধুরেন সরেন অনুমোদনং করোন্তস্স সুত্ৰা থেরানঞ্চ উপসমে পসীদিত্ৰা বহুং সমণপরিক্খারং দেন্তি, অযং থেরেসু পসাদেন উপ্পন্নো অকতভাগো নাম, তস্মা সব্বেসং পাপুণাতি.

একো সঙ্ঘতো উদ্দিসাপেত্ৰা ঠিতিকায গাহিতপত্তং হরিত্ৰা পণীতস্স খাদনীযভোজনীযস্স পূরেত্ৰা আহরিত্ৰা ‘‘ইমং, ভন্তে, সব্বো সঙ্ঘো পরিভুঞ্জতূ’’তি দেতি, সব্বেহি ভাজেত্ৰা পরিভুঞ্জিতব্বং. পত্তসামিকস্স পন অতিক্কন্তম্পি ঠিতিকং ঠপেত্ৰা অঞ্ঞং উদ্দেসভত্তং দাতব্বং. অথ পঠমংযেৰ ‘‘সব্বং সঙ্ঘিকপত্তং দেথা’’তি ৰদতি, একস্স লজ্জিভিক্খুনো সন্তকো পত্তো দাতব্বো. আহরিত্ৰা চ ‘‘সব্বো সঙ্ঘো পরিভুঞ্জতূ’’তি ৰুত্তে ভাজেত্ৰা পরিভুঞ্জিতব্বং. একো পাতিযা ভত্তং আহরিত্ৰা ‘‘সঙ্ঘুদ্দেসং দম্মী’’তি ৰদতি, একেকং আলোপং অদত্ৰা ঠিতিকায একস্স যাপনমত্তং কত্ৰা দাতব্বং. অথ সো ভত্তং আহরিত্ৰা কিঞ্চি ৰত্তুং অজানন্তো তুণ্হীভূতো অচ্ছতি, ‘‘কস্স তে আনীতং, কস্স দাতুকামোসী’’তি ন ৰত্তব্বং. পুচ্ছাসভাগেন হি ‘‘তুম্হাকং আনীতং, তুম্হাকং দাতুকামোম্হী’’তি ৰদেয্য, ততো তং ভিক্খুং অঞ্ঞে ভিক্খূ জিগুচ্ছন্তা গীৰং পরিৰত্তেত্ৰা ওলোকেতব্বম্পি ন মঞ্ঞেয্যুং. সচে পন ‘‘কুহিং যাসি, কিং করোন্তো আহিণ্ডসী’’তি ৰুত্তে ‘‘উদ্দেসভত্তং গহেত্ৰা আগতোম্হী’’তি ৰদতি, একেন লজ্জিভিক্খুনা ঠিতিকায গাহেতব্বং. সচে আভতং বহু হোতি, সব্বেসং পহোতি, ঠিতিকাকিচ্চং নত্থি. থেরাসনতো পট্ঠায পত্তং পূরেত্ৰা দাতব্বং.

‘‘সঙ্ঘুদ্দেসপত্তং দেথা’’তি ৰুত্তে ‘‘কিং আহরিস্সসী’’তি অৰত্ৰা পকতিঠিতিকায এৰ গাহেতব্বং. যো পন পাযাসো ৰা রসপিণ্ডপাতো ৰা নিচ্চং লব্ভতি, এৰরূপানং পণীতভোজনানং আৰেণিকা ঠিতিকা কাতব্বা, তথা সপরিৰারায যাগুযা মহগ্ঘানং ফলানং পণীতানঞ্চ খজ্জকানং. পকতিভত্তযাগুফলখজ্জকানং একাৰ ঠিতিকা কাতব্বা. ‘‘সপ্পিং আহরিস্সামী’’তি ৰুত্তে সব্বসপ্পীনং একাৰ ঠিতিকা ৰট্টতি, তথা সব্বতেলানং. ‘‘মধুং আহরিস্সামী’’তি ৰুত্তে পন মধুনো একাৰ ঠিতিকা ৰট্টতি, তথা ফাণিতস্স লট্ঠিমধুকাদীনঞ্চ ভেসজ্জানং. সচে পন গন্ধমালং সঙ্ঘুদ্দেসং দেন্তি, পিণ্ডপাতিকস্স ৰট্টতি, ন ৰট্টতীতি? আমিসস্সেৰ পটিক্খিত্তত্তা ৰট্টতি. ‘‘সঙ্ঘং উদ্দিস্স দিন্নত্তা পন ন গহেতব্ব’’ন্তি ৰদন্তি.

উদ্দেসভত্তকথা নিট্ঠিতা.

২১০. নিমন্তনং পুগ্গলিকং চে, সযমেৰ ইস্সরো. সঙ্ঘিকং পন উদ্দেসভত্তে ৰুত্তনযেনেৰ গাহেতব্বং. সচে পনেত্থ দূতো ব্যত্তো হোতি, ‘‘ভন্তে, রাজগেহে ভিক্খুসঙ্ঘস্স ভত্তং গণ্হথা’’তি অৰত্ৰা ‘‘ভিক্খং গণ্হথা’’তি ৰদতি, পিণ্ডপাতিকানম্পি ৰট্টতি. অথ দূতো অব্যত্তো ‘‘ভত্তং গণ্হথা’’তি ৰদতি, ভত্তুদ্দেসকো ব্যত্তো ‘‘ভত্ত’’ন্তি অৰত্ৰা ‘‘ভন্তে, তুম্হে যাথ, তুম্হে যাথা’’তি ৰদতি, এৰম্পি পিণ্ডপাতিকানম্পি ৰট্টতি, ‘‘তুম্হাকং, ভন্তে, পটিপাটিযা ভত্তং পাপুণাতী’’তি ৰুত্তে পন ন ৰট্টতি. সচে নিমন্তিতুং আগতমনুস্সো আসনসালং পৰিসিত্ৰা ‘‘অট্ঠ ভিক্খূ দেথা’’তি ৰা ‘‘অট্ঠ পত্তে দেথা’’তি ৰা ৰদতি, এৰম্পি পিণ্ডপাতিকানং ৰট্টতি, ‘‘তুম্হে চ তুম্হে চ গচ্ছথা’’তি ৰত্তব্বং. সচে ‘‘অট্ঠ ভিক্খূ দেথ, ভত্তং গণ্হথ, অট্ঠ পত্তে দেথ, ভত্তং গণ্হথা’’তি ৰা ৰদতি, পটিপাটিযা গাহেতব্বং. গাহেন্তেন পন ৰিচ্ছিন্দিত্ৰা ‘‘ভত্ত’’ন্তি অৰদন্তেন ‘‘তুম্হে চ তুম্হে চ গচ্ছথা’’তি ৰুত্তে পিণ্ডপাতিকানং ৰট্টতি. ‘‘ভন্তে, তুম্হাকং পত্তং দেথ, তুম্হে এথা’’তি ৰুত্তে পন ‘‘সাধু উপাসকা’’তি গন্তব্বং. ‘‘সঙ্ঘতো উদ্দিসিত্ৰা তুম্হে এথা’’তি ৰুত্তেপি ঠিতিকায গাহেতব্বং.

নিমন্তনভত্তঘরতো পন পত্তত্থায আগতস্স উদ্দেসভত্তে ৰুত্তনযেনেৰ ঠিতিকায পত্তো দাতব্বো. একো ‘‘সঙ্ঘতো পটিপাটিযা পত্ত’’ন্তি অৰত্ৰা কেৰলং ‘‘একং পত্তং দেথা’’তি ৰত্ৰা অগ্গাহিতেযেৰ পত্তে যস্স কস্সচি পত্তং গহেত্ৰা পূরেত্ৰা আহরতি, তং পত্তসামিকস্সেৰ হোতি. উদ্দেসভত্তে ৰিয ঠিতিকায ন গাহেতব্বং. ইধাপি যো আগন্ত্ৰা তুণ্হীভূতো তিট্ঠতি, সো ‘‘কস্স সন্তিকং আগতোসী’’তি ৰা ‘‘কস্স পত্তং হরিস্সসী’’তি ৰা ন ৰত্তব্বো. পুচ্ছাসভাগেন হি ‘‘তুম্হাকং সন্তিকং আগতো, তুম্হাকং পত্তং হরিস্সামী’’তি ৰদেয্য, ততো সো ভিক্খু ভিক্খূহি জিগুচ্ছনীযো অস্স. ‘‘কুহিং গচ্ছসি, কিং করোন্তো আহিণ্ডসী’’তি পন ৰুত্তে ‘‘তস্স পত্তত্থায আগতোম্হী’’তি ৰদন্তস্স পটিপাটিভত্তট্ঠিতিকায গহেত্ৰা পত্তো দাতব্বো. ‘‘ভত্তহরণপত্তং দেথা’’তি ৰুত্তেপি পটিপাটিভত্তট্ঠিতিকায এৰ দাতব্বো. সচে আহরিত্ৰা ‘‘সব্বো সঙ্ঘো ভুঞ্জতূ’’তি ৰদতি, ভাজেত্ৰা ভুঞ্জিতব্বং. পত্তসামিকস্স অতিক্কন্তম্পি ঠিতিকং ঠপেত্ৰা অঞ্ঞং পটিপাটিভত্তং গাহেতব্বং.

একো পাতিযা ভত্তং আহরিত্ৰা ‘‘সঙ্ঘস্স দম্মী’’তি ৰদতি, আলোপভত্তট্ঠিতিকতো পট্ঠায আলোপসঙ্খেপেন ভাজেতব্বং. সচে পন তুণ্হীভূতো অচ্ছতি, ‘‘কস্স তে আভতং, কস্স দাতুকামোসী’’তি ন ৰত্তব্বো. সচে পন ‘‘কুহিং গচ্ছসি, কিং করোন্তো আহিণ্ডসী’’তি ৰুত্তে পন ‘‘সঙ্ঘস্স মে ভত্তং আভতং, থেরানং মে ভত্তং আভত’’ন্তি ৰদতি, গহেত্ৰা আলোপভত্তট্ঠিতিকায ভাজেতব্বং. সচে পন এৰং আভতং ভত্তং বহু হোতি, সকলসঙ্ঘস্স পহোতি, অভিহটভিক্খা নাম, পিণ্ডপাতিকানম্পি ৰট্টতি, ঠিতিকাপুচ্ছনকিচ্চং নত্থি, থেরাসনতো পট্ঠায পত্তং পূরেত্ৰা দাতব্বং.

উপাসকো সঙ্ঘত্থেরস্স ৰা গন্থধুতঙ্গৰসেন অভিঞ্ঞাতস্স ৰা ভত্তুদ্দেসকস্স ৰা পহিণতি ‘‘অম্হাকং ভত্তগহণত্থায অট্ঠ ভিক্খূ গহেত্ৰা আগচ্ছথা’’তি, সচেপি ঞাতিউপট্ঠাকেহি পেসিতং হোতি, ইমে তযো জনা পুচ্ছিতুং ন লভন্তি, আরুল়্হাযেৰ মাতিকং. সঙ্ঘতো অট্ঠ ভিক্খূ উদ্দিসাপেত্ৰা অত্তনৰমেহি গন্তব্বং. কস্মা? ভিক্খুসঙ্ঘস্স হি এতে ভিক্খূ নিস্সায লাভো উপ্পজ্জতীতি. গন্থধুতঙ্গাদীহি পন অনভিঞ্ঞাতো আৰাসিকভিক্খু আপুচ্ছিতুং লভতি, তস্মা তেন ‘‘কিং সঙ্ঘতো গণ্হামি, উদাহু যে জানামি, তেহি সদ্ধিং আগচ্ছামী’’তি মাতিকং আরোপেত্ৰা যথা দাযকা ৰদন্তি, তথা পটিপজ্জিতব্বং. ‘‘তুম্হাকং নিস্সিতকে ৰা যে ৰা জানাথ, তে গহেত্ৰা এথা’’তি ৰুত্তে পন যে ইচ্ছন্তি, তেহি সদ্ধিং গন্তুং লভতি. সচে ‘‘অট্ঠ ভিক্খূ পহিণথা’’তি পেসেন্তি, সঙ্ঘতোৰ পেসেতব্বা. অত্তনা সচে অঞ্ঞস্মিং গামে সক্কা হোতি ভিক্খা লভিতুং, অঞ্ঞো গামো গন্তব্বো. ন সক্কা চে হোতি লভিতুং, সোযেৰ গামো পিণ্ডায পৰিসিতব্বো.

নিমন্তিতভিক্খূ আসনসালায নিসিন্না হোন্তি, তত্র চে মনুস্সা ‘‘পত্তে দেথা’’তি আগচ্ছন্তি, অনিমন্তিতেহি ন দাতব্বা, ‘‘এতে নিমন্তিতা ভিক্খূ’’তি ৰত্তব্বং, ‘‘তুম্হেপি দেথা’’তি ৰুত্তে পন দাতুং ৰট্টতি. উস্সৰাদীসু মনুস্সা সযমেৰ পরিৰেণানি চ পধানঘরানি চ গন্ত্ৰা তিপিটকে চ ধম্মকথিকে চ ভিক্খুসতেনপি সদ্ধিং নিমন্তেন্তি, তদা তেহি যে জানন্তি, তে গহেত্ৰা গন্তুং ৰট্টতি. কস্মা? ন হি মহাভিক্খুসঙ্ঘেন অত্থিকা মনুস্সা পরিৰেণপধানঘরানি গচ্ছন্তি, সন্নিপাতট্ঠানতোৰ যথাসত্তি যথাবলং ভিক্খূ গণ্হিত্ৰা গচ্ছন্তীতি.

