৯. চীৰরৰিপ্পৰাসৰিনিচ্ছযকথা

৫১. এৰং অধিট্ঠানৰিকপ্পনৰিনিচ্ছযকথং দস্সেত্ৰা ইদানি চীৰরেন ৰিনাৰাসৰিনিচ্ছযকরণং দস্সেতুং ‘‘চীৰরেনৰিনাৰাসো’’ত্যাদিমাহ. তত্থ চীযতীতি চীৰরং, চযং সঞ্চযং করীযতীতি অত্থো, অরিযদ্ধজো ৰত্থৰিসেসো. ইধ পন তিচীৰরাধিট্ঠানেন অধিট্ঠহিত্ৰা ধারিতং চীৰরত্তযমেৰ. ৰিনাতি ৰজ্জনত্থে নিপাতো. ৰসনং ৰাসো, ৰিনা ৰাসো ৰিনাৰাসো, চীৰরেন ৰিনাৰাসো চীৰরৰিনাৰাসো, ‘‘চীৰরৰিপ্পৰাসো’’তি ৰত্তব্বে ৰত্তিচ্ছাৰসেন, গাথাপাদপূরণত্থায ৰা অলুত্তসমাসং কত্ৰা এৰং ৰুত্তন্তি দট্ঠব্বং. তথা চ ৰক্খতি ‘‘তিচীৰরাধিট্ঠানেন…পে… ৰিপ্পৰাসো’’তি, ‘‘ইমং সঙ্ঘাটিং অধিট্ঠামি, ইমং উত্তরাসঙ্গং অধিট্ঠামি, ইমং অন্তরৰাসকং অধিট্ঠামী’’তি এৰং নামেন অধিট্ঠিতানং তিণ্ণং চীৰরানং একেকেন ৰিপ্পৰাসোতি অত্থো, একেনপি ৰিনা ৰসিতুং ন ৰট্টতি, ৰসন্তস্স ভিক্খুনো সহ অরুণুগ্গমনা চীৰরং নিস্সগ্গিযং হোতি, পাচিত্তিযঞ্চ আপজ্জতীতি সম্বন্ধো. ৰসিতব্বন্তি এত্থ ৰসনকিরিযা চতুইরিযাপথসাধারণা, তস্মা কাযলগ্গং ৰা হোতু অলগ্গং ৰা, অড্ঢতেয্যরতনস্স পদেসস্স অন্তো কত্ৰা তিট্ঠন্তোপি চরন্তোপি নিসিন্নোপি নিপন্নোপি হত্থপাসে কত্ৰা ৰসন্তো নাম হোতি.

এৰং সামঞ্ঞতো অৰিপ্পৰাসলক্খণং দস্সেত্ৰা ইদানি গামাদিপন্নরসোকাসৰসেন ৰিসেসতো দস্সেতুমাহ ‘‘গামি’’চ্চাদি. তত্থ গামনিৰেসনানি পাকটানেৰ. উদোসিতো নাম যানাদীনং ভণ্ডানং সালা. অট্টো নাম পটিরাজাদিপটিবাহনত্থং ইট্ঠকাহি কতো বহলভিত্তিকো চতুপঞ্চভূমিকো পতিস্সযৰিসেসো. মাল়ো নাম এককূটসঙ্গহিতো চতুরস্সপাসাদো. পাসাদো নাম দীঘপাসাদো. হম্মিযং নাম মুণ্ডচ্ছদনপাসাদো, মুণ্ডচ্ছদনপাসাদোতি চ চন্দিকঙ্গণযুত্তো পাসাদোতি ৰুচ্চতি. সত্থো নাম জঙ্ঘসত্থো ৰা সকটসত্থো ৰা. খেত্তং নাম পুব্বণ্ণাপরণ্ণানং ৰিরুহনট্ঠানং. ধঞ্ঞকরণং নাম খলমণ্ডলং. আরামো নাম পুপ্ফারামো ফলারামো. ৰিহারাদযো পাকটা এৰ. তত্থ নিৰেসনাদীনি গামতো বহি সন্নিৰিট্ঠানি গহিতানীতি ৰেদিতব্বং. অন্তোগামে ঠিতানঞ্হি গামগ্গহণেন গহিতত্তা গামপরিহারোযেৰাতি. গামগ্গহণেন চ নিগমনগরানিপি গহিতানেৰ হোন্তি.

