২৪. সীমাৰিনিচ্ছযকথা

১৫৬. সীমাতি এত্থ (কঙ্খা. অট্ঠ. নিদানৰণ্ণনা) সীমা নামেসা বদ্ধসীমা অবদ্ধসীমাতি দুৰিধা হোতি. তত্থ একাদস ৰিপত্তিসীমাযো অতিক্কমিত্ৰা তিৰিধসম্পত্তিযুত্তা নিমিত্তেন নিমিত্তং বন্ধিত্ৰা সম্মতা সীমা বদ্ধসীমা নাম. অতিখুদ্দকা, অতিমহতী, খণ্ডনিমিত্তা, ছাযানিমিত্তা, অনিমিত্তা, বহিসীমে ঠিতসম্মতা, নদিযা সম্মতা, সমুদ্দে সম্মতা, জাতস্সরে সম্মতা, সীমায সীমং সম্ভিন্দন্তেন সম্মতা, সীমায সীমং অজ্ঝোত্থরন্তেন সম্মতাতি ইমেহি একাদসহি আকারেহি সীমতো কম্মানি ৰিপজ্জন্তীতি ৰচনতো এতা ৰিপত্তিসীমাযো নাম.

তত্থ অতিখুদ্দকা নাম যত্থ একৰীসতি ভিক্খূ নিসীদিতুং ন সক্কোন্তি. অতিমহতী নাম যা কেসগ্গমত্তেনপি তিযোজনং অতিক্কমিত্ৰা সম্মতা. খণ্ডনিমিত্তা নাম অঘটিতনিমিত্তা ৰুচ্চতি. পুরত্থিমায দিসায নিমিত্তং কিত্তেত্ৰা অনুক্কমেন দক্খিণায দিসায পচ্ছিমায উত্তরায দিসায কিত্তেত্ৰা পুন পুরত্থিমায দিসায পুব্বকিত্তিতং পটিকিত্তেত্ৰা ঠপেতুং ৰট্টতি, এৰং অখণ্ডনিমিত্তা হোতি. সচে পন অনুক্কমেন আহরিত্ৰা উত্তরায দিসায নিমিত্তং কিত্তেত্ৰা তত্থেৰ ঠপেতি, খণ্ডনিমিত্তা হোতি. অপরাপি খণ্ডনিমিত্তা নাম যা অনিমিত্তুপগং তচসাররুক্খং ৰা খাণুকং ৰা পংসুপুঞ্জং ৰা ৰালুকপুঞ্জং ৰা অঞ্ঞতরং অন্তরা একনিমিত্তং কত্ৰা সম্মতা. ছাযানিমিত্তা নাম পব্বতছাযাদীনং যং কিঞ্চি ছাযং নিমিত্তং কত্ৰা সম্মতা. অনিমিত্তা নাম সব্বেন সব্বং নিমিত্তানি অকিত্তেত্ৰা সম্মতা. বহিসীমে ঠিতসম্মতা নাম নিমিত্তানি কিত্তেত্ৰা নিমিত্তানং বহি ঠিতেন সম্মতা. নদিযা, সমুদ্দে, জাতস্সরে সম্মতা নাম এতেসু নদিআদীসু সম্মতা. সা হি এৰং সম্মতাপি ‘‘সব্বা, ভিক্খৰে, নদী অসীমা, সব্বো সমুদ্দো অসীমো, সব্বো জাতস্সরো অসীমো’’তি (মহাৰ. ১৪৭) ৰচনতো অসম্মতাৰ হোতি. সীমায সীমং সম্ভিন্দন্তেন সম্মতা (মহাৰ. অট্ঠ. ১৪৮) নাম অত্তনো সীমায পরেসং সীমং সম্ভিন্দন্তেন সম্মতা. সচে হি পোরাণকস্স ৰিহারস্স পুরত্থিমায দিসায অম্বো চেৰ জম্বু চাতি দ্ৰে রুক্খা অঞ্ঞমঞ্ঞং সংসট্ঠৰিটপা হোন্তি, তেসু অম্বস্স পচ্ছিমদিসাভাগে জম্বু, ৰিহারসীমা চ জম্বুং অন্তোকত্ৰা অম্বং কিত্তেত্ৰা বদ্ধা হোতি. অথ পচ্ছা তস্স ৰিহারস্স পুরত্থিমায দিসায ৰিহারে কতে সীমং বন্ধন্তা ভিক্খূ তং অম্বং অন্তোকত্ৰা জম্বুং কিত্তেত্ৰা বন্ধন্তি, সীমায সীমং সম্ভিন্না হোতি. তস্মা সচে পঠমতরং কতস্স ৰিহারস্স সীমা অসম্মতা হোতি, সীমায উপচারো ঠপেতব্বো. সচে সম্মতা হোতি, পচ্ছিমকোটিযা হত্থমত্তা সীমন্তরিকা ঠপেতব্বা. কুরুন্দিযং ‘‘ৰিদত্থিমত্তম্পি’’, মহাপচ্চরিযং ‘‘চতুরঙ্গুলমত্তম্পি ৰট্টতী’’তি ৰুত্তং. একরুক্খোপি চ দ্ৰিন্নং সীমানং নিমিত্তং হোতি. সো পন ৰড্ঢন্তো সীমসঙ্করং করোতি, তস্মা ন কাতব্বো. সীমায সীমং অজ্ঝোত্থরন্তেন সম্মতা নাম অত্তনো সীমায পরেসং সীমং অজ্ঝোত্থরন্তেন সম্মতা. সচে হি পরেসং বদ্ধসীমং সকলং ৰা তস্সা পদেসং ৰা অন্তোকত্ৰা অত্তনো সীমং সম্মন্নন্তি, সীমায সীমং অজ্ঝোত্থরিতা নাম হোতি. ভিক্খুনীনং পন সীমং অজ্ঝোত্থরিত্ৰা অন্তোপি ভিক্খূনং সীমং সম্মন্নিতুং ৰট্টতি. ভিক্খুনীনম্পি ভিক্খূনং সীমায এসেৰ নযো. ন হি তে অঞ্ঞমঞ্ঞস্স কম্মে গণপূরকা হোন্তি, ন কম্মৰাচং ৰগ্গং করোন্তি. ইতি ইমা একাদস ৰিপত্তিসীমাযো অতিক্কমিত্ৰা সীমা সম্মন্নিতব্বা.

১৫৭. তিৰিধসম্পত্তিযুত্তা নাম নিমিত্তসম্পত্তিযা পরিসসম্পত্তিযা কম্মৰাচাসম্পত্তিযা চ যুত্তা. তত্থ নিমিত্তসম্পত্তিযা যুত্তা নাম পব্বতনিমিত্তং পাসাণনিমিত্তং ৰননিমিত্তং রুক্খনিমিত্তং মগ্গনিমিত্তং ৰম্মিকনিমিত্তং নদীনিমিত্তং উদকনিমিত্তন্তি এৰং ৰুত্তেসু অট্ঠসু নিমিত্তেসু তস্মিং তস্মিং দিসাভাগে যথালদ্ধানি নিমিত্তুপগানি নিমিত্তানি ‘‘পুরত্থিমায দিসায কিং নিমিত্তং. পব্বতো, ভন্তে. এসো পব্বতো নিমিত্ত’’ন্তিআদিনা নযেন সম্মা কিত্তেত্ৰা সম্মতা.

তত্রাযং ৰিনিচ্ছযো (মহাৰ. অট্ঠ. ১৩৮) – ৰিনযধরেন পুচ্ছিতব্বং ‘‘পুরত্থিমায দিসায কিং নিমিত্ত’’ন্তি? ‘‘পব্বতো, ভন্তে’’তি. ইদং পন উপসম্পন্নো ৰা আচিক্খতু অনুপসম্পন্নো ৰা, ৰট্টতিযেৰ. পুন ৰিনযধরেন ‘‘এসো পব্বতো নিমিত্ত’’ন্তি এৰং নিমিত্তং কিত্তেতব্বং, ‘‘এতং পব্বতং নিমিত্তং করোম, করিস্সাম, নিমিত্তং কতো, নিমিত্তং হোতু, হোতি, ভৰিস্সতী’’তি এৰং পন কিত্তেতুং ন ৰট্টতি. পাসাণাদীসুপি এসেৰ নযো. পুরত্থিমায দিসায, পুরত্থিমায অনুদিসায, দক্খিণায দিসায, দক্খিণায অনুদিসায, পচ্ছিমায দিসায, পচ্ছিমায অনুদিসায, উত্তরায দিসায, উত্তরায অনুদিসায কিং নিমিত্তং? উদকং, ভন্তে. এতং উদকং নিমিত্তন্তি কিত্তেতব্বং. এত্থ পন অট্ঠপেত্ৰা পুন ‘‘পুরত্থিমায দিসায কিং নিমিত্তং? পব্বতো, ভন্তে. এসো পব্বতো নিমিত্ত’’ন্তি এৰং পঠমং কিত্তিতনিমিত্তং কিত্তেত্ৰাৰ ঠপেতব্বং. এৰঞ্হি নিমিত্তেন নিমিত্তং ঘটিতং হোতি, নিমিত্তানি সকিং কিত্তিতানিপি কিত্তিতানেৰ হোন্তি. অন্ধকট্ঠকথাযং পন ‘‘তিক্খত্তুং সীমমণ্ডলং বন্ধন্তেন নিমিত্তং কিত্তেতব্ব’’ন্তি ৰুত্তং.