সচে পন সঙ্ঘত্থেরো ৰা গন্থধুতঙ্গৰসেন অভিঞ্ঞাতো ৰা ভত্তুদ্দেসকো ৰা অঞ্ঞত্র ৰা ৰস্সং ৰসিত্ৰা কত্থচি ৰা গন্ত্ৰা পুন সকট্ঠানং আগচ্ছতি, মনুস্সা চ আগন্তুকস্স সক্কারং করোন্তি, একৰারং যে জানন্তি, তে গহেত্ৰা গন্তব্বং. পটিবদ্ধকালতো পট্ঠায দুতিযৰারে আরদ্ধে সঙ্ঘতোযেৰ গহেত্ৰা গন্তব্বং. অভিনৰআগন্তুকাৰ হুত্ৰা ‘‘ঞাতী ৰা উপট্ঠাকে ৰা পস্সিস্সামী’’তি গচ্ছন্তি, তত্র চে তেসং ঞাতী চ উপট্ঠাকা চ সক্কারং করোন্তি, এত্থ পন যে জানন্তি, তে গহেত্ৰা গন্তুম্পি ৰট্টতি. যো পন অতিলাভী হোতি, সকট্ঠানঞ্চ আগন্তুকট্ঠানঞ্চ একসদিসং, সব্বত্থ মনুস্সা সঙ্ঘভত্তং সজ্জেত্ৰাৰ নিসীদন্তি, তেন সঙ্ঘতোৰ গহেত্ৰা গন্তব্বন্তি অযং নিমন্তনে ৰিসেসো. অৰসেসো সব্বপঞ্হো উদ্দেসভত্তে ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বো. কুরুন্দিযং পন ‘‘অট্ঠ মহাথেরে দেথাতি ৰুত্তে অট্ঠ মহাথেরাৰ দাতব্বা’’তি ৰুত্তং. এস নযো মজ্ঝিমাদীসু. সচে পন অৰিসেসেত্ৰা ‘‘অট্ঠ ভিক্খূ দেথা’’তি ৰদতি, সঙ্ঘতো দাতব্বাতি.

নিমন্তনভত্তকথা নিট্ঠিতা.

২১১. সলাকভত্তং পন ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, সলাকায ৰা পট্টিকায ৰা উপনিবন্ধিত্ৰা ওপুঞ্জিত্ৰা ভত্তং উদ্দিসিতু’’ন্তি (চূল়ৰ. ৩২৬) ৰচনতো রুক্খসারমযায সলাকায ৰা ৰেল়ুৰিলীৰতালপণ্ণাদিমযায পট্টিকায ৰা ‘‘অসুকস্স নাম সলাকভত্ত’’ন্তি এৰং অক্খরানি উপনিবন্ধিত্ৰা পচ্ছিযং ৰা চীৰরভোগে ৰা কত্ৰা সব্বসলাকাযো ওপুঞ্জিত্ৰা পুনপ্পুনং হেট্ঠুপরিযৰসেন আলোল়েত্ৰা পঞ্চঙ্গসমন্নাগতেন ভত্তুদ্দেসকেন সচে ঠিতিকা অত্থি, ঠিতিকতো পট্ঠায, নো চে অত্থি, থেরাসনতো পট্ঠায সলাকা দাতব্বা. পচ্ছা আগতানম্পি একাবদ্ধৰসেন দূরে ঠিতানম্পি উদ্দেসভত্তে ৰুত্তনযেনেৰ দাতব্বা.

সচে ৰিহারস্স সমন্ততো বহূ গোচরগামা, ভিক্খূ পন ন বহূ, গামৰসেনপি সলাকা পাপুণন্তি. ‘‘তুম্হাকং অসুকগামে সলাকভত্তং পাপুণাতী’’তি গামৰসেনেৰ গাহেতব্বং. এৰং গাহেন্তেন সচেপি একমেকস্মিং গামে নানপ্পকারানি সট্ঠি সলাকভত্তানি, সব্বানি গহিতানেৰ হোন্তি. তস্স পত্তগামসমীপে অঞ্ঞানিপি দ্ৰে তীণি সলাকভত্তানি হোন্তি, তানি তস্সেৰ দাতব্বানি. ন হি সক্কা তেসং কারণা অঞ্ঞং ভিক্খুং পহিণিতুন্তি.

সচে একচ্চেসু গামেসু বহূনি সলাকভত্তানি সল্লক্খেত্ৰা সত্তন্নম্পি অট্ঠন্নম্পি ভিক্খূনং দাতব্বানি. দেন্তেন পন চতুন্নং পঞ্চন্নং ভত্তানং সলাকাযো একতো বন্ধিত্ৰা দাতব্বা. সচে তং গামং অতিক্কমিত্ৰা অঞ্ঞো গামো হোতি, তস্মিঞ্চ একমেৰ সলাকভত্তং, তং পন পাতোৰ দেন্তি, তম্পি এতেসু ভিক্খূসু একস্স নিগ্গহেন দত্ৰা ‘‘পাতোৰ তং গহেত্ৰা পচ্ছা ওরিমগামে ইতরানি ভত্তানি গণ্হাহী’’তি ৰত্তব্বো. সচে ওরিমগামে সলাকভত্তেসু অগ্গহিতেস্ৰেৰ গহিতসঞ্ঞায গচ্ছতি, পরভাগগামে সলাকভত্তং গহেত্ৰা পুন ৰিহারং আগন্ত্ৰা ইতরানি গহেত্ৰা ওরিমগামো গন্তব্বো. ন হি বহিসীমায সঙ্ঘলাভো গাহেতুং লব্ভতীতি অযং নযো কুরুন্দিযং ৰুত্তো. সচে পন ভিক্খূ বহূ হোন্তি, গামৰসেন সলাকা ন পাপুণন্তি, ৰীথিৰসেন ৰা ৰীথিযং একগেহৰসেন ৰা এককুলৰসেন ৰা গাহেতব্বং. ৰীথিআদীসু চ যত্থ বহূনি ভত্তানি, তত্থ গামে ৰুত্তনযেনেৰ বহূনং ভিক্খূনং গাহেতব্বানি, সলাকাসু অসতি উদ্দিসিত্ৰাপি গাহেতব্বানি.

২১২. সলাকদাযকেন পন ৰত্তং জানিতব্বং. তেন হি কালস্সেৰ ৰুট্ঠায পত্তচীৰরং গহেত্ৰা ভোজনসালং গন্ত্ৰা অসম্মট্ঠট্ঠানং সম্মজ্জিত্ৰা পানীযং পরিভোজনীযং উপট্ঠাপেত্ৰা ‘‘ইদানি ভিক্খূহি ৰত্তং কতং ভৰিস্সতী’’তি কালং সল্লক্খেত্ৰা ঘণ্টিং পহরিত্ৰা ভিক্খূসু সন্নিপতিতেসু পঠমমেৰ ৰারগামে সলাকভত্তং গাহেতব্বং, ‘‘তুয্হং অসুকস্মিং নাম ৰারগামে সলাকা পাপুণাতি, তত্র গচ্ছা’’তি ৰত্তব্বং. সচে অভিরেকগাৰুতে গামো হোতি, তং দিৰসং গচ্ছন্তা কিলমন্তি, ‘‘স্ৰে তুয্হং ৰারগামে পাপুণাতী’’তি অজ্জেৰ গাহেতব্বং. যো ৰারগামং পেসিযমানো ন গচ্ছতি, অঞ্ঞং সলাকং মগ্গতি, ন দাতব্বা. সদ্ধানঞ্হি মনুস্সানং পুঞ্ঞহানি চ সঙ্ঘস্স চ লাভচ্ছেদো হোতি, তস্মা তস্স দুতিযেপি ততিযেপি দিৰসে অঞ্ঞা সলাকা ন দাতব্বা, ‘‘অত্তনো পত্তট্ঠানং গন্ত্ৰা ভুঞ্জাহী’’তি ৰত্তব্বো, তীণি পন দিৰসানি অগচ্ছন্তস্স ৰারগামতো ওরিমৰারগামে সলাকা গাহেতব্বা. তঞ্চে ন গণ্হাতি, ততো পট্ঠায তস্স অঞ্ঞং সলাকং দাতুং ন ৰট্টতি, দণ্ডকম্মং দল়্হং কাতব্বং. সট্ঠিতো ৰা পণ্ণাসতো ৰা ন পরিহাপেতব্বং. ৰারগামে গাহেত্ৰা ৰিহারৰারো গাহেতব্বো, ‘‘তুয্হং ৰিহারৰারো পাপুণাতী’’তি ৰত্তব্বং. ৰিহারৰারিকস্স দ্ৰে তিস্সো যাগুসলাকাযো তিস্সো চতস্সো ভত্তসলাকাযো চ দাতব্বা, নিবদ্ধং কত্ৰা পন ন দাতব্বা. যাগুভত্তদাযকা হি ‘‘অম্হাকং যাগুভত্তং ৰিহারগোপকাৰভুঞ্জন্তী’’তি অঞ্ঞথত্তং আপজ্জেয্যুং, তস্মা অঞ্ঞেসু কুলেসু দাতব্বা.

সচে ৰিহারৰারিকানং সভাগা আহরিত্ৰা দেন্তি, ইচ্চেতং কুসলং. নো চে, ৰারং গহেত্ৰা তেসং যাগুভত্তং আহরাপেতব্বং, তাৰ নেসং সলাকা ফাতিকম্মমেৰ ভৰন্তি. ৰস্সগ্গেন পত্তট্ঠানে পন অঞ্ঞম্পি পণীতভত্তসলাকং গণ্হিতুং লভন্তিযেৰ. অতিরেকউত্তরিভঙ্গস্স একচারিকভত্তস্স ৰিসুং ঠিতিকং কত্ৰা সলাকা দাতব্বা. সচে যেন সলাকা লদ্ধা, সো তং দিৰসং তং ভত্তং ন লভতি, পুন দিৰসে গাহেতব্বং. ভত্তঞ্ঞেৰ লভতি, ন উত্তরিভঙ্গং, এৰম্পি পুন গাহেতব্বং. খীরভত্তসলাকাযপি এসেৰ নযো. সচে পন খীরমেৰ লভতি, ন ভত্তং, খীরলাভতো পট্ঠায পুন ন গাহেতব্বং. দ্ৰে তীণি একচারিকভত্তানি একস্সেৰ পাপুণন্তি, দুব্ভিক্খসমযে সঙ্ঘনৰকেন লদ্ধকালে ৰিজটেত্ৰা ৰিসুং গাহেতব্বানি. পাকতিকসলাকভত্তং অলদ্ধস্সপি পুনদিৰসে গাহেতব্বং.

সচে খুদ্দকো ৰিহারো হোতি, সব্বে ভিক্খূ একসম্ভোগা, উচ্ছুসলাকং গাহেন্তেন যস্স কস্সচি সম্মুখীভূতস্স পাপেত্ৰা মহাথেরাদীনং দিৰা তচ্ছেত্ৰা দাতুং ৰট্টতি. রসসলাকং পাপেত্ৰা পচ্ছাভত্তম্পি পরিস্সাৰেত্ৰা ফাণিতং ৰা কারেত্ৰা পিণ্ডপাতিকাদীনম্পি দাতব্বং, আগন্তুকানং আগতানাগতভাৰং ঞত্ৰা গাহেতব্বা. মহাআৰাসে ঠিতিকং কত্ৰা গাহেতব্বা. তক্কসলাকম্পি সভাগট্ঠানে পাপেত্ৰা ৰা ধূমাপেত্ৰা পচাপেত্ৰা ৰা থেরানং দাতুং ৰট্টতি. মহাআৰাসে ৰুত্তনযেনেৰ পটিপজ্জিতব্বং. ফলসলাকপূৰসলাকভেসজ্জগন্ধমালাসলাকাযোপি ৰিসুং ঠিতিকায গাহেতব্বা. ভেসজ্জাদিসলাকাযো চেত্থ কিঞ্চাপি পিণ্ডপাতিকানম্পি ৰট্টন্তি, সলাকৰসেন পন গাহিতত্তা ন সাদিতব্বা. অগ্গভিক্খামত্তং সলাকভত্তং দেন্তি, ঠিতিকং পুচ্ছিত্ৰা গাহেতব্বং. অসতিযা ঠিতিকায থেরাসনতো পট্ঠায গাহেতব্বং. সচে তাদিসানি ভত্তানি বহূনি হোন্তি, একেকস্স ভিক্খুনো দ্ৰে তীণি দাতব্বানি. নো চে, একেকমেৰ দত্ৰা পটিপাটিযা গতায পুন থেরাসনতো পট্ঠায দাতব্বং. অথ অন্তরাৰ উপচ্ছিজ্জতি, ঠিতিকা সল্লক্খেতব্বা. যদি পন তাদিসং ভত্তং নিবদ্ধমেৰ হোতি, যস্স পাপুণাতি, সো ৰত্তব্বো ‘‘লদ্ধা ৰা অলদ্ধা ৰা স্ৰেপি গণ্হেয্যাসী’’তি. একং অনিবদ্ধং হোতি, লভনদিৰসে পন যাৰদত্থং লভতি. অলভনদিৰসা বহুতরা হোন্তি, তং যস্স পাপুণাতি, সো অলভিত্ৰা ‘‘স্ৰে গণ্হেয্যাসী’’তি ৰত্তব্বো.