পরিখায ৰা পরিক্খিত্তোতি ইমিনা সমন্তা নদীতল়াকাদিউদকেন পরিক্খিত্তোপি পরিক্খিত্তোযেৰাতি দস্সেতি. তং পমাণং অতিক্কমিত্ৰাতি ঘরস্স উপরি আকাসে অড্ঢতেয্যরতনপ্পমাণং অতিক্কমিত্ৰা. সভাযে ৰা ৰত্থব্বন্তি ইমিনা সভাসদ্দস্স পরিযাযো সভাযসদ্দো নপুংসকলিঙ্গো অত্থীতি দস্সেতি. সভাসদ্দো হি ইত্থিলিঙ্গো, সভাযসদ্দো নপুংসকলিঙ্গোতি. দ্ৰারমূলে ৰাতি নগরস্স দ্ৰারমূলে ৰা. তেসন্তি সভাযনগরদ্ৰারমূলানং. তস্সা ৰীথিযা সভাযদ্ৰারানং গহণেনেৰ তত্থ সব্বানিপি গেহানি, সা চ অন্তরৰীথি গহিতাযেৰ হোতি. এত্থ চ দ্ৰারৰীথিঘরেসু ৰসন্তেন গামপ্পৰেসনসহসেয্যাদিদোসং পরিহরিত্ৰা সুপ্পটিচ্ছন্নতাদিযুত্তেনেৰ ভৰিতব্বং. সভা পন যদি সব্বেসং ৰসনত্থায পপাসদিসা কতা, অন্তরারামে ৰিয যথাসুখং ৰসিতুং ৰট্টতীতি ৰেদিতব্বং. অতিহরিত্ৰা ঘরে নিক্খিপতীতি ৰীথিং মুঞ্চিত্ৰা ঠিতে অঞ্ঞস্মিং ঘরে নিক্খিপতি. তেনাহ ‘‘ৰীথিহত্থপাসো ন রক্খতী’’তি. পুরতো ৰা পচ্ছতো ৰা হত্থপাসেতি ঘরস্স হত্থপাসং সন্ধায ৰদতি.

এৰং গামৰসেন ৰিপ্পৰাসাৰিপ্পৰাসং দস্সেত্ৰা ইদানি নিৰেসনৰসেন দস্সেন্তো ‘‘সচে এককুলস্স সন্তকং নিৰেসনং হোতী’’তিআদিমাহ. তত্থ ওৰরকো নাম গব্ভস্স অব্ভন্তরে অঞ্ঞো গব্ভোতি ৰদন্তি, গব্ভস্স ৰা পরিযাযৰচনমেতং. ইদানি উদোসিতাদিৰসেন দস্সেন্তো ‘‘উদোসিতি’’চ্চাদিমাহ. তত্থ ৰুত্তনযেনেৰাতি ‘‘এককুলস্স সন্তকো উদোসিতো হোতি পরিক্খিত্তো চা’’তিআদিনা নিৰেসনে ৰুত্তনযেন. এৰ-সদ্দো ৰিসেসনিৰত্তি অত্থো. তেন ৰিসেসো নত্থীতি দস্সেতি.