১৫৮. ইদানি নিমিত্তুপগানি পব্বতাদীনি ৰেদিতব্বানি – তিৰিধো পব্বতো সুদ্ধপংসুপব্বতো সুদ্ধপাসাণপব্বতো উভযমিস্সকোতি. সো তিৰিধোপি ৰট্টতি, ৰালিকরাসি পন ন ৰট্টতি. ইতরোপি হত্থিপ্পমাণতো ওমকতরো ন ৰট্টতি, হত্থিপ্পমাণতো পট্ঠায সিনেরুপ্পমাণোপি ৰট্টতি. সচে চতূসু দিসাসু চত্তারো তীসু ৰা তযো পব্বতা হোন্তি, চতূহি ৰা তীহি ৰা পব্বতনিমিত্তেহি সম্মন্নিতুম্পি ৰট্টতি, দ্ৰীহি পন নিমিত্তেহি একেন ৰা সম্মন্নিতুং ন ৰট্টতি. ইতো পরেসু পাসাণনিমিত্তাদীসুপি এসেৰ নযো. তস্মা পব্বতনিমিত্তং করোন্তেন পুচ্ছিতব্বং ‘‘একাবদ্ধো, ন একাবদ্ধো’’তি. সচে একাবদ্ধো হোতি, ন কাতব্বো. তঞ্হি চতূসু ৰা অট্ঠসু ৰা দিসাসু কিত্তেন্তেনপি একমেৰ নিমিত্তং কিত্তিতং হোতি, তস্মা যো এৰং চক্কসণ্ঠানেন ৰিহারম্পি পরিক্খিপিত্ৰা ঠিতো পব্বতো, তং একদিসায কিত্তেত্ৰা অঞ্ঞাসু দিসাসু তং বহিদ্ধা কত্ৰা অন্তো অঞ্ঞানি নিমিত্তানি কিত্তেতব্বানি. সচে পব্বতস্স ততিযভাগং ৰা উপড্ঢং ৰা অন্তোসীমায কত্তুকামা হোন্তি, পব্বতং অকিত্তেত্ৰা যত্তকং পদেসং অন্তো কত্তুকামা, তস্স পরতো তস্মিংযেৰ পব্বতে জাতরুক্খৰম্মিকাদীসু অঞ্ঞতরং নিমিত্তং কিত্তেতব্বং. সচে একযোজনদ্ৰিযোজনপ্পমাণং সব্বং পব্বতং অন্তো কত্তুকামা হোন্তি, পব্বতস্স পরতো ভূমিযং জাতরুক্খৰম্মিকাদীনি নিমিত্তানি কিত্তেতব্বানি.

পাসাণনিমিত্তে অযগুল়োপি পাসাণসঙ্খ্যমেৰ গচ্ছতি, তস্মা যো কোচি পাসাণো ৰট্টতি. পমাণতো পন হত্থিপ্পমাণো পব্বতসঙ্খ্যং গতো, তস্মা সো ন ৰট্টতি, মহাগোণমহামহিংসপ্পমাণো পন ৰট্টতি. হেট্ঠিমপরিচ্ছেদেন দ্ৰত্তিংসপলগুল়পিণ্ডপ্পমাণো ৰট্টতি, ততো খুদ্দকতরো ইট্ঠকা ৰা মহন্তীপি ন ৰট্টতি, অনিমিত্তুপগপাসাণানং রাসিপি ন ৰট্টতি, পগেৰ পংসুৰালুকরাসি. ভূমিসমো খলমণ্ডলসদিসো পিট্ঠিপাসাণো ৰা ভূমিতো খাণুকো ৰিয উট্ঠিতপাসাণো ৰা হোতি, সোপি পমাণুপগো চে, ৰট্টতি. পিট্ঠিপাসাণো অতিমহন্তোপি পাসাণসঙ্খ্যমেৰ গচ্ছতি, তস্মা সচে মহতো পিট্ঠিপাসাণস্স একপ্পদেসং অন্তোসীমায কত্তুকামা হোন্তি, তং অকিত্তেত্ৰা তস্সুপরি অঞ্ঞো পাসাণো কিত্তেতব্বো. সচে পিট্ঠিপাসাণুপরি ৰিহারং করোন্তি, ৰিহারমজ্ঝেন ৰা পিট্ঠিপাসাণো ৰিনিৰিজ্ঝিত্ৰা গচ্ছতি, এৰরূপো পিট্ঠিপাসাণো ন ৰট্টতি. সচে হি তং কিত্তেন্তি, নিমিত্তস্স উপরি ৰিহারো হোতি, নিমিত্তঞ্চ নাম বহিসীমায হোতি, ৰিহারোপি বহিসীমাযং আপজ্জতি. ৰিহারং পরিক্খিপিত্ৰা ঠিতপিট্ঠিপাসাণো একত্থ কিত্তেত্ৰা অঞ্ঞত্থ ন কিত্তেতব্বো.

ৰননিমিত্তে তিণৰনং ৰা তচসারতালনাল়িকেরাদিরুক্খৰনং ৰা ন ৰট্টতি, অন্তোসারানং পন সাকসালাদীনং অন্তোসারমিস্সকানং ৰা রুক্খানং ৰনং ৰট্টতি, তঞ্চ খো হেট্ঠিমপরিচ্ছেদেন চতুপঞ্চরুক্খমত্তম্পি, ততো ওরং ন ৰট্টতি, পরং যোজনসতিকম্পি ৰট্টতি. সচে পন ৰনমজ্ঝে ৰিহারং করোন্তি, ৰনং ন কিত্তেতব্বং. একদেসং অন্তোসীমায কাতুকামেহিপি ৰনং অকিত্তেত্ৰা তত্থ রুক্খপাসাণাদযো কিত্তেতব্বা. ৰিহারং পরিক্খিপিত্ৰা ঠিতৰনং একত্থ কিত্তেত্ৰা অঞ্ঞত্থ ন কিত্তেতব্বং.

রুক্খনিমিত্তে তচসারো তালনাল়িকেরাদিরুক্খো ন ৰট্টতি, অন্তোসারো জীৰমানকো অন্তমসো উব্বেধতো অট্ঠঙ্গুলো পরিণাহতো সূচিদণ্ডকপ্পমাণোপি ৰট্টতি. ততো ওরং ন ৰট্টতি, পরং দ্ৰাদসযোজনো সুপ্পতিট্ঠিতনিগ্রোধোপি ৰট্টতি. ৰংসনল়কসরাৰাদীসু বীজং রোপেত্ৰা ৰড্ঢাপিতো পমাণুপগোপি ন ৰট্টতি, ততো অপনেত্ৰা পন তং খণম্পি ভূমিযং রোপেত্ৰা কোট্ঠকং কত্ৰা উদকং আসিঞ্চিত্ৰা কিত্তেতুং ৰট্টতি. নৰমূলসাখানিগ্গমনং অকারণং, খন্ধং ছিন্দিত্ৰা রোপিতে পন এতং যুজ্জতি. কিত্তেন্তেন চ ‘‘রুক্খো’’তিপি ৰত্তুং ৰট্টতি ‘‘সাকরুক্খো’’তিপি ‘‘সালরুক্খো’’তিপি. একাবদ্ধং পন সুপ্পতিট্ঠিতনিগ্রোধসদিসং একত্থ কিত্তেত্ৰা অঞ্ঞত্থ কিত্তেতুং ন ৰট্টতি.

মগ্গনিমিত্তে অরঞ্ঞখেত্তনদীতল়াকমগ্গাদযো ন ৰট্টন্তি, জঙ্ঘমগ্গো ৰা সকটমগ্গো ৰা ৰট্টতি. যো নিব্বিজ্ঝিত্ৰা দ্ৰে তীণি গামন্তরানি গচ্ছতি, যো পন জঙ্ঘমগ্গসকটমগ্গতো ওক্কমিত্ৰা পুন সকটমগ্গমেৰ ওতরতি, যে ৰা জঙ্ঘমগ্গসকটমগ্গা অৰল়ঞ্জা, তে ন ৰট্টন্তি, জঙ্ঘসত্থসকটসত্থেহি ৰল়ঞ্জিযমানাযেৰ ৰট্টন্তি. সচে দ্ৰে মগ্গা নিক্খমিত্ৰা পচ্ছা সকটধুরমিৰ একীভৰন্তি, দ্ৰেধা ভিন্নট্ঠানে ৰা সম্বন্ধট্ঠানে ৰা সকিং কিত্তেত্ৰা পুন ন কিত্তেতব্বা. একাবদ্ধনিমিত্তঞ্হেতং হোতি. সচে ৰিহারং পরিক্খিপিত্ৰা চত্তারো মগ্গা চতূসু দিসাসু গচ্ছন্তি, মজ্ঝে একং কিত্তেত্ৰা অপরং কিত্তেতুং ন ৰট্টতি. একাবদ্ধনিমিত্তঞ্হেতং. কোণং নিব্বিজ্ঝিত্ৰা গতং পন পরভাগে কিত্তেতুং ৰট্টতি. ৰিহারমজ্ঝেন নিব্বিজ্ঝিত্ৰা গতমগ্গো পন ন কিত্তেতব্বো, কিত্তিতে নিমিত্তস্স উপরি ৰিহারো হোতি. সচে সকটমগ্গস্স অন্তিমচক্কমগ্গং নিমিত্তং করোন্তি, মগ্গো বহিসীমায হোতি, সচে বাহিরচক্কমগ্গং নিমিত্তং করোন্তি, বাহিরচক্কমগ্গো বহিসীমায হোতি, সেসং অন্তোসীমং ভজতি. মগ্গং কিত্তেন্তেন ‘‘মগ্গো পন্থো পথো পজ্জো’’তিআদীসু দসসু যেন কেনচি নামেন চ কিত্তেতুং ৰট্টতি, পরিখাসণ্ঠানেন ৰিহারং পরিক্খিপিত্ৰা গতমগ্গো একত্থ কিত্তেত্ৰা অঞ্ঞত্থ কিত্তেতুং ন ৰট্টতি.

ৰম্মিকনিমিত্তে হেট্ঠিমপরিচ্ছেদেন তং দিৰসং জাতো অট্ঠঙ্গুলুব্বেধো গোৰিসাণপ্পমাণোপি ৰম্মিকো ৰট্টতি, ততো ওরং ন ৰট্টতি. পরং হিমৰন্তপব্বতসদিসোপি ৰট্টতি, ৰিহারং পরিক্খিপিত্ৰা ঠিতং পন একাবদ্ধং একত্থ কিত্তেত্ৰা অঞ্ঞত্থ কিত্তেতুং ন ৰট্টতি.