যো সলাকাসু গহিতাসু পচ্ছা আগচ্ছতি, তস্স অতিক্কন্তাৰ সলাকা ন উপট্ঠাপেত্ৰা দাতব্বা. সলাকং নাম ঘণ্টিং পহরণতো পট্ঠায আগন্ত্ৰা হত্থং পসারেন্তোৰ লভতি, অঞ্ঞস্স আগন্ত্ৰা সমীপে ঠিতস্সপি অতিক্কন্তা অতিক্কন্তাৰ হোতি. সচে পনস্স অঞ্ঞো গণ্হন্তো অত্থি, সযং অনাগতোপি লভতি, সভাগট্ঠানে ‘‘অসুকো অনাগতো’’তি ঞত্ৰা ‘‘অযং তস্স সলাকা’’তি ঠপেতুং ৰট্টতি. সচে ‘‘অনাগতস্স ন দাতব্বা’’তি কতিকং করোন্তি, অধম্মিকা হোতি. অন্তোউপচারে ঠিতস্স হি ভাজনীযভণ্ডং পাপুণাতি. সচে পন ‘‘অনাগতস্স দেথা’’তি মহাসদ্দং করোন্তি, দণ্ডকম্মং ঠপেতব্বং, ‘‘আগন্ত্ৰা গণ্হন্তূ’’তি ৰত্তব্বং. ছ পঞ্চসলাকা নট্ঠা হোন্তি, ভত্তুদ্দেসকো দাযকানং নামং ন সরতি, সো চে নট্ঠসলাকা মহাথেরস্স ৰা অত্তনো ৰা পাপেত্ৰা ভিক্খূ ৰদেয্য ‘‘মযা অসুকগামে সলাকভত্তং ময্হং পাপিতং, তুম্হে তত্থ লদ্ধসলাকভত্তং ভুঞ্জেয্যাথা’’তি, ৰট্টতি, ৰিহারে অপাপিতং পন আসনসালায তং ভত্তং লভিত্ৰা তত্থেৰ পাপেত্ৰা ভুঞ্জিতুং ন ৰট্টতি. ‘‘অজ্জ পট্ঠায ময্হং সলাকভত্তং গণ্হথা’’তি ৰুত্তে তত্র আসনসালায গাহেতুং ন ৰট্টতি, ৰিহারং আনেত্ৰা গাহেতব্বং. ‘‘স্ৰে পট্ঠাযা’’তি ৰুত্তে পন ভত্তুদ্দেসকস্স আচিক্খিতব্বং ‘‘স্ৰে পট্ঠায অসুককুলং নাম সলাকভত্তং দেতি, সলাকগ্গাহণকালে সরেয্যাসী’’তি. দুব্ভিক্খে সলাকভত্তং পচ্ছিন্দিত্ৰা সুভিক্খে জাতে কঞ্চি ভিক্খুং দিস্ৰা ‘‘অজ্জ পট্ঠায অম্হাকং সলাকভত্তং গণ্হথা’’তি পুন পট্ঠপেন্তি, অন্তোগামে অগাহেত্ৰা ৰিহারং আনেত্ৰা গাহেতব্বং. ইদঞ্হি সলাকভত্তং নাম উদ্দেসভত্তসদিসং ন হোতি, ৰিহারমেৰ সন্ধায দীযতি, তস্মা বহিউপচারে গাহেতুং ন ৰট্টতি, ‘‘স্ৰে পট্ঠাযা’’তি ৰুত্তে পন ৰিহারে গাহেতব্বমেৰ.

গমিকো ভিক্খু যং দিসাভাগং গন্তুকামো, তত্থ অঞ্ঞেন ৰারগামসলাকা লদ্ধা হোতি, তং গহেত্ৰা ইতরং ভিক্খুং ‘‘ময্হং পত্তসলাকং ত্ৰং গণ্হাহী’’তি ৰত্ৰা গন্তুং ৰট্টতি. তেন পন উপচারসীমং অনতিক্কন্তেযেৰ তস্মিং তস্স সলাকা গাহেতব্বা. ছড্ডিতৰিহারে ৰসিত্ৰা মনুস্সা ‘‘বোধিচেতিযাদীনি জগ্গিত্ৰা ভুঞ্জন্তূ’’তি সলাকভত্তং পট্ঠপেন্তি, ভিক্খূ সভাগট্ঠানেসু ৰসিত্ৰা কালস্সেৰ গন্ত্ৰা তত্থ ৰত্তং করিত্ৰা তং ভত্তং ভুঞ্জন্তি, ৰট্টতি. সচে তেসু স্ৰাতনায অত্তনো পাপেত্ৰা গতেসু আগন্তুকো ভিক্খু ছড্ডিতৰিহারে ৰসিত্ৰা কালস্সেৰ ৰত্তং কত্ৰা ঘণ্টিং পহরিত্ৰা সলাকভত্তং অত্তনো পাপেত্ৰা আসনসালং গচ্ছতি, সোৰ তস্স ভত্তস্স ইস্সরো. যো পন ভিক্খূসু ৰত্তং করোন্তেসুযেৰ ভূমিযং দ্ৰে তযো সম্মুঞ্জনীপহারে দত্ৰা ঘণ্টিং পহরিত্ৰা ‘‘ধুরগামে সলাকভত্তং ময্হং পাপুণাতী’’তি গচ্ছতি, তস্স তং চোরিকায গহিতত্তা ন পাপুণাতি, ৰত্তং কত্ৰা পাপেত্ৰা পচ্ছাগতভিক্খূনংযেৰ হোতি.

একো গামো অতিদূরে হোতি, ভিক্খূ নিচ্চং গন্তুং ন ইচ্ছন্তি, মনুস্সা ‘‘মযং পুঞ্ঞেন পরিবাহিরা হোমা’’তি ৰদন্তি, যে তস্স গামস্স আসন্নৰিহারে সভাগভিক্খূ, তে ৰত্তব্বা ‘‘ইমেসং ভিক্খূনং অনাগতদিৰসে তুম্হে ভুঞ্জথা’’তি, সলাকা পন দেৰসিকং পাপেতব্বা. তা চ খো পন ঘণ্টিপহরণমত্তেন ৰা পচ্ছিচালনমত্তেন ৰা পাপিতা ন হোন্তি, পচ্ছিং পন গহেত্ৰা সলাকা পীঠকে আকিরিতব্বা, পচ্ছি পন মুখৰট্টিযং ন গহেতব্বা. সচে হি তত্থ অহি ৰা ৰিচ্ছিকো ৰা ভৰেয্য, দুক্খং উপ্পাদেয্য, তস্মা হেট্ঠা গহেত্ৰা পচ্ছিং পরম্মুখং কত্ৰা সলাকা আকিরিতব্বা ‘‘সচেপি সপ্পো ভৰিস্সতি, এত্তোৰ পলাযিস্সতী’’তি. এৰং সলাকা আকিরিত্ৰা গামাদিৰসেন পুব্বে ৰুত্তনযেনেৰ গাহেতব্বা.

অপিচ একং মহাথেরস্স পাপেত্ৰা ‘‘অৰসেসা ময্হং পাপুণন্তী’’তি অত্তনো পাপেত্ৰা ৰত্তং কত্ৰা চেতিযং ৰন্দিত্ৰা ৰিতক্কমাল়কে ঠিতেহি ভিক্খূহি ‘‘পাপিতা, আৰুসো, সলাকা’’তি ৰুত্তে ‘‘আম, ভন্তে, তুম্হে গতগতগামে সলাকভত্তং গণ্হথা’’তি ৰত্তব্বং. এৰঞ্হি পাপিতাপি সুপাপিতাৰ হোন্তি. ভিক্খূ সব্বরত্তিং ধম্মস্সৰনত্থং অঞ্ঞং ৰিহারং গচ্ছন্তা ‘‘মযং তত্থ দানং অগ্গহেত্ৰাৰ অম্হাকং গোচরগামে পিণ্ডায চরিত্ৰা আগমিস্সামা’’তি সলাকা অগ্গহেত্ৰাৰ গতা ৰিহারে থেরস্স পত্তং সলাকভত্তং ভুঞ্জিতুং আগচ্ছন্তি, ৰট্টতি. অথ মহাথেরোপি ‘‘অহং ইধ কিং করোমী’’তি তেহিযেৰ সদ্ধিং গচ্ছতি, তেহি গতৰিহারে অভুঞ্জিত্ৰাৰ গোচরগামং অনুপ্পত্তেহি ‘‘দেথ, ভন্তে, পত্তে, সলাকযাগুআদীনি আহরিস্সামা’’তি ৰুত্তে পত্তা ন দাতব্বা. কস্মা, ভন্তে, ন দেথাতি. ৰিহারট্ঠকং ভত্তং ৰিহারে ৰুত্থানং পাপুণাতি, মযং অঞ্ঞৰিহারে ৰুত্থাতি. ‘‘দেথ, ভন্তে, ন মযং ৰিহারে পালিকায দেম, তুম্হাকং দেম, গণ্হথ অম্হাকং ভিক্খ’’ন্তি ৰুত্তে পন ৰট্টতি.

সলাকভত্তকথা নিট্ঠিতা.

২১৩. পক্খিকাদীসু পন যং অভিলক্খিতেসু চাতুদ্দসী পঞ্চদসী পঞ্চমী অট্ঠমীতি ইমেসু পক্খেসু কম্মপ্পসুতেহি উপোসথং কাতুং সতিকরণত্থায দীযতি, তং পক্খিকং নাম. তং সলাকভত্তগতিকমেৰ হোতি, গাহেত্ৰা ভুঞ্জিতব্বং. সচে সলাকভত্তম্পি পক্খিকভত্তম্পি বহুং সব্বেসং ৰিনিৰিজ্ঝিত্ৰা গচ্ছতি, দ্ৰেপি ভত্তানি ৰিসুং ৰিসুং গাহেতব্বানি. সচে ভিক্খুসঙ্ঘো মহা, পক্খিকং গাহেত্ৰা তস্স ঠিতিকায সলাকভত্তং গাহেতব্বং, সলাকভত্তং ৰা গাহাপেত্ৰা তস্স ঠিতিকায পক্খিকং গাহেতব্বং. যেসং ন পাপুণাতি, তে পিণ্ডায চরিস্সন্তি. সচে দ্ৰেপি ভত্তানি বহূনি, ভিক্খূ মন্দা, সলাকভত্তং নাম দেৰসিকং লব্ভতি, তস্মা তং ঠপেত্ৰা ‘‘পক্খিকং, আৰুসো, ভুঞ্জথা’’তি পক্খিকমেৰ দাতব্বং. পক্খিকং পণীতং দেন্তি, ৰিসুং ঠিতিকা কাতব্বা, ‘‘স্ৰে পক্খো’’তি অজ্জ পক্খিকং ন গাহেতব্বং. সচে পন দাযকা ৰদন্তি ‘‘স্ৰেপি অম্হাকং ঘরে লূখভত্তং ভৰিস্সতি, অজ্জেৰ পক্খিকভত্তং উদ্দিসথা’’তি, এৰং ৰট্টতি.

উপোসথিকং নাম অন্ৰড্ঢমাসে উপোসথদিৰসে উপোসথঙ্গানি সমাদিযিত্ৰা যং অত্তনা ভুঞ্জতি, তদেৰ দীযতি. পাটিপদিকং নাম ‘‘উপোসথে বহূ সদ্ধা পসন্না ভিক্খূনং সক্কারং করোন্তি, পাটিপদে পন ভিক্খূ কিলমন্তি, পাটিপদে দিন্নং দুব্ভিক্খদানসদিসং মহপ্ফলং হোতি, উপোসথকম্মেন ৰা পরিসুদ্ধসীলানং দুতিযদিৰসে দিন্নং মহপ্ফলং হোতী’’তি সল্লক্খেত্ৰা পাটিপদে দীযমানকদানং. তম্পি উভযং সলাকভত্তগতিকমেৰ. ইতি ইমানি সত্তপি ভত্তানি পিণ্ডপাতিকানং ন ৰট্টন্তি, ধুতঙ্গভেদং করোন্তিযেৰ.

২১৪. অপরানিপি চীৰরক্খন্ধকে (মহাৰ. ৩৫০) ৰিসাখায ৰরং যাচিত্ৰা দিন্নানি আগন্তুকভত্তং গমিকভত্তং গিলানভত্তং গিলানুপট্ঠাকভত্তন্তি চত্তারি ভত্তানি পাল়িযং আগতানেৰ. তত্থ আগন্তুকানং দিন্নং ভত্তং আগন্তুকভত্তং. এস নযো সেসেসু. সচে পনেত্থ আগন্তুকভত্তানিপি আগন্তুকাপি বহূ হোন্তি, সব্বেসং একেকং গাহেতব্বং. ভত্তেসু অপ্পহোন্তেসু ঠিতিকায গাহেতব্বং. একো আগন্তুকো পঠমমেৰ আগন্ত্ৰা সব্বং আগন্তুকভত্তং অত্তনো গাহেত্ৰা নিসীদতি, সব্বং তস্সেৰ হোতি. পচ্ছা আগতেহি আগন্তুকেহি তেন দিন্নানি পরিভুঞ্জিতব্বানি. তেনপি একং অত্তনো গহেত্ৰা সেসানি দাতব্বানি. অযং উল়ারতা. সচে পন পঠমং আগন্ত্ৰাপি অত্তনো অগ্গহেত্ৰা তুণ্হীভূতো নিসীদতি, পচ্ছা আগতেহি সদ্ধিং পটিপাটিযা গণ্হিতব্বং. সচে নিচ্চং আগন্তুকা আগচ্ছন্তি, আগতদিৰসেযেৰ ভুঞ্জিতব্বং. অন্তরন্তরা চে আগচ্ছন্তি, দ্ৰে তীণি দিৰসানি ভুঞ্জিতব্বং. মহাপচ্চরিযং পন ‘‘সত্ত দিৰসানি ভুঞ্জিতুং ৰট্টতী’’তি ৰুত্তং. আৰাসিকো কত্থচি গন্ত্ৰা আগতো, তেনপি আগন্তুকভত্তং ভুঞ্জিতব্বং. সচে পন তং ৰিহারে নিবন্ধাপিতং হোতি, ৰিহারে গাহেতব্বং. অথ ৰিহারো দূরে হোতি, আসনসালায নিবন্ধাপিতং, আসনসালায গাহেতব্বং. সচে পন দাযকা ‘‘আগন্তুকেসু অসতি আৰাসিকাপি ভুঞ্জন্তূ’’তি ৰদন্তি, ৰট্টতি, অৰুত্তে পন ন ৰট্টতি.

গমিকভত্তেপি অযমেৰ কথামগ্গো. অযং পন ৰিসেসো – আগন্তুকো আগন্তুকভত্তমেৰ লভতি, গমিকো আগন্তুকভত্তম্পি গমিকভত্তম্পি. আৰাসিকোপি পক্কমিতুকামো গমিকো হোতি, গমিকভত্তং লভতি. যথা পন আগন্তুকভত্তং, এৰমিদং দ্ৰে তীণি ৰা সত্ত ৰা দিৰসানি ন লভতি. ‘‘গমিস্সামী’’তি ভুত্তোপি তং দিৰসং কেনচি কারণেন ন গতো, পুনদিৰসেপি ভুঞ্জিতুং ৰট্টতি সউস্সাহত্তা. ‘‘গমিস্সামী’’তি ভুত্তস্স চোরা ৰা পন্থং রুন্ধন্তি, উদকং ৰা দেৰো ৰা ৰস্সতি, সত্থো ৰা ন গচ্ছতি, সউস্সাহেন ভুঞ্জিতব্বং. ‘‘এতে উপদ্দৰে ওলোকেন্তেন দ্ৰে তযো দিৰসে ভুঞ্জিতুং ৰট্টতী’’তি মহাপচ্চরিযং ৰুত্তং. ‘‘গমিস্সামি গমিস্সামী’’তি পন লেসং ওড্ডেত্ৰা ভুঞ্জিতুং ন লভতি.