ইদানি যেসু ৰিসেসো অত্থি, তে দস্সেন্তো ‘‘সচে এককুলস্স নাৰা’’তিআদিমাহ. তত্থ পরিযাদিযিত্ৰাতি ৰিনিৰিজ্ঝিত্ৰা, অজ্ঝোত্থরিত্ৰা ৰা. ৰুত্তমেৰত্থং ৰিভাৰেতি ‘‘অন্তোপৰিট্ঠেনা’’তিআদিনা. তত্থ অন্তোপৰিট্ঠেনাতি গামস্স, নদিযা ৰা অন্তোপৰিট্ঠেন. ‘‘সত্থেনা’’তি পাঠসেসো. নদীপরিহারো লব্ভতীতি এত্থ ‘‘ৰিসুং নদীপরিহারস্স অৰুত্তত্তা গামাদীহি অঞ্ঞত্থ ৰিয চীৰরহত্থপাসোযেৰ নদীপরিহারো’’তি তীসুপি গণ্ঠিপদেসু ৰুত্তং. অঞ্ঞে পন ‘‘ইমিনা অট্ঠকথাৰচনেন নদীপরিহারোপি ৰিসুং সিদ্ধোতি নদীহত্থপাসো ন ৰিজহিতব্বো’’তি ৰদন্তি. যথা পন অজ্ঝোকাসে সত্তব্ভন্তরৰসেন অরঞ্ঞপরিহারো লব্ভতি, এৰং নদিযং উদকুক্খেপৰসেন নদীপরিহারো লব্ভতীতি কত্ৰা অট্ঠকথাযং নদীপরিহারো ৰিসুং অৰুত্তো সিযা সত্তব্ভন্তরউদকুক্খেপসীমানং অরঞ্ঞনদীসু অবদ্ধসীমাৰসেন লব্ভমানত্তা. এৰঞ্চ সতি সমুদ্দজাতস্সরেসুপি পরিহারো অৰুত্তসিদ্ধো হোতি নদিযা সমানলক্খণত্তা, নদীহত্থপাসো ন ৰিজহিতব্বোতি পন অত্থে সতি নদিযা অতিৰিত্থারত্তা বহুসাধারণত্তা চ অন্তোনদিযং চীৰরং ঠপেত্ৰা নদীহত্থপাসে ঠিতেন চীৰরস্স পৰত্তিং জানিতুং ন সক্কা ভৰেয্য. এস নযো সমুদ্দজাতস্সরেসুপি. অন্তোউদকুক্খেপে ৰা তস্স হত্থপাসে ৰা ঠিতেন পন সক্কাতি অযং অম্হাকং অত্তনোমতি, ৰিচারেত্ৰা গহেতব্বং. ৰিহারসীমন্তি অৰিপ্পৰাসসীমং সন্ধাযাহ. এত্থ চ ৰিহারস্স নানাকুলসন্তকভাৰেপি অৰিপ্পৰাসসীমাপরিচ্ছেদব্ভন্তরে সব্বত্থ চীৰরঅৰিপ্পৰাসসম্ভৰতো পধানত্তা তত্থ সত্থপরিহারো ন লব্ভতীতি ‘‘ৰিহারং গন্ত্ৰা ৰসিতব্ব’’ন্তি ৰুত্তং. সত্থসমীপেতি ইদং যথাৰুত্তঅব্ভন্তরপরিচ্ছেদৰসেন ৰুত্তং.

যস্মা ‘‘নানাকুলস্স পরিক্খিত্তে খেত্তে চীৰরং নিক্খিপিত্ৰা খেত্তদ্ৰারমূলে ৰা তস্স হত্থপাসে ৰা ৰত্থব্ব’’ন্তি ৰুত্তং, তস্মা দ্ৰারমূলতো অঞ্ঞত্থ খেত্তেপি ৰসন্তেন চীৰরং নিক্খিপিত্ৰা হত্থপাসে কত্ৰাযেৰ ৰসিতব্বং.

ৰিহারো নাম সপরিক্খিত্তো ৰা অপরিক্খিত্তো ৰা সকলো আৰাসোতি ৰদন্তি. যস্মিং ৰিহারেতি এত্থ পন একগেহমেৰ ৰুত্তং. ৰিমতিৰিনোদনিযং (ৰি. ৰি. টী. ১.৪৯১-৪৯৪) পন ‘‘ৰিহারো নাম উপচারসীমা. যস্মিং ৰিহারেতি তস্স অন্তোপরিৰেণাদিং সন্ধায ৰুত্ত’’ন্তি ৰুত্তং. এককুলাদিসন্তকতা চেত্থ কারাপকানং ৰসেন ৰেদিতব্বা.

যং মজ্ঝন্হিকে কালে সমন্তা ছাযা ফরতীতি যদা মহাৰীথিযং উজুকমেৰ গচ্ছন্তং সূরিযমণ্ডলং মজ্ঝন্হিকং পাপুণাতি, তদা যং ওকাসং ছাযা ফরতি, তং সন্ধায ৰুত্তং. ৰিমতিৰিনোদনিযং পন ‘‘ছাযায ফুট্ঠোকাসস্সাতি উজুকং অৰিক্খিত্তলেড্ডুপাতব্ভন্তরং সন্ধায ৰদতী’’তি ৰুত্তং. অগমনপথেতি তদহেৰ গন্ত্ৰা নিৰত্তেতুং অসক্কুণেয্যকে সমুদ্দমজ্ঝে যে দীপকা, তেসূতি যোজনা. ইতরস্মিন্তি পুরত্থিমদিসায চীৰরে.