নদীনিমিত্তে যস্সা ধম্মিকানং রাজূনং কালে অন্ৰড্ঢমাসং অনুদসাহং অনুপঞ্চাহন্তি এৰং দেৰে ৰস্সন্তে ৰলাহকেসু ৰিগতমত্তেসু সোতং পচ্ছিজ্জতি, অযং নদীসঙ্খ্যং ন গচ্ছতি. যস্সা পন ঈদিসে সুৰুট্ঠিকালে ৰস্সানস্স চাতুমাসে সোতং ন পচ্ছিজ্জতি, যত্থ তিত্থেন ৰা অতিত্থেন ৰা সিক্খাকরণীযে আগতলক্খণেন তিমণ্ডলং পটিচ্ছাদেত্ৰা অন্তরৰাসকং অনুক্খিপিত্ৰা উত্তরন্তিযা ভিক্খুনিযা একঙ্গুলদ্ৰঙ্গুলমত্তম্পি অন্তরৰাসকো তেমিযতি, অযং নদী সীমং বন্ধন্তানং নিমিত্তং হোতি. ভিক্খুনিযা নদীপারগমনেপি উপোসথাদিসঙ্ঘকম্মকরণেপি নদীপারসীমাসম্মন্ননেপি অযমেৰ নদী. যা পন মগ্গো ৰিয সকটধুরসণ্ঠানেন ৰা পরিখাসণ্ঠানেন ৰা ৰিহারং পরিক্খিপিত্ৰা গতা, তং একত্থ কিত্তেত্ৰা অঞ্ঞত্থ কিত্তেতুং ন ৰট্টতি. ৰিহারস্স চতূসু দিসাসু অঞ্ঞমঞ্ঞং ৰিনিব্বিজ্ঝিত্ৰা গতে নদীচতুক্কেপি এসেৰ নযো. অসম্মিস্সা নদিযো পন চতস্সোপি কিত্তেতুং ৰট্টতি. সচে ৰতিং করোন্তো ৰিয রুক্খপাদে নিখণিত্ৰা ৰল্লিপলালাদীহি নদীসোতং রুন্ধন্তি, উদকং অজ্ঝোত্থরিত্ৰা আৰরণং পৰত্ততিযেৰ, নিমিত্তং কাতুং ৰট্টতি. যথা পন উদকং ন পৰত্ততি, এৰং সেতুম্হি কতে অপৰত্তমানা নদীনিমিত্তং কাতুং ন ৰট্টতি, পৰত্তনট্ঠানে নদীনিমিত্তং, অপ্পৰত্তনট্ঠানে উদকনিমিত্তং কাতুং ৰট্টতি. যা পন দুব্বুট্ঠিকালে ৰা গিম্হে ৰা নিরুদকভাৰেন ন পৰত্ততি, সা ৰট্টতি. মহানদিতো উদকমাতিকং নীহরন্তি, সা কুন্নদীসদিসা হুত্ৰা তীণি সস্সানি সম্পাদেন্তী নিচ্চং পৰত্ততি, কিঞ্চাপি পৰত্ততি, নিমিত্তং কাতুং ন ৰট্টতি. যা পন মূলে মহানদিতো নীহতাপি কালন্তরেন তেনেৰ নীহতমগ্গেন নদিং ভিন্দিত্ৰা সযং গচ্ছতি, গচ্ছন্তী পরতো সুসুমারাদিসমাকিণ্ণা নাৰাদীহি সঞ্চরিতব্বা নদী হোতি, তং নিমিত্তং কাতুং ৰট্টতি.

উদকনিমিত্তে নিরুদকট্ঠানে নাৰায ৰা চাটিআদীসু ৰা উদকং পূরেত্ৰা উদকনিমিত্তং কিত্তেতুং ন ৰট্টতি, ভূমিগতমেৰ ৰট্টতি. তঞ্চ খো অপ্পৰত্তনউদকং আৰাটপোক্খরণীতল়আকজাতস্সরলোণিসমুদ্দাদীসু ঠিতং, অট্ঠিতং পন ওঘনদীউদকৰাহকমাতিকাদীসু উদকং ন ৰট্টতি. অন্ধকট্ঠকথাযং পন ‘‘গম্ভীরেসু আৰাটাদীসু উক্খেপিমং উদকং নিমিত্তং ন কাতব্ব’’ন্তি ৰুত্তং, তং দুৰুত্তং, অত্তনোমতিমত্তমেৰ. ঠিতং পন অন্তমসো সূকরখতাযপি গামদারকানং কীল়নৰাপিযম্পি তং খণঞ্ঞেৰ পথৰিযং আৰাটং কত্ৰা কুটেহি আহরিত্ৰা পূরিতউদকম্পি সচে যাৰ কম্মৰাচাপরিযোসানা তিট্ঠতি, অপ্পং ৰা হোতু বহুং ৰা, ৰট্টতি. তস্মিং পন ঠানে নিমিত্তসঞ্ঞাকরণত্থং পাসাণৰালিকাপংসুআদিরাসি ৰা পাসাণত্থম্ভো ৰা দারুত্থম্ভো ৰা কাতব্বো. তং কাতুং কারেতুঞ্চ ভিক্খুস্স ৰট্টতি, লাভসীমাযং পন ন ৰট্টতি. সমানসংৰাসকসীমা কস্সচি পীল়নং ন করোতি, কেৰলং ভিক্খূনং ৰিনযকম্মমেৰ সাধেতি, তস্মা এত্থ ৰট্টতি.

ইমেহি চ অট্ঠহি নিমিত্তেহি অসম্মিস্সেহিপি অঞ্ঞমঞ্ঞং সম্মিস্সেহিপি সীমা সম্মন্নিতুং ৰট্টতিযেৰ. সা এৰং সম্মন্নিত্ৰা বজ্ঝমানা একেন দ্ৰীহি ৰা নিমিত্তেহি অবদ্ধা হোতি, তীণি পন আদিং কত্ৰা ৰুত্তপ্পকারানং নিমিত্তানং সতেনপি বদ্ধা হোতি. সা তীহি সিঙ্ঘাটকসণ্ঠানা হোতি, চতূহি চতুরস্সা ৰা সিঙ্ঘাটকঅড্ঢচন্দমুদিঙ্গাদিসণ্ঠানা ৰা, ততো অধিকেহি নানাসণ্ঠানা. এৰং ৰুত্তনযেন নিমিত্তানি কিত্তেত্ৰা সম্মতা ‘‘নিমিত্তসম্পত্তিযুত্তা’’তি ৰেদিতব্বা.

১৫৯. পরিসসম্পত্তিযুত্তা নাম সব্বন্তিমেন পরিচ্ছেদেন চতূহি ভিক্খূহি সন্নিপতিত্ৰা যাৰতিকা তস্মিং গামখেত্তে বদ্ধসীমং ৰা নদীসমুদ্দজাতস্সরে ৰা অনোক্কমিত্ৰা ঠিতা ভিক্খূ, তে সব্বে হত্থপাসে ৰা কত্ৰা ছন্দং ৰা আহরিত্ৰা সম্মতা.

১৬০. কম্মৰাচাসম্পত্তিযুত্তা নাম –

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, যাৰতা সমন্তা নিমিত্তা কিত্তিতা, যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো এতেহি নিমিত্তেহি সীমং সম্মন্নেয্য সমানসংৰাসং একূপোসথং, এসা ঞত্তি.

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, যাৰতা সমন্তা নিমিত্তা কিত্তিতা, সঙ্ঘো এতেহি নিমিত্তেহি সীমং সম্মন্নতি সমানসংৰাসং একূপোসথং, যস্সাযস্মতো খমতি এতেহি নিমিত্তেহি সীমায সম্মুতি সমানসংৰাসায একূপোসথায, সো তুণ্হস্স. যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.

‘‘সম্মতা সীমা সঙ্ঘেন এতেহি নিমিত্তেহি সমানসংৰাসা একূপোসথা, খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৰমেতং ধারযামী’’তি (মহাৰ. ১৩৯) –

এৰং ৰুত্তায পরিসুদ্ধায ঞত্তিদুতিযকম্মৰাচায সম্মতা. কম্মৰাচাপরিযোসানে নিমিত্তানং অন্তো সীমা হোতি, নিমিত্তানি সীমতো বহি হোন্তি.

১৬১. এৰং বদ্ধায চ সীমায তিচীৰরেন ৰিপ্পৰাসসুখত্থং দল়্হীকম্মত্থঞ্চ অৰিপ্পৰাসসম্মুতি কাতব্বা. সা পন এৰং কত্তব্বা –

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, যা সা সঙ্ঘেন সীমা সম্মতা সমানসংৰাসা একূপোসথা, যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো তং সীমং তিচীৰরেন অৰিপ্পৰাসং সম্মন্নেয্য ঠপেত্ৰা গামঞ্চ গামূপচারঞ্চ, এসা ঞত্তি.

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, যা সা সঙ্ঘেন সীমা সম্মতা সমানসংৰাসা একূপোসথা, সঙ্ঘো তং সীমং তিচীৰরেন অৰিপ্পৰাসং সম্মন্নতি ঠপেত্ৰা গামঞ্চ গামূপচারঞ্চ, যস্সাযস্মতো খমতি এতিস্সা সীমায তিচীৰরেন অৰিপ্পৰাসায সম্মুতি ঠপেত্ৰা গামঞ্চ গামূপচারঞ্চ, সো তুণ্হস্স. যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.

‘‘সম্মতা সা সীমা সঙ্ঘেন তিচীৰরেন অৰিপ্পৰাসা ঠপেত্ৰা গামঞ্চ গামূপচারঞ্চ, খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৰমেতং ধারযামী’’তি (মহাৰ. ১৪৩).

এত্থ (মহাৰ. অট্ঠ. ১৪৪) চ নিগমনগরানম্পি গামেনেৰ সঙ্গহো ৰেদিতব্বো. গামূপচারোতি পরিক্খিত্তস্স পরিক্খেপো, অপরিক্খিত্তস্স পরিক্খেপোকাসো. ইমেসু পন গামগামূপচারেসু অধিট্ঠিততেচীৰরিকো ভিক্খু পরিহারং ন লভতি. অযঞ্হি অৰিপ্পৰাসসীমা ‘‘ঠপেত্ৰা গামঞ্চ গামূপচারঞ্চা’’তি ৰুত্তত্তা গামঞ্চ গামূপচারঞ্চ ন ওত্থরতি, সমানসংৰাসকসীমাৰ ওত্থরতি. সমানসংৰাসকসীমা চেত্থ অত্তনো ধম্মতায গচ্ছতি, অৰিপ্পৰাসসীমা পন যত্থ সমানসংৰাসকসীমা, তত্থেৰ গচ্ছতি. ন হি তস্সা ৰিসুং নিমিত্তকিত্তনং অত্থি, তত্থ সচে অৰিপ্পৰাসায সম্মুতিকালে গামো অত্থি, তং সা ন ওত্থরতি. সচে পন সম্মতায সীমায পচ্ছা গামো নিৰিসতি, সোপি সীমসঙ্খ্যংযেৰ গচ্ছতি. যথা চ পচ্ছা নিৰিট্ঠো, এৰং পঠমং নিৰিট্ঠস্স পচ্ছা ৰড্ঢিতপ্পদেসোপি সীমসঙ্খ্যমেৰ গচ্ছতি. সচে সীমাসম্মুতিকালে গেহানি কতানি, ‘‘পৰিসিস্সামা’’তি আলযোপি অত্থি, মনুস্সা পন অপ্পৰিট্ঠা, পোরাণকগামং ৰা সচে গেহমেৰ ছড্ডেত্ৰা অঞ্ঞত্থ গতা, অগামোযেৰ এস, সীমা ওত্থরতি. সচে পন একম্পি কুলং পৰিট্ঠং ৰা অগতং ৰা অত্থি, গামোযেৰ, সীমা ন ওত্থরতি. অযমেত্থ সঙ্খেপো.