গিলানভত্তম্পি সচে সব্বেসং গিলানানং পহোতি, তং সব্বেসং দাতব্বং. নো চে, ঠিতিকং কত্ৰা গাহেতব্বং. একো গিলানো অরোগরূপো সক্কোতি অন্তোগামং গন্তুং, একো ন সক্কোতি, অযং মহাগিলানো নাম, এতস্স গিলানভত্তং দাতব্বং. দ্ৰে মহাগিলানা, একো লাভী অভিঞ্ঞাতো বহুং খাদনীযভোজনীযং লভতি, একো অনাথো অপ্পলাভতায অন্তোগামং পৰিসতি, এতস্স গিলানভত্তং দাতব্বং. গিলানভত্তে দিৰসপরিচ্ছেদো নত্থি, যাৰ রোগো ন ৰূপসম্মতি, সপ্পাযভোজনং অভুঞ্জন্তো ন যাপেতি, তাৰ ভুঞ্জিতব্বং. যদা পন মিস্সকযাগুং ৰা মিস্সকভত্তং ৰা ভুত্তস্সপি রোগো ন কুপ্পতি, ততো পট্ঠায ন ভুঞ্জিতব্বং.

গিলানুপট্ঠাকভত্তম্পি যং সব্বেসং পহোতি, তং সব্বেসং দাতব্বং. নো চে পহোতি, ঠিতিকং কত্ৰা গাহেতব্বং. ইদম্পি দ্ৰীসু গিলানেসু মহাগিলানুপট্ঠাকস্স গাহেতব্বং, দ্ৰীসু মহাগিলানেসু অনাথগিলানুপট্ঠাকস্স. যং কুলং গিলানভত্তম্পি দেতি গিলানুপট্ঠাকভত্তম্পি, তত্থ যস্স গিলানস্স গিলানভত্তং পাপুণাতি, তদুপট্ঠাকস্সপি তত্থেৰ গাহেতব্বং. গিলানুপট্ঠাকভত্তেপি দিৰসপরিচ্ছেদো নত্থি, যাৰ গিলানো লভতি, তাৰস্স উপট্ঠাকোপি লভতীতি. ইমানি চত্তারি ভত্তানি সচে এৰং দিন্নানি হোন্তি ‘‘আগন্তুকগমিকগিলানগিলানুপট্ঠাকা মম ভিক্খং গণ্হন্তূ’’তি, পিণ্ডপাতিকানম্পি ৰট্টতি. সচে পন ‘‘আগন্তুকাদীনং চতুন্নং ভত্তং নিবন্ধাপেমি, মম ভত্তং গণ্হন্তূ’’তি এৰং দিন্নানি হোন্তি, পিণ্ডপাতিকানং ন ৰট্টতি.

২১৫. অপরানিপি ধুরভত্তং কুটিভত্তং ৰারকভত্তন্তি তীণি ভত্তানি. তত্থ ধুরভত্তন্তি নিচ্চভত্তং ৰুচ্চতি, তং দুৰিধং সঙ্ঘিকঞ্চ পুগ্গলিকঞ্চ. তত্থ যং ‘‘সঙ্ঘস্স ধুরভত্তং দেমা’’তি নিবন্ধাপিতং, তং সলাকভত্তগতিকং. ‘‘মম নিবদ্ধভিক্খং গণ্হন্তূ’’তি ৰত্ৰা দিন্নং পন পিণ্ডপাতিকানম্পি ৰট্টতি. পুগ্গলিকেপি ‘‘তুম্হাকং ধুরভত্তং দম্মী’’তি ৰুত্তে পিণ্ডপাতিকো চে, ন ৰট্টতি, ‘‘মম নিবদ্ধভিক্খং গণ্হথা’’তি ৰুত্তে পন ৰট্টতি, সাদিতব্বং. সচে পচ্ছা কতিপাহে ৰীতিৰত্তে ‘‘ধুরভত্তং গণ্হথা’’তি ৰদতি, মূলে সুট্ঠু সম্পটিচ্ছিতত্তা ৰট্টতি.

কুটিভত্তং নাম যং সঙ্ঘস্স আৰাসং কারেত্ৰা ‘‘অম্হাকং সেনাসনৰাসিনো অম্হাকংযেৰ ভত্তং গণ্হন্তূ’’তি এৰং নিবন্ধাপিতং, তং সলাকভত্তগতিকমেৰ হোতি, গাহেত্ৰা ভুঞ্জিতব্বং. ‘‘অম্হাকং সেনাসনৰাসিনো অম্হাকংযেৰ ভিক্খং গণ্হন্তূ’’তি ৰুত্তে পন পিণ্ডপাতিকানম্পি ৰট্টতি. যং পন পুগ্গলে পসীদিত্ৰা তস্স আৰাসং কত্ৰা ‘‘তুম্হাকং দেমা’’তি দিন্নং, তং তস্সেৰ হোতি, তস্মিং কত্থচি গতে নিস্সিতকেহি ভুঞ্জিতব্বং.

ৰারকভত্তং নাম দুব্ভিক্খসমযে ‘‘ৰারেন ভিক্খূ জগ্গিস্সামা’’তি ধুরগেহতো পট্ঠায দিন্নং, তম্পি ভিক্খাৰচনেন দিন্নং পিণ্ডপাতিকানং ৰট্টতি, ‘‘ৰারকভত্ত’’ন্তি ৰুত্তে পন সলাকভত্তগতিকং হোতি. সচে তণ্ডুলাদীনি পেসেন্তি ‘‘সামণেরা পচিত্ৰা দেন্তূ’’তি, পিণ্ডপাতিকানং ৰট্টতি. ইতি ইমানি চ তীণি, আগন্তুকভত্তাদীনি চ চত্তারীতি সত্ত, তানি সঙ্ঘভত্তাদীহি সহ চুদ্দস ভত্তানি হোন্তি.

২১৬. অট্ঠকথাযং পন ৰিহারভত্তং অট্ঠকভত্তং চতুক্কভত্তং গুল়্হকভত্তন্তি অঞ্ঞানিপি চত্তারি ভত্তানি ৰুত্তানি. তত্থ ৰিহারভত্তং নাম ৰিহারে তত্রুপ্পাদভত্তং, তং সঙ্ঘভত্তেন সঙ্গহিতং. তং পন তিস্সমহাৰিহারচিত্তলপব্বতাদীসু পটিসম্ভিদাপ্পত্তেহি খীণাসৰেহি যথা পিণ্ডপাতিকানম্পি সক্কা হোন্তি পরিভুঞ্জিতুং, তথা পটিগ্গহিতত্তা তাদিসেসু ঠানেসু পিণ্ডপাতিকানম্পি ৰট্টতি. ‘‘অট্ঠন্নং ভিক্খূনং দেম, চতুন্নং দেমা’’তি এৰং দিন্নং পন অট্ঠকভত্তঞ্চেৰ চতুক্কভত্তঞ্চ, তম্পি ভিক্খাৰচনেন দিন্নং পিণ্ডপাতিকানং ৰট্টতি. মহাভিসঙ্খারেন অতিরসকপূৰেন পত্তং থকেত্ৰা দিন্নং গুল়্হকভত্তং নাম. ইমানি তীণি সলাকভত্তগতিকানেৰ. অপরম্পি গুল়্হকভত্তং নাম অত্থি, ইধেকচ্চে মনুস্সা মহাধম্মস্সৰনঞ্চ ৰিহারপূজঞ্চ কারেত্ৰা ‘‘সকলসঙ্ঘস্স দাতুং ন সক্কোম, দ্ৰে তীণি ভিক্খুসতানি অম্হাকং ভিক্খং গণ্হন্তূ’’তি ভিক্খুপরিচ্ছেদজাননত্থং গুল়্হকে দেন্তি, ইদং পিণ্ডপাতিকানম্পি ৰট্টতি.

পিণ্ডপাতভাজনীযং নিট্ঠিতং.

২১৭. গিলানপচ্চযভাজনীযং পন এৰং ৰেদিতব্বং (চূল়ৰ. অট্ঠ. ৩২৫ পক্খিকভত্তাদিকথা) – সপ্পিআদীসু ভেসজ্জেসু রাজরাজমহামত্তা সপ্পিস্স তাৰ কুম্ভসতম্পি কুম্ভসহস্সম্পি ৰিহারং পেসেন্তি, ঘণ্টিং পহরিত্ৰা থেরাসনতো পট্ঠায গহিতভাজনং পূরেত্ৰা দাতব্বং, পিণ্ডপাতিকানম্পি ৰট্টতি. সচে অলসজাতিকা মহাথেরা পচ্ছা আগচ্ছন্তি, ‘‘ভন্তে, ৰীসতিৰস্সানং দীযতি, তুম্হাকং ঠিতিকা অতিক্কন্তা’’তি ন ৰত্তব্বা, ঠিতিকং ঠপেত্ৰা তেসং দত্ৰা পচ্ছা ঠিতিকায দাতব্বং. ‘‘অসুকৰিহারে বহু সপ্পি উপ্পন্ন’’ন্তি সুত্ৰা যোজনন্তরৰিহারতোপি ভিক্খূ আগচ্ছন্তি, সম্পত্তসম্পত্তানম্পি ঠিতট্ঠানতো পট্ঠায দাতব্বং. অসম্পত্তানম্পি উপচারসীমং পৰিট্ঠানং অন্তেৰাসিকাদীসু গণ্হন্তেসু দাতব্বমেৰ. ‘‘বহিউপচারসীমায ঠিতানং দেথা’’তি ৰদন্তি, ন দাতব্বং. সচে পন উপচারসীমং ওক্কন্তেহি একাবদ্ধা হুত্ৰা অত্তনো ৰিহারদ্ৰারে অন্তোৰিহারেযেৰ ৰা হোন্তি, পরিসৰসেন ৰড্ঢিতা নাম সীমা হোতি, তস্মা দাতব্বা. সঙ্ঘনৰকস্স দিন্নেপি পচ্ছা আগতানং দাতব্বমেৰ. দুতিযভাগে পন থেরাসনং আরুল়্হে আগতানং পঠমভাগো ন পাপুণাতি, দুতিযভাগতো ৰস্সগ্গেন দাতব্বং. অন্তোউপচারসীমং পৰিসিত্ৰা যত্থ কত্থচি দিন্নং হোতি, সব্বং সন্নিপাতট্ঠানেযেৰ ভাজেতব্বং.

যস্মিং ৰিহারে দস ভিক্খূ, দসেৰ চ সপ্পিকুম্ভা দীযন্তি, একেককুম্ভৰসেন ভাজেতব্বং. একো সপ্পিকুম্ভো হোতি, দসভিক্খূহি ভাজেত্ৰা গহেতব্বং. সচে ‘‘যথাঠিতংযেৰ অম্হাকং পাপুণাতী’’তি গণ্হন্তি, দুগ্গহিতং, তং গতগতট্ঠানে সঙ্ঘিকমেৰ হোতি. কুম্ভং পন আৰজ্জেত্ৰা থালকে থোকং সপ্পিং কত্ৰা ‘‘ইদং মহাথেরস্স পাপুণাতি, অৰসেসং অম্হাকং পাপুণাতী’’তি ৰত্ৰা তম্পি কুম্ভেযেৰ আকিরিত্ৰা যথিচ্ছিতং গহেত্ৰা গন্তব্বং. সচে থিনং সপ্পি হোতি, লেখং কত্ৰা ‘‘লেখতো পরভাগো মহাথেরস্স পাপুণাতি, অৰসেসং অম্হাক’’ন্তি গহিতম্পি সুগ্গহিতং. ৰুত্তপরিচ্ছেদতো ঊনাধিকেসু ভিক্খূসু সপ্পিকুম্ভেসু চ এতেনেৰ উপাযেন ভাজেতব্বং. সচে পনেকো ভিক্খু, একো কুম্ভো হোতি, ঘণ্টিং পহরিত্ৰা ‘‘অযং ময্হং পাপুণাতী’’তিপি গহেতুং ৰট্টতি. ‘‘অযং পঠমভাগো ময্হং পাপুণাতি, অযং দুতিযভাগো’’তি এৰং থোকং থোকম্পি পাপেতুং ৰট্টতি. এস নযো নৰনীতাদীসুপি. যস্মিং পন ৰিপ্পসন্নতিলতেলাদিম্হি লেখা ন সন্তিট্ঠতি, তং উদ্ধরিত্ৰা ভাজেতব্বং. সিঙ্গিৰেরমরিচাদিভেসজ্জম্পি অৰসেসপত্তথালকাদিসমণপরিক্খারোপি সব্বো ৰুত্তানুরূপেনেৰ নযেন সুট্ঠু সল্লক্খেত্ৰা ভাজেতব্বোতি. অযং গিলানপচ্চযভাজনীযকথা.

২১৮. ইদানি সেনাসনগ্গাহে ৰিনিচ্ছযো ৰেদিতব্বো (চূল়ৰ. অট্ঠ. ৩১৮) – অযং সেনাসনগ্গাহো নাম দুৰিধো হোতি উতুকালে চ ৰস্সাৰাসে চ. তত্থ উতুকালে তাৰ কেচি আগন্তুকা ভিক্খূ পুরেভত্তং আগচ্ছন্তি, কেচি পচ্ছাভত্তং পঠমযামং মজ্ঝিমযামং পচ্ছিমযামং ৰা. যে যদা আগচ্ছন্তি, তেসং তদাৰ ভিক্খূ উট্ঠাপেত্ৰা সেনাসনং দাতব্বং, অকালো নাম নত্থি. সেনাসনপঞ্ঞাপকেন পন পণ্ডিতেন ভৰিতব্বং, একং ৰা দ্ৰে ৰা মঞ্চট্ঠানানি ঠপেতব্বানি. সচে ৰিকালে একো ৰা দ্ৰে ৰা থেরা আগচ্ছন্তি, তে ৰত্তব্বা ‘‘ভন্তে, আদিতো পট্ঠায ৰুট্ঠাপিযমানে সব্বেপি ভিক্খূ উব্ভণ্ডিকা ভৰিস্সন্তি, তুম্হে অম্হাকং ৰসনট্ঠানে ৰসথা’’তি.