৫২. নদিং ওতরতীতি হত্থপাসং মুঞ্চিত্ৰা ওতরতি. নাপজ্জতীতি পরিভোগপচ্চযা দুক্কটং নাপজ্জতি. তেনাহ ‘‘সো হী’’তিআদি. অপরিভোগারহত্তাতি ইমিনা নিস্সগ্গিযচীৰরং অনিস্সজ্জিত্ৰা পরিভুঞ্জন্তস্স দুক্কটং অচিত্তকন্তি সিদ্ধং. একং পারুপিত্ৰা একং অংসকূটে ঠপেত্ৰা গন্তব্বন্তি ইদং বহূনং সঞ্চরণট্ঠানে এৰং অকত্ৰা গমনং ন সারুপ্পন্তি কত্ৰা ৰুত্তং, ন আপত্তিঅঙ্গত্তা. বহিগামে ঠপেত্ৰাপি অপারুপিতব্বতায ৰুত্তং ‘‘ৰিনযকম্মং কাতব্ব’’ন্তি. অথ ৰা ৰিহারে সভাগং ভিক্খুং ন পস্সতি, এৰং সতি আসনসালং গন্ত্ৰা ৰিনযকম্মং কাতব্বন্তি যোজনা. আসনসালং গচ্ছন্তেন কিং তীহি চীৰরেহি গন্তব্বন্তি আহ ‘‘সন্তরুত্তরেনা’’তি নট্ঠচীৰরস্স সন্তরুত্তরসাদিযনতো. সঙ্ঘাটি পন কিং কাতব্বাতি আহ ‘‘সঙ্ঘাটিং বহিগামে ঠপেত্ৰা’’তি. উত্তরাসঙ্গে চ বহিগামে ঠপিতসঙ্ঘাটিযঞ্চ পঠমং ৰিনযকম্মং কত্ৰা পচ্ছা উত্তরাসঙ্গং নিৰাসেত্ৰা অন্তরৰাসকে কাতব্বং. এত্থ চ বহিগামে ঠপিতস্সপি ৰিনযকম্মৰচনতো পরম্মুখাপি ঠিতং নিস্সজ্জিতুং, নিস্সট্ঠং দাতুঞ্চ ৰট্টতীতি ৰেদিতব্বং.

দহরানং গমনে সউস্সাহত্তা ‘‘নিস্সযো পন ন পটিপ্পস্সম্ভতী’’তি ৰুত্তং. মুহুত্তং…পে… পটিপ্পস্সম্ভতীতি সউস্সাহত্তে গমনস্স উপচ্ছিন্নত্তা ৰুত্তং, তেসং পন পুরারুণা উট্ঠহিত্ৰা সউস্সাহেন গচ্ছন্তানং অরুণে অন্তরা উট্ঠিতেপি ন পটিপ্পস্সম্ভতি ‘‘যাৰ অরুণুগ্গমনা সযন্তী’’তি ৰুত্তত্তা. তেনেৰ ‘‘গামং পৰিসিত্ৰা…পে… ন পটিপ্পস্সম্ভতী’’তি ৰুত্তং. অঞ্ঞমঞ্ঞস্স ৰচনং অগ্গহেত্ৰাতিআদিম্হি সউস্সাহত্তা গমনক্খণে পটিপ্পস্সদ্ধি ন ৰুত্তা. ধেনুভযেনাতি তরুণৰচ্ছগাৰীনং আধাৰিত্ৰা সিঙ্গেন পহরণভযেন. নিস্সযো চ পটিপ্পস্সম্ভতীতি এত্থ ধেনুভযাদীহি ঠিতানং যাৰ ভযৰূপসমা ঠাতব্বতো ‘‘অন্তোঅরুণেযেৰ গমিস্সামী’’তি নিযমেতুং অসক্কুণেয্যত্তা ৰুত্তং. যত্থ পন এৰং নিযমেতুং সক্কা, তত্থ অন্তরা অরুণে উগ্গতেপি নিস্সযো ন পটিপ্পস্সম্ভতি ভেসজ্জত্থায গামং পৰিট্ঠদহরানং ৰিয.

অন্তোসীমাযং গামন্তি অৰিপ্পৰাসসীমাসম্মুতিতো পচ্ছা পতিট্ঠাপিতগামং সন্ধায ৰদতি গামঞ্চ গামূপচারঞ্চ ঠপেত্ৰা সম্মন্নিতব্বতো. পৰিট্ঠানন্তি আচরিযন্তেৰাসিকানং ৰিসুং ৰিসুং গতানং অৰিপ্পৰাসসীমত্তা নেৰ চীৰরানি নিস্সগ্গিযানি হোন্তি, সউস্সাহতায ন নিস্সযো পটিপ্পস্সম্ভতি. অন্তরামগ্গেতি ধম্মং সুত্ৰা আগচ্ছন্তানং অন্তরামগ্গে.

ইতি ৰিনযসঙ্গহসংৰণ্ণনাভূতে ৰিনযালঙ্কারে

চীৰরৰিপ্পৰাসৰিনিচ্ছযকথালঙ্কারো নাম

নৰমো পরিচ্ছেদো.