১৬২. অযং পন ৰিত্থারো (মহাৰ. অট্ঠ. ১৩৮) সীমং বন্ধিতুকামেন হি সামন্তৰিহারেসু ভিক্খূ তস্স তস্স ৰিহারস্স সীমাপরিচ্ছেদং পুচ্ছিত্ৰা বদ্ধসীমৰিহারানং সীমায সীমন্তরিকং, অবদ্ধসীমৰিহারানং সীমায উপচারং ঠপেত্ৰা দিসাচারিকভিক্খূনং নিস্সঞ্চারসমযে সচে একস্মিং গামখেত্তে সীমং বন্ধিতুকামা, যে তত্থ বদ্ধসীমৰিহারা, তেসু ভিক্খূনং ‘‘মযং অজ্জ সীমং বন্ধিস্সাম, তুম্হে সকসীমায পরিচ্ছেদতো মা নিক্খমিত্থা’’তি পেসেতব্বং. যে অবদ্ধসীমৰিহারা, তেসু ভিক্খূ একজ্ঝং সন্নিপাতেতব্বা, ছন্দারহানং ছন্দো আহরাপেতব্বো. ‘‘সচে অঞ্ঞানিপি গামখেত্তানি অন্তোকাতুকামা, তেসু গামেসু যে ভিক্খূ ৰসন্তি, তেহিপি আগন্তব্বং, অনাগচ্ছন্তানং ছন্দো আহরিতব্বো’’তি মহাসুমত্থেরো আহ. মহাপদুমত্থেরো পন ‘‘নানাগামখেত্তানি নাম পাটিযেক্কং বদ্ধসীমসদিসানি, ন ততো ছন্দপারিসুদ্ধি আগচ্ছতি, অন্তোনিমিত্তগতেহি পন ভিক্খূহি আগন্তব্ব’’ন্তি ৰত্ৰা পুন আহ ‘‘সমানসংৰাসকসীমাসম্মন্ননকালে আগমনম্পি অনাগমনম্পি ৰট্টতি, অৰিপ্পৰাসসীমাসম্মন্ননকালে পন অন্তোনিমিত্তগতেহি আগন্তব্বং, অনাগচ্ছন্তানং ছন্দো আহরিতব্বো’’তি.

এৰং সন্নিপতিতেসু ভিক্খূসু ছন্দারহানং ছন্দে আহটে তেসু তেসু মগ্গেসু নদীতিত্থগামদ্ৰারাদীসু চ আগন্তুকভিক্খূনং সীঘং সীঘং হত্থপাসনযনত্থঞ্চেৰ বহিসীমকরণত্থঞ্চ আরামিকে চেৰ সমণুদ্দেসে চ ঠপেত্ৰা ভেরিসঞ্ঞং ৰা সঙ্খসঞ্ঞং ৰা কত্ৰা নিমিত্তকিত্তনানন্তরং ৰুত্তায ‘‘সুণাতু মে ভন্তে সঙ্ঘো’’তিআদিকায কম্মৰাচায সীমা বন্ধিতব্বা. কম্মৰাচাপরিযোসানেযেৰ নিমিত্তানি বহিকত্ৰা হেট্ঠা পথৰীসন্ধারকং উদকপরিযন্তং কত্ৰা সীমা গতা হোতি.

১৬৩. ইমং পন সমানসংৰাসকসীমং সম্মন্নন্তেহি পব্বজ্জূপসম্পদাদীনং সঙ্ঘকম্মানং সুখকরণত্থং পঠমং খণ্ডসীমা বন্ধিতব্বা. তং পন বন্ধন্তেহি ৰত্তং জানিতব্বং. সচে হি বোধিচেতিযভত্তসালাদীনি সব্বৰত্থূনি পতিট্ঠাপেত্ৰা কতৰিহারে বন্ধন্তি, ৰিহারমজ্ঝে বহূনং সমোসরণট্ঠানে অবন্ধিত্ৰা ৰিহারপচ্চন্তে ৰিৰিত্তোকাসে বন্ধিতব্বা. অকতৰিহারে বন্ধন্তেহি বোধিচেতিযাদীনং সব্বৰত্থূনং ঠানং সল্লক্খেত্ৰা যথা পতিট্ঠিতেসু ৰত্থূসু ৰিহারপচ্চন্তে ৰিৰিত্তোকাসে হোতি, এৰং বন্ধিতব্বা. সা হেট্ঠিমপরিচ্ছেদেন সচে একৰীসতি ভিক্খূ গণ্হাতি, ৰট্টতি, ততো ওরং ন ৰট্টতি, পরং ভিক্খুসহস্সং গণ্হন্তীপি ৰট্টতি. তং বন্ধন্তেহি সীমমাল়কস্স সমন্তা নিমিত্তুপগা পাসাণা ঠপেতব্বা, ন খণ্ডসীমায ঠিতেহি মহাসীমা বন্ধিতব্বা, ন মহাসীমায ঠিতেহি খণ্ডসীমা, খণ্ডসীমাযমেৰ পন ঠত্ৰা খণ্ডসীমা বন্ধিতব্বা.

তত্রাযং বন্ধনৰিধি – সমন্তা ‘‘এসো পাসাণো নিমিত্ত’’ন্তি এৰং নিমিত্তানি কিত্তেত্ৰা কম্মৰাচায সীমা সম্মন্নিতব্বা. অথ তস্সা এৰ দল়্হীকম্মত্থং অৰিপ্পৰাসকম্মৰাচা কাতব্বা. এৰঞ্হি ‘‘সীমং সমূহনিস্সামা’’তি আগতা সমূহনিতুং ন সক্খিস্সন্তি. সীমং সম্মন্নিত্ৰা বহি সীমন্তরিকপাসাণা ঠপেতব্বা. সীমন্তরিকা পচ্ছিমকোটিযা একরতনপ্পমাণা ৰট্টতি. ‘‘ৰিদত্থিপ্পমাণাপি ৰট্টতী’’তি কুরুন্দিযং, ‘‘চতুরঙ্গুলপ্পমাণাপি ৰট্টতী’’তি মহাপচ্চরিযং ৰুত্তং. সচে পন ৰিহারো মহা হোতি, দ্ৰেপি তিস্সোপি ততুত্তরিম্পি খণ্ডসীমাযো বন্ধিতব্বা.

এৰং খণ্ডসীমং সম্মন্নিত্ৰা মহাসীমসম্মুতিকালে খণ্ডসীমতো নিক্খমিত্ৰা মহাসীমাযং ঠত্ৰা সমন্তা অনুপরিযাযন্তেহি সীমন্তরিকপাসাণা কিত্তেতব্বা, ততো অৰসেসনিমিত্তানি কিত্তেত্ৰা হত্থপাসং অৰিজহন্তেহি কম্মৰাচায সমানসংৰাসকসীমং সম্মন্নিত্ৰা তস্সা দল়্হীকম্মত্থং অৰিপ্পৰাসকম্মৰাচাপি কাতব্বা. এৰঞ্হি ‘‘সীমং সমূহনিস্সামা’’তি আগতা সমূহনিতুং ন সক্খিস্সন্তি. সচে পন খণ্ডসীমায নিমিত্তানি কিত্তেত্ৰা ততো সীমন্তরিকায নিমিত্তানি কিত্তেত্ৰা মহাসীমায নিমিত্তানি কিত্তেন্তি, এৰং তীসু ঠানেসু নিমিত্তানি কিত্তেত্ৰা যং সীমং ইচ্ছন্তি, তং পঠমং বন্ধিতুং ৰট্টতি. এৰং সন্তেপি যথাৰুত্তনযেন খণ্ডসীমতোৰ পট্ঠায বন্ধিতব্বা. এৰং বদ্ধাসু পন সীমাসু খণ্ডসীমায ঠিতা ভিক্খূ মহাসীমায কম্মং করোন্তানং ন কোপেন্তি, মহাসীমায ৰা ঠিতা খণ্ডসীমায করোন্তানং, সীমন্তরিকায পন ঠিতা উভিন্নম্পি ন কোপেন্তি. গামখেত্তে ঠত্ৰা কম্মং করোন্তানং পন সীমন্তরিকায ঠিতা কোপেন্তি. সীমন্তরিকা হি গামখেত্তং ভজতি.

সীমা চ নামেসা ন কেৰলা পথৰীতলেযেৰ বদ্ধা বদ্ধা নাম হোতি, অথ খো পিট্ঠিপাসাণেপি কুটিগেহেপি লেণেপি পাসাদেপি পব্বতমত্থকেপি বদ্ধা বদ্ধাযেৰ হোতি. তত্থ পিট্ঠিপাসাণে বন্ধন্তেহি পাসাণপিট্ঠিযং রাজিং ৰা কোট্টেত্ৰা উদুক্খলং ৰা খণিত্ৰা নিমিত্তং ন কাতব্বং, নিমিত্তুপগপাসাণে ঠপেত্ৰা নিমিত্তানি কিত্তেতব্বানি. কম্মৰাচাপরিযোসানে সীমা পথৰীসন্ধারকং উদকপরিযন্তং কত্ৰা ওতরতি. নিমিত্তপাসাণা যথাঠানে ন তিট্ঠন্তি, তস্মা সমন্ততো রাজি ৰা উপট্ঠাপেতব্বা, চতূসু ৰা কোণেসু পাসাণা ৰিজ্ঝিতব্বা, ‘‘অযং সীমাপরিচ্ছেদো’’তি ৰত্ৰা অক্খরানি ৰা ছিন্দিতব্বানি. কেচি উসূযকা ‘‘সীমং ঝাপেস্সামা’’তি অগ্গিং দেন্তি, পাসাণাৰ ঝাযন্তি, ন সীমা.