বহূসু পন আগতেসু ৰুট্ঠাপেত্ৰা পটিপাটিযা দাতব্বং. সচে একেকং পরিৰেণং পহোতি, একেকং পরিৰেণং দাতব্বং. তত্থ অগ্গিসালাদীঘসালামণ্ডলমাল়াদযো সব্বেপি তস্সেৰ পাপুণন্তি. এৰং অপ্পহোন্তে পাসাদগ্গেন দাতব্বং, পাসাদেসু অপ্পহোন্তেসু ওৰরকগ্গেন দাতব্বং, ওৰরকেসু অপ্পহোন্তেসু সেয্যগ্গেন দাতব্বং, সেয্যগ্গেসু অপ্পহোন্তেসু মঞ্চট্ঠানেন দাতব্বং, মঞ্চট্ঠানে অপ্পহোন্তে একপীঠকট্ঠানৰসেন দাতব্বং, ভিক্খুনো পন ঠিতোকাসমত্তং ন গাহেতব্বং. এতঞ্হি সেনাসনং নাম ন হোতি. পীঠকট্ঠানে পন অপ্পহোন্তে একং মঞ্চট্ঠানং ৰা একং পীঠট্ঠানং ৰা ‘‘ৰারেন ৰারেন, ভন্তে, ৰিস্সমথা’’তি তিণ্ণং জনানং দাতব্বং. ন হি সক্কা সীতসমযে সব্বরত্তিং অজ্ঝোকাসেৰ ৰসিতুং. মহাথেরেন পঠমযামং ৰিস্সমিত্ৰা নিক্খমিত্ৰা দুতিযত্থেরস্স ৰত্তব্বং ‘‘আৰুসো ইধ পৰিসাহী’’তি. সচে মহাথেরো নিদ্দাগরুকো হোতি, কালং ন জানাতি, উক্কাসিত্ৰা দ্ৰারং আকোটেত্ৰা ‘‘ভন্তে কালো জাতো, সীতং অনুদহতী’’তি ৰত্তব্বং. তেন নিক্খমিত্ৰা ওকাসো দাতব্বো, অদাতুং ন লভতি. দুতিযত্থেরেনপি মজ্ঝিমযামং ৰিস্সমিত্ৰা পুরিমনযেনেৰ ইতরস্স দাতব্বং. নিদ্দাগরুকো ৰুত্তনযেনেৰ ৰুট্ঠাপেতব্বো. এৰং একরত্তিং একমঞ্চট্ঠানং তিণ্ণং দাতব্বং. জম্বুদীপে পন একচ্চে ভিক্খূ ‘‘সেনাসনং নাম মঞ্চট্ঠানং ৰা পীঠট্ঠানং ৰা কিঞ্চিদেৰ কস্সচি সপ্পাযং হোতি, কস্সচি অসপ্পায’’ন্তি আগন্তুকা হোন্তু ৰা মা ৰা, দেৰসিকং সেনাসনং গাহেন্তি. অযং উতুকালে সেনাসনগ্গাহো নাম.

২১৯. ৰস্সাৰাসে পন অত্থি আগন্তুকৰত্তং, অত্থি আৰাসিকৰত্তং. আগন্তুকেন তাৰ সকট্ঠানং মুঞ্চিত্ৰা অঞ্ঞত্থ গন্ত্ৰা ৰসিতুকামেন ৰস্সূপনাযিকদিৰসমেৰ তত্থ ন গন্তব্বং. ৰসনট্ঠানং ৰা হি তত্র সম্বাধং ভৰেয্য, ভিক্খাচারো ৰা ন সম্পজ্জেয্য, তেন ন ফাসুকং ৰিহরেয্য, তস্মা ‘‘ইদানি মাসমত্তেন ৰস্সূপনাযিকা ভৰিস্সতী’’তি তং ৰিহারং পৰিসিতব্বং. তত্থ মাসমত্তং ৰসন্তো সচে উদ্দেসত্থিকো, উদ্দেসসম্পত্তিং সল্লক্খেত্ৰা, সচে কম্মট্ঠানিকো, কম্মট্ঠানসপ্পাযতং সল্লক্খেত্ৰা, সচে পচ্চযত্থিকো, পচ্চযলাভং সল্লক্খেত্ৰা অন্তোৰস্সে সুখং ৰসিস্সতি. সকট্ঠানতো চ তত্থ গচ্ছন্তেন ন গোচরগামো ঘট্টেতব্বো. ন তত্থ মনুস্সা ৰত্তব্বা ‘‘তুম্হে নিস্সায সলাকভত্তাদীনি ৰা যাগুখজ্জকাদীনি ৰা ৰস্সাৰাসিকং ৰা নত্থি, অযং চেতিযস্স পরিক্খারো, অযং উপোসথাগারস্স, ইদং তাল়ঞ্চেৰ সূচি চ, সম্পটিচ্ছথ তুম্হাকং ৰিহার’’ন্তি. সেনাসনং পন জগ্গিত্ৰা দারুভণ্ডমত্তিকাভণ্ডানি পটিসামেত্ৰা গমিকৰত্তং পূরেত্ৰা গন্তব্বং.

এৰং গচ্ছন্তেনপি দহরেহি পত্তচীৰরভণ্ডিকাযো উক্খিপাপেত্ৰা তেলনাল়িকত্তরদণ্ডাদীনি গাহেত্ৰা ছত্তং পগ্গয্হ অত্তানং দস্সেন্তেন গামদ্ৰারেনেৰ ন গন্তব্বং, পটিচ্ছন্নেন অটৰিমগ্গেন গন্তব্বং. অটৰিমগ্গে অসতি গুম্বাদীনি মদ্দন্তেন ন গন্তব্বং, গমিকৰত্তং পন পূরেত্ৰা ৰিতক্কং ছিন্দিত্ৰা সুদ্ধচিত্তেন গমনৰত্তেনেৰ গন্তব্বং. সচে পন গামদ্ৰারেন মগ্গো হোতি, গচ্ছন্তঞ্চ নং সপরিৰারং দিস্ৰা মনুস্সা ‘‘অম্হাকং থেরো ৰিযা’’তি উপধাৰিত্ৰা ‘‘কুহিং, ভন্তে, সব্বপরিক্খারে গহেত্ৰা গচ্ছথা’’তি ৰদন্তি, তেসু চে একো এৰং ৰদতি ‘‘ৰস্সূপনাযিককালো নামাযং, যত্থ অন্তোৰস্সেনিবদ্ধভিক্খাচারো ভণ্ডপটিচ্ছাদনঞ্চ লব্ভতি, তত্থ ভিক্খূ গচ্ছন্তী’’তি, তস্স চে সুত্ৰা তে মনুস্সা ‘‘ভন্তে, ইমস্মিম্পি গামে জনো ভুঞ্জতি চেৰ নিৰাসেতি চ, মা অঞ্ঞত্থ গচ্ছথা’’তি ৰত্ৰা মিত্তামচ্চে পক্কোসিত্ৰা সব্বে সম্মন্তযিত্ৰা ৰিহারে নিবদ্ধৰত্তঞ্চ সলাকভত্তাদীনি চ ৰস্সাৰাসিকঞ্চ ঠপেত্ৰা ‘‘ইধেৰ, ভন্তে, ৰসথা’’তি যাচন্তি, সব্বেসং সাদিতুং ৰট্টতি. সব্বঞ্চেতং কপ্পিযঞ্চেৰ অনৰজ্জঞ্চ. কুরুন্দিযং পন ‘‘কুহিং গচ্ছথাতি ৰুত্তে ‘অসুকট্ঠান’ন্তি ৰত্ৰা ‘কস্মা তত্থ গচ্ছথা’তি ৰুত্তে ‘কারণং আচিক্খিতব্ব’’’ন্তি ৰুত্তং. উভযম্পি পনেতং সুদ্ধচিত্তত্তাৰ অনৰজ্জং. ইদং আগন্তুকৰত্তং নাম.

ইদং পন আৰাসিকৰত্তং. পটিকচ্চেৰ হি আৰাসিকেহি ৰিহারো জগ্গিতব্বো, খণ্ডফুল্লপটিসঙ্খরণপরিভণ্ডানি কাতব্বানি, রত্তিট্ঠানদিৰাট্ঠানৰচ্চকুটিপস্সাৰট্ঠানানি পধানঘরৰিহারমগ্গোতি ইমানি সব্বানি পটিজগ্গিতব্বানি. চেতিযে সুধাকম্মং মুণ্ডৰেদিকায তেলমক্খনং মঞ্চপীঠজগ্গনন্তি ইদম্পি সব্বং কাতব্বং ‘‘ৰস্সং ৰসিতুকামা আগন্ত্ৰা উদ্দেসপরিপুচ্ছাকম্মট্ঠানানুযোগাদীনি করোন্তা সুখং ৰসিস্সন্তী’’তি. কতপরিকম্মেহি আসাল়্হীজুণ্হপঞ্চমিতো পট্ঠায ৰস্সাৰাসিকং পুচ্ছিতব্বং. কত্থ পুচ্ছিতব্বং? যতো পকতিযা লব্ভতি. যেহি পন ন দিন্নপুব্বং, তে পুচ্ছিতুং ন ৰট্টতি. কস্মা পুচ্ছিতব্বং? কদাচি হি মনুস্সা দেন্তি, কদাচি দুব্ভিক্খাদীহি উপদ্দুতা ন দেন্তি, তত্থ যে ন দস্সন্তি, তে অপুচ্ছিত্ৰা ৰস্সাৰাসিকে গাহিতে গাহিতভিক্খূনং লাভন্তরাযো হোতি, তস্মা পুচ্ছিত্ৰাৰ গাহেতব্বং.

পুচ্ছন্তেন ‘‘তুম্হাকং ৰস্সাৰাসিকং গাহণকালো উপকট্ঠো’’তি ৰত্তব্বং. সচে ৰদন্তি ‘‘ভন্তে, ইমং সংৰচ্ছরং ছাতকাদীহি উপদ্দুতম্হ, ন সক্কোম দাতু’’ন্তি ৰা ‘‘যং পুব্বে দেম, ততো ঊনতরং দস্সামা’’তি ৰা ‘‘ইদানি কপ্পাসো সুলভো, যং পুব্বে দেম, ততো বহুতরং দস্সামা’’তি ৰা, তং সল্লক্খেত্ৰা তদনুরূপেন নযেন তেসং সেনাসনে ভিক্খূনং ৰস্সাৰাসিকং গাহেতব্বং. সচে মনুস্সা ৰদন্তি ‘‘যস্স অম্হাকং ৰস্সাৰাসিকং পাপুণাতি, সো তেমাসং পানীযং উপট্ঠাপেতু, ৰিহারমগ্গং জগ্গতু, চেতিযঙ্গণবোধিযঙ্গণানি জগ্গতু, বোধিরুক্খে উদকং আসিঞ্চতূ’’তি, যস্স তং পাপুণাতি, তস্স আচিক্খিতব্বং. যো পন গামো পটিক্কম্ম যোজনদ্ৰিযোজনন্তরে হোতি, তত্র চে কুলানি উপনিক্খেপং ঠপেত্ৰা পহারে ৰস্সাৰাসিকং দেন্তিযেৰ, তানি কুলানি আপুচ্ছিত্ৰাপি তেসং সেনাসনে ৰত্তং কত্ৰা ৰসন্তস্স ৰস্সাৰাসিতং গাহেতব্বং. সচে পন তেসং সেনাসনে পংসুকূলিকো ৰসতি, আগতঞ্চ তং দিস্ৰা ‘‘তুম্হাকং ৰস্সাৰাসিকং দেমা’’তি ৰদন্তি, তেন সঙ্ঘস্স আচিক্খিতব্বং. সচে তানি কুলানি সঙ্ঘস্স দাতুং ন ইচ্ছন্তি, ‘‘তুম্হাকংযেৰ দেমা’’তি ৰদন্তি, সভাগো ভিক্খু ‘‘ৰত্তং কত্ৰা গণ্হাহী’’তি ৰত্তব্বো. পংসুকূলিকস্স পনেতং ন ৰট্টতি. ইতি সদ্ধাদেয্যদাযকমনুস্সা পুচ্ছিতব্বা.

তত্রুপ্পাদে পন কপ্পিযকারকা পুচ্ছিতব্বা. কথং পুচ্ছিতব্বা? কিং, আৰুসো, সঙ্ঘস্স ভণ্ডপটিচ্ছাদনং ভৰিস্সতীতি? সচে ৰদন্তি ‘‘ভৰিস্সতি, ভন্তে, একেকস্স নৰহত্থসাটকং দস্সাম, ৰস্সাৰাসিকং গাহেথা’’তি, গাহেতব্বং. সচেপি ৰদন্তি ‘‘সাটকা নত্থি, ৰত্থু পন অত্থি, গাহেথ, ভন্তে’’তি, ৰত্থুম্হি সন্তেপি গাহেতুং ৰট্টতিযেৰ. কপ্পিযকারকানঞ্হি হত্থে ‘‘কপ্পিযভণ্ডং পরিভুঞ্জথা’’তি দিন্নৰত্থুতো যং যং কপ্পিযং, সব্বং পরিভুঞ্জিতুং অনুঞ্ঞাতং. যং পনেত্থ পিণ্ডপাতত্থায গিলানপচ্চযত্থায চ উদ্দিস্স দিন্নং, তং চীৰরে উপনামেন্তেহি সঙ্ঘসুট্ঠুতায অপলোকেত্ৰা উপনামেতব্বং, সেনাসনত্থায পন উদ্দিস্স দিন্নং গরুভণ্ডং হোতি. চীৰরৰসেনেৰ পন চতুপচ্চযৰসেন ৰা দিন্নং চীৰরে উপনামেন্তানং অপলোকনকম্মকিচ্চং নত্থি. অপলোকনকম্মং করোন্তেহি চ পুগ্গলৰসেনেৰ কাতব্বং, সঙ্ঘৰসেন ন কাতব্বং. জাতরূপরজতৰসেনপি আমকধঞ্ঞৰসেন ৰা অপলোকনকম্মং ন ৰট্টতি, কপ্পিযভণ্ডৰসেন চীৰরতণ্ডুলাদিৰসেনেৰ চ ৰট্টতি. তং পন এৰং কত্তব্বং ‘‘ইদানি সুভিক্খং সুলভপিণ্ডং, ভিক্খূ চীৰরেন কিলমন্তি, এত্তকং নাম তণ্ডুলভাগং ভিক্খূনং চীৰরং কাতুং রুচ্চতী’’তি, ‘‘গিলানপচ্চযো সুলভো, গিলানো ৰা নত্থি, এত্তকং নাম তণ্ডুলভাগং ভিক্খূনং চীৰরং কাতুং রুচ্চতী’’তি.