কুটিগেহেপি ভিত্তিং অকিত্তেত্ৰা একৰীসতিযা ভিক্খূনং ওকাসট্ঠানং অন্তোকরিত্ৰা পাসাণনিমিত্তানি ঠপেত্ৰা সীমা সম্মন্নিতব্বা, অন্তোকুট্টমেৰ সীমা হোতি. সচে অন্তোকুট্টে একৰীসতিযা ভিক্খূনং ওকাসো নত্থি, পমুখে নিমিত্তপাসাণে ঠপেত্ৰা সম্মন্নিতব্বা. সচে এৰম্পি নপ্পহোতি, বহি নিব্বোদকপতনট্ঠানেপি নিমিত্তানি ঠপেত্ৰা সম্মন্নিতব্বা. এৰং সম্মতায পন সব্বং কুটিগেহং সীমট্ঠমেৰ হোতি.

চতুভিত্তিযলেণেপি বন্ধন্তেহি কুট্টং অকিত্তেত্ৰা পাসাণাৰ কিত্তেতব্বা, অন্তো ওকাসে অসতি পমুখেপি নিমিত্তানি ঠপেতব্বানি, এৰং লেণস্স অন্তো চ বহি চ সীমা হোতি.

উপরিপাসাদেপি ভিত্তিং অকিত্তেত্ৰা অন্তোপাসাণে ঠপেত্ৰা সীমা সম্মন্নিতব্বা. সচে নপ্পহোতি, পমুখেপি পাসাণে ঠপেত্ৰা সম্মন্নিতব্বা. এৰং সম্মতা উপরিপাসাদেযেৰ হোতি, হেট্ঠা ন ওতরতি. সচে পন বহূসু থম্ভেসু তুলানং উপরি কতপাসাদস্স হেট্ঠিমতলে কুট্টো যথা নিমিত্তানং অন্তো হোতি, এৰং উট্ঠহিত্ৰা তুলারুক্খেহি একসম্বন্ধো ঠিতো, হেট্ঠাপি ওতরতি, একথম্ভপাসাদস্স পন উপরিতলে বদ্ধা সীমা. সচে থম্ভমত্থকে একৰীসতিযা ভিক্খূনং ওকাসো হোতি, হেট্ঠা ওতরতি. সচে পাসাদভিত্তিতো নিগ্গতেসু নিয্যূহকাদীসু পাসাণে ঠপেত্ৰা সীমং বন্ধন্তি, পাসাদভিত্তি অন্তোসীমায হোতি. হেট্ঠা পনস্সা ওতরণানোতরণং ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বং.

হেট্ঠাপাসাদে কিত্তেন্তেহিপি ভিত্তি চ রুক্খত্থম্ভা চ ন কিত্তেতব্বা, ভিত্তিলগ্গে পন পাসাণত্থম্ভে কিত্তেতুং ৰট্টতি. এৰং কিত্তিতা সীমা হেট্ঠাপাসাদস্স পরিযন্তথম্ভানং অন্তোযেৰ হোতি. সচে পন হেট্ঠাপাসাদস্স কুট্টো উপরিমতলেন সম্বদ্ধো হোতি, উপরিপাসাদম্পি অভিরুহতি. সচে পাসাদস্স বহি নিব্বোদকপতনট্ঠানে নিমিত্তানি করোন্তি, সব্বো পাসাদো সীমট্ঠো হোতি.

পব্বতমত্থকে তলং হোতি একৰীসতিযা ভিক্খূনং ওকাসারহং, তত্থ পিট্ঠিপাসাণে ৰিয সীমং বন্ধন্তি, হেট্ঠাপব্বতেপি তেনেৰ পরিচ্ছেদেন সীমা ওতরতি. তালমূলকপব্বতেপি উপরি সীমা বদ্ধা হেট্ঠা ওতরতেৰ. যো পন ৰিতানসণ্ঠানো হোতি, উপরি একৰীসতিযা ভিক্খূনং ওকাসো অত্থি, হেট্ঠা নত্থি, তস্সুপরি বদ্ধা সীমা হেট্ঠা ন ওতরতি. এৰং মুদিঙ্গসণ্ঠানো ৰা হোতু পণৰসণ্ঠানো ৰা, যস্স হেট্ঠা ৰা মজ্ঝে ৰা সীমপ্পমাণং নত্থি, তস্স উপরি বদ্ধা সীমা হেট্ঠা ন ওতরতি. যস্স পন দ্ৰে কূটানি আসন্নে ঠিতানি, একস্সপি উপরি সীমপ্পমাণং নপ্পহোতি, তস্স কূটন্তরং চিনিত্ৰা ৰা পূরেত্ৰা ৰা একাবদ্ধং কত্ৰা উপরি সীমা সম্মন্নিতব্বা. একো সপ্পফণসদিসো পব্বতো, তস্স উপরি সীমপ্পমাণস্স অত্থিতায সীমং বন্ধন্তি, তস্স চে হেট্ঠা আকাসপব্ভারং হোতি, সীমা ন ওতরতি. সচে পনস্স ৰেমজ্ঝে সীমপ্পমাণো সুসিরপাসাণো হোতি, ওতরতি, সো চ পাসাণো সীমট্ঠোযেৰ হোতি. অথাপিস্স হেট্ঠালেণস্স কুট্টো অগ্গকোটিং আহচ্চ তিট্ঠতি, ওতরতি, হেট্ঠা চ উপরি চ সীমাযেৰ হোতি. সচে পন হেট্ঠা উপরিমস্স সীমাপরিচ্ছেদস্স পারতো অন্তোলেণং হোতি, বহি সীমা ন ওতরতি. অথাপি উপরিমস্স সীমাপরিচ্ছেদস্স ওরতো বহি লেণং হোতি, অন্তো সীমা ন ওতরতি. অথাপি উপরি সীমাপরিচ্ছেদো খুদ্দকো, হেট্ঠা লেণং মহন্তং সীমাপরিচ্ছেদমতিক্কমিত্ৰা ঠিতং, সীমা উপরিযেৰ হোতি, হেট্ঠা ন ওতরতি. যদি পন লেণং খুদ্দকং সব্বপচ্ছিমসীমাপরিমাণং, উপরি সীমা মহতী নং অজ্ঝোত্থরিত্ৰা ঠিতা, সীমা ওতরতি. অথ লেণং অতিখুদ্দকং সীমপ্পমাণং ন হোতি, সীমা উপরিযেৰ হোতি, হেট্ঠা ন ওতরতি. সচে ততো উপড্ঢং ভিজ্জিত্ৰা পততি, সীমপ্পমাণং চেপি হোতি, বহি পতিতং অসীমা. অপতিতং পন যদি সীমপ্পমাণং, সীমা হোতিযেৰ.

খণ্ডসীমা চ নীচৰত্থুকা হোতি, তং পূরেত্ৰা উচ্চৰত্থুকং করোন্তি, সীমাযেৰ. সীমায গেহং করোন্তি, সীমট্ঠকমেৰ হোতি. সীমায পোক্খরণিং খণন্তি, সীমাযেৰ. ওঘো সীমামণ্ডলং ওত্থরিত্ৰা গচ্ছতি, সীমামাল়কে অট্টং বন্ধিত্ৰা কম্মং কাতুং ৰট্টতি. সীমায হেট্ঠা উমঙ্গনদী হোতি, ইদ্ধিমা ভিক্খু তত্থ নিসীদতি. সচে সা নদী পঠমং গতা, সীমা পচ্ছা বদ্ধা, কম্মং ন কোপেতি. অথ পঠমং সীমা বদ্ধা, পচ্ছা নদী গতা, কম্মং কোপেতি, হেট্ঠাপথৰীতলে ঠিতো পন কোপেতিযেৰ.

সীমামাল়কে ৰটরুক্খো হোতি, তস্স সাখা ৰা ততো নিগ্গতপারোহো ৰা মহাসীমায পথৰীতলং ৰা তত্থজাতরুক্খাদীনি ৰা আহচ্চ তিট্ঠতি, মহাসীমং ৰা সোধেত্ৰা কম্মং কাতব্বং, তে ৰা সাখাপারোহা ছিন্দিত্ৰা বহিট্ঠকা কাতব্বা. অনাহচ্চ ঠিতসাখাদীসু আরুল়্হভিক্খূ হত্থপাসং আনেতব্বা. এৰং মহাসীমায জাতরুক্খস্স সাখা ৰা পারোহো ৰা ৰুত্তনযেনেৰ সীমামাল়কে পতিট্ঠাতি, ৰুত্তনযেনেৰ সীমং সোধেত্ৰা ৰা কম্মং কাতব্বং, তে ৰা সাখাপারোহা ছিন্দিত্ৰা বহিট্ঠকা কাতব্বা. সচে মাল়কে কম্মে করিযমানে কোচি ভিক্খু মাল়কস্স অন্তো পৰিসিত্ৰা ৰেহাসং ঠিতসাখায নিসীদতি, পাদা ৰাস্স ভূমিগতা হোন্তি, নিৰাসনপারুপনং ৰা ভূমিং ফুসতি, কম্মং কাতুং ন ৰট্টতি. পাদে পন নিৰাসনপারুপনঞ্চ উক্খিপাপেত্ৰা কাতুং কম্মং ৰট্টতি, ইদঞ্চ লক্খণং পুরিমনযেপি ৰেদিতব্বং. অযং পন ৰিসেসো – তত্র উক্খিপাপেত্ৰা কাতুং ন ৰট্টতি, হত্থপাসমেৰ আনেতব্বো. সচে অন্তোসীমতো পব্বতো অব্ভুগ্গচ্ছতি, তত্রট্ঠো ভিক্খু হত্থপাসং আনেতব্বো. ইদ্ধিযা অন্তোপব্বতং পৰিট্ঠেপি এসেৰ নযো. বজ্ঝমানা এৰ হি সীমা পমাণরহিতং পদেসং ন ওতরতি, বদ্ধায সীমায জাতং যং কিঞ্চি যত্থ কত্থচি একসম্বন্ধেন গতং সীমাসঙ্খ্যমেৰ গচ্ছতীতি.