এৰং চীৰরপচ্চযং সল্লক্খেত্ৰা সেনাসনস্স কালে ঘোসিতে সন্নিপতিতে সঙ্ঘে সেনাসনগ্গাহকো সম্মন্নিতব্বো. সম্মন্নন্তেন চ দ্ৰে সম্মন্নিতব্বাতি ৰুত্তং. এৰঞ্হি নৰকো ৰুড্ঢস্স, ৰুড্ঢো চ নৰকস্স গাহেস্সতীতি. মহন্তে পন মহাৰিহারসদিসে ৰিহারে তযো চত্তারো জনা সম্মন্নিতব্বা. কুরুন্দিযং পন ‘‘অট্ঠপি সোল়সপি জনে সম্মন্নিতুং ৰট্টতী’’তি ৰুত্তং. তেসং সম্মুতি কম্মৰাচাযপি অপলোকনেনপি ৰট্টতিযেৰ. তেহি সম্মতেহি ভিক্খূহি সেনাসনং সল্লক্খেতব্বং. চেতিযঘরং বোধিঘরং আসনঘরং সম্মুঞ্জনিঅট্টো দারুঅট্টো ৰচ্চকুটি ইট্ঠকসালা ৰড্ঢকিসালা দ্ৰারকোট্ঠকো পানীযমাল়ো মগ্গো পোক্খরণীতি এতানি হি অসেনাসনানি, ৰিহারো অড্ঢযোগো পাসাদো হম্মিযং গুহা মণ্ডপো রুক্খমূলং ৰেল়ুগুম্বোতি ইমানি সেনাসনানি, তানি গাহেতব্বানি.

২২০. গাহেন্তেন চ ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, পঠমং ভিক্খূ গণেতুং, ভিক্খূ গণেত্ৰা সেয্যা গণেতুং, সেয্যা গণেত্ৰা সেয্যগ্গেন গাহেতু’’ন্তি(চূল়ৰ. ৩১৮) আদিৰচনতো পঠমং ৰিহারে ভিক্খূ গণেত্ৰা মঞ্চট্ঠানানি গণেতব্বানি, ততো একেকং মঞ্চট্ঠানং একেকস্স ভিক্খুনো গাহেতব্বং. সচে মঞ্চট্ঠানানি অতিরেকানি হোন্তি, ৰিহারগ্গেন গাহেতব্বং. সচে ৰিহারাপি অতিরেকা হোন্তি, পরিৰেণগ্গেন গাহেতব্বং. পরিৰেণেসুপি অতিরেকেসু পুন অপরোপি ভাগো দাতব্বো. অতিমন্দেসু হি ভিক্খূসু একেকস্স ভিক্খুনো দ্ৰে তীণি পরিৰেণানি দাতব্বানি. গহিতে পন দুতিযভাগে অঞ্ঞো ভিক্খু আগচ্ছতি, ন অত্তনো অরুচিযা সো ভাগো তস্স দাতব্বো. সচে পন যেন গহিতো, সো অত্তনো রুচিযা তং দুতিযভাগং ৰা পঠমভাগং ৰা দেতি, ৰট্টতি.

‘‘ন, ভিক্খৰে, নিস্সীমে ঠিতস্স সেনাসনং গাহেতব্বং, যো গাহেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি (চূল়ৰ. ৩১৮) ৰচনতো উপচারসীধতো বহি ঠিতস্স ন গাহেতব্বং, অন্তোউপচারসীমায পন দূরে ঠিতস্সপি লব্ভতিযেৰ.

‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, গিলানস্স পতিরূপং সেয্যং দাতু’’ন্তি (চূল়ৰ. ৩১৬) ৰচনতো যো (চূল়ৰ. অট্ঠ. ৩১৬) কাসসাসভগন্দরাতিসারাদীহি গিলানো হোতি, খেল়মল্লকৰচ্চকপালাদীনি ঠপেতব্বানি হোন্তি, কুট্ঠী ৰা হোতি, সেনাসনং দূসেতি, এৰরূপস্স হেট্ঠাপাসাদপণ্ণসালাদীসু অঞ্ঞতরং একমন্তং সেনাসনং দাতব্বং. যস্মিং ৰসন্তে সেনাসনং ন দুস্সতি, তস্স ৰরসেয্যাপি দাতব্বাৰ. যোপি সিনেহপানৰিরেচননত্থুকম্মাদীসু যং কিঞ্চি ভেসজ্জং করোতি, সব্বো সো গিলানোযেৰ. তস্সপি সল্লক্খেত্ৰা পতিরূপং সেনাসনং দাতব্বং.

‘‘ন, ভিক্খৰে, একেন দ্ৰে পটিবাহেতব্বা, যো পটিবাহেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি (চূল়ৰ. ৩১৯) ৰচনতো একেন দ্ৰে সেনাসনানি ন গহেতব্বানি. সচেপি গণ্হেয্য, পচ্ছিমেন গহণেন পুরিমগ্গহণং পটিপ্পস্সম্ভতি. গহণেন হি গহণং পটিপ্পস্সম্ভতি, গহণেন আলযো পটিপ্পস্সম্ভতি, আলযেন গহণং পটিপ্পস্সম্ভতি, আলযেন আলযো পটিপ্পস্সম্ভতি. কথং? ইধেকচ্চো (চূল়ৰ. অট্ঠ. ৩১৯) ৰস্সূপনাযিকদিৰসে একস্মিং ৰিহারে সেনাসনং গহেত্ৰা সামন্তৰিহারং গন্ত্ৰা তত্রাপি গণ্হাতি, তস্স ইমিনা গহণেন পুরিমগ্গহণং পটিপ্পস্সম্ভতি. অপরো ‘‘ইধ ৰসিস্সামী’’তি আলযমত্তং কত্ৰা সামন্তৰিহারং গন্ত্ৰা তত্থ সেনাসনং গণ্হাতি, তস্স ইমিনা গহণেনেৰ পুরিমো আলযো পটিপ্পস্সম্ভতি. একো ‘‘ইধ ৰসিস্সামী’’তি সেনাসনং ৰা গহেত্ৰা আলযং ৰা কত্ৰা সামন্তৰিহারং গন্ত্ৰা ‘‘ইধেৰ দানি ৰসিস্সামী’’তি আলযং করোতি, ইচ্চস্স আলযেন ৰা গহণং, আলযেন ৰা আলযো পটিপ্পস্সম্ভতি, সব্বত্থ পচ্ছিমে গহণে ৰা আলযে ৰা তিট্ঠতি. যো পন একস্মিং ৰিহারে সেনাসনং গহেত্ৰা ‘‘অঞ্ঞস্মিং ৰিহারে ৰসিস্সামী’’তি গচ্ছতি, তস্স উপচারসীমাতিক্কমে সেনাসনগ্গাহো পটিপ্পস্সম্ভতি. যদি পন ‘‘তত্থ ফাসু ভৰিস্সতি, ৰসিস্সামি, নো চে, আগমিস্সামী’’তি গন্ত্ৰা অফাসুকভাৰং ঞত্ৰা পচ্ছা ৰা গচ্ছতি, ৰট্টতি.

সেনাসনগ্গাহকেন চ সেনাসনং গাহেত্ৰা ৰস্সাৰাসিকং গাহেতব্বং. গাহেন্তেন সচে সঙ্ঘিকো চ সদ্ধাদেয্যো চাতি দ্ৰে চীৰরপচ্চযা হোন্তি, তেসু যং ভিক্খূ পঠমং গহিতুং ইচ্ছন্তি, তং গহেত্ৰা তস্স ঠিতিকতো পট্ঠায ইতরো গাহেতব্বো. ‘‘সচে ভিক্খূনং অপ্পতায পরিৰেণগ্গেন সেনাসনে গাহিযমানে একং পরিৰেণং মহালাভং হোতি, দস ৰা দ্ৰাদস ৰা চীৰরানি লভন্তি, তং ৰিজটেত্ৰা অঞ্ঞেসু অলাভকেসু আৰাসেসু পক্খিপিত্ৰা অঞ্ঞেসম্পি ভিক্খূনং গাহেতব্ব’’ন্তি মহাসুমত্থেরো আহ. মহাপদুমত্থেরো পনাহ ‘‘ন এৰং কাতব্বং. মনুস্সা হি অত্তনো আৰাসপটিজগ্গনত্থায পচ্চযং দেন্তি, তস্মা অঞ্ঞেহি ভিক্খূহি তত্থ পৰিসিতব্ব’’ন্তি.

২২১. সচে পনেত্থ মহাথেরো পটিক্কোসতি ‘‘মা, আৰুসো, এৰং গাহেথ, ভগৰতো অনুসিট্ঠিং করোথ. ৰুত্তঞ্হেতং ভগৰতা ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, পরিৰেণগ্গেন গাহেতু’’ন্তি (চূল়ৰ. ৩১৮). তস্স পটিক্কোসনায অট্ঠত্ৰা ‘‘ভন্তে, ভিক্খূ বহূ, পচ্চযো মন্দো, সঙ্গহং কাতুং ৰট্টতী’’তি সঞ্ঞাপেত্ৰা গাহেতব্বমেৰ. গাহেন্তেন চ সম্মতেন ভিক্খুনা মহাথেরস্স সন্তিকং গন্ত্ৰা এৰং ৰত্তব্বং ‘‘ভন্তে, তুম্হাকং সেনাসনং পাপুণাতি, পচ্চযং ধারেথা’’তি. অসুককুলস্স পচ্চযো অসুকসেনাসনঞ্চ ময্হং পাপুণাতি, আৰুসোতি. পাপুণাতি ভন্তে, গণ্হথ নন্তি. গণ্হামি, আৰুসোতি. গহিতং হোতি. ‘‘সচে পন ‘গহিতং ৰো, ভন্তে’তি ৰুত্তে ‘গহিতং মে’তি ৰা, ‘গণ্হিস্সথ, ভন্তে’তি ৰুত্তে ‘গণ্হিস্সামী’তি ৰা ৰদতি, অগ্গহিতং হোতী’’তি মহাসুমত্থেরো আহ. মহাপদুমত্থেরো পনাহ ‘‘অতীতানাগতৰচনং ৰা হোতু ৰত্তমানৰচনং ৰা, সতুপ্পাদমত্তং আলযকরণমত্তমেৰ চেত্থ পমাণং, তস্মা গহিতমেৰ হোতী’’তি.

যোপি পংসুকূলিকো ভিক্খু সেনাসনং গহেত্ৰা পচ্চযং ৰিস্সজ্জেতি, অযম্পি ন অঞ্ঞস্মিং আৰাসে পক্খিপিতব্বো, তস্মিংযেৰ পরিৰেণে অগ্গিসালায ৰা দীঘসালায ৰা রুক্খমূলে ৰা অঞ্ঞস্স গাহেতুং ৰট্টতি. পংসুকূলিকো ‘‘ৰসামী’’তি সেনাসনং জগ্গিস্সতি, ইতরো ‘‘পচ্চযং গণ্হামী’’তি এৰং দ্ৰীহি কারণেহি সেনাসনং সুজগ্গিততরং ভৰিস্সতি. মহাপচ্চরিযং পন ৰুত্তং ‘‘পংসুকূলিকে ৰাসত্থায সেনাসনং গণ্হন্তে সেনাসনগ্গাহকেন ৰত্তব্বং, ‘ভন্তে ইধ পচ্চযো অত্থি, সো কিং কাতব্বো’তি. তেন ‘হেট্ঠা অঞ্ঞং গাহাপেহী’তি ৰত্তব্বো. সচে পন কিঞ্চি অৰত্ৰাৰ ৰসতি, ৰুট্ঠৰস্সস্স চ পাদমূলে ঠপেত্ৰা সাটকং দেন্তি, ৰট্টতি. অথ ‘ৰস্সাৰাসিকং দেমা’তি ৰদন্তি, তস্মিং সেনাসনে ৰস্সংৰুট্ঠভিক্খূনং পাপুণাতী’’তি. যেসং পন সেনাসনং নত্থি, কেৰলং পচ্চযমেৰ দেন্তি, তেসং পচ্চযং অৰস্সাৰাসিকসেনাসনে গাহেতুং ৰট্টতি. মনুস্সা থূপং কত্ৰা ৰস্সাৰাসিকং গাহাপেন্তি. থূপো নাম অসেনাসনং, তস্স সমীপে রুক্খে ৰা মণ্ডপে ৰা উপনিবন্ধিত্ৰা গাহেতব্বং. তেন ভিক্খুনা চেতিযং জগ্গিতব্বং. বোধিরুক্খবোধিঘরআসনঘরসম্মুঞ্জনিঅট্টদারুঅট্টৰচ্চকুটিদ্ৰারকোট্ঠকপানীযকুটিপানীযমাল়কদন্তকট্ঠমাল়কেসুপি এসেৰ নযো. ভোজনসালা পন সেনাসনমেৰ, তস্মা তং একস্স ৰা বহূনং ৰা পরিচ্ছিন্দিত্ৰা গাহেতুং ৰট্টতীতি সব্বমিদং ৰিত্থারেন মহাপচ্চরিযং ৰুত্তং.

সেনাসনগ্গাহকেন পন পাটিপদঅরুণতো পট্ঠায যাৰ পুন অরুণং ন ভিজ্জতি, তাৰ গাহেতব্বং. ইদঞ্হি সেনাসনগ্গাহস্স খেত্তং. সচে পাতোৰ গাভিতে সেনাসনে অঞ্ঞো ৰিতক্কচারিকো ভিক্খু আগন্ত্ৰা সেনাসনং যাচতি, ‘‘গহিতং, ভন্তে, সেনাসনং, ৰস্সূপগতো সঙ্ঘো, রমণীযো ৰিহারো, রুক্খমূলাদীসু যত্থ ইচ্ছথ, তত্থ ৰসথা’’তি ৰত্তব্বো. পচ্ছিমৰস্সূপনাযিকদিৰসে পন সচে কালং ঘোসেত্ৰা সন্নিপতিতে সঙ্ঘে কোচি দসহত্থং ৰত্থং আহরিত্ৰা ৰস্সাৰাসিকং দেতি, আগন্তুকো চে ভিক্খু সঙ্ঘত্থেরো হোতি, তস্স দাতব্বং. নৰকো চে হোতি, সম্মতেন ভিক্খুনা সঙ্ঘত্থেরো ৰত্তব্বো ‘‘সচে, ভন্তে, ইচ্ছথ, পঠমভাগং মুঞ্চিত্ৰা ইদং ৰত্থং গণ্হথা’’তি, অমুঞ্চন্তস্স ন দাতব্বং. সচে পন পুব্বে গাহিতং মুঞ্চিত্ৰা গণ্হাতি, দাতব্বং. এতেনেৰ উপাযেন দুতিযত্থেরতো পট্ঠায পরিৰত্তেত্ৰা পত্তট্ঠানেৰ আগন্তুকস্স দাতব্বং. সচে পন পঠমৰস্সূপগতা দ্ৰে তীণি চত্তারি পঞ্চ ৰা ৰত্থানি অলত্থুং, লদ্ধং লদ্ধং এতেনেৰ উপাযেন ৰিস্সজ্জাপেত্ৰা যাৰ আগন্তুকস্স সমকং হোতি, তাৰ দাতব্বং. তেন সমকে লদ্ধে অৰসিট্ঠো অনুভাগো থেরাসনে দাতব্বো. পচ্চুপ্পন্নে লাভে সতি ঠিতিকায গাহেতুং কতিকং কাতুং ৰট্টতি.

সচে দুব্ভিক্খং হোতি, দ্ৰীসুপি ৰস্সূপনাযিকাসু ৰস্সূপগতা ভিক্খূ ভিক্খায কিলমন্তা ‘‘আৰুসো, ইধ ৰসন্তা সব্বেৰ কিলমাম, সাধু ৰত দ্ৰে ভাগা হোম, যেসং ঞাতিপৰারিতট্ঠানানি অত্থি, তে তত্থ ৰসিত্ৰা পৰারণায আগন্ত্ৰা অত্তনো পত্তং ৰস্সাৰাসিকং গণ্হন্তূ’’তি ৰদন্তি, তেসু যে তত্থ ৰসিত্ৰা পৰারণায আগচ্ছন্তি, তেসং অপলোকেত্ৰা ৰস্সাৰাসিকং দাতব্বং. সাদিযন্তাপি হি তেনেৰ ৰস্সাৰাসিকস্স সামিনো, খীযন্তাপি চ আৰাসিকা নেৰ অদাতুং লভন্তি. কুরুন্দিযং পন ৰুত্তং ‘‘কতিকৰত্তং কাতব্বং ‘সব্বেসং নো ইধ যাগুভত্তং নপ্পহোতি, সভাগট্ঠানে ৰসিত্ৰা আগচ্ছথ, তুম্হাকং পত্তং ৰস্সাৰাসিকং লভিস্সথা’তি. তঞ্চে একো পটিবাহতি, সুপটিবাহিতং. নো চে পটিবাহতি, কতিকা সুকতা. পচ্ছা তেসং তত্থ ৰসিত্ৰা আগতানং অপলোকেত্ৰা দাতব্বং, অপলোকনকালে পটিবাহিতুং ন লব্ভতী’’তি. পুনপি ৰুত্তং ‘‘সচে ৰস্সূপগতেসু একচ্চানং ৰস্সাৰাসিকে অপাপুণন্তে ভিক্খূ কতিকং করোন্তি ‘ছিন্নৰস্সানং ৰস্সাৰাসিকঞ্চ ইদানি উপ্পজ্জনকৰস্সাৰাসিকঞ্চ ইমেসং দাতুং রুচ্চতী’তি, এৰং কতিকায কতায গাহিতসদিসমেৰ হোতি, উপ্পন্নুপ্পন্নং তেসমেৰ দাতব্ব’’ন্তি. তেমাসং পানীযং উপট্ঠাপেত্ৰা ৰিহারমগ্গচেতিযঙ্গণবোধিযঙ্গণানি জগ্গিত্ৰা বোধিরুক্খে উদকং সিঞ্চিত্ৰা পক্কন্তোপি ৰিব্ভন্তোপি ৰস্সাৰাসিকং লভতিযেৰ. ভতিনিৰিট্ঠঞ্হি তেন কতং, সঙ্ঘিকং পন অপলোকনকম্মং কত্ৰা গাহিতং অন্তোৰস্সে ৰিব্ভন্তোপি লভতেৰ, পচ্চযৰসেন গাহিতং পন ন লভতীতি ৰদন্তি.

সচে ৰুট্ঠৰস্সো দিসংগমিকো ভিক্খু আৰাসিকস্স হত্থতো কিঞ্চিদেৰ কপ্পিযভণ্ডং গহেত্ৰা ‘‘অসুককুলে ময্হং ৰস্সাৰাসিকং পত্তং, তং গণ্হথা’’তি ৰত্ৰা গতট্ঠানে ৰিব্ভমতি, ৰস্সাৰাসিকং সঙ্ঘিকং হোতি. সচে পন মনুস্সে সম্মুখা সম্পটিচ্ছাপেত্ৰা গচ্ছতি, লভতি. ‘‘ইদং ৰস্সাৰাসিকং অম্হাকং সেনাসনে ৰুত্থভিক্খুনো দেমা’’তি ৰুত্তে যস্স গাহিতং, তস্সেৰ হোতি. সচে পন সেনাসনসামিকস্স পিযকম্যতায পুত্তধীতাদযো বহূনি ৰত্থানি আহরিত্ৰা ‘‘অম্হাকং সেনাসনে দেমা’’তি দেন্তি, তত্থ ৰস্সূপগতস্স একমেৰ ৰত্থং দাতব্বং, সেসানি সঙ্ঘিকানি হোন্তি. ৰস্সাৰাসিকঠিতিকায গাহেতব্বানি, ঠিতিকায অসতি থেরাসনতো পট্ঠায গাহেতব্বানি. সেনাসনে ৰস্সূপগতং ভিক্খুং নিস্সায উপ্পন্নেন চিত্তপ্পসাদেন বহূনি ৰত্থানি আহরিত্ৰা ‘‘সেনাসনস্স দেমা’’তি দিন্নেসুপি এসেৰ নযো. সচে পন পাদমূলে ঠপেত্ৰা ‘‘এতস্স ভিক্খুনো দেমা’’তি ৰদন্তি, তস্সেৰ হোন্তি.

একস্স গেহে দ্ৰে ৰস্সাৰাসিকানি, পঠমভাগো সামণেরস্স গাহিতো হোতি, দুতিযো থেরাসনে. সো একং দসহত্থং, একং অট্ঠহত্থং সাটকং পেসেতি ‘‘ৰস্সাৰাসিকং পত্তভিক্খূনং দেথা’’তি, ৰিচিনিত্ৰা ৰরভাগং সামণেরস্স দত্ৰা অনুভাগো থেরাসনে দাতব্বো. সচে পন উভোপি ঘরং নেত্ৰা ভোজেত্ৰা সযমেৰ পাদমূলে ঠপেতি, যং যস্স দিন্নং, তদেৰ তস্স হোতি. ইতো পরং মহাপচ্চরিযং আগতনযো হোতি – একস্স ঘরে দহরসামণেরস্স ৰস্সাৰাসিকং পাপুণাতি, সো চে পুচ্ছতি ‘‘অম্হাকং ৰস্সাৰাসিকং কস্স পত্ত’’ন্তি, ‘‘সামণেরস্সা’’তি অৰত্ৰা ‘‘দানকালে জানিস্সসী’’তি ৰত্ৰা দানদিৰসে একং মহাথেরং পেসেত্ৰা নীহরাপেতব্বং. সচে যস্স ৰস্সাৰাসিকং পত্তং, সো ৰিব্ভমতি ৰা কালং ৰা করোতি, মনুস্সা চে পুচ্ছন্তি ‘‘কস্স অম্হাকং ৰস্সাৰাসিকং পত্ত’’ন্তি, তেসং যথাভূতং আচিক্খিতব্বং. সচে তে ৰদন্তি ‘‘তুম্হাকং দেমা’’তি, তস্স ভিক্খুনো পাপুণাতি. অথ সঙ্ঘস্স ৰা গণস্স ৰা দেন্তি, সঙ্ঘস্স ৰা গণস্স ৰা পাপুণাতি. সচে ৰস্সূপগতা সুদ্ধপংসুকূলিকাযেৰ হোন্তি, আনেত্ৰা দিন্নং ৰস্সাৰাসিকং সেনাসনপরিক্খারং ৰা কত্ৰা ঠপেতব্বং, বিম্বোহনাদীনি ৰা কাতব্বানীতি.

অযং তাৰ অন্তোৰস্সে ৰস্সূপনাযিকদিৰসৰসেন

সেনাসনগ্গাহকথা.

২২২. অযমপরোপি উতুকালে অন্তরামুত্তকো নাম সেনাসনগ্গাহো ৰেদিতব্বো. দিৰসৰসেন হি তিৰিধো সেনাসনগ্গাহো পুরিমকো পচ্ছিমকো অন্তরামুত্তকোতি. ৰুত্তঞ্হেতং –

‘‘তযোমে, ভিক্খৰে, সেনাসনগ্গাহা, পুরিমকো পচ্ছিমকো অন্তরামুত্তকো. অপরজ্জুগতায আসাল়্হিযা পুরিমকো গাহেতব্বো, মাসগতায আসাল়্হিযা পচ্ছিমকো গাহেতব্বো, অপরজ্জুগতায পৰারণায আযতিং ৰস্সাৰাসত্থায অন্তরামুত্তকো গাহেতব্বো’’তি (মহাৰ. ৩১৮).

এতেসু (চূল়ৰ. অট্ঠ. ৩১৮) তীসু সেনাসনগ্গাহেসু পুরিমকো পচ্ছিমকো চাতি ইমে দ্ৰে গাহা থাৰরা, অন্তরামুত্তকো পন সেনাসনপটিজগ্গনত্থং ভগৰতা অনুঞ্ঞাতো. তথা হি একস্মিং ৰিহারে মহালাভং সেনাসনং হোতি, সেনাসনসামিকা ৰস্সূপগতং ভিক্খুং সব্বপচ্চযেহি সক্কচ্চং উপট্ঠহিত্ৰা পৰারেত্ৰা গমনকালে বহুং সমণপরিক্খারং দেন্তি, মহাথেরা দূরতোৰ আগন্ত্ৰা ৰস্সূপনাযিকদিৰসে তং গহেত্ৰা ফাসুং ৰসিত্ৰা ৰুট্ঠৰস্সা লাভং গণ্হিত্ৰা পক্কমন্তি. আৰাসিকা ‘‘মযং এত্থুপ্পন্নং লাভং ন লভাম, নিচ্চং আগন্তুকমহাথেরাৰ লভন্তি, তেযেৰ নং আগন্ত্ৰা পটিজগ্গিস্সন্তী’’তি পলুজ্জন্তম্পি ন ওলোকেন্তি. ভগৰা তস্স পটিজগ্গনত্থং ‘‘অপরজ্জুগতায পৰারণায আযতিং ৰস্সাৰাসত্থায অন্তরামুত্তকো গাহেতব্বো’’তি আহ.

তং গাহেন্তেন সঙ্ঘত্থেরো ৰত্তব্বো ‘‘ভন্তে, অন্তরামুত্তকসেনাসনং গণ্হথা’’তি. সচে গণ্হাতি, দাতব্বং. নো চে, এতেনেৰ উপাযেন অনুথেরং আদিং কত্ৰা যো গণ্হাতি, তস্স অন্তমসো সামণেরস্সপি দাতব্বং. তেন তং সেনাসনং অট্ঠ মাসে পটিজগ্গিতব্বং, ছদনভিত্তিভূমীসু যং কিঞ্চি খণ্ডং ৰা ফুল্লং ৰা হোতি, তং সব্বং পটিসঙ্খরিতব্বং. উদ্দেসপরিপুচ্ছাদীহি দিৰসং খেপেত্ৰা রত্তিং তত্থ ৰসিতুং ৰট্টতি, রত্তিং পরিৰেণে ৰসিত্ৰা তত্থ দিৰসং খেপেতুম্পি ৰট্টতি, রত্তিন্দিৰং তত্থেৰ ৰসিতুম্পি ৰট্টতি, উতুকালে আগতানং ৰুড্ঢানং ন পটিবাহিতব্বং. ৰস্সূপনাযিকদিৰসে পন সম্পত্তে সচে সঙ্ঘত্থেরো ‘‘ময্হং ইদং পন সেনাসনং দেথা’’তি ৰদতি, ন লভতি. ‘‘ভন্তে, ইদং অন্তরামুত্তকং গহেত্ৰা একেন ভিক্খুনা পটিজগ্গিত’’ন্তি ৰত্ৰা ন দাতব্বং, অট্ঠ মাসে পটিজগ্গিতভিক্খুস্সেৰ গাহিতং হোতি. যস্মিং পন সেনাসনে একসংৰচ্ছরে দ্ৰিক্খত্তুং পচ্চযে দেন্তি ছমাসচ্চযেন ছমাসচ্চযেন, তং অন্তরামুত্তকং ন গাহেতব্বং. যস্মিং ৰা তিক্খত্তুং দেন্তি চতুমাসচ্চযেন চতুমাসচ্চযেন, যস্মিং ৰা চতুক্খত্তুং দেন্তি তেমাসচ্চযেন তেমাসচ্চযেন, তং অন্তরামুত্তকং ন গাহেতব্বং. পচ্চযেনেৰ হি তং পটিজগ্গনং লভিস্সতি. যস্মিং পন একসংৰচ্ছরে সকিদেৰ বহূ পচ্চযে দেন্তি, এতং অন্তরামুত্তকং গাহেতব্বন্তি.