তিযোজনপরমং পন সীমং সম্মন্নন্তেন মজ্ঝে ঠত্ৰা যথা চতূসুপি দিসাসু দিযড্ঢদিযড্ঢযোজনং হোতি, এৰং সম্মন্নিতব্বা. সচে পন মজ্ঝে ঠত্ৰা একেকদিসতো তিযোজনং করোন্তি, ছযোজনং হোতীতি ন ৰট্টতি. চতুরস্সং ৰা তিকোণং ৰা সম্মন্নন্তেন যথা কোণতো কোণং তিযোজনং হোতি, এৰং সম্মন্নিতব্বা. সচে হি যেন কেনচি পরিযন্তেন কেসগ্গমত্তম্পি তিযোজনং অতিক্কামেতি, আপত্তিঞ্চ আপজ্জতি, সীমা চ অসীমা হোতি.

১৬৪. ‘‘ন, ভিক্খৰে, নদীপারসীমা সম্মন্নিতব্বা, যো সম্মন্নেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি (মহাৰ. ১৪০) ৰচনতো নদীপারসীমা ন সম্মন্নিতব্বা. যত্র পন ধুৰনাৰা ৰা ধুৰসেতু ৰা অভিমুখতিত্থেযেৰ অত্থি, এৰরূপং নদীপারসীমং সম্মন্নিতুং ৰট্টতি. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, যত্থস্স ধুৰনাৰা ৰা ধুৰসেতু ৰা, এৰরূপং নদীপারসীমং সম্মন্নিতু’’ন্তি হি ৰুত্তং. সচে ধুৰনাৰা ৰা ধুৰসেতু ৰা অভিমুখতিত্থে নত্থি, ঈসকং উদ্ধং অভিরুহিত্ৰা অধো ৰা ওরোহিত্ৰা অত্থি, এৰম্পি ৰট্টতি. করৰিকতিস্সত্থেরো পন ‘‘গাৰুতমত্তব্ভন্তরেপি ৰট্টতী’’তি আহ.

ইমঞ্চ পন নদীপারসীমং সম্মন্নন্তেন একস্মিঞ্চ তীরে ঠত্ৰা উপরিসোতে নদীতীরে নিমিত্তং কিত্তেত্ৰা ততো পট্ঠায অত্তানং পরিক্খিপন্তেন যত্তকং পরিচ্ছেদং ইচ্ছতি, তস্স পরিযোসানে অধোসোতেপি নদীতীরে নিমিত্তং কিত্তেত্ৰা পরতীরে সম্মুখট্ঠানে নদীতীরে নিমিত্তং কিত্তেতব্বং. ততো পট্ঠায যত্তকং পরিচ্ছেদং ইচ্ছতি, তস্স ৰসেন যাৰ উপরিসোতে পঠমং কিত্তিতনিমিত্তস্স সম্মুখা নদীতীরে নিমিত্তং, তাৰ কিত্তেত্ৰা পচ্চাহরিত্ৰা পঠমকিত্তিতনিমিত্তেন সদ্ধিং ঘটেতব্বং. অথ সব্বনিমিত্তানং অন্তো ঠিতে ভিক্খূ হত্থপাসগতে কত্ৰা কম্মৰাচায সীমা সম্মন্নিতব্বা. নদিযা ঠিতা অনাগতাপি কম্মং ন কোপেন্তি, সম্মুতিপরিযোসানে ঠপেত্ৰা নদিং নিমিত্তানং অন্তো পরতীরে চ ওরিমতীরে চ একসীমা হোতি, নদী পন বদ্ধসীমাসঙ্খ্যং ন গচ্ছতি. ৰিসুং নদীসীমা এৰ হি সা.

সচে অন্তোনদিযং দীপকো হোতি, তং অন্তোসীমায কাতুকামেন পুরিমনযেনেৰ অত্তনা ঠিততীরে নিমিত্তানি কিত্তেত্ৰা দীপকস্স ওরিমন্তে চ পারিমন্তে চ নিমিত্তং কিত্তেতব্বং. অথ পরতীরে নদিযা ওরিমতীরে নিমিত্তস্স সম্মুখট্ঠানে নিমিত্তং কিত্তেত্ৰা ততো পট্ঠায পুরিমনযেনেৰ যাৰ উপরিসোতে পঠমং কিত্তিতনিমিত্তস্স সম্মুখা নিমিত্তং, তাৰ কিত্তেতব্বং. অথ দীপকস্স পারিমন্তে চ ওরিমন্তে চ নিমিত্তং কিত্তেত্ৰা পচ্চাহরিত্ৰা পঠমং কিত্তিতনিমিত্তেন সদ্ধিং ঘটেতব্বং. অথ দ্ৰীসু তীরেসু দীপকেসু চ ভিক্খূ সব্বে হত্থপাসগতে কত্ৰা কম্মৰাচায সীমা সম্মন্নিতব্বা, নদিযং ঠিতা অনাগচ্ছন্তাপি কম্মং ন কোপেন্তি, সম্মুতিপরিযোসানে ঠপেত্ৰা নদিং নিমিত্তানং অন্তো তীরদ্ৰযঞ্চ দীপকো চ একসীমা হোতি, নদী পন নদীসীমাযেৰ.

সচে পন দীপকো ৰিহারসীমাপরিচ্ছেদতো উদ্ধং ৰা অধো ৰা অধিকতরো হোতি, অথ ৰিহারসীমাপরিচ্ছেদনিমিত্তস্স উজুকমেৰ সম্মুখীভূতে দীপকস্স ওরিমন্তে নিমিত্তং কিত্তেত্ৰা ততো পট্ঠায দীপকসিখরং পরিক্খিপন্তেন পুন দীপকস্স ওরিমন্তে নিমিত্তসম্মুখে পারিমন্তে নিমিত্তং কিত্তেতব্বং. ততো পরং পুরিমনযেনেৰ পরতীরে সম্মুখনিমিত্তমাদিং কত্ৰা পরতীরে নিমিত্তানি চ দীপকস্স পারিমন্তওরিমন্তে নিমিত্তানি চ কিত্তেত্ৰা পঠমকিত্তিতনিমিত্তেন সদ্ধিং ঘটনা কাতব্বা. এৰং কিত্তেত্ৰা সম্মতা সীমা পব্বতসণ্ঠানা হোতি. সচে পন দীপকো ৰিহারসীমাপরিচ্ছেদতো উদ্ধম্পি অধোপি অধিকতরো হোতি, পুরিমনযেনেৰ দীপকস্স উভোপি সিখরানি পরিক্খিপিত্ৰা নিমিত্তানি কিত্তেন্তেন নিমিত্তঘটনা কাতব্বা. এৰং কিত্তেত্ৰা সম্মতা সীমা মুদিঙ্গসণ্ঠানা হোতি. সচে দীপকো ৰিহারসীমাপরিচ্ছেদস্স অন্তো খুদ্দকো হোতি, সব্বপঠমেন নযেন দীপকে নিমিত্তানি কিত্তেতব্বানি. এৰং কিত্তেত্ৰা সম্মতা সীমা পণৰসণ্ঠানা হোতি. এৰং তাৰ সীমাবন্ধনং ৰেদিতব্বং.

১৬৫. এৰং বদ্ধা পন সীমা কদা অসীমা হোতীতি? যদা সঙ্ঘো সীমং সমূহনতি, তদা অসীমা হোতি. কথং পনেসা সমূহনিতব্বাতি? ‘‘সীমং, ভিক্খৰে, সম্মন্নন্তেন পঠমং সমানসংৰাসসীমা সম্মন্নিতব্বা, পচ্ছা তিচীৰরেন অৰিপ্পৰাসো সম্মন্নিতব্বো. সীমং, ভিক্খৰে, সমূহনন্তেন পঠমং তিচীৰরেন অৰিপ্পৰাসো সমূহন্তব্বো, পচ্ছা সমানসংৰাসসীমা সমূহন্তব্বা’’তি ৰচনতো পঠমং অৰিপ্পৰাসো সমূহনিতব্বো, পচ্ছা সীমা সমূহনিতব্বাতি. কথং? ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, যো সো সঙ্ঘেন তিচীৰরেন অৰিপ্পৰাসো সম্মতো, যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো তং তিচীৰরেন অৰিপ্পৰাসং সমূহনেয্য, এসা ঞত্তি.

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, যো সো সঙ্ঘেন তিচীৰরেন অৰিপ্পৰাসো সম্মতো, সঙ্ঘো তং তিচীরেন অৰিপ্পৰাসং সমূহনতি. যস্সাযস্মতো খমতি এতস্স তিচীৰরেন অৰিপ্পৰাসস্স সমুগ্ঘাতো, সো তুণ্হস্স. যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.

‘‘সমূহতো সো সঙ্ঘেন তিচীৰরেন অৰিপ্পৰাসো, খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৰমেতং ধারযামী’’তি (মহাৰ. ১৪৫) –

এৰং তাৰ অৰিপ্পৰাসো সমূহনিতব্বো.

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, যা সা সঙ্ঘেন সীমা সম্মতা সমানসংৰাসা একূপোসথা, যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো তং সীমং সমূহনেয্য সমানসংৰাসং একূপোসথং, এসা ঞত্তি.

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, যা সা সঙ্ঘেন সীমা সম্মতা সমানসংৰাসা একূপোসথা, সঙ্ঘো তং সীমং সমূহনতি সমানসংৰাসং একূপোসথং. যস্সাযস্মতো খমতি এতিস্সা সীমায সমানসংৰাসায একূপোসথায সমুগ্ঘাতো, সো তুণ্হস্স. যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.

‘‘সমূহতা সা সীমা সঙ্ঘেন সমানসংৰাসা একূপোসথা, খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৰমেতং ধারযামী’’তি (মহাৰ. ১৪৬) –

এৰং সীমা সমূহনিতব্বা.

সমূহনন্তেন পন ভিক্খুনা ৰত্তং জানিতব্বং. তত্রিদং ৰত্তং (মহাৰ. অট্ঠ. ১৪৪) – খণ্ডসীমায ঠত্ৰা অৰিপ্পৰাসসীমা ন সমূহন্তব্বা, তথা অৰিপ্পৰাসসীমায ঠত্ৰা খণ্ডসীমাপি. খণ্ডসীমায পন ঠিতেন খণ্ডসীমাৰ সমূহনিতব্বা, তথা ইতরায ঠিতেন ইতরা. সীমং নাম দ্ৰীহি কারণেহি সমূহনন্তি পকতিযা খুদ্দকং পুন আৰাসৰড্ঢনত্থায মহতিং ৰা কাতুং, পকতিযা মহতিং পুন অঞ্ঞেসং ৰিহারোকাসদানত্থায খুদ্দকং ৰা কাতুং. তত্থ সচে খণ্ডসীমঞ্চ অৰিপ্পৰাসসীমঞ্চ জানন্তি, সমূহনিতুঞ্চেৰ বন্ধিতুঞ্চ সক্খিস্সন্তি. খণ্ডসীমং পন জানন্তা অৰিপ্পৰাসং অজানন্তাপি সমূহনিতুঞ্চেৰ বন্ধিতুঞ্চ সক্খিস্সন্তি. খণ্ডসীমং অজানন্তা অৰিপ্পৰাসংযেৰ জানন্তা চেতিযঙ্গণবোধিযঙ্গণউপওসথাগারাদীসু নিরাসঙ্কট্ঠানেসু ঠত্ৰা অপ্পেৰ নাম সমূহনিতুং সক্খিস্সন্তি, পটিবন্ধিতুং পন ন সক্খিস্সন্তেৰ. সচে বন্ধেয্যুং, সীমাসম্ভেদং কত্ৰা ৰিহারং অৰিহারং করেয্যুং, তস্মা ন সমূহনিতব্বা. যে পন উভোপি ন জানন্তি, তে নেৰ সমূহনিতুং, ন বন্ধিতুং সক্খিস্সন্তি. অযঞ্হি সীমা নাম কম্মৰাচায ৰা অসীমা হোতি সাসনন্তরধানেন ৰা, ন চ সক্কা সীমং অজানন্তেহি কম্মৰাচা কাতুং, তস্মা ন সমূহনিতব্বা, সাধুকং পন ঞত্ৰাযেৰ সমূহনিতব্বা চেৰ বন্ধিতব্বা চাতি. অযং তাৰ বদ্ধসীমায ৰিনিচ্ছযো.

১৬৬. অবদ্ধসীমা পন গামসীমা সত্তব্ভন্তরসীমা উদকুক্খেপসীমাতি তিৰিধা. তত্থ যাৰতা একং গামখেত্তং, অযং গামসীমা নাম, গামগ্গহণেন চেত্থ (মহাৰ. অট্ঠ. ১৪৭) নগরম্পি নিগমম্পি গহিতমেৰ হোতি. তত্থ যত্তকে পদেসে তস্স তস্স গামস্স গামভোজকা বলিং লভন্তি, সো পদেসো অপ্পো ৰা হোতু মহন্তো ৰা, গামসীমাত্ৰেৰ সঙ্খ্যং গচ্ছতি. নগরনিগমসীমাসুপি এসেৰ নযো. যম্পি একস্মিংযেৰ গামখেত্তে একং পদেসং ‘‘অযং ৰিসুংগামো হোতূ’’তি পরিচ্ছিন্দিত্ৰা রাজা কস্সচি দেতি, সোপি ৰিসুংগামসীমা হোতিযেৰ, তস্মা সা চ ইতরা চ পকতিগামনগরনিগমসীমা বদ্ধসীমাসদিসাযেৰ হোন্তি, কেৰলং পন তিচীৰরৰিপ্পৰাসপরিহারং ন লভন্তি.

অগামকে পন অরঞ্ঞে সমন্তা সত্তব্ভন্তরা সত্তব্ভন্তরসীমা নাম. তত্থ অগামকং নাম অরঞ্ঞং ৰিঞ্ঝাটৰীআদীসু ৰা সমুদ্দমজ্ঝে ৰা মচ্ছবন্ধানং অগমনপথে দীপকেসু লব্ভতি. সমন্তা সত্তব্ভন্তরাতি মজ্ঝে ঠিতানং সব্বদিসাসু সত্তব্ভন্তরা ৰিনিব্বেধেন চুদ্দস হোন্তি. তত্থ একং অব্ভন্তরং অট্ঠৰীসতিহত্থপ্পমাণং হোতি. অযঞ্চ সীমা পরিসৰসেন ৰড্ঢতি, তস্মা সমন্তা পরিসপরিযন্ততো পট্ঠায অব্ভন্তরপরিচ্ছেদো কাতব্বো. সচে পন দ্ৰে সঙ্ঘা ৰিসুং উপোসথং করোন্তি, দ্ৰিন্নং সত্তব্ভন্তরানং অন্তরে অঞ্ঞমেকং অব্ভন্তরং উপচারত্থায ঠপেতব্বং.

১৬৭. যা পনেসা ‘‘সব্বা, ভিক্খৰে, নদী অসীমা, সব্বো সমুদ্দো অসীমো, সব্বো জাতস্সরো অসীমো’’তি (মহাৰ. ১৪৭) এৰং নদীআদীনং বদ্ধসীমভাৰং পটিক্খিপিত্ৰা পুন ‘‘নদিযা ৰা, ভিক্খৰে, সমুদ্দে ৰা জাতস্সরে ৰা যং মজ্ঝিমস্স পুরিসস্স সমন্তা উদকুক্খেপা, অযং তত্থ সমানসংৰাসা একূপোসথা’’তি (মহাৰ. ১৪৭) ৰুত্তা, অযং উদকুক্খেপসীমা নাম. তত্থ নদী নদীনিমিত্তে ৰুত্তলক্খণাৰ, সমুদ্দোপি পাকটোযেৰ. যো পন যেন কেনচি খণিত্ৰা অকতো সযংজাতো সোব্ভো সমন্ততো আগতেন উদকেন পূরিতো তিট্ঠতি, যত্থ নদিযং ৰুত্তপ্পকারে ৰস্সকালে উদকং সন্তিট্ঠতি, অযং জাতস্সরো নাম. যোপি নদিং ৰা সমুদ্দং ৰা ভিন্দিত্ৰা নিক্খন্তউদকেন খতো সোব্ভো এতং লক্খণং পাপুণাতি, অযম্পি জাতস্সরোযেৰ. এতেসু নদীআদীসু যং ঠানং থামমজ্ঝিমস্স পুরিসস্স সমন্ততো উদকুক্খেপেন পরিচ্ছিন্নং, অযং উদকুক্খেপসীমা নাম.

কথং পন উদকুক্খেপো কাতব্বোতি? যথা অক্খধুত্তা দারুগুল়ং খিপন্তি, এৰং উদকং ৰা ৰালুকং ৰা হত্থেন গহেত্ৰা থামমজ্ঝিমেন পুরিসেন সব্বথামেন খিপিতব্বং. যত্থ এৰং খিত্তং উদকং ৰা ৰালুকা ৰা পততি, অযমেকো উদকুক্খেপো, তস্স অন্তোহত্থপাসং ৰিজহিত্ৰা ঠিতো কম্মং কোপেতি. যাৰ পরিসা ৰড্ঢতি, তাৰ সীমাপি ৰড্ঢতি, পরিসপরিযন্ততো উদকুক্খেপোযেৰ পমাণং, অযং পন এতেসং নদীআদীনং অন্তোযেৰ লব্ভতি, ন বহি. তস্মা নদিযা ৰা জাতস্সরে ৰা যত্তকং পদেসং পকতিৰস্সকালে চতূসু মাসেসু উদকং ওত্থরতি, সমুদ্দে যস্মিং পদেসে পকতিৰীচিযো ওসরিত্ৰা সণ্ঠহন্তি, ততো পট্ঠায কপ্পিযভূমি, তত্থ ঠত্ৰা উপোসথাদিকম্মং কাতুং ৰট্টতি, দুব্বুট্ঠিকালে ৰা গিম্হে ৰা নদীজাতস্সরেসু সুক্খেসুপি সা এৰ কপ্পিযভূমি. সচে পন সুক্খে জাতস্সরে ৰাপিং ৰা খণন্তি, ৰপ্পং ৰা করোন্তি, তং ঠানং গামখেত্তং হোতি. যা পনেসা ‘‘কপ্পিযভূমী’’তি ৰুত্তা, ততো বহি উদকুক্খেপসীমা ন গচ্ছতি, অন্তো গচ্ছতি, তস্মা তেসং অন্তো পরিসপরিযন্ততো পট্ঠায সমন্তা উদকুক্খেপপরিচ্ছেদো কাতব্বো, অযমেত্থ সঙ্খেপো.

অযং পন ৰিত্থারো – সচে নদী নাতিদীঘা হোতি, পভৰতো পট্ঠায যাৰ মুখদ্ৰারা সব্বত্থ সঙ্ঘো নিসীদতি, উদকুক্খেপসীমায কম্মং নত্থি, সকলাপি নদী এতেসংযেৰ ভিক্খূনং পহোতি. যং পন মহাসুমত্থেরেন ৰুত্তং ‘‘যোজনং পৰত্তমানাযেৰ নদী, তত্রাপি উপরি অড্ঢযোজনং পহায হেট্ঠা অড্ঢযোজনে কম্মং কাতুং ৰট্টতী’’তি, তং মহাপদুমত্থেরেনেৰ পটিক্খিত্তং. ভগৰতা হি ‘‘তিমণ্ডলং পটিচ্ছাদেত্ৰা যত্থ কত্থচি উত্তরন্তিযা ভিক্খুনিযা অন্তরৰাসকো তেমিযতী’’তি (পাচি. ৬৯২) ইদং নদিযা পমাণং ৰুত্তং, ন যোজনং ৰা অড্ঢযোজনং ৰা, তস্মা যা ইমস্স সুত্তস্স ৰসেন পুব্বে ৰুত্তলক্খণা নদী, তস্সা পভৰতো পট্ঠায সঙ্ঘকম্মং কাতুং ৰট্টতি. সচে পনেত্থ বহূ ভিক্খূ ৰিসুং ৰিসুং কম্মং করোন্তি, সব্বেহি অত্তনো চ অঞ্ঞেসঞ্চ উদকুক্খেপপরিচ্ছেদস্স অন্তরা অঞ্ঞো উদকুক্খেপো সীমন্তরিকত্থায ঠপেতব্বো, ততো অধিকং ৰট্টতিযেৰ, ঊনং পন ন ৰট্টতীতি ৰুত্তং. জাতস্সরসমুদ্দেপি এসেৰ নযো.