২২৩. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, অকতং ৰা ৰিহারং ৰিপ্পকতং ৰা নৰকম্মং দাতুং, খুদ্দকে ৰিহারে কম্মং ওলোকেত্ৰা ছপ্পঞ্চৰস্সিকং নৰকম্মং দাতুং, অড্ঢযোগে কম্মং ওলোকেত্ৰা সত্তট্ঠৰস্সিকং নৰকম্মং দাতুং, মহল্লকে ৰিহারে পাসাদে ৰা কম্মং ওলোকেত্ৰা দসদ্ৰাদসৰস্সিকং নৰকম্মং দাতু’’ন্তি (চূল়ৰ. ৩২৩) ৰচনতো অকতং ৰিপ্পকতং ৰা সেনাসনং একস্স ভিক্খুনো অপলোকনেন ৰা কম্মৰাচায ৰা সাৰেত্ৰা নৰকম্মং কত্ৰা ৰসিতুং যথাৰুত্তকালপরিচ্ছেদৰসেন দাতব্বং. নৰকম্মিকো ভিক্খু অন্তোৰস্সে তং আৰাসং লভতি, উতুকালে পটিবাহিতুং ন লভতি. লদ্ধনৰকম্মেন পন ভিক্খুনা ৰাসিফরসুনিখাদনাদীনি গহেত্ৰা সযং ন কাতব্বং, কতাকতং জানিতব্বং. সচে সো আৰাসো জীরতি, আৰাসসামিকস্স ৰা তস্স ৰংসে উপ্পন্নস্স ৰা কস্সচি কথেতব্বং ‘‘আৰাসো তে নস্সতি, জগ্গথ এতং আৰাস’’ন্তি. সচে সো ন সক্কোতি, ভিক্খূহি ঞাতীহি ৰা উপট্ঠাকেহি ৰা সমাদাপেত্ৰা জগ্গিতব্বো. সচে তেপি ন সক্কোন্তি, সঙ্ঘিকেন পচ্চযেন জগ্গিতব্বো, তস্মিম্পি অসতি একং আৰাসং ৰিস্সজ্জেত্ৰা অৰসেসা জগ্গিতব্বা, বহূ ৰিস্সজ্জেত্ৰা একং সণ্ঠপেতুম্পি ৰট্টতিযেৰ.

দুব্ভিক্খে ভিক্খূসু পক্কন্তেসু সব্বে আৰাসা নস্সন্তি, তস্মা একং ৰা দ্ৰে ৰা তযো ৰা আৰাসে ৰিস্সজ্জেত্ৰা ততো যাগুভত্তচীৰরাদীনি পরিভুঞ্জন্তেহি সেসাৰাসা জগ্গিতব্বাযেৰ.

কুরুন্দিযং পন ৰুত্তং ‘‘সঙ্ঘিকে পচ্চযে অসতি একো ভিক্খু ‘তুয্হং একমঞ্চট্ঠানং গহেত্ৰা জগ্গাহী’তি ৰত্তব্বো. সচে বহুতরং ইচ্ছতি, তিভাগং ৰা উপড্ঢভাগং ৰা দত্ৰাপি জগ্গাপেতব্বং. অথ থম্ভমত্তমেৰেত্থ অৰসিট্ঠং, বহুকম্মং কাতব্বন্তি ন ইচ্ছতি, ‘তুয্হং পুগ্গলিকমেৰ কত্ৰা জগ্গাহী’তি দাতব্বং. এৰম্পি হি ‘সঙ্ঘস্স ভণ্ডকঠপনট্ঠানঞ্চ নৰকানঞ্চ ৰসনট্ঠানং লভিস্সতী’তি জগ্গাপেতব্বো. এৰং জগ্গিতো পন তস্মিং জীৰন্তে পুগ্গলিকো হোতি, মতে সঙ্ঘিকোৰ. সচে সদ্ধিৰিহারিকানং দাতুকামো হোতি, কম্মং ওলোকেত্ৰা তিভাগং ৰা উপড্ঢং ৰা পুগ্গলিকং কত্ৰা জগ্গাপেতব্বো. এৰঞ্হি সদ্ধিৰিহারিকানং দাতুং লভতি. এৰং জগ্গনকে পন অসতি একং আৰাসং ৰিস্সজ্জেত্ৰাতিআদিনা নযেন জগ্গাপেতব্বো’’তি ৰুত্তং. ইদম্পি চ অঞ্ঞং তত্থেৰ ৰুত্তং.

দ্ৰে ভিক্খূ সঙ্ঘিকভূমিং গহেত্ৰা সোধেত্ৰা সঙ্ঘিকসেনাসনং করোন্তি, যেন সা ভূমি পঠমং গহিতা, সো সামী. উভোপি পুগ্গলিকং করোন্তি, সোযেৰ সামী. সো সঙ্ঘিকং করোতি, ইতরো পুগ্গলিকং করোতি, অঞ্ঞং চে বহু সেনাসনট্ঠানং অত্থি, পুগ্গলিকং করোন্তোপি ন ৰারেতব্বো. অঞ্ঞস্মিং পন তাদিসে পতিরূপে ঠানে অসতি তং পটিবাহিত্ৰা সঙ্ঘিকং করোন্তেনেৰ কাতব্বং. যং পন তস্স তত্থ ৰযকম্মং কতং, তং দাতব্বং. সচে পন কতাৰাসে ৰা আৰাসকরণট্ঠানে ৰা ছাযূপগফলূপগা রুক্খা হোন্তি, অপলোকেত্ৰা হারেতব্বা. পুগ্গলিকা চে হোন্তি, সামিকা আপুচ্ছিতব্বা. নো চে দেন্তি, যাৰততিযকং আপুচ্ছিত্ৰা ‘‘রুক্খঅগ্ঘনকমূলং দস্সামা’’তি হারেতব্বা.

২২৪. যো পন সঙ্ঘিকং ৰল্লিমত্তম্পি অগ্গহেত্ৰা আহরিমেন উপকরণেন সঙ্ঘিকায ভূমিযা পুগ্গলিকৰিহারং কারেতি, উপড্ঢং সঙ্ঘিকং হোতি, উপড্ঢং পুগ্গলিকং. পাসাদো চে হোতি, হেট্ঠাপাসাদো সঙ্ঘিকো, উপরি পুগ্গলিকো. সচে যো হেট্ঠাপাসাদং ইচ্ছতি, হেট্ঠাপাসাদং তস্স হোতি. অথ হেট্ঠা চ উপরি চ ইচ্ছতি, উভযত্থ উপড্ঢং লভতি. দ্ৰে সেনাসনানি কারেতি, একং সঙ্ঘিকং, একং পুগ্গলিকং. সচে ৰিহারে উট্ঠিতেন দব্বসম্ভারেন কারেতি, তিভাগং লভতি. সচে অকতট্ঠানে চযং ৰা পমুখং ৰা করোতি বহিকুট্টে, উপড্ঢং সঙ্ঘস্স, উপড্ঢং তস্স. অথ মহন্তং ৰিসমং পূরেত্ৰা অপদে পদং দস্সেত্ৰা কতং হোতি, অনিস্সরো তত্থ সঙ্ঘো.

সচে ভিক্খু সঙ্ঘিকৰিহারতো গোপানসিআদীনি গহেত্ৰা অঞ্ঞস্মিং সঙ্ঘিকাৰাসে যোজেতি, সুযোজিতানি. পুগ্গলিকাৰাসে যোজেন্তেহি পন মূলং ৰা দাতব্বং, পটিপাকতিকং ৰা কাতব্বং. ছড্ডিতৰিহারতো মঞ্চপীঠাদীনি থেয্যচিত্তেন গণ্হন্তো উদ্ধারেযেৰ ভণ্ডগ্ঘেন কারেতব্বো. ‘‘পুন আৰাসিককালে দস্সামী’’তি গহেত্ৰা সঙ্ঘিকপরিভোগেন পরিভুঞ্জন্তস্স নট্ঠং সুনট্ঠং, জিণ্ণং সুজিণ্ণং. অরোগং চে, পাকতিকং কাতব্বং, পুগ্গলিকপরিভোগেন পরিভুঞ্জন্তস্স নট্ঠং ৰা জিণ্ণং ৰা গীৰা হোতি. ততো দ্ৰারৰাতপানাদীনি সঙ্ঘিকাৰাসে ৰা পুগ্গলিকাৰাসে ৰা যোজিতানি, পটিদাতব্বানিযেৰ. সচে কোচি সঙ্ঘিকো ৰিহারো উন্দ্রিযতি, যং তত্থ মঞ্চপীঠাদিকং, তং গুত্তত্থায অঞ্ঞত্র হরিতুং ৰট্টতি. তস্মা অঞ্ঞত্র হরিত্ৰা সঙ্ঘিকপরিভোগেন পরিভুঞ্জন্তস্স নট্ঠং সুনট্ঠং, জিণ্ণং সুজিণ্ণং. সচে অরোগং, তস্মিং ৰিহারে পটিসঙ্খতে পুন পাকতিকং কাতব্বং. পুগ্গলিকপরিভোগেন পরিভুঞ্জতো নট্ঠং ৰা জিণ্ণং ৰা গীৰা হোতি, তস্মিং পটিসঙ্খতে দাতব্বমেৰ. অযং সেনাসনগ্গাহকথা.

২২৫. অযং পনেত্থ চতুপচ্চযসাধারণকথা (চূল়ৰ. অট্ঠ. ৩২৫ পক্খিকভত্তাদিকথা) – সম্মতেন অপ্পমত্তকৰিস্সজ্জকেন ভিক্খুনা চীৰরকম্মং করোন্তস্স ‘‘সূচিং দেহী’’তি ৰদতো একা দীঘা, একা রস্সাতি দ্ৰে সূচিযো দাতব্বা. ‘‘অৰিভত্তং সঙ্ঘিকভণ্ড’’ন্তি পুচ্ছিতব্বকিচ্চং নত্থি. পিপ্ফলত্থিকস্স একো পিপ্ফলকো, কন্তারং পটিপজ্জিতুকামস্স উপাহনযুগল়ং, কাযবন্ধনত্থিকস্স কাযবন্ধনং, ‘‘অংসবদ্ধকো মে জিণ্ণো’’তি আগতস্স অংসবদ্ধকো, পরিস্সাৰনত্থিকস্স পরিস্সাৰনং দাতব্বং, ধম্মকরণত্থিকস্স ধম্মকরণো. সচে পট্টকো ন হোতি, ধম্মকরণো পট্টকেন সদ্ধিং দাতব্বো. ‘‘আগন্তুকপত্তং আরোপেস্সামী’’তি যাচন্তস্স কুসিযা চ অড্ঢকুসিযা চ পহোনকং দাতব্বং. ‘‘মণ্ডলং নপ্পহোতী’’তি আগতস্স মণ্ডলং একং দাতব্বং, অড্ঢমণ্ডলানি দ্ৰে দাতব্বানি, দ্ৰে মণ্ডলানি যাচন্তস্স ন দাতব্বানি. অনুৰাতপরিভণ্ডত্থিকস্স একস্স চীৰরস্স পহোনকং দাতব্বং, সপ্পিনৰনীতাদিঅত্থিকস্স গিলানস্স একং ভেসজ্জং নাল়িমত্তং কত্ৰা ততো ততিযকোট্ঠাসো দাতব্বো. এৰং তীণি দিৰসানি দত্ৰা নাল়িযা পরিপুণ্ণায চতুত্থদিৰসতো পট্ঠায সঙ্ঘং আপুচ্ছিত্ৰা দাতব্বং, গুল়পিণ্ডেপি একদিৰসং ততিযভাগো দাতব্বো. এৰং তীহি দিৰসেহি নিট্ঠিতে পিণ্ডে ততো পরং সঙ্ঘং আপুচ্ছিত্ৰা দাতব্বং. সম্মন্নিত্ৰা ঠপিতযাগুভাজকাদীহি চ ভাজনীযট্ঠানং আগতমনুস্সানং অনাপুচ্ছিত্ৰাৰ উপড্ঢভাগো দাতব্বো. অসম্মতেহি পন অপলোকেত্ৰা দাতব্বোতি.

সঙ্ঘস্স সন্তকং সম্মতেন ৰা আণত্তেহি ৰা আরামিকাদীহি দীযমানং, গিহীনঞ্চ সন্তকং সামিকেন ৰা আণত্তেন ৰা দীযমানং ‘‘অপরস্স ভাগং দেহী’’তি অসন্তং পুগ্গলং ৰত্ৰা গণ্হতো ভণ্ডাদেয্যং. অঞ্ঞেন দীযমানং গণ্হন্তো ভণ্ডগ্ঘেন কারেতব্বো. অসম্মতেন ৰা অনাণত্তেন ৰা দীযমানে ‘‘অপরম্পি ভাগং দেহী’’তি ৰত্ৰা ৰা কূটৰস্সানি গণেত্ৰা ৰা গণ্হন্তো উদ্ধারেযেৰ ভণ্ডগ্ঘেন কারেতব্বো. ইতরেহি দীযমানং এৰং গণ্হতো ভণ্ডাদেয্যং সামিকেন পন ‘‘ইমস্স দেহী’’তি দাপিতং ৰা সযং দিন্নং ৰা সুদিন্নন্তি অযং সব্বট্ঠকথাৰিনিচ্ছযতো সারো.

পিণ্ডায পৰিট্ঠস্সপি ওদনপটিৰীসো অন্তোউপচারসীমাযং ঠিতস্সেৰ গহেতুং ৰট্টতি. যদি পন দাযকা ‘‘বহিউপচারসীমট্ঠানম্পি, ভন্তে, গণ্হথ, আগন্ত্ৰা পরিভুঞ্জিস্সন্তী’’তি ৰদন্তি, এৰং অন্তোগামট্ঠানম্পি গহেতুং ৰট্টতি.

পাল়িং অট্ঠকথঞ্চেৰ, ওলোকেত্ৰা ৰিচক্খণো;

সঙ্ঘিকে পচ্চযে এৰং, অপ্পমত্তোৰ ভাজযেতি.

ইতি পাল়িমুত্তকৰিনযৰিনিচ্ছযসঙ্গহে সব্বাকারতো

চতুপচ্চযভাজনীযৰিনিচ্ছযকথা সমত্তা.