নদিযা পন ‘‘কম্মং করিস্সামা’’তি গতেহি সচে নদী পরিপুণ্ণা হোতি সমতিত্তিকা, উদকসাটিকং নিৰাসেত্ৰা অন্তোনদিযংযেৰ কম্মং কাতব্বং. সচে ন সক্কোন্তি, নাৰাযপি ঠত্ৰা কাতব্বং. গচ্ছন্তিযা পন নাৰায কাতুং ন ৰট্টতি. কস্মা? উদকুক্খেপমত্তমেৰ হি সীমা. তং নাৰা সীঘমেৰ অতিক্কমতি, এৰং সতি অঞ্ঞিস্সা সীমায ঞত্তি, অঞ্ঞিস্সা অনুসাৰনা হোতি, তস্মা নাৰং অরিত্তেন ৰা ঠপেত্ৰা পাসাণে ৰা লম্বেত্ৰা অন্তোনদিযং জাতরুক্খে ৰা বন্ধিত্ৰা কম্মং কাতব্বং. অন্তোনদিযং বদ্ধঅট্টকেপি অন্তোনদিযং জাতরুক্খেপি ঠিতেহি কাতুং ৰট্টতি. সচে পন রুক্খস্স সাখা ৰা ততো নিক্খন্তপারোহো ৰা বহিনদীতীরে ৰিহারসীমায ৰা গামসীমায ৰা পতিট্ঠিতো, সীমং ৰা সোধেত্ৰা সাখং ৰা ছিন্দিত্ৰা কম্মং কাতব্বং. বহিনদীতীরে জাতরুক্খস্স অন্তোনদিযং পৰিট্ঠসাখায ৰা পারোহে ৰা নাৰং বন্ধিত্ৰা কম্মং কাতুং ন ৰট্টতি, করোন্তেহি সীমা ৰা সোধেতব্বা, ছিন্দিত্ৰা ৰাস্স বহিপতিট্ঠিতভাৰো নাসেতব্বো. নদীতীরে পন খাণুকং কোট্টেত্ৰা তত্থ বদ্ধনাৰায ন ৰট্টতিযেৰ. নদিযং সেতুং করোন্তি, সচে অন্তোনদিযংযেৰ সেতু চ সেতুপাদা চ হোন্তি, সেতুম্হি ঠিতেহি কম্মং কাতুং ৰট্টতি. সচে পন সেতু ৰা সেতুপাদা ৰা বহিতীরে পতিট্ঠিতা, কম্মং কাতুং ন ৰট্টতি, সীমং সোধেত্ৰা কাতব্বং. অথ সেতুপাদা অন্তো, সেতু পন উভিন্নম্পি তীরানং উপরিআকাসে ঠিতো, ৰট্টতি.

অন্তোনদিযং পাসাণো ৰা দীপকো ৰা হোতি, তত্থ যত্তকং পদেসং পুব্বে ৰুত্তপ্পকারে পকতিৰস্সকালে ৰস্সানস্স চতূসু মাসেসু উদকং ওত্থরতি, সো নদীসঙ্খ্যমেৰ গচ্ছতি. অতিৰুট্ঠিকালে ওঘেন ওত্থতোকাসো ন গহেতব্বো. সো হি গামসীমাসঙ্খ্যমেৰ গচ্ছতি. নদিতো মাতিকং নীহরন্তা নদিযং আৰরণং করোন্তি, তং চে ওত্থরিত্ৰা ৰা ৰিনিব্বিজ্ঝিত্ৰা ৰা উদকং গচ্ছতি, সব্বত্থ পৰত্তনট্ঠানে কম্মং কাতুং ৰট্টতি. সচে পন আৰরণেন ৰা কোট্টকবন্ধনেন ৰা সোতং পচ্ছিন্দতি, উদকং নপ্পৰত্ততি, অপ্পৰত্তনট্ঠানে কাতুং ন ৰট্টতি, আৰরণমত্তকেপি কাতুং ন ৰট্টতি. সচে কোচি আৰরণপ্পদেসো পুব্বে ৰুত্তপাসাণদীপকপ্পদেসো ৰিয উদকেন অজ্ঝোত্থরীযতি, তত্থ ৰট্টতি. সো হি নদীসঙ্খ্যমেৰ গচ্ছতি. নদিং ৰিনাসেত্ৰা তল়াকং করোন্তি, হেট্ঠা পাল়িবদ্ধা উদকং আগন্ত্ৰা তল়াকং পূরেত্ৰা তিট্ঠতি, এত্থ কম্মং কাতুং ন ৰট্টতি, উপরি পৰত্তনট্ঠানে হেট্ঠা চ ছড্ডিতোদকং নদিং ওতরিত্ৰা সন্দনট্ঠানতো পট্ঠায ৰট্টতি. দেৰে অৰস্সন্তে হেমন্তগিম্হেসু ৰা সুক্খনদিযাপি ৰট্টতি, নদিতো নীহটমাতিকায ন ৰট্টতি. সচে সা কালন্তরেন ভিজ্জিত্ৰা নদী হোতি, ৰট্টতি. কাচি নদী উপ্পতিত্ৰা গামনিগমসীমং ওত্থরিত্ৰা পৰত্ততি, নদীযেৰ হোতি, কম্মং কাতুং ৰট্টতি. সচে পন ৰিহারসীমং ওত্থরতি, ৰিহারসীমাত্ৰেৰ সঙ্খ্যং গচ্ছতি.

সমুদ্দেপি কম্মং করোন্তেহি যং পদেসং উদ্ধং ৰড্ঢনউদকং ৰা পকতিৰীচি ৰা ৰেগেন আগন্ত্ৰা ওত্থরতি, তত্থ কাতুং ন ৰট্টতি. যস্মিং পন পদেসে পকতিৰীচিযো ওসরিত্ৰা সণ্ঠহন্তি, সো উদকন্ততো পট্ঠায অন্তো সমুদ্দো নাম, তত্থ ঠিতেহি কম্মং কাতব্বং. সচে ঊমিৰেগো বাধতি, নাৰায ৰা অট্টকে ৰা ঠত্ৰা কাতব্বং. তেসু ৰিনিচ্ছযো নদিযং ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বো. সমুদ্দে পিট্ঠিপাসাণো হোতি, তং কদাচি ঊমিযো আগন্ত্ৰা ওত্থরন্তি, কদাচি ন ওত্থরন্তি, তত্থ কম্মং কাতুং ন ৰট্টতি. সো হি গামসীমাসঙ্খ্যমেৰ গচ্ছতি. সচে পন ৰীচীসু আগতাসুপি অনাগতাসুপি পকতিউদকেনেৰ ওত্থরীযতি, ৰট্টতি. দীপকো ৰা পব্বতো ৰা হোতি, সো চে দূরে হোতি মচ্ছবন্ধানং অগমনপথে, অরঞ্ঞসীমাসঙ্খ্যমেৰ গচ্ছতি. তেসং গমনপরিযন্তস্স ওরতো পন গামসীমাসঙ্খ্যং গচ্ছতি, তত্থ গামসীমং অসোধেত্ৰা কম্মং কাতুং ন ৰট্টতি. সমুদ্দো গামসীমং ৰা নিগমসীমং ৰা ওত্থরিত্ৰা তিট্ঠতি, সমুদ্দোৰ হোতি, তত্থ কম্মং কাতুং ৰট্টতি. সচে পন ৰিহারসীমং ওত্থরতি, ৰিহারসীমাত্ৰেৰ সঙ্খ্যং গচ্ছতি.

জাতস্সরে কম্মং করোন্তেহি যত্থ পুব্বে ৰুত্তপ্পকারে ৰস্সকালে ৰস্সে পচ্ছিন্নমত্তে পিৰিতুং ৰা হত্থপাদে ৰা ধোৰিতুং উদকং ন হোতি, সুক্খতি, অযং ন জাতস্সরো, গামখেত্তসঙ্খ্যমেৰ গচ্ছতি, তত্থ কম্মং ন কাতব্বং. যত্থ পন ৰুত্তপ্পকারে ৰস্সকালে উদকং সন্তিট্ঠতি, অযমেৰ জাতস্সরো. তস্স যত্তকে পদেসে ৰস্সানং চাতুমাসে উদকং তিট্ঠতি, তত্থ কম্মং কাতুং ৰট্টতি. সচে গম্ভীরং উদকং, অট্টকং বন্ধিত্ৰা তত্থ ঠিতেহিপি জাতস্সরস্স অন্তোজাতরুক্খম্হি বদ্ধঅট্টকেপি কাতুং ৰট্টতি. পিট্ঠিপাসাণদীপকেসু পনেত্থ নদিযং ৰুত্তসদিসোৰ ৰিনিচ্ছযো. সমৰস্সদেৰকালে পহোনকজাতস্সরো পন চেপি দুব্বুট্ঠিককালে ৰা গিম্হহেমন্তেসু ৰা সুক্খতি, নিরুদকো হোতি, তত্থ সঙ্ঘকম্মং কাতুং ৰট্টতি. যং অন্ধকট্ঠকথাযং ৰুত্তং ‘‘সব্বো জাতস্সরো সুক্খো অনোদকো গামখেত্তংযেৰ ভজতী’’তি, তং ন গহেতব্বং. সচে পনেত্থ উদকত্থায আৰাটং ৰা পোক্খরণীআদীনি ৰা খণন্তি, তং ঠানং অজাতস্সরো হোতি, গামসীমাসঙ্খ্যং গচ্ছতি. লাবুতিপুসকাদিৰপ্পে কতেপি এসেৰ নযো. সচে পন নং পূরেত্ৰা থলং ৰা করোন্তি, একস্মিং দিসাভাগে পাল়িং বন্ধিত্ৰা সব্বমেৰ নং মহাতল়াকং ৰা করোন্তি, সব্বোপি অজাতস্সরো হোতি, গামসীমাসঙ্খ্যং গচ্ছতি. লোণীপি জাতস্সরসঙ্খ্যমেৰ গচ্ছতি. ৰস্সিকে চত্তারো মাসে উদকট্ঠানোকাসে কম্মং কাতুং ৰট্টতীতি. অযং অবদ্ধসীমায ৰিনিচ্ছযো.

ইতি পাল়িমুত্তকৰিনযৰিনিচ্ছযসঙ্গহে

সীমাৰিনিচ্ছযকথা সমত্তা.